Wyrok I ACa 259x10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2010 r. Sqd Apelacyjny W Lubli

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 259x10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2010 r. Sqd Apelacyjny W Lublinie, I Wydziai Cywilny W skIadzie: Przewodniczqcy  S¢dzia SA Ewa LauberD1'zazga(spr.) Segdzia:  SA Alicja Surdy Segdzia: SA Walentyna LukornskaDrzymala Protokolant sekr. sqd. Aneta Dudek po rozpoznaniu W dniu I6 czerwca 2010 r. W Lublinie na rozprawie sprawy 2 powédztwa M. K. I przeciwko Skarbowi Paflstwa  Aresztowi §ledczemu W K. 0 zap%ate;   na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sqdu Okreggowego W Lublinie z dnia 30 paidziemika 2009 r., sygn. aktI C 19/'09 I. . zmienia zaskariony wyrok W punkcie I W ten sposéb, fie powédztwo oddala; II. I ' r zasqdza 0d powoda M. K. na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa Aresztu Sledczego w K. kwotg 135 (sto ‘ ' trzydzieéci pigé) zlotych tytulem kosztéw postqpowania apelacyj nego. I AC2 259/10 UZASADNIENIE A " Wyrokieql z 30 paidziernika 2009r. Sqd Okrqagowy W Lublinie zasqdzil 0d Skarbu Paflstwa — Aresztu Siedczego W K. na rzecz MIK. kwota; 1.00021, oddalil powédztwo W pozostzfiej czeéci i nie obciqzyl powoda kosztami procesu. ‘ I " sygn. akt I Aca 259x10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny W Lublinie, I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Ewa Lauber-D1'zazga(spr.) Sędzia: - SA Alicja Surdy Sędzia: SA Walentyna Łukornska-Drzymała Protokolant sekr. sad. Aneta Dudek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. W Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa M. K. I przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledozemu W K. o zapłatę - . na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego W Lublinie z dnia 30 pażdziernika 2009 r., sygn. aktl C 19/09 I. , zmienia zaskarżony wyrok W punkcie I w ten sposób, że powództwo oddala; Il. V ' r zasądza od powoda M. K. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa -Aresztu Sledczego w K. kwotę 135 (sto ` " trzydzieści pięć) złotych ,tytułem kosztów postępowania apelacyj nego. I ACa 259/10 UZASADNIENIE O ' Wyrokiein z 30 października 2009r. Sąd Okręgowy W Lublinie zasądził od Skarbu Państwa - Aresztu Siedczego W K. na rzecz MÊK. kwotę l.000zł, oddalił powództwo w pozostałej cześci i nie obciążył powoda kosztami procesu. ` I " --- STRONA 2 --- Wyrok Sqdu Okrggowego zostal oparty na nastqpujqcych ustaleniach: Powod odbywal kart; pozbawienia WO1i10§Ci W Areszcie §1edczym W K. W okresie od 19 czerwca do 11 W'1‘Z€§I1i& 2008r. W czasie tym przebywal W kilku celach, ktorych powierzchnia Wynosila mniej niz 31112 na jednego osadzonego, a ponadto W okresie ocl 19 do 29 czcrwoa ze Wzglegdu na brak mozliwoéci dostawienia W celi kolejnego kozka powodowi Wydano materac rozkiadany W porze nocnej na podtodze. Zdaniem powoda odbywanie kary W takich Warunkach spowodowalo znaczne pogorszenie sio jego stanu zdrowia psychicznego i Wyrzqdzilo mu szkodeg. Z tego tytulu powod domagal si<; zasqdzenia na jego rzecz kwoty 100.0002}. Zdaniem Sqdu Okrogowego powodztwo jest zasadne jedynie W czoéci. Pozwanemu nie mozna przypisaé odpowiedzialnoéci na podstawie an. 417kc aibowiern dzialanie jego bylo zgodne 2 przepisarni prawa. Umieszczenie powoda. W celi, ktorej powierzchnia byia mniej sza ni2 31112 odbywalo six; na podstawie zarzqdzefi Dyrektora Aresztu §1edczego Wydanych na podstawie art. 248 § 1 kkw po spcinieniu przesianek Wskazanych W tym przepisie. Przepis ten utracii Wprawdzie moc 0bOWiQ,Zl1jf:§,Cq ale dopiero 5 grlidllia 2009r., a zatem po uplywie okresu objqtego sporem. Pomimo trudnych Warunkéw I'[1I8SZ.I{3l1IOW}’Ch W Areszcie, W ktorym przebywal powéd, pozostale Warunki, poza okresem gdy nie mial Iozka, byiy zgodne Z przepisarni prawa. Rozpoznajqc roszczenie powoda W oparciu 0 art. 448 kc Sqd Okrogowy stwlerdzii, i2 samo przeludnienie panujgce W celi nic jest samoistnq podstawq zasa,dzenia zadoééuczynienia i