Wyrok I ACa 279/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny w Wars

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 279/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA – Sławomir Czopiński (spr.) Sędzia SA – Anna Kozłowska Sędzia SA – Bogdan Świerczakowski Protokolant: sekr. sąd. – Ewelina Piechocińska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. W. W., B. R., E. M., A. Ł., K. Ł. i K. W. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra (…) i miastu (…) W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra (…) od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt I C 726/02 1) zmienia zaskarżony wyrok: a) w punkcie pierwszym w ten sposób, że zasądza od Skarbu Państwa – Ministra (…) na rzecz: MS/C Wyr.4 Wyrok Sądu odwoławczego ;gz ß1,‹%¶\ ălřššş Na \\`\N|4 ft ¿, '~'„:;")" .wqšş --- STRONA 2 --- 2  J. W. W. kwotę 1.078.160 zł (milion siedemdziesiąt osiem tysięcy sto sześćdziesiąt) złotych zamiast 3.737.725 zł;  B. R. kwotę 313.419 zł (trzysta trzynaście tysięcy czterysta dziewiętnaście) złotych zamiast 1.087.331,87 zł;  E. M. kwotę 313.419 zł (trzysta trzynaście tysięcy czterysta dziewiętnaście) złotych zamiast 1.087.331,87 zł;  K. W. kwotę 250.735 zł (dwieście pięćdziesiąt tysięcy siedemset trzydzieści pięć) złotych zamiast 872.101,21 zł;  K. Ł. kwotę 250.735 zł (dwieście pięćdziesiąt tysięcy siedemset trzydzieści pięć) złotych zamiast 872.101,31 zł;  A. Ł. kwotę 300.882 zł (trzysta tysięcy osiemset osiemdziesiąt dwa) złote zamiast 1.041.7897,92 zł wszystkie te kwoty z ustawowymi odsetkami od dnia 16 kwietnia 2002 r. do dnia zapłaty, a w pozostałej części powództwo oddala; b) w punkcie trzecim w ten sposób, że koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi; 2) oddala apelację w pozostałej części; 3) koszty postępowania apelacyjnego między stronami wzajemnie znosi. U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 25 września 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od Skarbu Państwa Ministra (…) (obecnie Ministra […]) na rzecz J. W. W. kwotę 3.737.725,08 zł, B. R. 1.087.331,87 zł, E. M. 1.087.331,87 zł, K. W. 872.101,31 zł, K. Ł. 872.101,31 zł i A. Ł. 1.041.784,92 zł każda z tych kwot --- STRONA 3 --- 3 z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 16 kwietnia 2002 r. i oddalił w całości powództwo przeciwko miastu (…) W. zasądzając solidarnie od powodów na rzecz tego pozwanego 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zasądził też od pozwanego Skarbu Państwa na rzecz powodów 1.172.962 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i przyznał adwokatowi z urzędu kwotę 7.200 zł tytułem wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną. Sąd ustalił, że powodowie są następcami prawnymi byłych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. (…) a udziały ich, czego pozwani nie kwestionowali, wynoszą odpowiednio: J. W. W. – 42,969%, A. Ł. – 12%, K. Ł. – 10%, K. W. – 10%, B. R. 12,5% i E. M. – 12%. Powodowie żądali zasądzenia odszkodowania, którego wypłaty odmówiono im w postępowaniu administracyjnym wraz z odsetkami od dnia 16 kwietnia 2002 r. i kosztami procesu, w związku z wydaniem wadliwej decyzji odwoławczej Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 9 listopada 1953 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji wydaną przez Prezydium Rady Narodowej w(…) W. z dnia 23 października 1952 r. dotyczącą odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości (…) położonej przy ul. (…) w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r. Nr 50 poz. 279). Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 29 marca 1999 r., stwierdził bowiem w części dotyczącej 7 sprzedanych lokali mieszkalnych i praw z nimi związanych w budynku na w/w nieruchomości, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 9 listopada 1953 r. została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2002 r. odmówił jednak przyznania powodom odszkodowania. Na podstawie opinii biegłego Sąd ustalił, że wartość sprzedanych lokali wraz z wartością udziałów w gruncie wynosi 2.507.350,06 zł. --- STRONA 4 --- 4 Ustalił też, że w okresie od 17.12.1953 r. do 5.07.1991 r. powodowie mogli uzyskać kwotę 3.590.876 zł czynszu regulowanego z tytułu umowy najmu na utracone lokale. Jak zostało wyliczone w czasie posiadania nieruchomości przez Skarb Państwa doszło do obniżenia jej wartości o kwotę 1.246.234 zł, z uwagi na brak przeprowadzenia remontów oraz napraw bieżących i taką kwotę powodowie będą zmuszeni wyłożyć w celu doprowadzenia budynku do stanu, który będzie można uznać za prawidłowy stan techniczny. Wartość powyższą obniżono przy tym o koszty remontów przeprowadzonych w okresie, gdy budynek był użytkowany przez reprezentantów Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10.05.1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 101 ze zm.) Skarb Państwa przejął zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej wynikające z prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych przed 27.05.1990 r. odpowiada więc za nieodwracalne skutki prawne w postaci zbycia lokali, które zdaniem Sądu Okręgowego są naturalną konsekwencją orzeczenia administracyjnego z 1953 r. a powstała w ten sposób szkoda pozostaje w normalnym związku przyczynowym z wydaniem decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie więc z art. 160 § 3 k.p.a. odpowiedzialność za szkodę wynikłą z utraty prawa własności lokali ponosi Skarb Państwa. Ciężar odpowiedzialności za szkodę stanowiącą równowartość sprzedanych lokali, jak też odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości oraz z tytułu utraconych przez powodów korzyści w związku z niemożnością pobierania pożytków z nieruchomości w postaci czynszu najmu ponieść też powinien Skarb Państwa. Podniesiony zdaniem Sądu zasadnie przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia Sąd uznał za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 k.c. --- STRONA 5 --- 5 W ocenie Sądu, nie sposób bowiem przy pomocy w/w zarzutu obalić obowiązku zadośćuczynienia interesom właścicieli wywłaszczonych nieruchomości. Nacjonalizacja przeprowadzona przez komunistyczne władze Polski nie spełniała bowiem kryteriów zgodności z prawem a mienie przejmowano bez odszkodowania realizując tzw. sprawiedliwość społeczną. Sąd stwierdził więc w ten sytuacji, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia w odniesieniu do roszczeń powodów oznaczałoby pogodzenie się ze stanem rzeczy, który został wzruszony przez mandatariuszy władzy państwowej w demokratycznie przeprowadzonych wyborach w 1989 r. Powodowie odstąpili od popierania powództwa przeciwko miastu (…) W. w dniu 7 sierpnia 2007 r., nie cofnęli go jednak stąd też Sąd oddalił je w stosunku do tego pozwanego, a o kosztach orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Wyrok w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt. I i III zaskarżył Skarb Państwa zastąpiony przez Prokuraturę Generalną Skarbu Państwa zarzucając: 1. - naruszenie prawa procesowego tj. art. 328 § 2 k.p.c. przez niewskazanie dowodów, na których oparł się Sąd ustalając wartość szkody i niewyjaśnienie przyczyn, dla których zasądził odszkodowanie w wysokości ustalonej w sentencji wyroku; 2. - naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwymi zastosowaniu, przepisu art. 160 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) oraz w związku z art. 361 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że istnieje normalny związek przyczynowy pomiędzy decyzją w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości a szkodą w sytuacji, gdy strona powodowa nie wykazała, ani nie udowodniła, że w sprawie zapadłaby decyzja