§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok I ACa 270/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowica

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 270/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Barbara Owczarek (spr.) Sędziowie : SA Joanna Skwara-Kałwa SA Anna Bohdziewicz Protokolant : Justyna Wnuk po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa T. B. przeciwko Skarbowi Państwa-Dyrektorowi Zakładu Karnego w (...) i Dyrektorowi Aresztu Śledczego w (...) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt I C 106/10 1) oddala apelację; 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 270/12 UZASADNIENIE Powód T. B. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa Dyrektora Zakładu Karnego w (...) i Dyrektora Aresztu Śledczego w (...) kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, w związku z pobytem w pozwanych jednostkach penitencjarnych, w warunkach godzących w jego dobra osobiste. --- STRONA 2 --- Powód podniósł, że przebywał w przeludnionych celach o nieodpowiedniej wentylacji, pełnymi insektów, z niezabudowanymi kącikami sanitarnymi, zarzucał nadto, iż otrzymywał niewłaściwe wyżywienie i niedostateczną opiekę medyczną. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania, zakwestionował wszystkie okoliczności faktyczne podane przez powoda oraz zaprzeczył, aby w wyniku działań funkcjonariuszy pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwany przyznał jedynie fakt częściowego przeludnienia jednostek penitencjarnych i podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda dotyczących okresu przed 2 marca 2007r. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo i nie obciążył powoda kosztami procesu należnymi pozwanemu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód T. B. przebywał w Zakładzie Karnym w (...) w okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 2001r. i od 31 stycznia 2001r. do 30 marca 2004r. W czasie drugiego pobytu w Zakładzie Karnym w (...) był zakwaterowany w celach: nr (...), poj. 6 osób, pow. 18,69 m 2 ; nr (...), poj. 5 osób, pow. 17,56 m 2 ; (...) - cela izolacyjna. Według twierdzeń powoda, w okresie jego osadzenia w celi nr (...) łącznie przebywało 8 osób, w celi nr (...) również 8 osób. W okresie pierwszego pobytu powoda w tej jednostce penitencjarnej nie prowadzono jeszcze ewidencji rozmieszczania osadzonych. Umieszczanie osadzonych w Zakładzie Karnym w (...) na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 , odbywało się w trybie art. 248 § 1 k.k.w. i o każdym takim przypadku informowany był sędzia penitencjarny. Od początku pobytu w Zakładzie Karnym w (...) powód miał zapewnione łóżko, materac, miejsce przy stole, taboret, miejsce w szafce na artykuły spożywcze i artykuły higieniczne, środki czystości. W każdej celi znajdował się kącik sanitarny oddzielony na stałe od celi w sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. Kąciki sanitarne były oddzielone płytą na wysokość 1,80 m. W kąciku znajduje się muszla klozetowa, umywalka, półka na środki czystości, lustro. Osadzeni w każdej celi mieli bieżącą zimną wodę, grzałki, czajniki elektryczne. Osadzonym wydaje się odpowiednią do pory roku odzież, obuwie, o ile nie korzystają z własnych rzeczy oraz pościel, której wymiana następuje co 2 tygodnie, a co tydzień następuje wymiana bielizny osobistej. Raz na tydzień jest ciepła kąpiel. Zakład karny zobligowany jest do wymiany (prania) bielizny osobistej, odzieży i pościeli będących własnością Zakładu, natomiast prywatną bieliznę i odzież osoba osadzona utrzymuje w czystości we własnym zakresie. Przed każdym wydaniem posiłków pracownik służby zdrowia sprawdza je, co potwierdzane jest pisemnie na każdym jadłospisie. Mogą być podawane wyłącznie artykuły żywnościowe przed upływem terminu przydatności ich do spożycia. W każdej celi znajdują się okna i kratka