Teza / krótkie omówienie
dobr osobistych sad powinien W pierwszej ‘koiejnosci ustaiié , czy doszio do a dobra osobistego a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalie , czy pozwanego byio bezprawne. W dalszej czeéci uzasadnienia brak jest
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
is %¥§%§m Sygn. akt I ACa 25/10 5% ~§ \ ?1,._.= ~“..~§ .*.' "" .» =f.=f\ * ‘WYROK ' W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . .‘ ‘Q Dnia 19 marca 2010 r. Sqd Apelacyjny w Gdafisku — Wydzied I C}/Wilny W skiadziez Przewodniczapyz SSA Mirosiaw Ozég (spzi) Sqdziowie: SA Makgorzata IdasiakGrodzifiska _ SO del. Zbigniew Merchel Protokolant: stazysta Joanna Makarewicz p0 rozpoznaniu W dniu 19 marca 20l0.r. W Gdaiflsku 11a rozprawie sprawy zpowédztwa G 'przeciw1<0 Skarbowi Pafistwa Zakladowi Karnemu W Kcronolwie . 0 zap%at§ 2 ' ' _ ' " na skutek apelacji powoda. 2 _ 0d_ wyroku Sgdu Okreggowego W Bydgoszczy ' z dnia. 14 paidziernika 2009 r., sygn. akt I C 84/09 I II II . _' zmienia Z8.Sk8.I'ZOI1y Wyrokiw punkcie 1 (pierwszym) W te_n Sposéb, Ze zasqdza 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Zaldadu Karnego W Koronowie na rzecz powoda G*P WOtQ 2.000 (dwa tysiqce) , ziotych z 0 ustawowymi odsetkami od dnia 22 Czerwca 2009 r., 21 W pozostalym zakresie powédztwo oddala; oddala apelacjq W pozostzflej czqéci; ' 1 nie obciaga powoda kosztami postqpowania apelacyjnego. a olyginale wiaéciwe podpisy. " ia aaşafaāaaa Sygn. akt I ACa 25/10 fa ~\± \ -Ê‹,._.-= -- ‹*`..~Ü 2.' " .z ‹_f.=f» " 'WYROK ' W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Ą F ll Dnia l9 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział I Cywilny - W składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Ożóg (spf.) Sędziowie: SA Małgorzata Idasiak-Grodzińska _ -SO del. Zbigniew Merchel Protokolant: _stażysta Joanna Makarewicz po rozpoznaniu W dniu -19 marca 2010r. W Gdańsku na rozprawie sprawy zpowództwa G - 'przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowž Karnemu W Koronowie .- 0 zapłatę V " " _ " ' na skutek apelacji powoda V - _ od wyroku _Sądu Okręgowego W Bydgoszczy " z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt I C 84-/09 I II II . _' zmienia zaskarżony Wyrokw punkcie 1 (pierwszym) W ten -sposób, że zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego W Koronowie na rzecz powoda G“PQwotę 2.000 (dwa tysiące) , złotych z O ustawowyrni odsetkami od dnia 22 czerwca 2009 r., a W pozostałym zakresie powództwo oddala; - oddala apelację W pozostałej części; ' 1- nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego. a oryginale właściwe podpisy. '
--- STRONA 2 ---
%se.+="=;. ;;. :_ 13"" " ' '1 " ' TiI71: ' . 1. _i:'.>£'* ;; : up'.;.;_ 5.;I; ;. ~= Pk".==.1. ‘?.&'*;.11;=.=. ..=;r,.' 2 " X 1 0 ._.!1;;;: =3. _>. ;‘§ .&ACa 3 ?§=,=' E {=;$‘,‘ =,?I\:. : UZASADNIENIE 1;;Powéd (}€Pfi'Wn1('>s% 0 ZE1SE§C1Z€I11€.Od Skarbu Pafistwa — Zaldadu '.;§;'__1(@1q1eg0 w K0r0n0w1e zad0§éuozyn1en1a w kwocle 300 000 zi. wraz z odsetkaml 0d dma _._?§§;§§miesienia pozwu. Na rozprawie W dniu 3 wrzesnia 2009 roku powod ograniczylr zqdanie do kwoty 100 000 2%. wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Powéd wskazai W ,5 1» w= c, , ze jest pozbawiony wolnoéci i od dnia 23 paidziemika 2008 roku przebywa w Zaldadzie Karnym W Koronowie , w ktérym nie zapewniono mu odpowiednich warunkéw bytowych , opieki médycznej oraz bezpieczefastwa osobistego. Powéd obciqzyi pozwanego odpowiedzialnoéciq za nadmieme przeiudnienie niektérych cal mieszkalnych wskazujqc , Ze powierzchnia na jednego osadzonego rzadko przekracza 2 nietzy kwadratowe. Zarzucil tez "5; pozwanemu nieodpowiedniq kwalifikacjq skazanych poprzez osadzenie W jednej celi } skazan}/ch 0 réznym stopniu demoralizacji i za rézne przeswpstwa a takze kamanie przepiséw _;—:»1g.||,\.g_=\___ 0 ochronie danych osobowych. Podai réwniez , Ze pozwany stworzyl sytuacje zagrazajage 7 bezpoérednio zdrowiu i Zyciu powoda. W 2003 roku powéd zosted zarazony w szpitalu . .WiQzicm1ym w Gdaflsku Wi!.'L1SO_\»V}’lT1 zapaleniern wa_tr0by. Choroba ta wymaga leczenia i. ‘ opieki lekarskiej, na_1<téra_ , zdaniem powoda _nie 'm0Zna liczyé W Zadnym z_al<1adzie karnym , ' ‘ jak réwniez W szpitalu wiQziem1ym , co grozi émierciq p0w0da._PQw<':d pociniési takze ; 2e byli 1; poddawany presjom psychicznym przez fuukcjonariuszy siuzby wiqziennej , ktérzy znqcali " sic; nad nim fizycznie i psychicznie oraz zastraszali go.‘ W odpowiedzi na pozew pozwany wniési 0 odclalenie powédztwa oraz zasagizenie od pozwanego na rzecz powoda kosztéw; procesu wediug norm przepi_sanych. 'Uzasadniaj2£c swoje stanowisko procesowe wskazali , ze 2 zebranej dokumentacji wynika , is powéd przebywali u pozwanego W réznych celach od 23 paidziernika 2008 roku do dnia 12 maja 2009 r01cu, Wiqkszoéé czasu powéd przebywai w nowo vwybudowanynz pawilonie W ktérym , Zdaniem pozwanego , warunki bytowe sa_ bardzo dobre a zarzuty powoda jakoby w _; celach W ktérych przebywal v\»ystQp0waiy ur_a,gajAatce warunki narL1szaja@e godnoéé cziowieka sq bezpodstawne. C0 roku pozwany podlega kontrolom sqdziego penftencjarnego , ktéry nadzorujs warunki vwkonywania kaly. ‘Wiqkszoéé eel posiada wyodmgbnione , murowane f kapiki sanitame, jednakze W mniejszychcelach wamnki techniczno — budowiane ( zabytkowy . . . . ».1_. . _ ' ' "" " :=,;';,._;=,.;=;,_;'.. . . _ . ' ' '.= 1';.§"= ":'§???5§I' ' ' ' ' _._... _______.... _ . »1.»==.=='... . Wsi.-i='=;_ -;-;_ -3 _ 1? " ' 'Í " `- Ti-171: ` _ 3. _¦:'.›i-'Ł ;; --.~ -gw-'.¿.;._ 91.;-I; ;_ '-= ř-k*.'=.i_- -- `ř.i'*L_1r;=-_-=_ _-_=;r„.'i 2 " / 1 0 -- ._.-!-Ł'-;¦;:-- =;;. _›. řš _f¿ACa- 3 Ffäş-' Ê ga*,1- - =,?Ź\:-_ -:- UZASADNIENIE '-_;ÊPowód (Í‹êPfiWn1ósł o zasądzenre od Skarbu Panstwa - Zakładu `-_;Ê-2-'__1(¿,¿-riego W Koronowie zadośćuczynienia W kwocie 300 000 zł. wraz z odsetkami od dnia .,_?