Wyrok I ACa 231/10 1

--- STRONA 1 --- \ ..  5 ‘J :1"1 1':/P’? 1»‘?z.;:>.Z_, ,1 1» \('i""' Q; 5//\.<..;?F E Sygn. akt: I ACa 231/10 1, 1; Q _ I \,_ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2010 r. Sad Apelacyj ny W Lodzi I Wydzial Cywilny W skladzie: _ Przewodniczqcy: SSA Wincenty élawski Sgadziowie: SSA Anna Miastkowska {spr.) ' SSO del. Ewa Kulesza Protokolantz sekr. sagdowy Monika Wrzesiezi  po rozpoznaniu W dniu 26 kwietnia 2010 r. W Lcadzi na I'OZpI‘ElW'l€ sprawy Z powédztwa M S~ przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi éledczemu W 0 zap1at¢ na skutek apelacji powoda V od Wyroku Sqdu Okregowego W Lodzi z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt II C 836/08 I. zmienia zaskarzony wyrok w _punkcie 2 sentencji wyroku w ten sposéb, 2e zasadza od pozwanego Skarbu Pafistwa  Aresztu  Qledczego w na rzecz powoda M S1 _ 1 kwote; 3.000 (trzy tysiape) zlotych z tytulu zadoééuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2008 roku, oddalajqc powédztwo ponad ts; k_wo_t¢; II. oddala apelacjeg W pozostalej czgéci; ~.-- -._ - 5 U :1-="›f':/2'f:.=-f:::2.?_,- ,fi -1» ¿"`ā"'”' <; g//„‹_..şřŠ Í Sygn. akt: I ACa 231/10 1, 1; Ĺ _ I '._ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2010 r. Sad Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: _ Przewodniczący: SSA Wincenty Ślawski Sędziowie: SSA Anna Miastkowska {spr.) ' SSO del. Ewa Kulesza Protokolantz sekr. sądowy Monika Wrzesień - po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. W Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa M S' przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W o zapłatę na skutek apelacji powoda V od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt II C 836/O8 I. zmienia zaskarżony wyrok w _punkcie 2 sentencji wyroku w ten sposób, że zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu ' Śledczego W na rzecz powoda M S' _ › kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych z tytułu zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2008 roku, oddalając powództwo ponad tę kwotę; II. oddala apelację w pozostałej części; --- STRONA 2 --- III. ustala i nakazuje wyplacié ze Skarbu Pafistwa — Sa,du Okrggowego W Lodzi na rzecz adwokata Tomasza Bronislawa Strzeleckiego prowadzqcego Kancelariq: AdwokackaE w Lodzi wynagrodzenie w kwocie 3.294 (trzy tysiqce dwieécie dziewigédziesiat cztery] zlote brutto z tytulu nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urztgdu W instancji odwolawczej. " "’ *1’Y2; W é<:iwe m:i¥7*§is}' F21 ZQOdi”:0;~r‘;‘ :'x;_’*=LaL1CZy ‘b"‘€*‘$ZE¢‘ i3@‘%=creéarx I .. 1%; < ~ % 1:rL.y";<i,'+,,fr5'{/ K gm.1 ywiifik .3 . 2 III. ustala i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz adwokata Tomasza Bronisława Strzeleckiego prowadzącego Kancelarie Adwokacka w Łodzi wynagrodzenie w kwocie 3.294 (trzy tysiące dwieście dziewięćdziesiąt cztery] złote brutto z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W instancji odwoławczej. ' “Í fifšëëf =¬=ł<ß ś‹:íwe ;orziilfižsr Ÿişe zgGŰÊ"å'\.=Ć:-(if âàązjadczy 4°°'*ł`*f32E«' $3@‹š=c-raāar? I ._ ,1 M < ~ Ę 1frL.ş¿'Í^‹if+,,f‹'¿'{/ :Ä W., 'şwÊ|.l_ƒ¿,N .J . 2 --- STRONA 3 --- Sygn. akt I ACa .231110 _ . UZASADNIENIE Zaskarzonym Wyrokiem z dnia 29‘grudnia 2009 r. Sqd Okrogowy W todzi umorzy% po stopowanie W sprawie z powodztwa M . S‘  przeoiwko Skarbowi Pari stwa — Aresztowi Sledczemu W 0 zap{atQ W zakresie kwoty 110.000 z+_, oddalfl po Wodztwo W pozostakej czoéci oraz orzek’: o kosztaoh postopowania. Wyrok ten zapacfi na'podstaW%e ustalefi faktycznyoh, ktorych istotne elemenfy przed stawiajq sio nastopujapo: » Powod przebyWa% W izolacji penitenc}arne§ W Areszcie Siedczym W "od 27 grudnia 2007 r. do 17 stycznia 2008 r. oraz 0d 19 marca 2008 r. do 6 paidziernika 2009 r. jako osoba skazana na Karo pozbawienia Wolnoéci Wwymiarze 2 lat i 4 miesicgcy. _  Areszt Siedozy W }est jednostkq pierwszej kategorii zabezpieczenia ochronnego. Powod byf zakwaterowany W oeiaoh ochronnych. gdzie osoby osadzone reaiizujq obo~ Wiqzujapy W Areszcie porzqdek dnia ooldzielnie od pozostaiych osob, ze Wzgloclu na zgmszane zagrozenia z ioh strony dla bezpieczefistwa osobistego.  W Areszcie Sledozym W ' = wystopuje zjawisko tzw. przeludnienia. Kierownictwo Aresztu systematycznie zawiadamia sodziego penitenojarnego o tym fakoie. Od d%u2sze go czasu strona pozwana" podejmuje dziaiania W celu zmniejszenia zjawiska p{zeiudni'e nia. Stronapozwana nie ma jednak Wpiywu na iloéé; osadzonych. Areszt Siedczy jest jed~ nostkq, W ktorej W}/S'EQpUjB duza rotacja osadzonyoh. _ Powod przebywaé W oelaoh 0 roinej powierzchni. F_°rzez WiQKSZO§C pobytu W pozWa nym Areszcie Siedczym poWod przebywai W oeiach, gdzie na jednego osadzonego przy padaio rnniej niz 3 m2. Najdlrutszy taki okres Wynosii 3 m¥esiape. . W Areszcie Sledczym W i ' L. funkcjonuje Wypoiyozalnia ksiahzek oraz prasy. W éWie they organizowane sq zajegcia z wykorzystaniem urzqdzefi audiowizualnych oraz turnieje gier, a W samyoh oddziakach organizowane sq konkursy tematyczne. Kazda cela jest Wy posazona W gménik radiowozw. Na oknach oei pawilonow mieszkalnych zamontowane sq przeslrony okienne (tzw. blendy), ktorych zadaniem jest zapobieganie kontaktom pomiodzy osobami osaclzonyrni, jak iez pomiodzy nimi i osobami 2 zewnqtrz. Do prob nawiqzania tego rodzaju kontaktow doohodzHo ze Wzglodu na usytuowanie Arosztu W ‘poblizu niewielkiego lasku, a takze 2 uwagi na pomzenie poszczegoinych pawitonow, pomioclzy ktorymi znaidujq sio poia spa ceroWe i boisko do gry W DHKQ, co stwarzaio mozliwoéé porozumiewania sio g%osem oraz . 