wentylacyjna. Okresowe kontrole przewodów kominowych i wentylacyjnych w pomieszczeniach Zakładu Karnego w (...) nie wykazały nieprawidłowości. Zarówno w okresie pobytu powoda, jak i obecnie, Zakład Karny w (...) współpracuje z firmą zewnętrzną Zakładem (...) w P.. Firma ta opracowała szczegółowy program zabezpieczania pomieszczeń Zakładu przed szkodnikami z uwzględnieniem urządzeń monitoringowych. Działania podejmowane w tym zakresie były i są nakierowane na profilaktykę, co powoduje, że występowanie insektów było sporadyczne. W Zakładzie Karnym w (...) został opracowany i wdrożony system HACCAP. Na oddziałach mieszkalnych Zakładu są świetlice, z których korzystają osadzeni wyposażone w stoły do tenisa stołowego, gry planszowe. Osadzeni mogą tam oglądać telewizję, grać w tenisa, grę tzw. „piłkarzyki”. W Zakładzie jest biblioteka, działa klub filmowy, działa pracownia modelarska, organizowane są rozgrywki piłki nożnej na konsoli. Od --- STRONA 3 --- momentu powstania Zakładu do 2003/2004 osadzeni mogli też korzystać z siłowni. W Zakładzie Karnym w (...) działa radiowęzeł, przez który nadawany jest sygnał radiowy i telewizyjny, kanał telewizyjny w formie telegazety, nadawane są informacje z życia Zakładu, poradniki np. prawny, fotografa, astronomii dla początkujących, programy readaptacji społecznej, m.in. kurs języka angielskiego, przekazywane są informacje związane z aktywizacją zawodową. Przed 2007r. poradniki nadawane były w formie audycji radiowych. W celach osadzeni mają własne telewizory i praktycznie w każdej celi jest telewizor. Udział osadzonego w zajęciach uzależniony jest tylko od jego chęci. Osadzeni w Zakładzie Karnym w (...) mają możliwość z udziału w nabożeństwach religii rzymskokatolickiej, a także w spotkaniach z przedstawicielami innych wyznań, telefonowania, widzeń z najbliższymi. Powód przebywał w Areszcie Śledczym w (...) w okresach: od 14 kwietnia 2005r. do 24 lipca 2006r., od 3 listopada 2006r. do 22 lutego 2007r., od 13 marca 2007r. do 20 listopada 2009r. Powód zakwaterowany był w celach: nr (...) o pow. 17,46 m 2 przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr (...) o pow. 14,12 m 2 przeznaczonej dla 4 osadzonych; nr (...) o pow. 14,27 m 2 przeznaczonej dla 4 osadzonych; nr (...) o pow. 15,70 m 2 przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr (...) o pow. 13,78 m 2 przeznaczonej dla 4 osadzonych; nr (...) o pow. 20,88 m 2 przeznaczonej dla 6 osadzonych; nr (...) (nowy nr (...)) o pow. 8,88 m 2 przeznaczonej dla 1 osadzonego; nr (...)o pow. 15,47 m 2 przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr (...) o pow. 24,94 m 2 przeznaczonej dla 8 osadzonych; nr (...) (nowy nr (...)) o pow. 15,70 m 2 przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr (...) (nowy nr (...)) o pow. 20,88 m 2 przeznaczonej dla 6 osadzonych; nr (...) (nowy nr (...)) o pow. 15,02 m 2 przeznaczonej dla 5 osadzonych. Według powoda, w celi nr (...) przebywało łącznie 7 osób, w celi nr(...) - 7 osób, w celi nr (...) - 8 osób, w celi nr (...)- 10 osób, w celi nr (...) - 6 osób, w celi nr(...) - 7 osób. Umieszczanie osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 , odbywało się w trybie art. 248 § 1 k.k.w., o czym był informowany sędzia penitencjarny. Podczas pobytu w Areszcie powód miał zapewnione: łóżko, szafkę, taboret, miejsce przy stole, sprzęt stołowy, materac, pościel. Systematycznie, co miesiąc otrzymywał środki higieny osobistej. Bielizna pościelowa była i jest wymieniana co dwa tygodnie, natomiast ręczniki, ścierki do naczyń, piżamy - co tydzień. Ponadto w celach Aresztu znajdowały się również środki czystości i sprzęt niezbędny do utrzymania porządku, tj. miednice, wiadro, szczotka, zmiotka, szufelka. We wszystkich celach mieszkalnych Aresztu kąciki sanitarne są wydzielone, w niektórych są one obmurowane w sposób kompletny od podłogi do sufitu z tradycyjnymi