§Š¿Ê§miesíenia pozwu. Na rozprawie w dniu 3 wrzesnia 2009 roku powod ograniczył żądanie do kwoty 100 000 zł. wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Powód wskazał w _I „ wz 8, , że jest pozbawiony wolności i od dnia 23 października 2008 roku przebywa W Zakładzie Karnyin w Koronowie , w którym nie zapewnione mu odpowiednich warunków bytowych , opieki medycznej oraz bezpieczeństwa osobistego. Powód obciążył pozwanego odpowiedzialnością za nadmierne przeiudnienie niektórych cel mieszkalnych wskazując , że powierzchnia na jednego osadzonego rzadko przekracza 2 metry kwadratowe. Zarzucił też 'ii pozwanemu nieodpowiednią kwalifikacje skazanych poprzez osadzenie w jednej ceii l skazanych o różnym stopniu demoralizacji i za rózne przestępstwa a takze łamanie przepisów _Ą-Ę»--z--g.||.\.g_-.=`___ o ochronie danych osobowych. Podał równiez , że pozwany' stworzył sytuacje zagrażające 3 bezpośrednio zdrowiu i życiu powoda_ W 2003 roku powód został zarażony w szpitalu _ _więziennym w Gdańsku wirusowym zapaleniem wątroby. Choroba ta wymaga leczenia i_ “ Opieki lekarskiej, na którą , zdaniem powoda nie "mozna liczyć w zadnym zakładzie karnym , ' ` jak równiez W szpitalu więziennym , co grozi śmiercią powoda._Powód podniósł także ; że był j; poddawany presjom psychicznym przez funkcjonariuszy służby więziennej , którzy znęcaii " się nad nim fizycznie i psychicznie oraz zastraszali go; W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł 0 oddalenie powództwa oraz 'zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów; procesu według norm przepisanych. "Uzasadniając swoje stanowisko procesowe wskazał , ze z zebranej dokumentacji wynika , ze powód przebywał u pozwanego w różnych celach od 23 pażdziernika 2008 roku do dnia 12 maja 2009 roku. Większość czasu powód przebywał w nowo wybudowanym pawilonie w którym , zdaniem pozwanego , warunki bytowe są bardzo dobre a zarzuty powoda jakoby W _; celach w których przebywał występowały' uragające warunki naruszające godność człowieka - są bezpodstawne. Co roku pozwany podlega kontrolom sędziego penitencjarnego , który nadzoruje warunki wykonywania kary. Większość cel posiada wyodrębnione , murowane Í kąciki sanitarne, jednakże w rrniiejszych celach warunki techniczno - budowlane ( zabytkowy . . . . iz.. - _ _ ` ' "'¬ " -rz,;'-:-,._¿'=-,-.:=z._;'_-_ _ - . _ _ ` ` `_= ¬-`;š."= '-'."řÊÊÍ5Ê-Ę`- `- ' ` - ` _.____ ______m____ _ _ ›z_'›==-.='='-_-_--. _
--- STRONA 3 ---
[614 ) nie pozWa1a%y na utworzenie murowanych kapikow sanitamych , Wobec tego Jwano na metalowym stelazu zasiony. Pozwany podniosi ponadto , Ze przepisy prawa a»'1anego dotyczape Wymogow W zakresie ubikacji (drzwi, ustqpow, wysokoéci szczenia ) nie stosuje sis; do budowli zaldadow karnych i aresztow éledczych a przepis Rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci Z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie minu organizacyj no ~ porzqdkowego Wykonywania kary pozbawionia Wolnoéci naklada Jzwanego obowieizek usytuowania niezbqdnych urzqdzefi sanitamych W sposéb niajqcy ich niekropujape uzytkowanie. Zdaniem pozwanego przepis ten nie wyznacza stnych norm , tym sarnym metalowa zabudowa kqcika sanitamcgo 2 zasionq alowq speknia Wyrnagania nielqqpujqcego uzytkowania urzzgdzefi sanitamych. Co do 1 zarzutow zawartych W pozwie pozwany podnios1 , 2e jego dziaiania wobec powoda fly bezprawne albowiem wérod uprawniefz i wolnoéci gWarantoWanych osobom 'a}aLcy"rn_kar¢ pozbawlema wolnosm so takle , ktoro me podlegajq zadnym czemom np. Wolnoéé sumienia i Wyznania , prawo do otrzymania Wyzywienia , do medycznej , do opieki psychologicznej , do skladania skarg i Wnioskow, do voéci kontaktéw z rodzinq poprzez Iisty , teiefony , prawo do otrzymania niezbgdnego 1 kwaterurlkowego i Srodkow czystoéci. Powod s1<%a.da% skargi co do braku Wtaéciwej medycznej oraz ziego traktowaniaprzez funlccjonariuszy , jednakie postqpowanie I wjriszoj instancji w*ykaza%o , Ze zarzuty te "sq bezzasadne. Dyrektor pozwanego u karnego podjaj decyzjg oumieszczeniu osadzonyoh W Warunkach W ktorych rzchnia celi na jodnq osobo Wynoéi mniej niz 3 metry kwadratowe , dopeiniajag kich obowiqzkow W7/nikajatcych Z obowiqzujapych W tym zakresie przepisow W tym zqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci w sprawie trybu_ postqpowania W%aéciWych W , W Wypadku gdy liczba osadzonych W zakladach kamych i aresztach éledczych fzsza ogolnq pojemnoéé tych zzikiadow. Wedlug pozwanego , Warunki jakie zostaly lione pozvwanemu nie spowodowaly cierpienia i upokorzenia W stopniu iczajqcym nieunikniony element zwiqzany z odbywaniem kaljr pozbawienia Wolnos’ci. arzekroczenia u pozwanego jak i w wiqkszoéci jednostek penitencjamych norm iefiia nie by} i nie jest uzalezniony od dzialazi , czy braku dziaiafi strony pozwanej , '&2 poz.Wany nie ma Wpitywwl na politykeg karna_ paristwa i nie moze odmowié przyjrgcia ioprowadzonej W celu wykonanio kary , tylko z powodu braku Wolnyéh miejsc. Nawet, przez kilka dni mog&o nastegpié przeludnienie W celi ( na czas okreélony ) to i tak ii u pozwanego byly godziwe awpowéd dopuszczajqc siq czynu przestopczego musiai ryé 2 ograniczeniami i. pewnymi dolegliwoéciarni. W tych okolicznoéciach — zdaniem ' ~ 2 fl lek ) nie pozwalały na utworzenie rnurowanych kącików sanitarnych , wobec tego jwano na metalowym stelażu zasłony. Pozwany podniósł ponadto , że przepisy prawa ilanego dotyczące wymogów W zakresie ubikacji (drzwi, ustępów, wysokości 'szczenia ) nie stosuje się do budowli zakładów karnych i aresztów' śledczych a przepis Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w' sprawie minu organizacyj no - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności nakłada ;zwanego obowiązek usytuowania niezbędnych urządzeń sanitarnych w' sposób niający ich niekrępujące użytkowanie. Zdaniem pozwanego przepis ten nie wyznacza :tnych norm , tym samym metalowa zabudowa kącika Sanitarnego z zasłoną ałową spełnia wymagania niekrępującego użytkowania urządzeń sanitarnych. Co do 1 zarzutów zawartych w pozwie pozwany podniósł , że jego działania wobec powoda yły bezprawne albowiem wśród uprawnień i wolności gwarantowanych osobom 'ającyrn-_karę pozbawienia wolności są takie , ktore me podlegają zadnym czeniorn np. wolność sumienia i wyznania , prawo do otrzymania wyżywienia , do medycznej , do opieki psychologicznej , do składania skarg i wniosków-, do yości kontaktów z rodziną poprzez listy , telefony , prawo do otrzymania niezbędnego 1 kwaterimkowego i środków czystości. Powód składał skargi co do braku właściwej medycznej oraz złego traktowania-przez funkcjonariuszy , jednakże postępowanie i wyższej instancji wykazało , że zarzuty te 'są bezzasadne. Dyrektor pozwanego u karnego podjął decyzję oumieszczeniu osadzonych w warunkach w których rzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 metry kwadratowe , dopełniając kich obowiązków wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów w tym ządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu postępowania właściwych 'w , w wypadku gdy liczba osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych fższa ogólną pojemność tych zakładów. Według pozwanego" , warunki jakie zostały lione pozwanemu nie spowodowały cierpienia i upokorzenia w stopniu iczającyrn nieunikniony element związany z odbywaniem kary pozbawienia wolności. irzekroczenía u pozwanego jak i W większości jednostek penitencjarnych norm lenia nie był i nie jest uzależniony od działań , czy brakii działań. strony pozwanej , -'aż pozwany nie ma wpływu na politykę karną paristwa i nie może odmówić przyjęcia ioprowadzonej w celu wykonania kary , tylko z powodu braku wolnych miejsc. Nawet, przez kilka dni mogło nastąpić przeludnienie w celi ( na czas określony ) to i tak Li u pozwanego były godziwe agpowód dopuszczając się czynu przestępczego musiał fyć z ograniczeniami i. pewnymi dolegliwościami. W tych okolicznościach - zdaniem ' ~ 2 Â
--- STRONA 4 ---
Kr .1 "1 ii k '1 ...if 1.; _ '§ ii \ J .\ >~. N ~—1=a=r;»;;—_4; 44_~, :1A: ¢a»»u.~;;»~_'» § ii ii" ii E i 3 E 4* l . gi '2'! =\" It 1‘ _ . .=.I . =1. ~ /P3? pozwanego Zqdanie przez powoda odszkodowania , czy toz zadoééuczynienia stanowi naduzycie prawa. Wyrokiem z dnia 14 paidziernika 2009 roku Saéd Okrogowy W Bydgoszczy Oddalii: powodztwo , umorzyi postopowanie W czqéci ograniczonego powodztwa nie Obciatzajacc powoda kosztami zastqpstwa procesowego. Sod I instancji ustalii W toku postqpowania , Ze W okresie od 23 paidziernika 2008 roku do I2 maja 2009 roku powod byl osadzony W Zakkadzie Kamym W Koronowie. W okresie tyrn przebywai W clwoch celach, W tym od grudnia 2008 roku W ce1i“'* numer 8 oddzialu XI. Pierwsza cela miaia metraz okoio 7 metrow kwadratowych , zakwaterowanych W niej byio trzech osadzonych i posiadala kqcik sanitamy oddzielony zasionq. Calfkowita powierzclrmia celi numer 8 wynosiia 16, 45 metra kwadratowego , posiadaia rnurowany kzgcik sanitamy i przeznaczona byla dla piqciu oséb. Faktycznie jednak PrzebyW_aio W niej szeéciu skazanych ,_ co dawalo 2,74 Inetra kwadratowego na osobg. W okresie od czorwca 2005 roku do ozerwca 2009 roku Dyrektor Zakiadu Karnego W Koronowie informowal Przewodniczqccgo V Wydziaiu Penitencjarnego Saéiu Okrqgowcgo W Bydgoszczy , '26 ZK W Koronowie nie zapewnia normy powierzchniowej osadzonym odbywajapyro karq pozbawienia Wolnofici. W miesiqcu kwietniu 2009 roku zaludnienie W ZK w Koronowie Wynosiio 108,9%. Sqd Okrqgowy ustalii ponacito , 2e W dniu 2 stycznia 2008 roku sodzia penitencjarny pizeprowadzii Wizytacjo i_ W protokole z Wizytacji nie stwierdzii Zadnych P owaznych nieprawidiowoéci W funkcjonowaniu jednostki. Wskazano na utrzymujape sit; trwale przeludnienie jednostki oraz istniejqcy problem przerobionia sanitariatow W WiQ1<SZO§Ci Col W stalym budynku. Pozwany skarzyi sio W czasie pobytu W ZK W Koronowie na 0 graniczenia W dostawio prqdu i brak cieplej Wody. Pozwany W ohefionych godzinach Wyiaécza dostawvg prqdu do celi , co jest zwiqzané Z koniecznoéoiq ograniczenia znacznego Zuzycia energii , ktore ma miojsce W czasie przygotowania obiadu W kuchni zakiadui Natomiast W godzinach nocnych przerwa w dostawie energii jest uzasadniona Wzglodarni O" ezpieczefisuva przeciwpozarowego, O rozwiqzaniu tym osadzeni zostali poinformowani k0munika.ten"l znajdujapym sis; W kazdej ce1i mieszkalnej. W czasie pobytu powoda W ZK W Koronowie zostai on ukarany dyscyplinamie , Ana skutek czego pozbawiono go praw dokonywania zakupow W kantynie wiqziennej przez dwa miesiqce. 'PoWod oskariyi fllnkcjonariuszy shizby Wigziennej o niowlaéciwe odnoszenie siq do niego i nacluzywanio 11 ' ' SK 1: 'e rowniez no niewiaéciwa opieko 1ekarskat , _na dolegliwoéci pravmien. arty s1L ’ A _ fr Ł ^1 ir i 't „af ma _ 'ś ii r J .\- ›‹¬. `<« A-œnrl-M;--;:; ««-_-4 :':-A: aa»-'zr-ru.-*_-gi--' i li ir ~`l -l.' 5' Í Ê il- l . sie `*\' =\" It f _ ¬ - .‹.