1 sygn. akt i Aca .231r1o _ _ UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29„grudnia 2009 r, Sąd Okręgowy W Łodzi umorzyl po- stępowanie w sprawie z powództwa ivi . S' - przeciwko Skarbowi Pari- stwa - Aresztowi Śledczemu W o zapłatę W zakresie kwoty 110.000 zł, oddalił po- wództwo W pozostałej części oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrok ten zapadł napodstawie ustaleń faktycznych, których istotne elementy przed- stawiają się następujące: › Powód przebywał W izolacji penitencjarnej W Areszcie Ŝtedczym w od 27 grudnia 2007 r. do 17 stycznia 2008 r. oraz od 19 marca 2008 r. do 6 października 2009 r. jako osoba skazana na karę pozbawienia wolności Wwymiarze 2 lat i 4 miesięcy. _ - Areszt Ŝiedczy W jest jednostką pierwszej kategorii zabezpieczenia ochronnego. Powód był- zakwaterowany W ceiach ochronnych. gdzie osoby osadzone reaiizują obo~ wiązujący W Areszcie porządek 'dnia oddzielnie od pozostałych osób, ze względu na zgłaszane zagrożenia z ich strony dla bezpieczeństwa osobistego. - W Areszcie Śledczym W -` . Występuje zjawisko tzw. przeludnienia. Kierownictwo Aresztu systematycznie zawiadamia sędziego penitencjarnego o tym fakcie. Od dłuższe- go czasu strona pozwana' podejmuje działania W celu zmniejszenia zjawiska przeiudnie- nia. Stronapozwana nie ma jednak wpływu na ilosc osadzonych. Areszt Śledczy jest jed- nostką, W której występuje duża rotacja osadzonych. _ Powód przebywał W celach o różnej powierzchni. Przez większośc pobytu W pozwa- nym Areszcie Śiedczym powód przebywał w cełach, gdzie na jednego osadzonego przy- padało mniej niż 3 mz. Najdłuższy taki okres wynosił 3 miesiące. _ W Areszcie Śledczym w í . 2. funkcjonuje wypożyczalnia książek oraz prasy. W swie- tlicy organizowane są zajęcia z wykorzystaniem urządzeń audiowizualnych oraz turnieje gier, a W samych oddziałach organizowane są konkursy tematyczne. Każda cela jest wy- posażona w głośnik radiowęzła. Na oknach cel pawilonów mieszkalnych zamontowane są przesłony okienne (tzw. blendy), których zadaniem jest zapobieganie kontaktem pomiędzy osobami osadzonymi, jak też pomiędzy nimi i osobami 2 zewnątrz. Do prób nawiązania tego rodzaju kontaktów dochodziło ze względu na usytuowanie Aresztu W pobliżu niewielkiego lasku, a takze z uwagi na położenie poszczegóinych pawiionów, pomiędzy którymi znajdują się poia spa- cerowe i boisko do gry W piłkę, co stwarzało możliwość porozumiewania się głosem oraz _ 1 --- STRONA 4 --- jezykiem migowyrn osadzonyoh z sqsiadujqoyoh ze sobq pawiionow. Przes1‘ony zainstaiowane na oknaoh oei nie powodujq ioh gorszego oswietienia. Prze siony speiniajq Wymogi ochrony przeoiwpoiarowej oraz higieny. Wieozorem ceie oé.Wie tiajq éwietiowki jarzeniowe, a emiiowane przez nie swiatio jest Wystarczajqoe do czytania i pisania. Przesiony sq zainstaiowane W odieg%oéci okoio 30 cm od eiewacji pawilonow i nie utrudniajq cyrkuiacji powietrza W oelaoh. Wizytacja Aresztu nie daia podstaw do zgiosze= nia zastrzeierfi W zakresie temperatury panujapej W ceiach oraz cyrkuiaoji powietrza. W Areszcie Siedczym W W latach 2002  2007 byi przeprowadzany remont oel i korytarzy. Nadai prowadzone sq biezape remonty poszczegoinych oei. Nie ma 1’T10'Z|iWO sci przekwaterowania osadzonych na ozas remontu do innych jednostek penitencjarnych. Przy rozmieszczaniu osadzonyoh W oelach nie bierze sie pod uwage Wzgiedow zdro Wotnyoh, poniewaz funkcjonariosze Aresztu $iedczego hie sq informowani o chorobaoh osadzonyoh. Takq Wiedze posiada jedynie Iekarz i osadzony. _ " ' Wszystkie cele sq skanaiizowane i majq doprowadzonq zimnq Wode. W Wiekszosoi cei kaioiiii sanitarne sq zabudowane piyta_ do Wysokosci ok. 2,1 m  2,2 m od strony oeii. W Wejsciu zamontowane sq drzwi do Wysokosoi WiZ_§6i'Ei, tj. ok. 1,5 m. W nieiioznyoh przy padkach Wejsoie do Kapikow sanitarnych przes%oniete' jest kotarq z uwagi na brak mo2ii Wosoi techniczriych zamontowania drzwi. Nie jest mo2iiWe caikowite zabudowanie kapika sanitamego ze Wzgledu na jeden pion Wentylacji i bezpieczeristwo osadzonyoh. Poiwierdzenie nadanis Wydawane jest W odniesieniu do korespondencji urzedowej i na iisty poleoone. Potwierdzenie nadania nie jest Wydawane W przypadku iistu zwyidego. Prowadzona jest ewidencja listow poleconyoh i priorytetowych, doreczanych osadzonym. Korespoifidenoja urzedowa nie podlega cenzurze, podlega jej natomiast korespondenoja prywatna. Zdarzaiy sie skargi osadzonyoh, 2e zbyt diugo oczekiwali na korespondencje. Nie Wynikaéo to z ciziaiarfi funkojonariuszy strony pozwanej. Kazdy osadzony mote korzystaé z teiefonu dwa razy W tygodniu przez 5 minut, zgod~ nie ze sporzqdzanym grafikiem. Nie zawsze mogq bye uwzgiednione proébiy osaclzonyoh co do godziny, 0 ktorej chcieliby skorzystao z telefonu z uwagi na iioéé osadzonych i przypadki pokrywania sie Wskazanego czasu, jak rowniez z uwagi na reaiizacie porzedku clnia E innyoh uprawnieifi osadzonyoh._ Po umieszczeniu W Areszoie Sledozym W : powod zosta% poddany ooenie sanitar 2 . językiem migowym osadzonych z sąsiadujących ze sobą pawilonow. Przesłony zainstalowane na oknach cel nie powodują ich gorszego oświetlenia. Prze- słony spełniają wymogi ochrony przeciwpożarowej oraz higieny. Wieczorem cele oświe- tlają świetlówki jarzeniowe, a emitowane przez nie światło jest wystarczające