Wyrok I ACa 249/13 W YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańs

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 249/13 W YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Gierczak (spr.) Sędziowie: SA Michał Kopeć SO del. Elżbieta Milewska - Czaja Protokolant: staż. po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa S l siedzibą w przeciwko A ' z s * ' ; w o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z d n ia ' ‘ ‘ ^n 12 r. sygn. akt ~ ~ 1/ oddala apelację; II/ zasądza od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 2070 (dwa tysiące siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt I ACa 249/13 _ ¬\. ' -_ ø .šşfā ,„ `°' 7 ¬ . L: ‹,7" '= Sx . ¦r'=f'.\" .- i_.„' ~,_ -H J-- -'.| ,UŁ '3 ā WY ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Apelacyjny w Gdańsku - I Wydział Cywilny w składzie: Dnia 6 czerwca 2013 r Przewodniczący: SSA Dorota Gierczak (spr.) Sędziowie: SA Michał Kopeć SO del. Elzbieta Milewska - Czaja Protokolant: staż. po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa S _ Łsiedzibąw przeciwko A ' z s " . w 1 o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku zdnia` ` ` "^l2 r. sygn. akt"` ""` I/ oddala apelację; _ . :WI II/ zasądza od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 2070 (dwa tysiące siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt I ACa 249/13 UZASADNIENIE Powódka S _ v i (c " i) wniosła przeciwko M ’ ’ A S i A * Spółce Akcyjnej z siedzibą w W pozew o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, domagając się nakazania pozwanym złożenia w dzienniku „ ’ lub „ i” oświadczenia dotyczącego trzech artykułów pozwanego na temat opublikowanych w dzienniku ” w dnia r., •. i . obejmującego sprostowanie zawartych w nich informacji i zaniżaniu rezerw na „złe” kredyty, o istnieniu niejasności w finansach i o sztucznym poprawianiu wyników finansowych, przeprosiny za ich opublikowanie oraz zobowiązanie do zaniechania „takich pomówień w przyszłości”. Powódka wniosła także o upoważnienie jej do wykonania powyższego zobowiązania na wypadek zwłoki pozwanych oraz nakazanie pozwanym zaniechania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o zaniżaniu przez _ wymaganych rezerw na „złe” kredyty, istnieniu jakichkolwiek niejasności w finansach ” oraz sztucznym poprawianiu jej wyników finansowych oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie kwoty 50.000 zł na rzecz Fundacji Hospicyjnej w G W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanej Agora S.A. w W kwotę 1.397 zł, a na rzecz pozwanego Mi S kwotę 1.380 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji ustalił, że w dniu 3 listopada 2010r. w dzienniku wydawanym przez S.A., na stronie 24, w dziale „Gospodarka”, opublikowany został artykuł pozwanego M S, zatytułowany „1 zaniżał rezerwy” z podtytułem „Niejasności w finansach . Audytor komentując bilans , )strzega, że utworzył on zbyt niskie rezerwy na złe kredyty”. W dniu 5 listopada 2010r. w powyższym dzienniku na stronie 2 opublikowany został komentarz pozwanego M S zatytułowany „Trzeba nadzorować W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przytoczył fragmenty powyższych artykułów. W dniu 9 grudnia 2010r. w dzienniku „ , na stronie 28 w dziale . , opublikowana została odpowiedź prasowa Zarządu „ na artykuł pozwanego M S z dnia 3 listopada 2010r., w której powódka zarzuciła, że zawarte w artykule informacje na temat stwierdzonego w 2009r. w 2 Sygn. akt I ACa 249/13 UZASADNIENIE Powódka S 'I -. ....„.. ` ' " " v i(‹ 1) wniosła przeciwkoM ` ` /i S i A ' Spółce Akcyjnej z siedzibą w W pozew o ochronę dóbr osobistych 1 zapłatę, domagając się nakazania pozwanym złożenia w dzienniku ,, , . ' lub ,, 1” oświadczenia dotyczącego trzech artykułów pozwanego na temat opublikowanych w dzienniku ” w dnia r., ` " _ i _ daejmującego sprostowanie zawartych w nich informacji i zaniżaniu rezerw na „złe” kredyty, o istnieniu niejasności w finansach i o sztucznym poprawianiu wyników finansowych, przeprosiny za ich opublikowanie oraz zobowiązanie do zaniechania „takich pomówień w przyszłości”. Powódka wniosła także o upoważnienie jej do wykonania povvyższego zobowiązania na wypadek zwłoki pozwanych oraz nakazanie pozwanym zaniechania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o zaniżaniu przez _ wymaganych rezerw na „złe” kredyty, istnieniu jakichkolwiek niejasności w finansach " oraz sztucznym poprawianiu jej wyników finansowych oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie kwoty 50.000 zł na rzecz Fundacji Hospicyjnej w G W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanej Agora S.A. w W kwotę 1.397 zł, a na rzecz pozwanego M2 S kwotę 1.380 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji ustalił, że w dniu 3 listopada 2010r. w dzienniku wydawanym przez S.A., na stronie 24, W dziale „Gospodarka”, opublikowany został artykuł pozwanego M S. zatytułowany „I zaniżał rezerwy” z podtytułem ,,Niejasności w finansach _ Audytor komentując bilans _, )strzega, że utworzył on zbyt niskie rezerwy na złe kredyty”. W dniu 5 listopada 2010r. w powyższym dzienniku na stronie 2 opublikowany został komentarz pozwanego M S zatytułowany „Trzeba nadzorować W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przytoczył fragmenty powyższych artykułów. W dniu 9 grudnia 2010r. w dzienniku _ , na stronie 28 w dziale . , opublikowana została odpowiedź prasowa Zarządu j na artykuł pozwanego M E z dnia 3 listopada 2010r., w której powódka zarzuciła, że zawarte w artykule informacje na temat stwierdzonego w 2009r. w --- STRONA 3 --- 3 obniżenia poziomu rezerw są nieprawdziwe, że autor publikacji błędnie przedstawił wyniki finansowe , że pozycja rezerw w kwocie 21,9 tys. zł została odczytana jako 21,9 min zł, że podstawowa teza artykułu o obniżanych odpisach na kredyty zagrożone była nieprawdziwa, gdyż autor artykułu postawił ją analizując nieprawidłowo pozycje bilansu. Pod powyższą odpowiedzią ukazała się odpowiedź pozwanego M S który przyznał, że błędnie przyporządkował jedną z pozycji bilansu 1 do kwoty rezerw na przeterminowane kredyty, błąd ten nie znosi głównej tezy artykułu, że w roku 2009 w 1 nastąpiło zaniżenie wartości rezerw na kredyty przeterminowane. W od kilku lat ukazują się artykuły na temat spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, w tym autorstwa M S W artykułach tych krytykowany jest m.in. brak nadzoru instytucji państwowych n a d - , ujawniła m.in. wynikające ze sprawozdania z kontroli koordynowanej z lutego 2010r., przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej za 2008r. oraz noty sygnalizacyjnej Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G z dnia 2 września 2009r., skierowanej do Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego za pośrednictwem Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, wnioski odnośnie nieprawidłowości w ; mogących świadczyć o barku należytej gwarancji i bezpieczeństw wkładów członków kas, w tym nieprawidłowości w sprawozdanych finansowych w części dotyczącej odpisów aktualizujących należności z tytułu kredytów i pożyczek. W w/w dokumentach organów kontroli skarbowej stwierdzono m.in., że sprawozdania finansowe nie prezentują ich faktycznej sytuacji finansowe i kredytów przeterminowanych i nieściągalnych. W opinii niezależnego biegłego rewidenta o sprawozdaniu finansowym i za ., opublikowanej w " z r. nr itr. , zawarto zdanie o treści: nie zgłaszając zastrzeżeń do poprawności i rzetelności sporządzonego sprawozdania finansowego za rok obrotowy, zwracamy uwagę na utrzymujący się wysoki stan kredytów przeterminowanych, a utworzone dotychczas odpisy aktualizujące nie zabezpieczają w pełni ryzyka wynikającego z zagrożonych spłat udzielonych kredytów. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał dowody stanowiące podstawę ustaleń faktycznych oraz poddał ocenie zgromadzony materiał dowodowy. Sąd, przytaczając treść art. 23 i 24 § 1 k.c. stwierdził, że sporne publikacje autorstwa M S prezentowały powódkę w krytycznym świetle. Przedmiotem krytyki była istotna część działalności finansowej a zatem godziła ona w renomę powódki. W tym rozumieniu omawianymi wypowiedziami prasowymi M S naruszył dobra osobiste powódki. Sąd, przytaczając treść art. 10 ust. 1, 12 ust.l, 38 i 37 prawa prasowego, podkreślił, że jedną z okoliczności wyłączających bezprawność jest działanie w obronie społecznie uzasadnionego interesu. Powódka jest instytucją finansową o zasięgu ogólnokrajowym. Posiada znaczną liczbę klientów, przyjmuje depozyty, udziela pożyczek i kredytów, dokonuje rozliczeń finansowych. Pozwany M S; 3 obniżenia poziomu rezerw są nieprawdziwe, że autor publikacji błędnie przedstawił wyniki finansowe , że pozycja rezerw w kwocie 21,9 tys. zł została odczytana jako 21,9 mln zł, że podstawowa teza artykułu o obniżanych odpisach na kredyty zagrożone była nieprawdziwa, gdyż autor artykułu postawił ją analizując nieprawidłowo pozycje bilansu. Pod powyższą odpowiedzią ukazała się odpowiedż pozwanego M S który przyznał, że błędnie przyporządkował jedną z pozycji bilansu . do kwoty rezerw na przeterminowane kredyty, błąd ten nie znosi głównej tezy artykułu, że w roku 2009 w . .