| _ =1. ~ /ÍŜŸ pozwanego - żądanie przez powoda odszkodowania , czy też zadośćuczynienia stanowi nadużycie prawa. Wyrokiem z dnia 14 pażdziernika 2009 roku Sąd Okręgowy W Bydgoszczy oddalił powództwo , umorzył postępowanie w części ograniczonego powództwa nie O-bciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego. Sąd I instancji ustalił W toku postępowania , że W okresie od 23 pażdziernika 2008 roku do 12 maja 2009 roku powód był osadzony W Zakładzie Karnym W Koronowie. W okresie tym przebywał W dwóch celach, W tym od grudnia 2008 roku w celi* numer S oddziału XI. Pierwsza cela miała metraż około 7 metrów kwadratowych , zakwaterowanych W niej było trzech osadzonych i posiadała kącik sanitarny oddzielony zasłoną. Całkowita powierzchnia celi numer 8 wynosiła 16, 45 metra kwadratowego , posiadała murowany kącik sanitarny i przeznaczona była dla pięciu osób. Faktycznie jednak Przebywało W niej sześciu skazanych ,_ co dawało 2,74 metra kwadratowego na osobę. W okresie od czerwca 2005 roku do czerwca 2009 roku Dyrektor Zakładu Karnego W Koronowie informował Przewodniczącego V Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego W Bydgoszczy , 'ze ZK W Koronowie nie zapewnia normy powierzchniowej osadzonym odbywającyrn karę pozbawienia woinosci. W miesiącu kwietniu 2009 roku zaludnienie w ZK W Koronowie wynosiło 108,9%. - Sąd Okręgowy ustalił ponadto , że w dniu 2 stycznia 2008 roku sędzia penitencjarny przeprowadził wizytację i_ W protokole z wizytacji nie stwierdził żadnych P oważnych nieprawidłowości W funkcjonowaniu jednostki. Wskazano na utrzymujące się trwałe przeludnienie jednostki _oraz istniejący problem przerobienia sanitariatów W większości cel w starym budynku. Pozwany skarżył się w czasie pobytu W ZK W Koronowie na 0 graniczenia w dostawie prądu i brak ciepłej wody. Pozwany w oheślonych godzinach wyłącza dostawę prądu do celi , co jest związane z koniecznością ograniczenia znacznego Zużycia energii , które ma miejsce W czasie przygotowania obiadu w kuchni zakładur Natomiast w godzinach nocnych przerwa w dostawie energii jest uzasadniona względami O" ezpieczeństwa przeciwpożarowegor O rozwiązaniu tym osadzeni zostali poinformowani kürnunikateni znajdującym się w każdej celi mieszkalnej. W czasie pobytu powoda W ZK W Koronowie został on ukarany dyscypłinamie ,na skutek czego pózbawiono go praw dokonywania zakupów w kantynie Więziennej przez dwa miesiące. 'Powód oskarżył Ííllllicjonariuszy służby Więziennej o niewłaściwe odnoszenie się do niego i nadużywanie' U ` ' Sk ł 'e również na niewłaściwa opiekę lekarską , _na dolegliwości prawnien. arży się ' i _
--- STRONA 5 ---
czne i domagai siq skierowania do szpitala. Choruje na Wi111soWe zapalenic Wagcroby C, Zlecono mu diet:3 lekkostrawnqi leki. Oceniajag Zqdanie powoda Sa_d Okrogowy zWaZy1' , 2e jest ono i nie zasluguje na uwzglodnienie. Powod nie by} reprezentowany przez pehlornoonika. Nie mial zatem obowiagku wskazaé podstawy prawnej swojego Wobec tego Sqd I instancji uznai , Ze powod swoje roszczenia vsywodzi i opiera art.24 k.c. W zwiqzku 2 a1't.448 k.c. Zdaniem powoda naruszenie jego godnoéci oraz niehumanitarne traktowanie wynikalry z osadzonia go w przeluclnionej celi , traktowania przez funkcjonariuszy siuzby wioziennej oraz niezapewnienia Iekarskiej , co skutkowaio stanami depresyjnyrni i koniecznoéciq leczenia logicznego. Rozstrzygniocie sporu sprowadzalo siq do ustalenia , czy W zWia_zku 2 kwaterunkowymi W celach , W ktorych powod by'3: osadzony naruszono jego dobra W postaci godnoéci osobistej , prawa do humanitarnego traktowania oraz zdrowia . Te dobra osobiste Wskazywai bowiem powod jako bezprawnie narus zone. Sod I instancji zwazyl ponadto , Ze pomiodzy stronami bezspome byiy permanentnego przeludnienia W celach W Zaldadzie Karnym W Koronowie W przebywania tam powoda. Wialygodne 't1;='1y zeznania powoda , Ze W celach W ktoryoh osadzony pozwany nie zapewnil Wyr_nag'anej normy powierzchniowoj 3 metrow ch. Said Okrogowy przytoczyl nastzgpnie pogiqd Sddu Najwyiszego zawarcy W z dnia 28 iutego 2007 roku , W sprawie V CSK 431/‘06 , OSNC 2008, nr 1, poz.13 , ktérego osadzenie skazanego odbywajapego karc; pozbawienia Woinoéci W celi W ktorej min. nie oddzielono urzacdz::1‘1 sanitarnych od reszty mote sta.r1oWié naruszenie dobr osobistych W postaci godnoéci i prawa do oraz uzasadniaé odpowiedzialnoéé Skarbu Paiistwa na podstawie art.24 i 448 14.0. stan przeludnienia z pewnoéciq jest dodatkowq doisgiiwoéciq ale W obecnych , zdaniem Sqdu Okrqgowego , nie mozna przyjap , ab}' W ten sposob doszio do , czy niehumanitarnego trakt0w'anio powoda. W tyrn sensie trudno byioby uznaé przyznanie powodowi zadoééuczynienia , tylko Z tego wzgiqdu , skoro W obecnej jest Wieie niezaspokojonych potrzeb spoiecznych , jak choéby problenibezrobocia, , czy zwykiej ludzkiej biedy 21 powod odbywa przeciez kfeirq pozbawienia i nie zostai skierowany do’Aresztu Sleciczego bez WiB.SI1E')j Winy. Dopuszczajop sio p1‘Z6S’Etf'pS’£W& powod powinién byl przewidywaé konsekwencje , jakie mogq siq 4 I _2',;; ' :5: i ' czne i domagał się skierowania do szpitala. Choruje na wirusowe zapalenie wątroby C_ Zlecono mu dietę lekkostrawnąi leki. - Oceniając żądanie powoda Sąd Okręgowy zważył' , że jest ono i nie zasługuje na uwzględnienie. Powód nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Nie miał zatem obowiązku wskazać podstawy prawnej swojego Wobec tego Sąd I instancji uznał , że powód swoje roszczenia wywodzi i opiera art.24 k.c. W związku 2 art.448 k.c. Zdaniem powoda naruszenie jego godności oraz niehumanitarne traktowanie wynikały z osadzenia go W przeludnionej celi , traktowania przez funkcjonariuszy służby Więziennej oraz niezapewnienia lekarskiej , co skutkowało stanami depresyjnyrni i koniecznością leczenia logicznego. Rozstrzygnięcie sporu sprowadzało się do ustalenia , czy w związku z kwaterunkowymi W celach , W których powód był osadzony naruszono jego dobra w postaci godności osobistej , prawa do humanitarnego traktowania oraz zdrowia . Te dobra osobiste wskazywał bowiem powód jako bezprawnie narus zone. ' Sąd I instancji zważył ponadto , że pomiędzy stronami bezsporne były permanentnego przeludnienia W celach- w Zakładzie Karnym W Koronowie w przebywania tam powoda. Wiarygodne były zeznania powoda , że W celach W których osadzony pozwany nie zapewnił wymaganej normy