do czytania i pisania. Przesłony są zainstalowane W odległości około 30 cm od elewacji pawilonów í nie utrudniają cyrkulacji powietrza W celach. Wizytacja Aresztu nie dała podstaw do zgłosze-, nia zastrzeżeń W zakresie temperatury panującej W celach oraz cyrkulacji powietrza. W Areszcie Śledczym W w latach 2002 - 2007 był przeprowadzany remont cel i korytarzy. Nadai prowadzone są bieżące remonty poszczegolnych cel. Nie ma możliwo- ści przekwaterowania osadzonych na czas remontu do innych jednostek penitencjarnych. Przy rozmieszczaniu osadzonych W celach nie bierze się pod uwagę względów zdro- wotnych, ponieważ funkcjonariusze Aresztu Śledczego nie są ínformowani o chorobach osadzonych. Taką wiedzę posiada jedynie lekarz i osadzony. _ ' ' Wszystkie cele są skanalizowane i mają doprowadzoną zimną wodę. W większości cel kąciki sanitarne są zabudowane płytą do wysokości ok. 2,1 m - 2,2 m od strony celi. W wejściu zamontowane są drzwi do wysokości wizjera, tj. ok. 1,5 m. W nielicznych przy- padkach wejscie do kącików sanitarnych przesłonięte jest kotarą z uwagi na brak możli- wości technicznych zamontowania drzwi. Nie jest możliwe całkowite zabudowanie kącika sanitarnego ze względu na jeden pion wentylacji i bezpieczeństwo osadzonych. Potwierdzenie nadania wydawane jest W odniesieniu do korespondencji urzędowej i na listy polecone. Potwierdzenie nadania nie jest wydawane W przypadku iistu zwykłego. Prowadzone jest ewidencja listow poleconych i priorytetowych, doręczanych osadzonym. Korespondencja urzędowa nie podlega cenzurze, podlega jej natomiast korespondencja prywatna. Zdarzaly się skargi osadzonych, że zbyt długo oczekiwali na korespondencję. Nie wynikało to z działań funkcjonariuszy strony pozwanej. Każdy osadzony może korzystać z telefonu dwa razy W tygodniu przez 5 minut, zgod- nie ze sporząclżanym gratikiem. Nie zawsze mogą być uwzgięd nione prośby osadzonych co do godziny, 0 której chcieliby skorzystać z telefonu z uwagi na ilość osadzonych i przypadki pokrywania się wskazanego czasu, jak również z uwagi na realizację porządku dnia ž innych uprawnień osadzonych._ Po umieszczeniu W Areszcie Śledczym W 1 powod został poddany ocenie sanitar- 2 _ --- STRONA 5 --- noepidemioiogicznej i zosiai zapoznany 2 problematykq zakazenia Wi1’US€ITl HIV.  W trakcie pobytu W Areszcie Sledczym W powod Wieiokrotnie byi przyjmowany W ambulatorium i badany przez lekarzy. Dwukrotnie sam rezygnowai z Wizyty lekarskiej. W dniach 23 kwietnia oraz 24 Wrzesnia 2009 r. powod miai Wykonane badania iaboraioryjne kiwi na obecnosé Wirusa H|\/i HOV. W dniu 10 iipca 2009 r, powod zostai doprowadzony do ambuiatorium Aresziu Sledozego z powodu dokoniania samouszkodzenia W postaci naciecia powiok skornych na przedramieniu.  Powod przebywai przez kilka miesiecy W oeli z osobami zakazonymi Wirusem HOV: W 2007 r. z i: i\ , a nastepnie W 2009 r. z J O _' . L N ; informacje o nosioielstwie wirusa przekazai powodowi W dniu, W ktorym znaleiii sie razem W ceii. J: O nieiwiedziai, Ze jest zakazony, dowiedziai sie o tym po okoio miesiapu przebywania z powodem W jednej celi, po zrobieniu badafi iabo ratoryjnych. Powod nie miai kontaktu z krWia_ 1: N‘ :, ani J O , nie korzystai z ioh przyborow toaletowych, ani naczyri. Zarowno it. N .  , jak i J .0 . ._ nie podejmowali Wzykownyoh zachowari z powodem, Wiedzisii jak naiezy postepowaé, aby nie zarazié innych osob i stosowaii sie" do tyoh zasad. J O  ; ma stwierdzone ADHD, ale nie by’: agresywny W stosunku do innyoh osadzo nych. Dokonujap ooeny dowodow Said Okregowy nie dai Wiary zeznaniom powoda i zgioszo nych swiadkow co do szeregu okolicznosci, na ktoryoh poWod opierai swoje Zqdanie. Sqd Okregowy oddaiii Wniosek powoda o przeprowadzenie ogiedzin ceii uznajqo, Ze Wniosek ten zmierza do przewlekania posiepowania zwtaszcza, 2e W Areszcie Sledozym na bie zapo przeprowadzane sq remonty i nie jest moZliWe siwierdzenie stanu cei czy iaini W dacie, ktorej dotyczyiy zarzuty. Na uwzglednienie nie zasiugiwai takzewniosek o zaiq~ czenie dokumentacji medycznej Jacka Osimowicza jako nieprzydatny do rozstrzygniecia niniejszej sprawy. Y Na podstawie tych ustaleii Sqd Okregowy uznai powodztwo Za bezzasadne. Zqdanie pozwu o zadoséuczynienie oparte byio na twierdzeniu, ze pozwany naruszyi dobra oso biste poWoda poprzez osadzenie go W Areszoie Siedczyrn W‘ i W Warunkach narusza japych godnoso cziowieka oraz majqcych Wpiyw na jego zdrowie. POdS’[ElWEj_ prawns tego roszozenia byiy przepisy art. 23 i art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 § 1 Kc. W 3 no-epiderniologicznej i został zapoznany z problematyką zakażenia wirusem HIV. - W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym W powód wielokrotnie był przyjmowany w ambulatorium i badany przez lekarzy. Dwukrotnie sam rezygnował z wizyty lekarskiej. W dniach 23 kwietnia oraz 24 września 2009 r. powod miał wykonane badania laboratoryjne krwi na obecność wirusa l-ilVi HCV, W dniu 10 iipca 2009 r. powód został doprowadzony do ambułatorium Aresztu Śledczego z powodu dokonania samouszkodzenia W postaci nacięcia powłok skórnych na przedramieniu. - Powód przebywał przez kilka miesięcy W celi z osobami zakazonymi wirusem HCV: w 200? r. z l: i\ , a następnie W 2009 r. z J O- _` . Ł N i informacje o nosiciełstwie wirusa przekazał powodowi W dniu, W którym znależłi się razem W celi. J: O nieiwiedział, że jest zakazony, dowiedział się o tym po około miesiącu przebywania z powodem W jednej celi, po zrobieniu badań labo- ratoryjnych. Powód nie miał kontaktu z krwią Ł Ni :, ani J O , nie korzystał z ich przyborów toaletowych, ani naczyń. Zarówno Ł N _ - , jak i J ..O . ._ nie podejmowali iyzykownych zachowań z powodem, wiedzieli jak należy postępować, aby nie zarazić innych osób i stosowałi się do tych zasad. J- O - ; ma stwierdzone ADHD, ale nie był agresywny W stosunku do innych osadzo- nych. Dokonując oceny dowodów Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom powoda i zgłoszo- nych świadków co do szeregu okoliczności, na których powód opierał swoje żądanie. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie ogiędzin celi uznając, że wniosek ten zmierza do przewlekania postępowania zwłaszcza, że w Areszcie Śledczym na bie- ząoo przeprowadzane są remonty i nie jest możliwe stwierdzenie stanu ceł czy łaźni W dacie, której dotyczyły zarzuty. Na uwzględnienie nie zasługiwał takżewniosek o załą- czenłe dokumentacji medycznej Jacka Osimowžcza jako nieprzydatny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W Na podstawie tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne. Żądanie pozwu o zadośćuczynienie oparte było na twierdzenlu, że pozwany naruszył dobra oso- biste powoda poprzez osadzenie go W Areszcie Ŝiedczym wi r W warunkach narusza- jących godność człowieka oraz mających Wpływ na jego zdrowie. Podstawą prawną tego roszczenia były przepisy art. 23 i art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 § i kc. W 3 --- STRONA 6 --- brzmieniu obowiajzujeoym od dnia 1 Wrzeénia 2004 r. Odwoiujap sie do aktow praWa miedzynarodowego, przepisow Konsiytuoji RP, kodek su karnego Wykonawczego oraz kolejno Wydawanych rozporzapizeifi Iviinistra SpraWiedii~ Wosoi, Sad I instanoji Wskazai, ze Paostwo ma obowiajzek zapewnienia takioh Warunkow bytowych i sanitamyoh odbywania kary pozbawienia Woinosci, W ktoryoh godnosc’: iudz_ka i praWo do Iniymnoéci nie doznajq istoinego uszozerbku. A Przenoszap powyzsze rozwiajzanie na grunt rozpoznawanej sprawy Sad Okrsgowy podniosi, 2e roszozenia powoda mozna podzieiié na dwie kategorie — pierwszej ocInoszq csj sie do kwestii zdrowia i drugq  do szeroko rozumianych Warunkow bytowych W po zwanym Areszcie Sledozym.  Odnoénie pierwszej _z Wymienionyoh kwestii, Sad I instancji uznai za nieuzasadniony zarzut braku Wiaéoiwej opieki medyoznej. Po umieszczeniu W Areszoie Sledozym powod zostai poddany ocenie sanitarnoepidemioiogicznej I zostai zapoznany z problematyks zakazenia Wirusem HIV. W trakcie pobytu W Areszoie Sledozym powod Wielokrotnie byi przyjmowany W ambulatorium I baciany przez lekarzy. Dwukrotnie sam zrezygnowaiz Wizyty iekarskiej. W dniach 23 kwietnia 2009 r. oraz 24 Wrzesnia 2009 r. powod miai Wy konane badania Iaboratoryjne kiwi na obecnosé Wirusa HIV i HOV. M. S ' nie oierpi na przewlekie schorzenia, a W sytuaojach Wymagajqoych pomocy medyoznej stro na pozwana nie ozyniia mu przeszkod W kontaktach ze shiibaj zdrowia, W tym takfze W Wykonywaniu badarfi Iaboratoryjnych na okolioznosc’: chorob, zakazenia ktorymi powod sie obawiai. Sap Okregowy zwrooii tei uwage na fakt, 2e powod, ktory uzasadnienie swych Zqdafi opierai na obawaoh o stan zdrowia, W toku procesu dokonai samouszkodzenia ciaia  Wieiokrotnego przeoieoia powiok skornych na przedramieniu. Wediug Sqdu I instancji, o naruszeniu dobra osobistego powoda W postaci zdrowia nie mogi nadto éwiadczyé sam fakt osadzenia go W jednej celi z osobej zakazonq Wirusem HCV czy HIV. Zadne przepisy prawanie nakazujq izolacji takich osob od osob zdrowych. Wspoine zamieszkiwanie z iakimi osobami nie stwarza ryzyka zakazenia pod Warunkiem, Ze sq przestrzegane zWykIe rezimy sanitarne. Z ksiqieczki zdrowia powoda, ziozonej do akt przez strone pozwanej Wynika, ze przy przyjeciu do Aresztu powod zostai poddany ooenie sariitarnoepidemioiogicznej oraz byi pouczony 0 zasadach higieny, ktoryoh naie Zy przestrzegao, aby uchronio sis przed chorobami zakainymi. Ssjd Okregowy podkresiii, . 4 _ brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2004 r. Odwołując się do aktów prawa międzynarodowego, przepisów Konstytucji RP, kodek- su karnego wykonawczego oraz kolejno wydawanych rozporządzeń Ministra Sprawiedii~ wości, Sąd I instancji wskazał, że Państwo ma obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych odbywania kary pozbawienia wolności, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. A Przenosząc powyższe rozwiązania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd Okręgowy podniósł, że roszczenia powoda można podzielić na dwie kategorie - pierwszą odnoszą- cą się do kwestii zdrowia i drugą - do szeroko rozumianych warunków bytowych w po- zwanym Areszcie Siedczym. - Odnośnie pierwszej _z wymienionych kwestii, Sąd i instancji uznał za nieuzasadniony zarzut braku właściwej opieki medycznej. Po umieszczeniu w Aresżcie Sledczyrn powód został poddany ocenie sanitarno-epidemioiogicznej i został zapoznany z problematyką zakażenia wirusem HiV. W trakcie pobytu w Areszcie Sledczym powód wielokrotnie był przyjmowany W arnbuiatorium i badany przez lekarzy. Dwukrotnie sam zrezygnowałz wizyty iekarskiej. W dniach 23 kwietnia 2009 r. oraz 24 września 2009 r. powód miał wy- konane badania łaboratoryjne kiwi na obecność wirusa i-ilV i HCV.. M. S -` nie cierpi na przewlekłe schorzenia, a w sytuacjach wymagających pomocy medycznej stro- na pozwana nie czyníła mu przeszkód