__ nastąpiło zaniżenie wartości rezerw na kredyty przeterminowane. W od kilku lat ukazują się artykuły na temat spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, w tym autorstwa M S W artykułach tych krytykowany jest m.in. brak nadzoru instytucji państwowych nad ' , ę ujawniła m.in. wynikające ze sprawozdania z kontroli koordynowanej z lutego 2010r., przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej za 2008r. oraz noty sygnalizacyjnej Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G z dnia 2 września 2009r., skierowanej do Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego za pośrednictwem Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, wnioski odnośnie nieprawidłowości w ; mogących świadczyć 0 barku należytej gwarancji i bezpieczeństw wkładów członków kas, w tym nieprawidłowości w sprawozdanych finansowych w części dotyczacej odpisów aktualizujących należności z tytułu kredytów i pożyczek. W w/w dokumentach organów kontroli skarbowej stwierdzono m.in., że sprawozdania finansowe nie prezentują ich faktycznej sytuacji finansowe i l<red_\,'tów przeterminowanych i nieściągalnych. W opinii niezależnego biegłego rewidenta o sprawozdaniu finansowym 1 za ., opublikowanej w 0 z r. nr xtr. , zawarto zdanie o treści: rše zgłaszajac zastrzeżeń do poprawności i rzetelności sporządzonego sprawozdania finansowego za rok obrotowy, zwracamy uwagę na utrzymujący sie wysoki stan kredytów przeterminowanych, a utworzone dotychczas odpisy aktualizujące nie zabezpieczają w pełni ryzyka wynikającego z zagrożonych spłat udzielonych kredytów. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał dowody stanowiące podstawę ustaleń faktycznych oraz poddał ocenie zgromadzony materiał dowodowy. Sąd, przytaczając treść art. 23 i 24 § l k.c. stwierdził, że sporne publikacje autorstwa M S prezentowały powódkę w krytycznym świetle. Przedmiotem krytyki była istotna część działalności finansowej a zatem godziła ona w renomę powódki. W ryrr rozumieniu omawianymi wypowiedziami prasowymi M S naruszył dobra osobiste powódki. Sąd, przytaczając treść art. 10 ust. 1, 12 ust.1, 38 i 37 Drawa prasowego. podkreślił, że jedną z okoliczności wyłączających bezprawność jest działanie w obronie społecznie uzasadnionego interesu. Powódka jest instytucją finansową o zasięgu ogólnokrajowym. Posiada znaczną liczbę klientów. przyjmuje depozyty, udziela pożyczek i kredytów, dokonuje rozliczeń finansowych. Pozwany M S: A" --- STRONA 4 --- 4 działał w obronie społecznie uzasadnionego interesu, ponieważ zabrał głos w debacie publicznej dotyczącej podmiotu publicznego i dotyczących jego zagadnień istotnych dla społeczeństwa. Przedmiotem kwestionowanych wypowiedzi pozwanego były problemy zasadnicze dla działalności powódki, czyli jej kondycja finansowa, bezpieczeństwo depozytów, prawidłowość prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podstawowe dla dokonania oceny bezprawności zachowania pozwanego było ustalenie, czy infonnacje o faktach przedstawione przez niego były prawdziwe oraz, czy wypowiedzi o charakterze ocennym były zasadne w świetle materiałów, na których zostały oparte. Prawdziwość informacji opublikowanych w obronie społecznie uzasadnionego interesu i zasadność wygłoszonych ocen przesądza bowiem o braku bezprawności w działaniu dziennikarza dopuszczającego się naruszenia dóbr osobistych. W dalszej części uzasadnienia Sąd odniósł się do żądań powódki z uwzględnieniem sprecyzowania podstawy faktycznej powództwa. Sąd odniósł się do poszczególnych zwrotów zamieszczonych w artykułach, dokonując ich pogrupowania. Sąd uznał, że pozwany M S dokonał naruszenia dóbr osobistych powódki, tj. jej renomy, a naruszenie to było bezprawne, jedynie w przypadku artykułu z dnia 3 listopada 2010r., w części, w której błędnie zinterpretował pozycje bilansu i zarzucił, że wynika z nich zbyt niski poziom rezerw zabezpieczających przed ryzykiem, niespłacenia kredytów. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaler/iu, ponieważ naruszenie dóbr osobistych powódki nie było bezprawne. Odnosząc się do kwestii nieprawdziwych informacji o znaczeniu pozycji w bilansie powódki Sąd przytoczył treść art. 24 k.c. oraz 448 k.c. i uznał, że pozwany w tekście opublikowanym w dniu 9 grudnia 2010r., bezpośrednio pod odpowiedzią prasowa powódki, przyznał się do błędnego odczytania pozycji jej bilansu. W końcowej części artykułu za ten błąd powódkę i czytelników przeprosił. Działanie pozwanego M S nie ograniczyło się do publikacji odpowiedzi zgodnie z art. 39 prawa prasowego. W tym samym miejscu została opublikowana odpowiedź powódki, a pozwany opublikował swoje przeprosiny. Zarówno odpowiedź powódki, jak i przeprosiny, ukazały się w _ ’_,nastronie niewiele dalszej niż artykuł z dnia ' tekstem wydrukowanym czcionką o zbliżonym rozmiarze do tej użytej w artykule z w /w dnia. Informacja nieprawdziwa stanowiła tylko fragment przedmiotowego artykułu z dnia 3 listopada 2010r. Była informacja uzupełniającą do zgodnej z prawdą informacji o wnioskach z opinii niezależnego biegłego rewidenta. Stwierdzenie jej nieprawidłowości pozostawało bez wpływu na prawdziwość informacji zawartych w tym artykule. Stan naruszenia dobra osobistego został już usunięty w dostatecznym stopniu na skutek przeprosin złożonych w tekście dnia 9 grudnia 2010r., w tym sensie, nakazywanie oozw^nym, zgodnie z żądaniem pozwu, ponownych przeprosin powódki jest prawnie nieuzasadnione. W sprawie nie było, zdaniem Sądu, podstaw do zasądzenia kwot)' 50.000 zł na wskazany przez powódkę cel społeczny. Zastosowanie art. 448 k.c. jest fakultatywne a 4 działał w obronie społecznie uzasadnionego interesu, ponieważ zabrał głos w debacie publicznej dotyczącej podriiotu publicznego i dotyczących jego zagadnień istotnych dla społeczeństwa. Przedmiotem kwestionowanych wypowiedzi pozwanego były problemy zasadnicze dla działalności powódki, czyli jej kondycja finansowa, bezpieczeństwo depozytów, prawidłowość prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podstawowe dla dokonania oceny bezprawności zachowania pozwanego było ustalenie, czy informacje o faktach przedstawione przez niego były prawdziwe oraz, czy wypowiedzi o charakterze ocennym były zasadne w świetle materiałów. na których zostały oparte. Prawdziwość informacji opublikowanych w obronie społecznie uzasadnionego interesu i zasadność wygłoszonych ocen przesądza bowiem o braku bezprawności w działaniu dziennikarza dopuszczającego się naruszenia dóbr osobistych. W dalszej części uzasadnienia Sąd odniósł się do żądań powódki z uwzględnieniem sprecyzowania podstawy faktycznej powództwa. Sąd odniósł sie do poszczególnych zwrotów zamieszczonych w artykułach, dokonując ich pogrupowania. Sąd uznał, że pozwany M S dokonał naruszenia. dóbr osobistych powódki, tj. jej renoiny, a naruszenie to było bezprawne, jedynie w przypadku artykułu z dnia 3 listopada 2010r., w części, w której błędnie zinterpretował pozycje bilansu i zarztcił, że wynika ;c nich zbyt niski poziom rezerw zabezpieczających przed ryzykiem niespłacenia kredytów. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu, poniewaz naruszenie dóbr osobistych powódki nie było bezprawne Odnosząc się do kwestii nieprawdziwych informacji o znaczeniu pozycji w bilansie powódki Sąd przytoczył treść art. 24 k.c. oraz 448 k.c. i uznał, że pozwany w tekście opublikowanym w dniu 9 grudnia 2010r., bezpośrednio pod odpowiedzią prasowa powódki, przyznał się do błędnego odczytania pozycji jej bilansu W końcowej części artykułu za ten błąd powódkę i czytelników przeprosił. i);.iałanie pozwanego M S ` nie ograniczyło się do publikacji odpowiedzi zgodnfe z art. 39 prawa prasowego. W tym samym miejscu została opi1blíl‹;owana odpowiedż powódki, a pozwany opublikował swoje przeprosiny. Zarówno odpowiedź powódki, jak i przeprosiny, ukazały się w _ _ ` _, na stronie niewiele dalszej niż artykuł z dnia Ĺ Z tekstein wydrukowanym czcionką o zbliżonym rozmiarze do tej użytei w artykule z W /w dnia. Informacja nieprawdziwa stanowiła tylko fragment przedmiotowego artykułu z dnia 3 listopada 2010r. Była informacja uzuneliiiającą do zgodnej z prawdą informacji o wnioskach z opinii niezależnego biegłego rewidenta. Stwierdzenie jej nieprawidłowości pozostawało beż' wpływu na prawdziwość informacji zawartych wtym artykule. Stan naruszenia dobra osobistego został już usunięty w dostatecznym stopniu na skutek przeprosin złożonych w tekście dnia 9 grudnia 2010r., w tym sensie, nakazywanie oozwanyni, zgodnie z żądaniem pozwu, ponownych przeprosin powódki jest prawnie nieuzasadnione. W sprawie nie było, zdaniem Sądu, podstaw do zasądzenia kwoty 50.000 zł na wskazany przez powódkę cel społeczny. Zastosoytavie art. 448 k.