powierzchniowej 3 metrów ch. Sąd Okręgowy przytoczył następnie pogląd Sądu Najwyższego zawarty' w z dnia 28 lutego 2007 roku , w sprawie V CSK 431/“O6 , OISNC 2008, nr l, poz.l3 , którego osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności .w celi w której min. nie oddzielone urządzeń sanitarnych od reszty' może stanowić naruszenie dóbr osobistych W postaci godności i prawa do oraz uzasadniać odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art.24 i 448 k.c. stan przeludnienia z pewnością jest dodatkową dolegliwością ale w -obecnych , zdaniem Sądu Okręgowego , nie można przyjąć , aby W ten sposób doszło do , czy niehumanitarnego traktowania powoda. W tym sensie trudno byłoby uznać przyznanie powodowi zadośćuczynienia , tylko z tego względu , skoro w obecnej jest wiele niezaspokojonych potrzeb społecznych , jak choćby' problenrbezrobocia, , czy zwykłej ludzkiej biedy a powód odbywa przecież karę pozbawienia i nie został skierowany do'Aresztu Śledczego bez własnej winy. Dopuszczając się przestępstwa powód powinien był przewidywać konsekwencje , jakie mogą się _ 4 I -- ŃZQLÍ' ' ça: Í 5
--- STRONA 6 ---
z odbywaniem kaiy W pewnych ograniczonyoh W€11'L1l'1l(£1Ci'1 lokalowyoh. Prawo last W okreslonych sytuacjach dopuszcza zakwaterowanie Wiokszej liczby osadzonych normq 3 metrow lcwadratowych. W okolicznoéciach sprawy nie ustaiono , aby Wobec _a stosowano jakieé okreslone szykany , czy tez celowo umioszczono go W inionej nieznacznie poniiej norrny celi. W ocenie Sqdu Okrqgowego przyznanie ,0Wi zadoséuczynienia W ustalonych okolicznoéciach faktycznych byioby sprzeczne Z mi Wspoiiycia spotecznego ( a11.5 k.c.). Osadzenie powoda W przepeinionej celi z am sanitamym oddzielonym jedynie kotarq — ze wzglqdu na zabjflkowy charakter (u , ktory nie pozwaiai na utworzenie murowanych kapikow sariitarnych mialoii‘ ter tyrnczasowy , mianowicie od kofica paidziornika do grudnia 2008 roku. Natomiast tnosé , Ze pozwany Zaktad Karny w Koronowie byi kontrolowany przez sqdziego tcjamego przesztdza o braku bezprawnego zachowania po stronie pozwanej. Nie bez nia pozostaje takze okoiicznosé , Ze przeludnienie W celach jest problemem 2 ktorym . sit; caiy polski system Wiegziennictwa i 2e pozwany nie ma Wpiywu na polityko karnq 'E1. W apelacji powod wskazal , 2e nie zgadza sio z trosciet zaskarzonego 1 i uwaza , 2e jogo pozew byi zasadny , poniewaé kiody powod popehiiii przest:gpstwo skazany na bezwzglodnat kayo pozbawienia Wolnosci , natomiast W sytuacji , gdy y kieruje pozew za dotychczasowe ponizanie go i przeludnienie sagiy oddalajq Zqdzuiie i to , Ze nie ma podstaw do odszkodowania. Z tresci obu pism procesovwyoh powocla. iych apeiacjq Wnioskowao nalezy , Ze powod domagai si'Q zmiany orzeczenia przez dnienie jego powédztwa W caiosci. Said Apelacyj ny zwazyi co nastopuje : ‘ ’ Apeiacja powoda czqéciowo zasluguje na uwzglodnienie mimo , Ze skaxtapy poza In sfomtulowaniem 0 tym , 2e nie zgadza siq Z tresciq zaskarzonogo Wyroku i uwaia ~ozeW za zésadny nie przedstawiiw apeiacji precyzyjnych zaizutow dotyczapych rnia prawa materiainego 1ub_uchybie1‘i procesowych , ktore miaiy Wpiyw na Wynik Tak ogolne przedstawienie zarzutow nie zwalnialo jednak Sqdu I1 instancji od Zku rozpoznania apelacji i rozwazenia prawidiowosci stosowania przez Sod Okrtggowy _ . . .5 __ .;;__ ; _ _.,_..__..._.~'._._._..__.. ...._...._...,T_7_...__ ,, __;;;¢,: , ,___ Y F, ——: _ _ ___,_:__,$_‘___‘_~____7.__... _??w1._.1,¢,1§gfiw IR) z odbywaniern kary w pewnych ograniczonych warunkach lokalowych. Prawo last w określonych sytuacjach dopuszcza zakwaterowanie większej liczby osadzonych normę 3 metrów kwadratowych. W okolicznościach sprawy nie ustalono , aby wobec _a stosowano jakieś określone szykany , czy też celowo umieszczono go w :lnionej nieznacznie poniżej normy celi. W ocenie Sądu Okręgowego przyznanie ,owi zadośćuczynienia w ustalonych okolicznościach faktycznych byłoby sprzeczne Z mi współżycia społecznego ( a1t.5 k.c.). Osadzenie powoda W przepełnionej celi z sm sanitarnym oddzielonym jedynie kotarą - ze względu na zabytkowy charakter çu , który nie pozwalał na utworzenie rnurowanych kącików sanitarnych miałoi* ter tymczasowy , mianowicie od końca października do grudnia 2008 roku. Natomiast :ność , że pozwany Zakład Karny w Koronowie był kontrolowany przez sędziego icjarnego przesądza o braku bezprawnego zachowania po stronie pozwanej. Nie bez nia pozostaje także okoliczność , ze przeludnienie W. celach jest problemem z którym . się cały polski system więziennictwa i że pozwany nie ma wpływu na politykę karną 'EL - W apelacji powód wskazał , że nie zgadza się z treścią zaskarżonego 1 i uwaza , że jego pozew był zasadny , poniewaz kiedy powód popełnił przestępstwo skazany na bezwzględna karę pozbawienia wolności , natomiast w sytuacji , gdy y kieruje pozew za dotychczasowe ponizanie go i przeludnienie sądy oddalają żądanie i za , ze nie ma podstaw do odszkodowania. Z treści obu pism procesowych powoda rych apelacją wnioskować' nalezy , że powód domagał się zmiany orzeczenia przez dnienie jego powództwa w całości. Sąd Apelacyjny zważył co następuje : ` ' Apelacja powoda częściowo zasługuje na uwzględnienie mimo , że skarżący' poza m sfonnułowaniem o tym , że nie zgadza się Z treścią zaskarżonego wyroku i uważa 'ozew za zasadny nie przedstawiłw apelacji precyzyjnych zarzutów dotyczących :nia prawa materialnego lub _uchybień procesowych , które miały wpływ na wynik - Tak ogólne przedstawienie zarzutów nie zwalniało jednak Sądu Il instancji od Zku rozpoznania apelacji i rozważenia prawidłowości stosowania przez Sąd Okręgowy _ . _ .5 ¬ .;;__ ; _ _.,_..__...__.„'.._._.¬..__.. ...._...¬_...,f_¬....__ ,, __;¬';±,± , ,__, ,, f, fe: _ _ ___,_:__,$„_¬___-_¬_¬¬__..¬ _?í„¶-.-¬_.¶„¬,1§„¬w'- Il.)