nie mozna mowié, i2 sam ten fakt narusza godnoéé osobistq. Zgodnie z opiniq bicgiego psychiatry M. M. przebwvanie przez powoda W przeludnionej ceii nie doprowadzilo rowniez do powstania trwaiego ozy dhlgotrwalegouszczerbku na zdroWiu._Godnoéé osobista"po'Woda zostala natorniaét naruszona przez niezapewnienie przcz administracje; Aresztu Sledczego godziwych Wanmkow do spoozynku W porze nocnej. Powéd spai na podlodze przez okres co najmniej 10 dni a zatem odpowiednia kwota zadoééuczynienia adekwatna do rozrniaru i ozasu trwania naruszenia dobra osobistego i stopnia zawinionia pozwainego Wynosi W ocenie tego Sa,du 1.00021. Od tego Wyroku W czcgéci zasqdzajqcej pozwany ziozyl apelacjc; zarzucaj qc:  namszenie art. 448 kc i nie zastosowanie art. 5 kc;  sprzecznoéé istotnych ustalefi Sa,du z treéciq zebranego W sprawie materialu dowodowego przez przyjcgcie, Ze powod zasluguje na zadoééuczynienic W sytuacji, gdy jego zachowanie powinno znosié taka, mozliwo §é. Wskazujqc’ na powyzsze pozwany Wnosil 0 zmiane; Wyroku W zaskarzonej czqéci i oddalenie powodztwa W caloéci. , Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastqpuje: Apelacja jest zasadna. ' Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: Powód odbywał karę pozbawienia wolności W Areszcie Sledczym W K. W okresie od 19 czerwca do 11 września 2008r. W czasie tym przebywał w kilku celach, których powierzchnia wynosiła mniej niż 3m2 na jednego osadzonego, a ponadto W okresie od 19 do 29 czerwca ze względu na brak możliwości dostawienia W celi kolejnego łóżka powodowi wydano materac rozkładany W porze nocnej na podłodze. Zdaniem powoda odbywanie kary w takich warunkach spowodowało znaczne pogorszenie się jego stanu zdrowia psychicznego i wyrządziło mu szkodę. Z tego tytułu powód domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 100.000zł. Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo jest zasadne jedynie w części. Pozwanemu nie można przypisać odpowiedzialności na podstawie art. 417kc albowiem działanie jego było zgodne z przepisami prawa. Umieszczenie powoda W celi, której powierzchnia była mniej sza niż 31112 odbywało się na podstawie zarządzeń Dyrektora Aresztu Śledczego wydanych na podstawie art. 248 § 1 kkw po spełnieniu przesłanek wskazanych w tym przepisie. Przepis ten utracił wprawdzie moc obowiązującą ale dopiero 5 grudnia 2009r., a zatem po upływie okresu objętego sporern. Pomimo trudnych warunków mieszkaniowych w- Areszcie, w którym przebywał powód, pozostałe warunki, poza okresem gdy nie miał łóżka, były zgodne z przepisami prawa. Rozpoznajac roszczenie powoda w oparciu o art. 448 kc Sąd Okręgowy stwierdził, iz samo przeludnienie panujące w celi nie jest samoistną podstawą zasadzenia zadośćuczynienia i nie można mówić, iż sam ten fakt narusza godność osobistą. -Zgodnie z opinią biegłego psychiatry M. M. przebywanie przez powoda W przeludnionej celi nie doprowadziło równiez do powstania trwałego czy długotrwałego--uszczerbku na zdrowiu._Godność -osobista"po"woda- została natomiast naruszona przez niezapewnienie przez administrację Aresztu Śledczego godziwych warunków do spoczynku W porze nocnej. Powód spał na podłodze przez okres co najmniej 10 dni a zatem odpowiednia kwota zadośćuczynienia adekwatna do rozmiaru i czasu trwania naruszenia dobra osobistego i stopnia zawinienia pozwanego wynosi w ocenie tego Sądu l.000zł. Od tego wyroku W części zasądzającej 'pozwany złożył apelację zarzucaj ac: - naruszenie art. 448 kc i nie zastosowanie art. 5 kc; - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, ze powód zasługuje na zadośćuczynienie W sytuacji, gdy jego zachowanie powinno znosić taką możliwe ść. Wskazując na powyższe pozwany wnosił o zmianę wyroku W zaskarżonej części i oddalenie powództwa w całości. , Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. ' --- STRONA 3 --- Pozwany nie kwestionuje swojej odpowiedzialnoéci za sarn fakt niezapevmienia poWodoWi Iéika, a jedynie uwaza, i2 W okolicznoéciach niniejszej sprawy