w kontaktach ze służbą zdrowia, w tym takze w wykonywaniu badań laboratoryjnych na okoliczność chorób, zakażenia którymi powód się obawiał. Sąd Okręgowy zwrócił też uwagę na fakt, że powód, który uzasadnienie swych żądań opierał na obawach o stan zdrowia, w toku procesu dokonał samouszkodzenia ciała - wieiokrotnego przecięcia powłok skórnych na przedramieniu. Według Sądu I instancji, o naruszeniu dobra osobistego powoda W postaci zdrowia nie mógł nadto świadczyć sam fakt osadzenia go w jednej ceii z osobą zakażoną wirusem HCV czy HIV. Żadne przepisy prawanie nakazują izolacji takich osób od osób zdrowych. Wspóine zamieszkiwanie z takimi osobami nie stwarza ryzyka zakażenia pod warunkiem, że są prżestrzegane zwykłe reżimy sanitarne. Z książeczki zdrowia powoda, złożonej do akt przez stronę pozwaną wynika, że przy przyjęciu do Aresztu powód został poddany ocenie sanitarndepādemioiogicznej oraz był pouczony o zasadach higieny, których naie~ zy przestrzegać, aby uchronić się przed chorobami zakaźnymi. Sąd Okręgowy podkresiił, _ Ą _ --- STRONA 7 --- ze Wiadomosci o sohorzeniach osadzonych sq objete tajeinnioaj. Iekarskq i fakt nosicieI stwa Wirusow HIV, czy HOV nie jest przesiankq do ioh odizolowania od pozostaiyoh aresztantow. Co Wiecej, tego typu dziaiania mogiyby prowadzié do naruszenia dobr oso bistych osob zakazonyoh. " Zdaniem Sqdu Okregowego, sama obawa powoda o stan zdrowia nie uzasadoia jesz cze przyjecia, i2 doszto do naruszenia przez pozwanego jego dobr osobistyoh. Jestto jedynie stan zagrozenia dobra osobistego, a nie jego naruszenie. O odpowiedzialrjoéci pozwanego mozna zas mowié Wtedy, gdyby nie reagowat on na zgtoszenia powoda o zaohowaniaoh innyoh osadzonyoh, ktore stwarzaiy ryzyko zakazenia, co W sprawie nie miato miejsca. "  Odnoszap sie do faktu odbywania kary izolacyjnej W Warunkach przeludnienia, W czym powod takze upatrywai naruszenia jego débr osobistych, Sqd Okregowy zwrocii uwage na fakt, ze czas odbywania kary W tych Warunkach nie przekraczai nieprzewwanie 3 mie siecy. Umieszozanie powoda W takich Warunkach Wj/niI<a?0 ze szozegolnyoh probiemow pozwanego W zakresie zapewnienia bezpieczetfistwa poWodoWi, ktory byt osadzony W oelach ohronionyoh. Postepowanie pozwanego, przy speinieniu przesianei< 2 art. 248 § 1 k.I<.W., przepisow rozporzejdzefi Wykonawczych oraz art. 77 ust. 1 Konstytuoji RF’ ~ byto zatem zgodne z prawem. " ' " Wediug Sqdu I instancji, zgromadzony materiat dowodowy nie potwierdzit takze pozo statyoh zarzutow powoda, W szozegélnoéci odnoénie braku speinienia Wymogow sanitar nych. Dla ooeny tyoh zarzutow Sqd Okregowy odwoiat sie do sprawozdania z Wizytacji Aresztu przeprowadzonej przez sedziego penitencjarnego, W ktorym nie sformutowano W tym zakresie zadnych zastrzezeifi. Zwrocono jedynie uwage na' niedostateozny stan tazni Wieziennych, ktore  co jest sqdowi znane notoryjnie z Iioznyoh tego rodzaju spraw  sq na biezqoo remontowane, takze W odniesieniu do tazni, z ktorej korzystai poWod. W Ia taoh 2002  2007 r, strona pozwana przeprowadzata generalny remont Aresztu SIedcze go W oelu zapewnienia realizacji ustawowyoh uprawniefi osob osadzonyoh. Odnoénie braku kiimatyzacji W ceiach Sqd Okregowy uznai, Ze stan ten ‘nie godzii W dobrajosobiste powoda, gdyz kiimatyzaoja niejest standardem. " Zarzut braku zajeé kulturalno — oéwiatowych byi o tyle ohybiony, ze powod korzystat z bibiioteki, brat udziat W organizowanych konkursach. jak rowniez  choc’: Worawdzie tylko raz  uozestniczyi W zajeciaoh W swietlicy. ' 5 że wiadomości o schorzeniach osadzonych są objęte tajemnicą lekarską i fakt nosiciel- stwa wirusów HIV, czy HCV nie jest przesłanką do ich odizolowania od pozostałych aresztantów. Co więcej, tego typu działania mogłyby prowadzić 'do naruszenia dóbr oso- bistych osób zakażonych. ' Zdaniem Sądu Okręgowego, sama obawa powoda o stan zdrowia nie uzasadnia jesz- cze przyjęcia, iż doszło do naruszenia przez pozwanego jego dóbr osobistych. Jestto jedynie stan zagrożenia 'dobra osobistego, a nie jego naruszenie. O odpowiedzialności pozwanego można zaś mówic wtedy, gdyby nie reagował on na zgłoszenia powoda o zachowaniach innych osadzonych, które stwarzały ryzyko zakażenia, co w sprawie nie miało miejsca. ' ' Odnosząc się do faktu odbywania kary izolacyjne] w warunkach prżeiudnienia, W czym powód także upatrywał naruszenia jego dóbr osobistych, Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, że czas odbywania kary W tych warunkach nie przekraczał ni_eprzer¬wanie 3 mie- sięcy. Umieszczanie powoda W takich warunkach wynikało ze szczególnych probiemów pozwanego W zakresie zapewnienia bezpieczeństwa powodowi, który był osadzony W celach chronionych. Postępowanie pozwanego, przy spełnieniu przesłanek 2 art. 248 § 'l k.k.w., przepisów rozporządzeń wykonawczych oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji RF' ~ było zatem zgodne z prawem. ' ` ' Według Sądu I instancji, zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził takze pozo- stałych zarzutów powoda, W szczególności odnośnie braku spełnienia wymogów sanitar- nych. Dla oceny tych zarzutów Sąd Okręgowy odwołał się do sprawozdania z Wizytacji Aresztu przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego, w którym nie sformułowano w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. Zwrócono jedynie uwagę na' niedostateczny stan łaźni więziennych, które - co jest sądowi znane notoryjnie z licznych tego