drzwiami, w innych są z konstrukcji PCV do wysokości 2,20m 2 , bądź wygrodzone konstrukcją stalową wypełnioną płytami paździerzowymi w sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. Każda cela posiada wentylację grawitacyjną, otwierane okna, jest wyposażona w sztuczne oświetlenie o odpowiedniej mocy. Osadzeni mają możliwość zgłoszenia prośby o pozwolenie na posiadanie lampek nocnych. Zabiegi deratyzacji i dezynsekcji prowadzone są regularnie przez wyspecjalizowane firmy. Każdego roku odbywa się kontrola sanitarna przeprowadzana przez Państwową Inspekcję Sanitarną. W czasie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości, ani razu Areszt nie został ukarany za jakieś niedociągnięcia. Także wizytacje przeprowadzane przez Sędziego Wizytatora ds. Penitencjarnych nie stwierdziły nieprawidłowości w funkcjonowaniu Aresztu. W Areszcie Śledczym w (...) funkcjonowały w okresie pobytu powoda: biblioteka, świetlica, siłowania, kantyna, sieć radiowęzłowa. Za pośrednictwem kantyny osadzeni mogli nabywać codzienną prasę i periodyki. W każdej celi nadawany był i jest sygnał stacji telewizyjnych i radiowych, emitowane są audycje. Osadzeni mogą mieć, za zgodą Dyrektora, w celi jeden odbiornik telewizyjny, praktycznie w każdej celi jest telewizor. Areszt jest abonentem pakietu jednej z platform cyfrowych. Mogą też posiadać odbiorniki radiowe, mają możliwość uczestniczenia w zajęciach kulturalno-oświatowych. Organizowane są konkursy wiedzy tematycznej, ogólnej, turnieje szachowe. Powód brał udział w turnieju szachowym, korzystał z gry w tenisa stołowego, ćwiczeń w siłowni. Każdego dnia osadzeni korzystają z jednej godziny spaceru, mają do dyspozycji cztery pola spacerowe o łącznej powierzchni 254 m 2 . --- STRONA 4 --- Przez okres 6,7 miesięcy powód pracował społecznie przy rozwożeniu posiłków. Raz otrzymał nagrodę pieniężną za tę pracę. Miał zapewnioną możliwość korzystania z porad psychologicznych, pomocy medycznej. Osadzeni w czasie pobytu powoda i obecnie mają też możliwość korzystania z posług religijnych, uczestniczenia w nabożeństwach. Powód w okresie pobytu w Areszcie Śledczym w (...) nigdy nie zgłaszał skarg na warunki bytowe, w szczególności na przeludnienie czy skład osobowy w celach, w których przebywał. Powód wiedział o możliwości zwracania się do dyrekcji, kierowników czy pracowników samodzielnych, wychowawców ze wszystkimi sprawami osobistymi i bytowymi. Zgłaszał się wielokrotnie na takie rozmowy i nie podnosił w trakcie rozmów okoliczności przedstawionych w pozwie. Złożył też do dyrektora jednostki wiele próśb dotyczących widzeń, dodatkowych rozmów telefonicznych, sprzętu RTV, tj. telewizora, głośników, słuchawek, zasilacza do radia, wentylatora elektrycznego. Powód utrzymywał kontakt z bliskimi, z mamą i synem, którzy odwiedzali go w Areszcie. Miał dostęp do bezpłatnej opieki medycznej. Powód czas wolny spędzał na własnych zajęciach, słuchaniu radia, oglądaniu telewizji, czytaniu książek, korespondowaniu. W zważaniach Sąd Okręgowy stwierdził, że powód sformułował w pozwie jako zasadniczy zarzut przeludnienia we wskazanych jednostkach penitencjarnych. Z zeznań powoda wynikało, iż przebywał w celach, w których liczba osadzonych przewyższała o około 2 lub 3 osoby liczbę normatywną, ponadto podnosił też zarzuty odnośnie warunków bytowych w tych jednostkach. Powód nie wykazał jednak, aby doznał jakiejś szkody (krzywdy) ze strony pozwanego, albowiem dopiero po wykazaniu, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych pozwany byłby zobowiązany do wykazania braku bezprawności tego naruszenia jako przesłanki zwalniającej go od odpowiedzialności. W ocenie Sądu I instancji zarzuty postawione przez powoda miały bardziej ogólny charakter, polegały na generalizowaniu zdarzeń, bez wskazania konkretnych, negatywnych ich skutków dla powoda. Sąd podkreślił, iż Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za