pozytywna – uwzględniająca wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, co stanowi również --- STRONA 6 --- 6 - naruszenie prawa procesowego tj. art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. polegające na ustaleniu przez Sąd powyższych okoliczności, przy braku inicjatywy dowodowej i powołania środków dowodowych przez powodów dla stwierdzenia faktu, że otrzymaliby decyzję pozytywną; - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 160 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 361 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że szkoda zaistniała pomimo braku ostatecznej decyzji w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (nieruchomości zamiennej) wydanej na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy; 3. - naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, przepisu art. 160 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 361 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że istnieje normalny związek przyczynowy pomiędzy decyzją w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości a szkodą w postaci obniżenia wartości nieruchomości z uwagi na brak przeprowadzenia remontów w sytuacji, gdy strona powodowa nie wykazała, ani nie udowodniła, że w przypadku gdyby nie zapadła wadliwa decyzja z 1953 r. to powodowie lub ich poprzednicy prawni utrzymaliby nieruchomość w stanie z roku 1953 tj. w stanie technicznym niepogorszonym, co stanowi również - naruszenie prawa procesowego tj. art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. polegające na ustaleniu przez Sąd powyższych okoliczności, przy braku inicjatywy dowodowej i powołania środków dowodowych przez powodów w tym zakresie; 4. - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 160 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że pozwany w związku z wydaniem wadliwej decyzji w dniu 9 listopada 1953 r. ponosi odpowiedzialność za szkodę w postaci utraconych korzyści (wyrażającą się utratą spodziewanych „czynszów z --- STRONA 7 --- 7 tytułu umowy najmu na utracone lokale”) od dnia 17 grudnia 1953 r. do 5 lipca 1990 r. - naruszenie prawa procesowego tj. art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia w przedmiocie odszkodowania za utracone korzyści za okres od 17 grudnia 1953 r. do 5 lipca 1990 r. oraz przyczyn, dla których Sąd zasądził odszkodowanie za utracone korzyści w wysokości ustalonej w sentencji wyroku; 5. - naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54, poz. 243) polegające na nie zastosowaniu powołanego wyżej przepisu i nie uwzględnieniu upływu terminu zawitego i wygaśnięcia roszczenia odszkodowawczego powodów; 6. - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię prawa, tj. art. 160 § 6 i art. 160 § 2 k.p.a. oraz art. 442 § 1 zd. 2 k.c. polegające na przyjęciu, iż roszczenie powodów nie uległo przedawnieniu; 7. – naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 481 § 1 k.c. oraz art. 363 § 1 i 2 k.c. poprzez zasądzenie odsetek od odszkodowania od daty wcześniejszej niż data wydania zaskarżonego wyroku. Wskazując na powyższe podstawy apelacji wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, w pkt. I i III tj.:  w części objętej pkt. I zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości i w części objętej pkt. III zaskarżonego orzeczenia poprzez obciążenie powodów kosztami procesu,  ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I i oddalenie powództwa co do kwoty 4.837.110 zł (stanowiącej sumę kwoty 3.590.876 zł tytułem odszkodowania za utracone korzyści oraz kwoty --- STRONA 8 --- 8 1.246.234 zł stanowiącej odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości) oraz zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 26 września 2007 r. i w części objętej pkt. III zaskarżonego orzeczenia poprzez obciążenie powodów kosztami procesu  względnie zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I i oddalenie powództwa co do kwoty 1.353.916,30 zł i w części objętej pkt. III zaskarżonego orzeczenia poprzez obciążenie powodów kosztami procesu, 2. zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja jest częściowo zasadna, nie zasługuje jednak na uwzględnienie a zakresie zarzutów dotyczących szkody rzeczywistej związanej z utratą przez powodów wartości siedmiu lokali sprzedanych w budynku, należącym pierwotnie do ich poprzedników prawnych, którzy to budynek w wyniku podjętych działań prawnych ostatecznie odzyskali. Dodać należy, że wniesiona apelacja przedstawiająca niemal pełny dorobek orzeczniczy dotyczący problematyki związanej z art. 160 k.p.a. zawiera niejednoznaczne, wielopłaszczyznowe wnioski, co wskazuje na wątpliwości co do ostatecznego ich sprecyzowania. Podkreślić jednak trzeba, że obszerne wywody apelacji odnoszące się do całości roszczeń odszkodowawczych, związanych z gruntami warszawskimi znajdują usprawiedliwienie gdy się zważy, że przedstawione przez sąd w uzasadnieniu wyroku motywy rozstrzygnięcia w sposób istotny naruszają wymogi określone w art. 328 k.p.c., co trafnie skarżący zarzuca w apelacji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powyższe uchybienie nie uniemożliwia jednak całkowicie dokonania oceny zasadności rozstrzygnięcia i kontroli apelacyjnej wydanego wyroku, a dopiero to, jak wynika z orzeczeń Sądu Najwyższego (vide wyroki z 18 marca 2003 r., IV CKN 1862/00, LEX nr --- STRONA 9 --- 9 109420, z 15 kwietnia 2005 r., I CK 756/04 LEX nr 301885 czy też z 5 stycznia 2007 r., III SK 16/06) stanowić by mogło podstawę jego uchylenia Oczywistym jest natomiast zdaniem sądu odwoławczego, że roszczenie powodów dotyczące szkody rzeczywistej, a więc należności za siedem sprzedanych lokali, których wartość biegły wyliczył ostatecznie na kwotę 2.507.350,06 zł jest zasadne. Stosownie więc do wielkości wykazanych udziałów, które nie były kwestionowane, kwota ta mogła być w odpowiednich proporcjach im przyznana. Znalazło to odbicie w pkt. 1 wyroku opartego na art. 160 § 1 k.p.a., który znajduje nadal zastosowanie w odniesieniu do okresu przed 1 września 2004 r. w tego typu sprawach. Zauważyć należy, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (…) uznająca między innymi za wydaną z naruszeniem prawa w odniesieniu do lokali nr 3, 8, 9, 21, 23, 36 i 41 w budynku przy (…), decyzję Ministra Gospodarki Komunalnej Nr (…) z dnia 9 listopada 1953 r., nosi datę 29 marca 1999 r. (k. 9). Wniosek o wypłatę odszkodowania złożony został 14 stycznia 2002 r. (k. 15) a decyzję odmowną (…) w tej kwestii wydano 15 kwietnia 2002 r. (k. 16), z pouczeniem o możliwości wniesienia do sądu w terminie 30 dni powództwa (pozew wpłynął 10 maja 2002 r.). Po ponownym rozpoznaniu wniosku dekretowego Burmistrz Gminy W. w dniu 9 września 2002 r. wydał też decyzję ustanawiającą prawo wieczystego użytkowania na rzecz powodów do części przedmiotowej nieruchomości. Wydaje się, iż uszło to uwadze Sądu. W tej sytuacji uznać bowiem należy, iż podniesiony przez pozwany Skarb Państwa zarzut przedawnienia nie jest skuteczny i nie jest to związane z uwarunkowaniami społeczno-politycznymi, o których mówi Sąd Okręgowy wskazując art. 5 k.c. lecz z zachowaniem terminu 3 lat, o którym mowa w art. 160 § 6 k.p.a. Oceniając powyższe zagadnienie mieć przy tym należy na względzie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. I CSK 450/07 LEC nr 393893, w którym stwierdził, że --- STRONA 10 --- 10 przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54 poz. 243 ze zm.) nie ma zastosowania do roszczeń dochodzonych na podstawie art. 160 k.p.a. (Biul. SN 2008/7/9). Podzielając powyższe stanowisko podkreślić należy, iż wskazuje ono, iż podniesiony w tej kwestii zarzut apelacji nie jest zasadny. Mając na względzie