rodzaju spraw - są na bieżąco remontowane, także w odniesieniu do łaźni, z której korzystał powód. W la- tach 2002 ~ 2007 r, strona pozwana przeprowadzała generalny remont Aresztu Śledcze- go w celu zapewnienia realizacji ustawowych uprawnień osób osadzonych. Odnośnie braku kiimatyzacji w cełaoh Sąd Okręgowy uznał, że stan ten nie godził W dobra _'osobiste powoda, gdyż klimatyzacja niejest standardem. ' Zarzut braku zajęć kulturalno - oświatowych był o tyle chybiony, że _powód korzystał z biblioteki, brał udział W organizowanych konkursach, jak również - choć Wprawdzie tylko raz - uczestniczył W zajęciach W świetlicy. ` 5 --- STRONA 8 --- Wediug Sadu I instanoji, nie znalazi potwierdzenia W materials doW0doWym takze za rzut niewiasoiwego traktowania powoda przez personel Aresztu poprzez utrudnianie mu dostepu do teiefonu oraz przetrzymywanie czy gubienie korespondencji. Zgodnie 2 art. 105 § 3 I<.k.W., kontroiowanie rozmow W trakcie widzefi i rozmow telefonicznych jest aza Ieznione od rodzaju i typu zakiadu karnego, W ktorym skazany odbywa Kare, a takze od Wymogow indywidualnego oddziaiywania. Jak ustalit Sad Okregowy, powod korzystai z telefonu udostepnianego osadzonym W Areszoie. Fakt, ze nie zawsze dziato sis to W czasie, Wktorym zyczytby sobie tego powod by? usprawiedliwiony okolicznosoiami przy toczonymi przez swiadkow strony pozwanej, takimi choéby jak iiozba osadzonych czy realizowanie porzadku dnia, badz innych uprawnied osadzonych. Zgodnte zas z art. 102 pkt 11 I<.k.W., skazany ma prawo do prowadzenia korespondenoji, bez jej oenzurowania, z organami soigania, Wymiaru sprawiedliwosci i innymi organami pafistwowymi, same rzadowymi oraz Rzecznikiem PraW Obywateiskich. Zgromadzone dowody nie pozwoliiy, zdaniem Sadui instanoji, na ustaienie, ze przesyiki, ktore powod nadawat z Aresztu do roznyoh instytucji. byiy oeIoWo przetrzymywane, badz tez oenzurowane. W swyoh zezna niach powod Wskazai na jeden przypadek tego rodzaju, ktdry dotyozyi I<orespondencji_ z siostra, jednakze nie powoiat jej ria swiadka poprzestajac na zeznaniach innyoh Wspoio sadzonyoh, ktorzy_Wiedze o tym konkretnym przypadku mogli posiadao jedynie od same go poWoda. Dodatkowo Sad I instancji przywoiai argument dotyczacy cenzury, ktorej podlegaja li sty prywatne, Wskazujas nacharakter Aresztu Sledozego W jako jednostki peniten cjarnej zaliozanej do pierwszej kategorii zabezpieozenia ochronnego. _ Na marginesie Sad Okregowy Wskazai, ze dokonujao oceny naruszenia praW osoby osadzonej z punktu Widzenia dostepnosci do siuzby zdrowia czy Warunkow bytowych nie mozna abstrahowao od reaiiow spoiecznogospodarczyoh panujaoych W danym kraju I moziiwosci jakie W tym zakresie majaobywateie, ktorzy przestepstw nie popeiniii. Z tych Wszystkich Wzgiedow Sad I instancji oddaiii powédztwo W czeéoi podtrzymyWa nej przez powoda do izamknieoia rozprawy. 4 . Apelacje od powyzszego Wyroku Wniost powod, zaskarzajac Wyrok W czesci oddalaja; cej powodztwo, zarzucajap: I _ 1) naruszenie praWa materiainego, art. 417 § 1 i art. 448 I<.o. W zw. z art. 10 ust. 1 Mie dzynarodowego Paktu Praw Osobistych I Pubiicznyoh z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. .6j Według Sądu i instancji, nie znalazł potwierdzenia W materiale dowodowym także za- rzut niewłaściwego traktowania. powoda przez personel Aresztu poprzez utrudnianie mu dostępu do teiełonu oraz przetrzymywanie czy gubienie korespondencji. Zgodnie z art. 105 § 3 k.k.w., kontrolowanie rozmów w trakcie widzeń i rozmów telefonicznych jest uza- ieżnione od rodzaju i typu zakładu karnego, w którym skazany odbywa karę, a także od wymogów indywidualnego oddziaływania. Jak ustalił Sąd Okręgowy, powód korzystał z telefonu udostępnianego osadzonym w Areszcie. Fakt, że nie zawsze działo się to W czasie, w-którym życzyłby sobie tego powód był usprawiedliwiony okolicznościami przy- toczonymi przez świadków strony pozwanej, takimi' choćby jak liczba osadzonych czy realizowanie porządku dnia, bądż innych uprawnień osadzonych. Zgodnie zaś z art. 102 pkt 11 k.k.w., skazany ma prawo do prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, samo- rządowymi oraz Rzecznikiem Praw Obywateiskich. Zgromadzone dowody nie pozwoliły, zdaniem Sądu_I instancji, na ustaienie, że przesyłki, które powód nadawał z Aresztu do różnych instytucji. były celowo przetrzymywane, bądż też cenzurowane. W swych zezna- niach powód wskazał na jeden przypadek tego rodzaju, który dotyczył korespondencji. z siostrą, jednakże nie powołał jej na świadka poprzestając na zeznaniach innych współo- sadzonych, którzywiedzę o tym konkretnym przypadku mogli posiadać jedynie od same- go powoda. Dodatkowo Sąd I instancji przywołal argument dotyczący cenzury, której podlegają li- sty prywatne, wskazując nacharakter Aresztu Śledczego W- jako jednostki peniten- cjarnej zaliczanej do pierwszej kategorii zabezpieczenia ochronnego. _ Na marginesie Sąd Okręgowy wskazał, że dokonując oceny naruszenia praw osoby osadzonej z punktu widzenia dostępności do służby zdrowia czy warunków bytowych nie można abstrahować od reaiiów społeczno-gospodarczych panujących w danym kraju i możiiwości jakie W tym zakresie rnająobywateie, którzy przestępstw nie popełniii. Z tych wszystkich względów Sąd I instancji oddalił powództwo w części podtrzymywa- nej przez powoda do "zamknięcia rozprawy. , _ Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając wyrok w części oddalają- cej