sam fakt stosowania do dnia 6 grudnia 2009r. wobec osadzonych przepisu art. 248 k.k.w., tj. umieszczenia czasowo w warunkach, gdy powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m 2 , kiedy to zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis ten utracił moc. W ocenie Sądu I instancji nie można uznać w rozumieniu art. 77 Konstytucji i art. 417 1 § 1 k.c., aby działania organów Państwa, dla których przepis ten stanowi podstawę, były niezgodne z prawem, a tym samym pociągały za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa, również w okresie gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej. Sąd Okręgowy stwierdził w odniesieniu do powoda, że sam fakt nieprzestrzegania metrażu 3 m 2 nie może stanowić podstawy odpowiedzialności pozwanego. Pozwany mógłby ponosić odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powoda, gdyby w konkretnym wypadku niezachowanie metrażu 3 m 2 przyniosło jakiś uszczerbek w dobrach osobistych powoda, wyrządziło mu jakąś krzywdę, bądź skumulowały się jeszcze inne skutki przeludnienia w celach, jak np.: złe warunki sanitarne, brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, brak łóżek dla wszystkich osadzonych, które ostatecznie mogłyby prowadzić do naruszenia jego godności i być przejawem poniżającego traktowania. Zdaniem Sądu Okręgowego występowanie przeludnienia w jednostkach penitencjarnych, w których przebywał powód jest faktem bezspornym. Pozwany nie udzielił na wezwanie Sądu informacji w jakim czasie i przy jakim przekroczeniu dopuszczalnej liczby osadzonych odbywał karę powód, co nie może jednak wywoływać dla niego negatywnych skutków procesowych, jednakże nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności pozwanego z art. 448 k.c. w związku z art. 23 k.c. Jak wynika z zeznań świadka Ł. G., powód okresowo przebywał w celach przeludnionych, ale były też okresy, gdy ta norma 3 m 2 była mu zapewniona. --- STRONA 5 --- Mimo to nie wystąpiło skumulowanie negatywnych skutków przeludnienia w żadnej z jednostek penitencjarnych, prowadzące do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci godności osobistej czy prawa do intymności. Ponadto, samo przeludnienie nie spowodowało u powoda żadnych negatywnych następstw, a fakt umieszczania powoda w przeludnionych celach nie miał w zamierzeniu poniżyć go czy upokorzyć. Sąd Okręgowy przeprowadził również dowód z protokołu oględzin cel dokonanych w sprawie I C 371/09 i wskazał, że ustalenia poczynione w czasie oględzin w wyżej wymienionej sprawie również nie dają podstaw do przyjęcia, jakoby przebywanie w opisanych pomieszczeniach naruszało dobra osobiste osób pozbawionych wolności. W ocenie Sądu może to rodzić pewne uciążliwości i niedogodności, jednakże nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne. Ponadto powód nie skarżył się na żadne dolegliwości psychiczne czy inne, które wiązałby z przeludnieniem w celach, a z zeznań świadka Ł. G. wynika, iż powód na pewno nie był osobą, która mogłaby mieć problem z formułowaniem skarg; powód był już uprzednio karany, był bardzo dobrze zorientowany w funkcjonowaniu jednostek penitencjarnych, znał reguły komunikowania z administracją Aresztu i w pełni z nich korzystał. Zdaniem Sądu z zebranego materiału dowodowego wynika, że w przypadku powoda nie doszło do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowania środka w postaci tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia wolności. Można stwierdzić, że uciążliwości związane z izolacją w przypadku powoda nie przekraczały nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że roszczenia powoda odnoszące się w całości do pobytów w Zakładzie Karnym w (...) w okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 2001r. i od 31 stycznia 2001r. do 30 marca 2004r., a także częściowo do pobytu powoda w Areszcie Śledczym w (...) w