--- STRONA 7 ---
za nim motyWan1i....". _ RIC?" prawa materiainego. Jak Wyjasnit bowiem Sod NEL_iV\F'fy'2SZ}" W uzasadnieniu uchwaiy 1 Sedziow Sqdu Najwyzszego z dnia 31 stycznia 2008 roku , W sprawie III CZP 49!0_?, C 2008 m 6, poz.5.5 ,, W konsekwencji , takie ze Wzgledow ustrojovvyoh , nalezy uznaé , etc trafnag teze podniesionq W piémiennictwie , Ze stosowanie prawa materialnego said drugiej instancji W ogole nie moie byé Wiqzane 2 zakresern zarzutow apeiacyjnych ; roia sprowadza sie tyiko do uwypuklenia istotnych, zdaniern skarzqeego, probiemow do przekonania sqdu drugiej instancji co do ich oceny oraz ,,u{atWienia" kontroli .W przeciwiefistwie do podstaw rewizyjnych Iub kasacy_inych zarzuty mogq zatem formulowane W sposob dowolny i nie musze; sciéle okreélaé dostrzezonych", ze Wskazaniem konkretnych przepisow ocenianych jako naruszone. W zwiagku z , zwaiywszy takze na nieobowiagywanie W postepowaniu apelacyjnym przymusu 0 radcowskiego , dopuszczalne sq zarzuty formuiowane W sposob ogolny. Tym niewykluczone sq zarzuty wprawdzie Wytykaja;ee konkretne uchybienia , ale _ od argumentacji jurydycznej , nieodnoszqce sic; do konkretnych przepisow , sie jezykiem prztwniczym , pojeciami prawno ~ technicznymi itd.... "Wtej ' jest oczywiste , Ze sdd drugiej instancji musi samodzielnie dokonaé jurydycznej dochodzonego Zztdaniai i skonfrolitowania jej z zaslcarzonym orzeczeniem oraz Said. Okregowy oceniajatc Zddanie powoda , ktory nie byt Wemy przez profesjonalnego peinomocnika procesowego , trafnie ocenii , 2e powod swoje roszczenie z przepisow art. 24 par.1 k.c. oraz art.448 1<.c. traktujato osadzenie W przeludnionej celi , niewiasciwe traktowanie przez funkcjonariuszy stuzby Wieziennej i _ nienie mu Wiasciwej opieki lekarskiej jako naruszenie dobra osobistego W postaci osobistej. Siusznie tez zwazyi Sqd I instanoji ., 2e rozpoznajatcsptawe W przedmiocie dobr osobistych sad powinien W pierwszej ‘koiejnosci ustaiié , czy doszio do a dobra osobistego a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalie , czy pozwanego byio bezprawne. W dalszej czeéci uzasadnienia brak jest jednak odpowiedzi na tak sformulowane pytania. Z Wywodu dotyczagzego Wytqozenia dziaiania pozwanego Wskutek przeprowadzenia kontroli przez sedziego arnego oraz 0 naduzyciu prawa podrniotowego przez pot~'oda, ktory popeiniajqe powinien liczyé sie 2 niedogodnosciami ZW'i8LZ&I1}’I"I'1i Z odbywaniem i(8.1'j/ Wolnosci mozna jedynte idomniemywaé , ze zdaniem Sqdu Okregowego naruszyi godnosc osobistq powocla. Ocena taka jest trafna. Wymaga jedynie _ := ‘ ....._..._._.. .. ._ . .._ .__.._62___.. . . za nim motywami....”. _ ||'lC}"" prawa materialnego. Jak wyjaśnił bowiem Sąd Naj wyższy w uzasadnieniu uchwały 1 Sędziów Sądu i\lajwyzszego z dnia 31 stycznia 2008 roku , w sprawie Ill CZP 49ł0_?, C 2008 m 6, poz.5.5 ,, w konsekwencji , także ze względów ustrojowych , nalezy uznać , ąc trafną tezę podniesioną w piśmiennictwie . ze stosowanie prawa materialnego sąd drugiej instancji w ogóle nie może być wiązane z zakresem zarzutów apelacyjnych ; rola sprowadza się tylko do uwypuklenia istotnych, zdaniem skarżącego, problemów do przekonania sądu drugiej instancji co do ich oceny oraz „ułatwienia” kontroli .W przeciwieństwie do podstaw rewízyjnych lub kasacyjnych zarzuty mogą zatem formułowane W sposób dowolny i nie muszą ściśle określać dostrzeżonych"-. ze wskazaniem konkretnych przepisów ocenianych jako naruszone. W związku z , zważywszy także na nieobowiązywanie W postępowaniu apelacyjnym przymusu o - radcowskiego , dopuszczalne są zarzuty forrnułowane w sposób ogólny. Tym niewykluczone są zarzuty wprawdzie wytykające konkretne uchybienia , ale _ od argumentacji -jurydycznej , níeodnoszące się do konkretnych przepisów , się językiem prawniczyrn , pojęciami prawno ~ technicznymi itd.... „W-tej ` jest oczywiste , ze sąd drugiej instancji musi samodzielnie dokonać jurydycznej dochodzonego żądania" i skonfrontowania jej z zaskarżonym orzeczeniem oraz - - ' Sąd. Okręgowy oceniając żądanie powoda , który nie był wany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego , trafnie ocenił , że powód swoje -roszczenie z przepisów art. 24 par.1 k.c. oraz art.448 k.c. traktując osadzenie W przeludnionej celi , niewłaściwe traktowanie przez funkcjonariuszy służby więziennej i _ nienie rnu właściwej opieki lekarskiej jako naruszenie dobra osobistego w postaci osobistej. Słuszníe też zważył Sąd I instancji _, ze rozpoznając-sprawę w przedmiocie dóbr osobistych sąd' powinien W pierwszej kolejności ustalić , czy doszło do a dobra osobistego a dopiero' W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić , czy pozwanego było bezprawne. W dalszej części uzasadnienia brak jest jednak odpowiedzi na tak sformułowane pytania. Z wywodu dotyczącego wyłączenia działania pozwanego wskutek przeprowadzenia kontroli przez sędziego amego oraz o nadużyciu prawa podmiotowego przez powoda, który popełniając powinien liczyć się z niedogodnościami związanymi Z odbywaniem kary wolności mozna jedynie domniemywać , że zdaniem Sądu Okręgowego naruszył godnosc osobistą powoda. Ocena taka jest trafna. Wymaga jedynie _ ›= -_ .-..._._..-._-¬-._.. .. ._ _ .__ ._..._6„___.. . .