‹:. jest fakultatywne a --- STRONA 5 --- 5 przeprosiny dokonane w dniu 9 grudnia 2010r. stanowią środek wystarczający do satysfakcji powódki i usunięcia stanu naruszenia jej dóbr osobistych. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 § i k.p.c. Apelacje od powyższego wyroku wywiodła powódka, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: naruszenie przepisów prawa materialnego; art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 43 k.c., poprzez uznanie, że ujawnienie tajemnicy skarbowej, tj. popełnienie czynu zabronionego z art. 306 ordynacji podatkowej, podjęte w obronie społecznie uzasadnionego interesu, wyłącza bezprawność działania naruszającego dobra osobiste oraz przepisu art. 355 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego, poprzez uznanie, że zaniechanie pozwanego M S kontaktu z pozwaną, i w konsekwencji uniemożliwienie jej ustosunkowania się do formułowanych wobec niej zarzutów, wypełnia wzorzec szczególnej staranności dziennikarskiej. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę wyroku, poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, o odpowiednią modyfikację orzeczenia o kosztach Dostępowania przed Sądem I instancji oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu za postępowanie w II instancji wg norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o jej oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powódki jest bezzasadna. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd Odwoławczy uznał, że Sąd I instancji dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych i wywiódł na ich podstawie trafne wnioski natury prawnej. Sąd Apelacyjny przyjmuje ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za własne. W ocenie Sądu II instancji, niezasadny jest zarzut odwołania naruszenia art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 43 k.c., poprzez uznanie, że ujawnienie tajemnicy skarbowej, tj. popełr*:enie czynu ;:abronionego z art. 306 ordynacji podatkowej, podjęte w obronie społecznie uzasadnionego interesu, wyłącza bezprawność działania naruszającego dobra osobiste. W myśl art. 306 § 1 ordynacji podatkowej: kto, będąc obowiązanym do zachowania tajemnicy skarbowej, ujawnia informacje objęte tą tajemnicą podlega karze pozbawienia wolności do lal 5. Zgodnie z art. 294 § 1 ordynacji podatkowej do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązani są enumeratywnie wymienione w tym przepisie osoby, pośród których nie ma dziennikarzy. Art. 295 § 4 ordynacji podatkowej stanowi, ze do przestrzegania tajemnicy skarbowej 5 przeprosiny dokonane w dniu 9 grudnia 2010r. stanowią środek wystarczający do satysfakcji powódki i usunięcia stanu naruszeniajej dóbr osobistych. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 § k.p.c. Apelacje od powyższego wyroku xwwiodła powódka, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: naruszenie przepisow' prawa materialnego; ait. 24 § l k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 43 k.c.. poprzez uznanie. że ujawnienie tajemnicy skarbowej, tj. popełnienie czynu zabrcnionego z art. 306 ordynacji podatkowej, podjęte w obronie społecznie uzasadiiionego interesu, wyłącza bezprawność działania naruszającego dobra osobiste oraz przepisu art. 355 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 12 ust. l pkt l prawa prasowego, p *przez uznanie, że zaniechanie pozwanego M _ S kontaktu z pozwana, i w konsekwencji uniemożliwienie jej ustosunkowania się do formułowanych wobec niej zarzutów, wypełnia wzorzec szczególnej staranności dziennikarskiej. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę wyroku, poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, o odpowiednią modyfikację orzeczenia 0 kosztach postepowania przed Sądem I instancji oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu za postępowanie w ll instancji wg norm niawem przepisanyclt. W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o jej oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wedlug ni›'׬i przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co nasƒę}›zq,"e.' Apelacja powódki jest bezzasaona. Rozpoznając przedmiotową sprawe Sąd Odwoławczy uznał, że Sąd I instancji dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych i v.'ywiódł na ich podstawie trafne wnioski natury prawnej. Sąd Apelacyjny przyjmuje ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za własne. W ocenie Sądu ll instancji, niezasadiiy jest zarzut odwołania naruszenia art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 43 k.c., poprzez uznanie, że ujawnienie tajemnicy