powództwo, zarzucając: . _ 1) naruszenie prawa materiainego, art. 417 § 1 i art. 448 k.c. W zw. z art. 10 ust. 1 Mię- dzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. .GL --- STRONA 9 --- Nr 38, poz. ‘I67 i 169), art. 3 Europejskiej Konwenoji Praw Oztowieka I Podstawowych Wolnosoi z dnia 4 grudnia 1960 r. (Dz. U. Z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) i art. 30 Kon stytucji RP" przez ioh niezastosowanie W sytuacji ustalenia, ze powod przebywat W ceii zattoozonej, zaciemnionej, z na poiy otwarta toaleta, co poWodoWaIo u niego Wzrost po ozucia przygnebienia I nizszoéci; , ‘ 2) sprzecznosé istotnych ustaieri sadu z treécia zebranego W sprawie materiatu doWodo Wego przez przyjecie, ze W oeiach, W ktérych odbywai Kare pozbawienia Wotnosoi pyto dostatecznie jasno, czemu przeczyli swiadkowie zgtoszeni przez powoda oraz przez nie przyjeoie, 2e toaiety W celach byty tak zbudowane, ze stwarzaiy dyskomfort dia ich u2yt koWniI<oW przez umoziiwienie podgladania skazanyoh przez innych osadzonyoh, co moze byé oceniane jako upokarzajaoe i ponizajace traktowanie tych osob, W tym I poWoda; 3) istotne uchybienia prooesowe majaoe Wpiyw na Wynik sprawy, a to naruszenie przepi su art. 21? § 1 i art. 292 I<.p.o. przez bezzasadne oddatenie Wniosku dowodowego poWo da o dokonanie Wizji lokalnej ceti nr 134 Aresztu Siedozego W ' dia stwierdzenia pa nujapych W niej Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosoi dia skazanych oraz ad. 361 § 1 I<.p.c. przez Wziecie przy Wyrokowaniu za podstawe stanu rzeozy nie istniejapego W ohwiii zamkniecia rozprawy. ' W konkiuzji skarzaoy Wniost o: ' 1) rozpoznanie przez Sad II instancji, W trybie art. 380 k.p.o., postanowienia Sadu I in stancji oddaiajapego Wniosek dowodowy powoda, ktore miato Wptyw na rozstrzygnieoie sprawy, a ktore nie podlegaio zaskarzeniu W drodze zazatenia; 2) uchylenie zaskarzonego Wyroku W zaskarzonej czesci i przekazanie W tym zakresie s_praWy'do ponownego rozpoznania Saclowi 1 instancji  przy uwzgiednieniu kosztow po stepowania apelaoyjnego jako ozesci kosztow procesu, ewentuatnie o zmiane Wyroku poprzez uwzglednienie powodztwa i zasadzenie kosztow zastepstwa procesowego W postepowaniuodwotawczym na rzecz peinomocnika z urzedu powoda. Sad Apeiacyjny zwazyt co nastepuje. Apeiaoje nalezato uznac’: za czesciowo zasadna W zakresie odnoszacym sie do za dosouozynienia nateznego skarzaoemu. z tytutu niezapewnienia Wiasoiwych Warunkow bytowyoh zwiazanyoh z przeiudnieniem W'oetach. Kwestia ta Wymagata omowienia W nawiayzaniu do caioéci Warunkow W jakioh powodprzebywat W pozwariym Areszcie Sled ozym.  A ‘7 1 Nr 38, poz. 16? i 169), art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 196Q r, (Dz. U. Z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) i art. 30 Kon- stytucji RP' przez ich nlezastosowanie W sytuacji ustalenia, ze powód przebywał w celi zatłoczonej, zaciemnionej, Z na poły otwartą toaleta, co powodowało u niego wzrost po- czucia przygnębienia i niższości; , ` 2) sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materialu dowodo- wego przez przyjęcie, że w celach, W których odbywał karę pozbawienia woiności _,było dostatecznie jasno, czemu przeczyli świadkowie zgłoszeni przez powoda oraz przez nie przyjęcie, że toalety w celach były tak zbudowane, ze stwarzały dyskomfort dia ich użyt- kowników przez umożliwienie podglądania skazanych przez innych osadzonych, co może być oceniane jako upokarzające i ponizające traktowanie tych osób, W tym i powoda; 3) istotne uchybienia procesowe mające wpływ na Wynik sprawy, a to naruszenie przepi- su art. 21? § 1 i art. 292 k.p.c. przez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego powo- da o dokonanie wizji lokalnej cełi nr 134 Aresztu Śiedczego W ' dia stwierdzenia pa- nujących w niej warunków odbywania kary pozbawienia wolności dia skazanych oraz ad. 361 § 1 k.p.c. przez wzięcie przy wyrokowaniu za podstawę stanu rzeczy nie istniejącego w chwiii zamknięcia rozprawy. ` W konkiuzji skarżący wniósł oz ` 1) rozpoznanie przez Sąd ll instancji, W trybie art. 380 k.p.c., postanowienia Sądu I in- stancji oddalającego wniosek dowodowy powoda, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a które nie podlegało zaskarżeniu W drodze zażalenia; 2) uchylenie zaskarzonego wyroku w zaskarżonej częsci i przekazanie w tym zakresie sprawydo ponownego rozpoznania Sądowi I instancji « przy uwzględnieniu kosztów po- stępowania apelacyjnego jako częsci kosztów procesu, ewentualnie o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniuodwoławczym na rzecz pełnomocnika z urzędu powoda, Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apeiację należało uznać za częściowo zasadną w zakresie odnoszącym się do za- dośćuczynienia naieznego skarżącemu z tytułu niezapewnienia właściwych warunków bytowych związanych z przeludnieniem w'ceiach. Kwestia ta wymagała omówienia w nawiązaniu do całości warunków W jakich powódprzebywai W pozwanym Areszcie Śled- czym. - Ą '7 1 --- STRONA 10 --- W toku postepowania pierwszoinstanoyjnego powod powoiai sie pa szereg zastrzezeri odnoénie tych Warunkow, ktore to zastrzeienia, jak zaznaczyi Sad I instancji, mozna byto podzielié na dWie kategorie — odnoszace sie do kwestii zdrowotnych i do Ieozenia, oraz Qdnoszace sie do Wyposazenia cel, przeludnienia, utrudniefi W dostepie do zajeo kuItu ralno  oéwiatowyoh, przetrzymywania korespondencji i ograniozed W kontaktaoh te|efo