--- STRONA 8 ---
m2a§B&§ /5;;/r’ ego ustalen faktycznych poczymonyoh przez Sagl I 1nstancJ1 Nlewagiplmle dnienia W nawiqzaniu do prawidkowych i W zasadniczej ozqéci przyznanych przez we _ niem godnoéci osobistej powoda byio osadzenie go w celi W ktorej powierzchnia na osobo W}/I1OSi mniej niz 3 metry kwadratowe przy jednoczesnym braku murowanego 1sanita.r11ego , zastapionego metalowym stelazem z parawanern wykonanym z rnateriaku ;ie na kilka dni, jak wynikaioby ze stanowiska strony pozwanej przedstawionego w k9’ 1|1.2. viedzi na apelacjq , lecz co najmnicj przez okres piagciu tygodni. Z ustalefi Sqdu owego wynika bowiem , Ze W tak wyposazonej celi powod przebywa3t w okresie od 23 ie '1< ' ' ' ' " ' ‘ 1n1 a 2008 roku do grudnxa 2008 roku. Istotq naruszenla godnoscl 0SOb1St<3] powoda ak osadzenia go W celi przeludnionej z kqcikiem sanitamym zakrytym parawanem z ahl oddajq zeznanja powoda na rozprawie W dniu 30 Wrzeénia 2009 roku . Powod wowczas miqdzy innymi ,, W pierwszej celi kqciki sa.nitan1e nie by%y murowane , :1one byly tylko parawanem. §pialc’miaiem glowq przy parawanie , a za nim by} kqciki Brak ‘oyio ciephoj wody , nie mozna by/10 zachowaé intymnoéci przy myciu sing”. a zwazyc nalezv ze okollcznosclq wybcczajacz1‘ bezprawnoso me _}ES[ fakt ' _ Ana1iz_ujag: zagadnienie bezprawnoéci naruszenia dobra osobistego owadzenia kontroli zaldadu kamego przez sqdziego penitenojamego. Gdyby powod naruszenie clobra osobistego wykagznie '2 umieszczeniem go W ceii , ktérej 20% na j"odnq osobq byia mniejsza niZ 3 motry kwadratowo , to uwzglQdnjajaLc treéé iu art.248 par,1 k.k.w. W brzmieniu obowiatzujaécym W okresie od paidziemika 2008 lo grudnia 2008 roku i przyjmujqc , Ze administracja zakladu karnego o takim ;czeniu ska2_a.nych bezzwiocznie zawiadamiaia sodziego penitencjarnego ( wynika to z ._Sqdu Okrogowego) naletedoby uznaé , Ze umieszczenie powoda w takiej oeli nie bylo Wne. W rozstrzyganyrn przypadku osadzenio powoda nastqpilo jednak w celi lnionej i pozbawionej kqoika sanitamego zapewniajqcego niekrqpujqce uzytkowanie _ 'zagizenia. Zaden z przepisow cytowanych przez pozwanego W odpowiedzi na pozew ' /viera jednoznacznego unormowania co do warunkow jakim powinien oclpowiadaé anitarny. Przepis pé1r.28 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia fokia w sprawie regularninu organizacyjno — porzegdkowego wykonywania kary sienia wolnoéci ( Dz.U. Nr 152, poz.1493 ) stanowi jedynie o urzagizeniach sanitamych anych W sposob zapewniajapy ioh niekropujacce uiytkowaalie. Wymogu takiego ~ w Ssgdu Apelacyjnego — nie speinia kapik sanitarny oddzielony od pozostahoj ozqéci celi nem z materiaiu a zwhaszcza yv sytuacji , gdy nie moina zapewnié skazanym Jnej powierzohni 3 metrow kwadratovvyoh na osobq. W innym przypadku kwestia ta _._,,__,,_,,____,,__,_.___.,__,, ,_ ~ 4 . _. . o....»u.4..“ ... ~ ' " .1 “ .aaøálāää /56./f' ego ustalen faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji Niewątpliwie dnienia W nawiązaniu do prawidłowych i W zasadniczej części przyznanych przez fe _ niem godności osobistej powoda było osadzenie go W celi W ktorej powierzchnia na osobę wynosi mniej niż 3 metry kwadratowe przy jednoczesnym braku murowanego isanitarnego , zastąpionego metalowym stelażem z parawanem wykonanym z. materiału ;ie na kilka dni, jak wynikałoby ze stanowiska strony' pozwanej przedstawionego W Ł? -1|-_aa viedzi na apelację , lecz co najmniej przez okres pięciu tygodni. Z ustaleń Sądu owego wynika bowiem , że w tak wyposażonej celi powód przebywał W okresie od 23 te 'i< ' ' ' ' ' ' " mi a 2008 roku do grudnia 2008 roku. istotę naruszenia godnosci osobistej powoda ek osadzenia go W celi przeludnionej z kącikiem sanitarnym zakrytym parawanem z alu oddają zeznania powoda na rozprawie W dniu 30 września 2009 roku . Powód wowczas między innymi ,, W pierwszej celi kąciki sanitarne nie były murowane , :lone były tylko parawanem. Śpiąctmiałem głowę przy parawanie , a za nim był kąciki Brak było ciepłej wody , nie można było zachować intymności przy myciu się”. a zwazyc nalezy ze okolicznoscią Wyłączajacą bezprawnosc nie jest fakt ` _ Analizując zagadnienie bezprawności naruszenia dobra osobistego owadzenia kontroli zakładu karnego przez sędziego penitencjarnego. Gdyby powód naruszenie dobra osobistego wyłącznie 'z umieszczeniem go W celi , której 'zek na jedną osobę była mniejsza niż 3 metry kwadratowe , to uwzględniając treść iu art.24-8 pani k.k.W. W brzmieniu obowiązującym W okresie od października 2008 lo grudnia 2008 roku i przyjmując , że administracja zakładu karnego o takim ;czeniu skazanych bezzwłocznie zawiadamiała sędziego penitencjarnego ( Wynika to Z .Sądu Okręgowego) należałoby uznać , że umieszczenie powoda W takiej _celi nie było wne. W rozstrzyganyrn przypadku osadzenie powoda nastąpiło jednak W celi lnionej i pozbawionej kącika Sanitarnego zapewniającego niekrępujące użytkowanie _ ządzenia. Żaden z przepisów cytowanych przez pozwanego W odpowiedzi na pozew " zviera jednoznacznego unormowania co do warunków jakim powinien odpowiadać -anitarny. Przepis par.28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia foku W sprawie regularninu organizacyjne - porządkowego wykonywania kary fienia wolności ( Dz.U. Nr i52, poz.lfł93 ) stanowi jedynie o urządzeniach sanitarnych anych W Sposób zapewniający' ich niekrępujące użytkowanie. Wymogu takiego ~ W Sądu Apelacyjnego - nie spełnia kącik sanitarny oddzieiony od pozostałej części celi nem z materiału a zwłaszcza W sytuacji , gdy nie można zapewnić skazanym .lnej powierzchni 3 metrów' kwadratowych na osobe. W innym przypadku kwestia ta _..,,__,,_,,____,„__„,,___.,__.. ,_ ~ ~ »I , . _. . ».....-›-W--.~.¬...„.. ... - ' " ' - '* .: "
--- STRONA 9 ---