skarbowej, tj. popełnienie czynu zabronionego z art. 306 ordynacji podatkowej, podjęte w obronie społecznie uzasadnionego interesu, wyłącza bezprawność działania naruszającego dobra osobiste. W myśl art. 306 § 1 ordynacji podatkowej: kto, będąc obowiązanym do zachowania tajemnicy skarbowej, ujawnia informacje objęte tą tajemnicą podlega karze pozbawienia wolności do lat 5. Zgodnie z art. 294 § 1 ordynacji podatkowej do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiazani są enumeratywnie wymienione w tym przepisie osoby, pośród których nie ma dziennikarzy. Art. 295 § 4 ordynacji podatkowej stanowi. ze do przestrzegania tajemnicy skarbowej --- STRONA 6 --- 6 obowiązane są również inne osoby, którym udostępniono informacje objęte tajemnicą skarbową, chyba że na ich ujawnienie zezwala przepis prawa. Bezspornie zatem, na podstawie wskazanych przepisów, do przestrzegania tajemnicy skarbowej zobowiązane są wyłącznie podmioty w nich wskazane. Skoro nie ma wśród tych osób dziennikarza, to nie może on być sprawcą przestępstwa z art. 306 ordynacji podatkowej. Artykuł 306 § 1 ordynacji podatkowej kreuje przestępstwo indywidualne właściwe polegające na ujawnieniu informacji objętych tajemnicą skarbową. Znamię podmiotu jest zawężone do osób obowiązanych do zachowania tajemnicy skarbowej, które z kolei wymienia art. 294 § 1 i § 4 ordynacji podatkowej. Oprócz pracowników rządowego i samorządowego aparatu skarbowego tajemnicy skarbowej mają obowiązek przestrzegać także inne osoby, którym ją udostępniono. Szeroki katalog organów i jednostek, którym wolno udostępnić akta, czy też informacje zawarte w aktach objęte tajemnicą skarbową, zamieszczono w art. 297-299 ordynacji podatkowej. Wśród tych osób również nie ma dziennikarzy. W związku z powyższym, przedmiotowy zarzut skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, a w konsekwencji brak podstaw do uznania, w oparciu o wskazany w apelacji przepis art. 306 ordynacji podatkowej i wskazane w związku z nim przepisy, bezprawności działania pozwanych. Według Sądu a quem, nie ma także racji skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 355 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 12 ust. ! pkt i prawa prasowego, poprzez uznanie, że zaniechanie przez pozwanego M i S " kontaktu z powódką i w konsekwencji uniemożliwienie jej ustosunkowania się do formułowanych wobec niej zarzutów, wypełnia wzorzec szczególnej staranności dziennikarskiej. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego stanowi, że dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Z dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń, niekwestionowanych przez skarżącą, wynika, że pozwany M S. w trakcie weryfikowania uzyskanych informacji, kontaktował sie z rzecznikiem prasowym , a więc rzecznikiem prasowym organu nadrzędnego powódki, któremu niewątpliwie nie można zarzucić braku wiedzy o funkcjonowaniu skarżącej, a w artykule z dnia 3 listopada 20l0r. znalazła się jego wypowiedź. Powyższe przeczy tezie powódki o braku po jej stronie możliwości odniesienia się do zarzutów dziennikarza. Można oczywiście rozważać, czy pozwany nie powinien był skontaktować się bezpośrednio z powódką - jej rzecznikiem prasowym, czy takie postępowanie nie byłoby bardziej uzasadnione w świetle przytoczonego przepisu prawa prasowego. Jednak, w ocenie Sądu a quem, nawet gdyby przyjąć wskazywane postępowanie za właściwsze, to nie ma żadnych podstaw do uznania, że ustosunkowanie się do zarzutów wobec skarżącej przez rzecznika l nie było wystarczającym. 6 obowiązane są również inne osoby, którym udostępniono informacje objęte tajemnicą skarbową, chyba że na ich ujawnienie zezwala przepis prawa. Bezspomie zatem, na podstawie wskazanych przepisów, do przestrzegania tajemnicy skarbowej zobowiązane są wyłącznie podmioty w nich wskazane. Skoro nie ma wśród tych osób dzÍ¿:nnikarza, to nie może on być sprawcą przestępstwa z art. 306 ordynacji podatkowej. Artykuł 306 § 1 ordynacji podatkowej kreuje przestępstwo indywidualne właściwe polegające na ujawnieniu informacji objętych tajemnicą skarbową. Znamię podmiotu jest zawężone do osób obowiązanych do zachowania tajemnicy skarbowej, które z kolei wymienia a_rt. i§_l i § 4 ordynacji podatkowej. Oprócz pracowników rządowego i Samorządowego aparatu skarbowego tajemnicy skarbowej mają obowiązek przestrzegać także inne osoby, którym ją udostępniono. Szeroki katalog organów i jednostek, którym wolno udostępnić akta, czy też informacje zawarte w aktach