dokonane ustalenia nie można też podzielić zarzutu dotyczącego braku w sprawie niniejszej adekwatnego związku przyczynowego między decyzją dekretową a szkodą, zwłaszcza gdy się zważy, że w odpowiedzi na pozew z dnia 23 kwietnia 2003 r. Skarb Państwa reprezentowany wówczas przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (k. 54) związku tego nie kwestionował i uznał powództwo co do zasady w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej za sprzedane lokale. Powyższe stanowisko pozwany Skarb Państwa podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 27 czerwca 2003 r. (k. 96) podkreślając, że jest odpowiedzialny tylko i wyłącznie w granicach rzeczywistej szkody za sprzedane lokale, a nie za utracone korzyści i zniszczenie budynku. Kwestia kontynuacji postępowania administracyjnego na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu… która znajduje odbicie i rozwinięcie w uzasadnieniu apelacji (pkt. 2.2.) wydaje się zdaniem Sądu Apelacyjnego pozostawać w sferze teoretycznych rozważań. Jak wynika bowiem z przywołanej wyżej odpowiedzi na pozew Skarb Państwa jako pozwany nie kwestionował, że postępowanie to zostało zakończone. Przepis art. 7 ust. 4 dekretu stwarzający teoretyczną możliwość uzyskania przez byłych właścicieli prawa do innych nieruchomości pozostaje natomiast „martwym” gdyż nigdy nikt na podstawie tego przepisu żadnych nieruchomości nie otrzymał, a przynajmniej brak jest jakichkolwiek informacji by miało to miejsce. Skoro więc przez dziesięciolecia przepis ten nie był stosowany, i to w okresie gdy praktycznie nie mogło być mowy o uzyskaniu --- STRONA 11 --- 11 przez byłych właścicieli jakiegokolwiek odszkodowania za odebrane im nieruchomości, wskazywanie go obecnie po 60-ciu ponad latach od czasu wejścia w życie „dekretu” jako argumentu utrudniającego uzyskanie odszkodowania jest zdaniem Sądu Apelacyjnego nieuprawnione. Wprawdzie derogacja przepisu poprzez jego niewykonywanie „descuetudo” nie znajduje powszechnej aprobaty jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego jej akceptacja eliminuje koniunkturalne wykorzystywanie prawa. Sposób zaspokojenia szkody opisany w art. 7 ust. 4 dekretu stanowi przy tym szczególny przypadek naprawienia szkody w naturze, mieszczący się w ramach art. 363 § 1 k.c. Jeżeli więc poszkodowani złożyli w pozwie oświadczenie co do wyboru sposobu naprawienia wyrządzonej im szkody poprzez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, bezprzedmiotowe staje się domaganie przez pozwanego który szkodę wyrządził aby żądali oni naprawienia szkody w naturze chociaż nigdy nie została im złożona oferta przyznania nieruchomości zamiennej. Nie ulega też wątpliwości, że art. 7 ust. 4 dekretu ustanawia jedynie uprawnienie do złożenia oferty przyznania nieruchomości zamiennej. Nie ustanawia natomiast roszczenia uprawnionego do domagania się aby taka oferta została mu złożona. Skoro więc oferta nie została złożona, to brak jest podstaw do zarzutu, że uprawniony z niej nie skorzystał. - Rację ma natomiast skarżący, iż Sąd Okręgowy nie wyjaśnił w uzasadnieniu z czego wynika różnica między wysokością kwoty żądanej przez powodów a uwzględnionym powództwem, które przy tym w pozostałej części dotyczącej Skarbu Państwa nie zostało oddalone. Skoro jednak faktycznie miało to miejsce i orzeczenie nie objęło całości żądania strony mogły na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. domagać się uzupełnienia wyroku. Sąd Apelacyjny w postępowaniu odwoławczym rozpoznając sprawę w granicach apelacji (art. 387 § 1 k.p.c.) nie może natomiast orzekać w zakresie nie objętym rozstrzygnięciem. --- STRONA 12 --- 12 Trafny jest też zarzut apelacji odnoszący się do uwzględnionego przez Sąd powództwa w zakresie lucrum cessans t.j. utraconych przez powodów korzyści, a więc czynu regulowanego za lokale w okresie