powod nie zasiuguje na ochrono. Sqd Apelacyjny podziela to stanowisko. Stosownie do art. 448 kc W razie naruszenia dobra osobistego said moZe przyznaé tomu czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiedniq sume; tytutem zadoééuczynienia pienioznego za doznaneg krzywdo. Zasqdzenie zadoééuczynienia ma zatem charakter fakuitatywny i od ocen}' sqdu zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formic. Okres przez jaki powéd spai na materacu W przeludnionej celi Wynosii 10 dni i fakt ten nie spowodowai u niego cierpiefi fizycznych, ani dotkliwych cierpiefi psychicznych. Pozwany nie zapewniajqc mu Iozka nie dzialal z premedytacjq W celu ponizenia powoda, czy spowodowania u niego cierpiefi. Nie byio to te2 przejawem ziej woli pozwanego, ale nastegpstwem trudnych Wartmkow lokalowych panujatcych W Areszcie. Jak Wynika z opinii o skazanym zachowanie powoda jest naganne. Byi on dwukrotnie karany dyscyplinarnic za nielegalne kontakty z innymi Wspoiosadzonymi, za Vv'§/SO06 arogancka, postawq i uzywanie stow Wuigamych pod adresem funkcjonariuszy. Powod jest silnie zwizizany z podkuiturq przestgpczq. Stopiefi przestrzegania przez niego porzqdku i dyscypliny jest niedostateczny. Prognoza. penitencjarna na clalszy okres pobytu powoda W Warunkach izolacji jest negatywna. Ponadto Wyrokiem Sagclu Rejonowego W Krasnymstawie 2. dnia 18 lutcgo 2009r. poWod zostai uznany za winnego tego, Ze W dniu 22, 23 i 25 sierpnia 2008r. na terenio Arosztu §1edczego W K. zniewazyl trzech funiccjonariuszy sluzby Wiqziennej podczas i W zwiqzku z pctnicniem przez nich obowiqzkow Si1.IZb0\V}’Ch W ten sposob, 2e uzywai Wobec nich siow obelzywych (II K 532/08). W éwietlc. powyzszcgo naleiy stwiordzié, ii _zachoWanie powoda, jego postawa i stosunek do innych osob uzasadniajq stanowisko, i2 przyznanie mu oohrony przowidzianej W art. 448 k.c. pozostawaloby W sprzecznoéci Z zasadami Wspoliycia spotecznego (art. 5 1<.c.) i poczuciem sprawiedliwoéci. Z tych Wzglodow i na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Sa,d Apelacyjny orzeki jak W sentencji. Pozwany nie kwestionuje swojej odpowiedzialności za sam fakt niezapewnienia powodowi łóżka, a jedynie uważa, iż w okolicznościach niniejszej sprawy powód nie zasługuje na ochronę. Sąd Apelacyjny podziela to stanowisko. Stosownie do art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie. Okres przez jaki powód spał na rnateracu W przeludnionej celi wynosił 10 dni i fakt ten nie spowodował u niego cierpień fizycznych, ani dotkliwych cierpień psychicznych. Pozwany nie zapewniając mu łóżka nie działał z premedytacją W celu poniżenía powoda, czy spowodowania u niego cierpień. Nie było to też przejawem złej woli pozwanego, ale następstwem trudnycli- warunków lokalowych panujących W Areszcie. Jak wynika z opinii o skazanym zachowanie powoda jest naganne. Był on dwukrotnie karany dyscypiinarnie za nielegalne kontakty z innymi Współosadzonymi, za wysoce arogancką postawę i używanie słów wulgarnych pod adresem funkcjonariuszy. Powód jest silnie związany z podkulturą przestępczą. Stopień przestrzegania przez niego porządku i dyscypliny jest niedostateczny. Prognoza penitencjarna na dalszy okres pobytu powoda W warunkach izolacji jest negatywna. Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego W Krasnymstawie z. dnia 18 lutego 2009r. powód został uznany za winnego tego, że W dniu 22, 23 i 25 sierpnia 2008r. na terenie Aresztu Śledczego w K. znieważył trzech funkcjonariuszy służby Więziennej podczas i W związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych W ten sposób, że używał wobec nich słów obelzywych (II K 532108). W świetle. powyższego należy stwierdzić, iż zachowanie powoda, jego postawa i stosunek do innych osób uzasadniają stanowisko, iż przyznanie mu ochrony przewidzianej W art. 448 k.c. pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.) i poczuciem sprawiedliwości. Z tych względów i na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny' orzekł jak W sentencji.