objęte tajemnicą skarbową, zamieszczono w a_ijt„22_7¿2__99 ordynacji podatkowej. Wśród tych osób również nie ma dziennikarzy. W związku z powyższym, przedmiotowy zarzut skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, a w konsekwencji brak podstaw do uznania, w oparciu o wskazany w apelacji przepis art. 306 ordynacji podatkowej i wskazane W zwiazku z nim przepisy, bezprawności działania pozwanych. Według Sądu a quem, nie ma także racji skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 355 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 1.2 ust. I pkt l prawa prasowego, poprzez uznanie, że zaniechanie przez pozwanego l\'1 i S ' kontaktu z powódką i w konsekwencji unieinożliwienie jej ustosunkowania się do formułowanych wobec niej zarzutów, wypełnia wzorzec szczególnej staranności dziennikarskiej. Przepis art. 12 ust. 1 pkt l prawa prasowego stanowi, że dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną siaranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich žrótlło. Z dokonanych przez Sąd Okręgtwy ustalcr.. niekwestionowanych przez skarżącą, wynika, że pozwany l\"' S. w trakcie weryfikowania uzyskanych informacji, kontaktował si z rzecznikiem prasowym g , a więc i'7;ecz."iikiem prasowym organu nadrzędnego powódki, któremu niewątpliwie n;e można zarzucić braku wiedzy o funkcjonowaniu skarżącej, a w artykule z dnia 3 listopada 2010r. znalazła się jego wypowiedź. Powyższe przeczy tezie powódki o braku po jej stronie możliwości odniesienia się do zarzutów dziennikarza. Można oczywiście rozważać, czy pozwany nie powinien był skontaktować się befzpośrednio z powódką -jej rzecznikiem prasowym, czy takie pos'¬powanie n.e byłoby bardziej uzasadnione w świetle przytoczonego przepisu orawa prasowf.-mo. Jednak, w ocenie Sądu a quem, nawet gdyby przyjąć wskazytvane postępowanie za właściwsze, to nie ma żadnych podstaw do uznania, że ustosuakowanie się do zarzutów wobec skarżącej przez rzecznika l nie było wystarczającym. --- STRONA 7 --- 7 Nadto dodać należy, że w toku postępowania I - instancyjnego pozwany M S zeznał, że dla niego „osobą kontaktową” we wszystkich sprawach związanych z grupą kapitałową jest rzecznik powódki - z którym kontaktował się we wszystkich sprawach dotyezącycl od 2005r. (k. 173-173v). Nigdy nie wskazywano mu, by miał kontaktować się z inną osobą, a , ^ nigdy nie odmówił jemu udzielenia odpowiedzi, co więcej nie kierował pozwanego do rzeczników poszczególnych Rozważając powyższe nie można pominąć, że ' zeznając w charakterze świadka, podał, że jeżeli ciodzi o sprawy dotyczące poszczególnych , to on zawsze komunikuje się z danym . Skoro pozwany M j S często kontaktował się z w /w świadkiem, niewato!iwvm jest, że wiedział o jego praktyce kontaktowania się z poszczególnymi ami, co dodatkowo potwierdza tezę Sądu Okręgowego o braku bezprawności po stronie pozwanej i uznania zachowania przez pozwanego M S reguł wynikających z art. 12 ust. 1 pkt l prawa prasowego, w ustalonym stanie faktycznym pozwany ten nie miał bowiem podstaw, by kwestionować wiedzę A o w zakresie onmwianych problemów , a w konsekwencji dalej zasięgać stanowiska kolejnych osób. Rozważając powyższy zarzut nie można pominąć tego, że pozwani nie utrudniali skarżącej dostępu do opinii publicznej. Powódka sporządziła odpowiedź na sporny artykuł, która to odpowiedź została wydrukowana w i w dniu 9 grudnia 2010r. Powyższe prowadzi do wniosku, że pozwani umożliwili apelującej odniesienie się do wskazanych w artykule nieprawidłowości. Według Sądu II instancji, nie ulega wątpliwości, że pozwany IM ' S dokonał niewłaściwej interpretacji danvch przedstawionych w bilansie. Pozwany w tekście opublikowanym w dniu 9 grudnia 2010r. bezpośrednio pod odpowiedzią prasową przyznał się do błędnego odczytania pozycji bilansu powódki i w końcowej części swoje wypowiedzi za ten błąd powódkę i czytelników przeprosił. Istotnym jest, ;ia co wskazał Sad 1 instancji, że zarówno odpowiedź nowódki, jak i w /w przeprosiny pozwanego ukazały się w dziale . „ j5 na stronie niewiele dalszej niż artykuł z dnia 3 tekstem wydrukowanym czcionką o zbliżonym rozmiarze do tej użytej w artykule z dnia 3 listopada 20 lOr. Podkreślić także należy, że informacja nieprawdziwa stanowiła tylko niewielki fragment artykułu z dnia 3 listopada 2010r., zatem słusznie uznał Sąd Okręgowy, ze stan uznanego przez tenże Sąd za naruszone dobra osobistego został iuż usunięty w dostatecznym stopniu na skutek powyższych przeprosin pozwanego M; S co