1 \ .: .E:['li?"5" /' \ '7 *§;i'; /5612/ 1.9. _ ». 1‘ +5.’ r \: { ~=; ‘.1 i _; 1 .._ Ftj _ i ii. ' “{;;f%}Lie bylaby przedmiotem zastrzezefi sqdziego penitenojamego ( pi'O’£0ké1 k — 49 v ) a ogoinie gsfoymmowanezagadnienie ocldzielenia urzacdzefi sanitamych od reszty pomieszczenia w L. »< ;;.5§§§§;'.'IJIZeludnionej celi przedmiotern rozwazafi Sqdu Najwyzszego W cytowanym przez Sqd I Wyroku z dnia 28 lutego 2007 roku W sprawie V CSK 43 1 .106. _.= f». _Stwierdzenie faktu naruszenia dobr osobistyoh powoda i braku podstaw do }(. . '.§'_§§;a1kow'itego uchylenia bezprawnoéci opisanego zachowania strony pozwanej powoduje , i 7!?! ,> fiz iégtmoulisko strony pozwanej , ktore podzielii takze Sqd I ingtancji o wykonywaniu przez .§;".§;pow'oda prawa podmiotowego w sposéb sprzeczny z zasadami wspoizycia spoiecznego. Wskazaé bowiem nalezy , 2e powéd popeiniajqc przestqgpstwo zagrozone karq pozbawienia “'__wo1noéci powinien liczyé siq tylko 2 takimi konsekwencjami i dolegliwoéoiami ktore pozostajq W nonnalnym zwiqzku przyczynowym 2 prawidbwym wykonywaniem orzeczonej kzuy pozbawienia wolnoéci . Natomiastnie moze i nie powinien sio liczyé z dodatkowjvmi doiegliwoéciami nie wynikajagsymi 2 treéci prawomocnego wyroku skazujapego saglu kamego 3* polegajatc}/1ni m.in. na osadzeniu W przeludnioncj celi przy jednoczesnym niezapewnieniu 3 kqcika sanitamego usytuowanego W Sposob zapevmiajqcy niekrgpujape uzytkowanie tego \ . _ . urzqdzenla. ' ROZW&_Z8jQC zagadnienie wysokoéci zadoééuozynienia z_a cloznanq przez powoda T knywdq Said Apelacyjny occnil , Ze odpowiedniq sumqzadoééuczynienia w_ rozumieniu lg przepisu art.448 k.c. bodzie kwota 2000 2% V. Segd II instancjimiai przy tym na uwadze zaro_vmo_ rodzaj naruszonego dobra osobistego , Sposob jego naruszenia a przede wszystkim czas igtrwania dolegliwoéci vvynikajqcej zflosadzenia w .prz€ludnior1ej celi bez zapewnienia .¢......\............._¢,...., O rfieskrqpowanego korzystania z kqcika sanitamego. ‘_1\Iatomiast ustawowe odsetki za poénienie 'na'le2':a%0 zasagizié od daty doroczenia pozwanernu odpisu pozwu , ktory §Zast@powa% wezwanie do speinienia slwiadozenia a nie od daty vmiesienia pozwu wskazanej :5“ _ rzez powoda. Dalej idape roszozenie zarowno co do naleéznoéci gkownej jak i odsetek \', . Ilodlegalooddaleniu. ~ I | Majqc na uwadie przytoczone okolicznoéci Sqd Apelaoyjny , na podstawie %~’1Ft.386 par.1 1<;.p.c. i 385 1<.p.c. orzeki jak W sentencji. Z uwagi na charaktcr dochodzonego gffilszczonia , ktorego Wysokoéé zaiézefia 0d ooeny sqdu nie obciegiono powoda kosztarni 132%.lstqpstwa procesowego strony pOZ_'W8.I‘1E}j‘ w postqpowahiu apelacyjnym [ art. I02 k.p.§.). . .. . . .._ _...__.,._........‘ U ~ > .@nnm. spehuione stajq sio przeslanki przyznania zadoééuczynienia pieniqZnego za doznanq , wynikajqce z przepisu art. 448 k.c. Nie zasiuguje przy tym na uwzglqdnieniew, W \ .-2 .E:Ĺ'åGi"l" /T \ '‹" *_`;=Ĺ'; ffézźf 1.1.. _ ~. il 45.' f' \t zę.. '~=; '.=_ i Ę -1 ._ F-tj _ Ł ii. ' rłiä-_Lie byłaby przedmiotem zastrzeżeń sędziego penitencjamego ( protokół k - 49 v ) a ogólnie Šsfofmułowanezagadnienie oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia W Í.. za ;_ę.¿Ê=¿§f¿'="."IJ¿~¿›_ęludnionej celi przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w cytowanym przez Sąd I wyroku z dnia 28 lutego 2007 roku w sprawie V CSK 43 l ."06. _.= ¿_ _Stwierdzenie faktu naruszenia dóbr osobistych powoda i braku podstaw do 4;- _ "_Ê',Ê¿ał1<ow'itego uchylenia bezprawności opisanego zachowania strony pozwanej powoduje , . Í 71%' ,› le: Ššlgrmowfisko strony pozwanej , które podzielił także Sąd I instancji o wykonywaniu przez _l¿'.f_pow'oda prawa podmiotowego W sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Wskazać bowiem należy , że powód popełniając przestępstwo zagrożone karą pozbawienia ”'__wolności powinien liczyć się .tylko 2 'takimi konsekwencjami i dolegliwościami które pozostają W norrnalnym związku przyczynowym 2 prawidłowym wykonywaniem orzeczonej kary pozbawienia wolności _ Natomiast _nie może i nie powinien się liczyć z dodatkowymi dolegliwościami nie wynikającymi z treści prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego (ll polegającymi m.in. na osadzeniu w' przeludnionej celi przy jednoczesnym niezapewnieniu l kącika sanitarnego usytuowanego w sposób zapewniający niekrępujące użytkowanie tego l _ _ _ urządzenia. ' . Rozważając zagadnienie wysokości zadośćuczynienia za doznaną przez powoda l lnzywdę Sąd Apelacyjny ocenił , że odpowiednią sumązadośćuczynienia w_ rozumieniu ji przepisu art.448 k.c. będzie kwota 2000 zł V. Sąd II instancjimiał przy' tym na uwadze zaró_wno_ rodzaj naruszonego dobra osobistego , sposób jego naruszenia a przede wszystkim czas itrwania dolegliwości wynikającej zjosadzenia w _przeludnionej celi bez zapewnienia .±....-„..~...„_.._......«.~....„ O riieskrępowanego korzystania z kącika sanitamego. Ĺ Natomiast ustawowe odsetki -za późnienie "należało zasądzić od daty doręczenia pozwanernu odpisu pozwu , który Šzastępowal wezwanie do spełnienia świadczenia a nie od daty wniesienia pozwu wskazanej 35” _ rzez powoda. Dalej idące roszczenie zarówno co do należności głównej jak i odsetek z', _ Ilodlegałooddaleniu. ~ I | Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd Apelacyjny' , na podstawie i?1rt.386 par.1 k.p.c. i 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Z uwagi na charakter dochodzonego āfüszczenia , którego wysokość zależała od oceny sądu nie obciążone powoda kosztami Ĺjřastępstwa procesowego strony -pozwanej w postępowaniu apelacyjnym ( art. 102 k.p.p.). _ -¬. _ . - ..,.. _...__..__....-.....i U .Ą › -_ ¬-~ą-›----«„¬›-. spełnione stają się przesłanki przyznania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną , wynikające z przepisu art. 448 k.c. Nie zasługuje przy tym na uwzględnieniei
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział#I ACa 25/10 5#art.24 k.c.#art.448 k.c.#art. 24 par.#art. 448 k.c.#art. 102 k.p.p.