okresie od 14 kwietnia 2005r. do 2 marca 2007r. są przedawnione. Charakter roszczenia świadczy o tym, iż o ewentualnej krzywdzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia powód wiedział w momencie zaistnienia poszczególnych zdarzeń w chwili osadzenia w przeludnionych celach, powództwo zostało natomiast wytoczone w dniu 3 marca 2010r. Roszczenia za okres do 2 marca 2007r. są zatem przedawnione. Nieprzedawnione roszczenie dotyczy jedynie okresu pobytu powoda w Areszcie Śledczym w (...) od dnia 3 marca 2007r. do dnia 20 listopada 2009r. Sąd podkreślił, iż w okresie od 5 października 2007r. do 13 sierpnia 2008r. powód odbywał karę w celi nr (...), którą sam określił jako najładniejszą celę, w jakiej przebywał, luksusową. Był tam kącik sanitarny murowany, stanowiący oddzielne pomieszczenie zabudowane do końca, sala była wyremontowana, były kafelki i szafki. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo w całości. Na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na sytuację materialną powoda, Sąd nie obciążył go kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją powód. Domagał się „uchylenia zaskarżonego wyroku i zasądzenia od Skarbu Państwa 300.000 zł”. W apelacji skarżący podniósł ponownie te same zarzuty, które kierował wobec pozwanego przez cały tok procesu i które miały uzasadniać naruszenie jego dóbr osobistych i dodatkowo zarzucił, iż Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepis art. 442 § 1 kpc, gdy tymczasem – zdaniem powoda – winien przyjąć przedawnienie 20-letnie, z art. 442 § 2 kpc. Powód podniósł także, że o szkodzie dowiedział się kilka miesięcy przed wniesieniem pozwu w Areszcie Śledczym w (...), że był leczony psychiatrycznie w jednostkach penitencjarnych oraz że umieszczanie go w przeludnionych celach było działaniem zamierzonym funkcjonariuszy. --- STRONA 6 --- Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie a podniesione w niej zarzuty uznać należy za chybione. Sąd Okręgowy wyjaśnił należycie wszystkie, mające dla rozstrzygnięcia znaczenie okoliczności i przeprowadził zawnioskowane przez strony dowody. Przy dokonywaniu ustaleń uczynił Sąd zadość wymogom prawa procesowego, w szczególności dokonując oceny dowodów i ustaleń nie przekroczył zasad logiki i doświadczenia życiowego. Zebrany materiał dowodowy Sąd należycie ocenił i bardzo szczegółowo uzasadnił, co pozwala Sądowi Apelacyjnemu poczynione ustalenia przyjąć za swoje. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu powzięcia wiedzy przez powoda o szkodzie, według niego na kilka miesięcy przed wniesieniem pozwu i błędnego, odmiennego ustalenia tego faktu przez Sąd I instancji. Wbrew twierdzeniom powoda Sąd Okręgowy trafnie uznał, że powód od samego początku osadzenia w jednostkach penitencjarnych był świadom, kto narusza jego dobra osobiste, przez jakie działania, zaniechania czy też określone zachowania naruszono jego godność oraz, że w takiej sytuacji mógł wystąpić z odpowiednim roszczeniem. Brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że dopiero po kilku latach powód uzmysłowił sobie, iż określone jego dobra osobiste były wcześniej naruszane w pozwanych jednostkach i za to powinny odpowiadać osoby kierujące zakładem karnym. Nie może również wpływać na termin przedawnienia uświadomienie sobie w późniejszym czasie przez powoda faktu przysługiwania mu określonego roszczenia. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepis art. 442 § 1 kc i uznał, że do 2 marca 2007r. roszczenia powoda objęte pozwem są przedawnione. Nietrafny jest zarzut skarżącego, jakoby nie miał zastosowania w niniejszej sprawie § 1 art. 442 kc, ale § 2 wyżej wymienionego przepisu. Dla zastosowania przedawnienia roszczeń w wypadku szkody wynikłej ze zbrodni lub występku koniecznym jest ustalenie samego faktu popełnienia czynu przestępczego, to jest przedmiotowych i podmiotowych znamion zbrodni lub występku stanowiącego przesłankę odpowiedzialności. Dla ustalenia zaistnienia faktu zbrodni lub występku jako przyczyny szkody nie jest wymagane, by sprawca został skazany, bowiem sąd cywilny może w tym względzie dokonać własnych ustaleń dotyczących znamion przestępstwa, wedle reguł prawa karnego. Wskazać w tym miejscu należy, że nie zapewnienie osadzonemu odpowiedniej normy powierzchni w celi lub odgrodzenie kącika sanitarnego zbyt niską ściankę z pewnością nie jest zbrodnią lub występkiem, w rozumieniu przepisów kodeksu karnego. Chybiony jest również zarzut poczynienia przez Sąd nieprawidłowych ustaleń faktycznych, iż powód nie zgłaszał skarg. W apelacji powód zresztą zaprzecza sobie twierdząc jednocześnie, iż „w tamtych czasach skarg nikt nie składał, gdyż jeśli ktoś pisał skargi, miał cięższe życie w więzieniu” i podnosi, że Sąd błędnie ustalił, jakoby skarg nie było. Z apelacji wynika, że wszelkie zarzuty powoda dotyczą jego pobytu w Zakładzie Karnym w (...), a w odniesieniu do Aresztu Śledczego w (...), sprowadzają się do przeludnienia cel. Skoro jednak Sąd Okręgowy prawidłowo uznał roszczenia powoda wobec Zakładu Karnego w (...) w całości za przedawnione, nie zachodzi potrzeba odnoszenia się do tych zarzutów i to niezależnie od uznania, czy powód zdołał udowodnić w jakimkolwiek zakresie naruszenie jego dóbr osobistych w tej jednostce penitencjarnej. Zauważyć w tym miejscu należy, że powód nie zarzucał pozwanemu nadużycia prawa przy zgłoszeniu zarzutu przedawnienia. Sąd --- STRONA 7 --- Apelacyjny nie widzi podstaw do zastosowania art. 5 kc w sytuacji, gdy zastosowanie przedawnienia dotyczy osoby permanentnie naruszającej prawo. Nieprzedawnione roszczenie dotyczy jedynie okresu pobytu powoda w Areszcie Śledczym w (...) od dnia 3 marca 2007r. do 20 listopada 2009r. Z niekwestionowanych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż w tym okresie powód przez 10,5 miesięca przebywał w celi nr (...), którą sam określił jako luksusową. Skoro zarzuty apelacji odnoszą się w całości do pobytu w Zakładzie Karnym w (...), a roszczenia te są przedawnione, natomiast do Aresztu Śledczego w (...) jedynie w zakresie częściowego przeludnienia, brak jest podstaw – w ocenie Sądu Apelacyjnego – do uznania warunków pobytu powoda w tej jednostce jako poniżających, na co słusznie wskazał Sąd I instancji oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny podziela w całości wywody Sądu Okręgowego w tej kwestii, bez potrzeby ponownego ich przytaczania. Twierdzenie powoda, iż w jednostkach penitencjarnych leczył się psychiatrycznie i na tym polega jego krzywda, podnoszone są dopiero w apelacji. Nie stanowiły przedmiotu dowodów i rozważań Sądu Okręgowego. Powód nie wykazał również, aby umieszczenie go w przeludnionej celi było zamierzonym działaniem funkcjonariuszy, co gołosłownie podnosi w apelacji. Dodatkowo wskazać trzeba, że zasądzenie zadośćuczynienia z art. 448 kc w przypadku naruszenia dóbr osobistych ma charakter fakultatywny, a więc nie musi być zasądzone mimo spełnienia przesłanek ustawowych. Przy stosowaniu tego przepisu bierze się pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych, jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra. Z poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń i obszernych rozważań wynika, że Sąd ten miał na uwadze wszystkie wyżej wymienione przesłanki rozstrzygając o nieprzedawnionym roszczeniu powoda. Z tych wszystkich przyczyn należało apelację powoda oddalić, na zasadzie art. 385 kpc.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Katowicach#I ACa 270/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowica#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 248 k.k.w.#art. 77 Konstytucji#art. 448 k.c.#art. 23 k.c.#art. 102 k.p.c.#art. 442 § 1 kpc#art. 442 § 2 kpc.#art. 442 § 1 kc#art. 442 kc#art. 5 kc#art. 448 kc#art. 385 kpc.