od 17 grudnia 1953 r. do 5 lipca 1990 r. Słusznie bowiem skarżący podnosi, że art. 77 Konstytucji RP nie może stanowić samodzielnej podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej. Przepis art. 160 § 1 k.p.a. przewidywał natomiast roszczenie o odszkodowanie za szkodę rzeczywistą powstałą na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 września 2003 r. w sprawie K 20/02 (Dz. U. Nr 170 poz. 1660) orzekł wprawdzie, że art. 160 § 1 k.p.a. w części ograniczającej odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody jest niezgodny z art. 77 Konstytucji RP jednak zastrzegł, że odnosi się to wyłącznie do szkód powstałych po wejściu w życie Konstytucji, a więc po 17 października 1997 r. Powyższe stanowisko znalazło odbicie w wielu przytoczonych w apelacji orzeczeniach Sądu Najwyższego. Nie wdając się w ich powtórzenie przytoczyć należy tezę jednego z najnowszych tj. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2008 r. I CSK 477/07 LEX 398 419 zgodnie z którym „Od dnia 17 października 1997 r. uregulowanie przewidziane w art. 160 § 1 k.p.a. dotyczy nie tylko szkody rzeczywistej będącej następstwem niezgodnego z prawem działania organu władzy publicznej, ale także szkody w postaci lucrum cessans, która powstała w okresie po wejściu w życie Konstytucji”. Powyższe stanowisko znajduje także odbicie w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2008 r. III CZP 123/08 niepubl.). W tej sytuacji skoro powodowie żądają zasądzenia utraconych korzyści z lokali za lata 1953-1990 ich powództwo w tym zakresie podlega oddaleniu co znalazło odbicie w wydanym wyroku reformatoryjnym. Zgodzić się też trzeba z zawartym w apelacji zarzutem, że szkoda w postaci obniżenia wartości budynku na skutek braku stosownych remontów nie --- STRONA 13 --- 13 pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z decyzją administracyjną dotyczącą odmowy przyznania praw do gruntu a powodowie zaistnienia takiego związku nie wykazali. Nie udowodnili bowiem, iż byliby w stanie utrzymać budynek w stanie technicznym niepogorszonym w warunkach publicznej gospodarki lokalami gdyby nie decyzja odmawiająca przyznania im czy też ich poprzednikom prawnym prawa własności czasowej. Stan techniczny budynku bez wątpienia zależy od właściwego nim zarządzania przez właściciela lub zarządcę, którym jak wynika z pisma z 5 sierpnia 1996 r. (k. 57) Urzędu Gminy W. przez wiele lat była właśnie Gmina a nie Skarb Państwa. Tak więc to nie do Skarbu Państwa powinny być kierowane roszczenia odszkodowawcze dotyczące obniżenia wartości budynku w związku z brakiem remontów. Zauważyć natomiast należy, iż Sąd Okręgowy w pkt. II wyroku oddalił powództwo przeciwko miastu (…) W. i w tym zakresie wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. W zakresie obniżenia wartości nieruchomości powództwo również należało więc oddalić obniżając stosownie zasądzoną na rzecz powodów w pkt. I wyroku kwotę. Odsetki od zasądzonych kwot zasądzone zostały zgodnie z art. 481 § 1 k.c. od 16 kwietnia 2002 r. a więc od następnego dnia od daty wydania decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania. Zdaniem Sądu Apelacyjnego prawidłowo przyjął Sąd, iż to właśnie od tej daty dłużnik a więc Skarb Państwa pozostawał w opóźnieniu. Mimo bowiem, że mając na względzie art. 160 § 1 wiedział o konieczności pokrycia rzeczywistej szkody i przy pierwszej czynności uznał co do zasady powództwo (odpowiedź na pozew k. 54) nie podjął żadnych czynności zmierzających do wypłaty odszkodowania. --- STRONA 14 --- 14 Konsekwencją częściowego uwzględnienia apelacji, a co za tym idzie tylko częściowego oddalenia powództwa było zniesienie kosztów między stronami przed Sądem I instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., art. 385 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. orzekł jak w wyroku. ac