skutkowało prawidłowym przyjęciem przez tenże Sad, że nakazywanie pozwanym zgodnie z żądaniem pozwu ponownych przeprosin powódki jest prawnie nieuzasadnione. Reasumując Sąd O d w o ła w c z y za trafne uznał rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, uznając je za 7 Nadto dodać należy, że w toku postęjfowania I - instancyjnego pozwany M S zeznał, że dla niego „osoba kontaktową” we wszystkich sprawach związanych z grupą kapitałową jest rzecznik powódki - z którym kontaktował się we wszystkich sprawach dotyczącycł od 2005r. (k.l73-l73v). Nigdy nie wskazywano mu. by miał kontaktować się z inną osobą, a . j nigdy nie odinówił jemu udzielerria odpowiedzi, co więcej nie kierował pozwanego do rzecznikc .. poszczególnych I ' Rozważając powyższe nie mozna p‹r.ninać. że ' O zeznając w charakterze świadka, podał, że jeżeli ctodzi o sprawy dotyczące poszczególnych , to on zawsze komunil<uje się z danym ` . . Skoro pozwany M j S często kontaktował się z W /w świadkiem, niewatpliwvrn jest, że wiedział o jego praktyce kontaktowania się z poszczególnymi ami, co dodatkowo potwierdza tezę Sądu Okręgowego o braku bezprawności po stronie pozwanej i uznania zachowania przez pozwanego M S reguł wynikających z art. 12 ust. 1 pkt l prawa prasowego, w ustalonym stanie faktycznym pozwany ten nie miał bc;/iein podstaw, by kwestionować wiedzę A o w zakresie onżawianych problernów , a w konsekwencji dalej zasięgać stanowisk, koleirrj/ch osób. Rozważając powyższy zarzut nie można pominąć: tego, że pozwarri nie utrudniali skarżącej dostępu do opinii publicznej. Powódka spo-rządziła odpowiedź na sporny artykuł, która to odpowiedż została wydrukowana w i w dniu 9 grudnia `i)l()r'. Powyższe prowadzi do wniosku, że pozwani uinożliwili apelującej odniesienie się do wskazanych w artykule nieprawidłowości. Według Sądu ll instancji, nie ulega wątpliwości że pozwany M ` S dokonał niewłaściwej interpretacji danzch przedstawionych w bilansie. Pozwany w tekście opublikowanym w dir... 9 grudnia 20101: bezpośrednio pod odpowiedzią prasową przyznał się do błędnego odczytania pozycji bilansu powódki i w końcowej części swoje wypowiedzi za ten błąd powódkę i czytelników przeprosił. Istotnym jest, co wskazał Sad I instancji, że zarówno odpowiedź powódki, jak i w /w pr'..c'¬.*c›siriy pozwanego ukazały się w dziale I .-- ,, na stronie niewiere dalszej niż artykuł z dnia 3 _ .. tekstem wydrukowar t fn czcioiiką o zbliżonym rozmiarze do tej użytej w artykule z dnia 3 listopada .ło l‹')r. Podkreśßć takze należy, że informacja nieprawdziwa stanowiła tylko niewielki tragnient artyk'.'.łu z dnia 3 listopada 2010r., zatem słusznie uznał Sąd Okr'ę;*.'›wv ze stan uznanego przez tenże Sąd za naruszone dobra osobistego został już rsuniety w dostatecznym stopniu na skutek powyższych przeprosin pozwanegt M. E» co skutkowało prawidłowym przyjęciem przez tenże Sad, że nakazywanie pozwanym zgodnie z żądaniem pozwu ponownych przeprosin powódki jest prawnie nieuzasadnione. Reasumując Sąd Odwoławczy za trafne uznał rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji w uzasadnier*' zaskarżonego orzeczenia, uznając _je za --- STRONA 8 --- podstawę także własnego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu powyższych rozważań. W związku z powyższym Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd ten orzekł, na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 99 k.p.c. Stroną przegrywającą jest powódka. Koszty poniesione przez pozwanych wyniosły 2.700zł i objęły wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości obliczonej zgodnie z § 2 ust, 1 i 2 oraz § 6 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt rozporządzenia w sprawie opłat, za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (punkt II sentencji wyroku). podstawę także własnego rozstrzyg..ięcia, przy uwzględnieniu powyższych rozważań. W związku z powyższym Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c.. oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd ten orzekł, na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 99 k.p.c. Stroną przegrywającą jest powódka. Koszty poniesione przez pozwanych wyniosły 2."/00zł objęły wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości obliczonej zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust.1 pkt rozporządzenia w snr wie opłat czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa ' osztow pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z rrrzęr- r ( >rrnkt Il senterrcji wyroku).