nicznych z biiskimi osobarni. Zarzucajao naruszenie Wskazanyoh W apelacji przepisow prawa matsrialnego, skarza; cy ograniozyi powyzsze zastrzezenia do warunkow bytowych zwiazanych z przeIudnie niem i oswietieniem eel oraz z brakiem Wtasoiwych Warunkow sanitarnych. W niniejszej sprawie bezspornym pozostawat fakt, iz W okresionych przez Sad_Okre gowy okresach powod przebywaé W oelaoh W ktoryoh powierzohnia przypadajaca na jed na osobe Wynosita mniej niz 3 m2. A _ Sam fakt umieszozenia osadzonego W oelach W ktorych normy powierzohni na jedna osobe nie sa zachowane, nie moze byé uznany jako przesadzajacy dla przyznania za doséuozynienia z tytutu naruszenia dobr osobistyoh takich jak godnoso ozy poszanoWa nie prywatnosoi. O tym czy przeiudnienie stanowi dolegiiwosé WyI<raczajaca_ poza ramy dolegiiwosci zWia_zanych z pozbawieniem Wolnosci i narusza dobra osobiste osadzonego po.Winien deoydowaé caioksztait Warunkow bytowych W konkretnej jednostoe penitencjar nej. W rozpatrywanym przypadku skarzacy przebywat W tzW. oeiaoh chronionych i poza ozasem przeznaozonym na spacery nie mogt poruszao sie poza oeia, W zwiazku z tym poWod nie miai mozllwosci zrekompensowania sobie doiegliwosoi ktore musiat znosié W zwiazku z przeiudnieniem W celach, naWet jezeli okresowo norma powierzohni byta zachowana. Z punktu Widzenia panujapego przeiudnienia naiezato nad to ocenio panujace W celach Warunki sanitarne. Jakkolwiek kaciki sanitarne byty odgro dzone od cel sciankami o Wysokosci ok. 2 m. to drzWi kacikow byiy nizsze, so przy zbyt duzej ilosoi osob przebywajacych W oelach, nie dawato Wystarczajaoego poozuoia intym nosoi, ozego nie mogtiusprawiedliwié fakt, Ze rozmiar drzwi stuzyt zapewnieniu stosownej kontroli ze strony pracownikow siuzby Wieziennej. Do tego dochodziiy rowniez inne utrudnienia W Wykonywaniu codziennych czynnosoi W nadmiernie zageszczonych oeiaoh, poo tacznie mogto Wywotaé u pozwanego poozuoie krzywdy i ponizenia, stanowiaoe nadmierna doiegiiwoso naruszajaoa 8 W toku postępowania plerwszoinstancyjnego powód powołał się na szereg zastrzeżeń odnośnie tych warunków, które to zastrzeżenia, jak zaznaczył Sąd l instancji, można było podzielić na dwie kategorie - odnoszące się do kwestii zdrowotnych i do leczenia, oraz odnoszące się do wyposażenia cel, przeludnienia, utrudnien W dostępie do zajęć kultu- ralno - oświatowych, przetrzymywania korespondencji i ograniczeń W kontaktach telefo- nicznych z bliskimi osobami, Zarzucając naruszenie wskazanych W apelacji przepisów prawa materialnego, skarżą- cy ograniczył powyższe zastrzeżenia do warunków bytowych związanych z przeludnie- niem i oświetleniem cel oraz z brakiem właściwych warunków sanitarnych. W niniejszej sprawie bezspornym pozostawał fakt, iż w okreśionych przez 8ąd_-.Okrę- gowy okresach powod przebywał W celach W których powierzchnia przypadająca na jed- ną osobę wynosiła mniej niż 3 m2. j _ Sam fakt umieszczenia osadzonego W celach W których normy powierzchni na jedną osobę nie są zachowane, nie może być uznany jako przesądzający dla przyznania za» dośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych takich jak godność czy poszanowa- nie prywatności. O tym czy przeiudnienie stanowi dolegiiwość wykraczającą poza ramy dolegiiwości związanych z pozbawieniem wolności i narusza dobra osobiste osadzonego powinien decydować całokształt Warunków bytowych W konkretnej jednostce penitencjar- nej. W rozpatrywanym przypadku skarżący przebywał W tzw. celach chronionych i poza czasem przeznaczonym na spacery nie mógł poruszać się poza celą. W związku z tym powód nie miał możliwości zrekompensowania sobie dolegliwości które musiał znosić W związku z przeiudnieniem W celach, nawet jeżeli okresowo norma powierzchni była zachowana. Z punktu widzenia panującego przeludnienia należało nad- to ocenić panujące W celach warunki sanitarne. Jakkolwiek kąciki sanitarne były odgro- dzone od cel śclankami o wysokości ok. 2 m. to drzwi kącików były niższe, co przy zbyt dużej ilości osób przebywających W celach, nie dawało wystarczającego poczucia intym- ności, czego nie móglfusprawiedliwić fakt, że rozmiar drzwi służył zapewnieniu stosownej kontroli ze strony pracowników służby Więziennej. Do tego dochodziły również inne utrudnienia W wykonywaniu codziennych czynności W nadmiernie zagęszczonych celach, co łącznie mogło wywołać u pozwanego poczucie krzywdy i poniżenia, stanowiące nadmierną dolegliwość naruszającą 8 --- STRONA 11 --- godnoso osobista powoda. PoWodoWi przystugiwaio zatem, Wbrew temu co przyjai Sad.O"kregoWy, zadosouozy nienie Z tytutu naruszenia tego dobra. Otwarta pozostawata natomiast kwestia Wysokosci tego zadoséuczynienta. Podejrnujac decyzje W tej mierze Sad Apelacyjny rniat na uwadze dtugoiiwatosé pobytu powoda W'DIZGIUdfiIOI"!yO\’t oelaoh, oraz fakt. ze oI<resoWo przeIud nienie to nie Wystepowato i nie byto nadmierne. i _I_\Iie bez znaczenia pozostawata rowniez okotioznoéo, iz strona pozwana podejmowata szereg starart by zapewnio osadzonym Wtasciwe Warunki bytowe.  Ostatecznie Sad II instancji za Wtasciwai adekwatna do rozmiaru krzywdy uznat kwote 3 000 zt. Diatego dziatajac na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sad ten zmienit zaskarzony Wyrok W pkt. 2 sentenoji i zasadzit powyzsza sums na rzecz powoda z _ustaWoWymi od setkami od dnia doreczenia pozwanemu odpisu pozwu. l . W pozostatym zakresie apetacja nie podlegala uwzglednieniu. Jak stusznie uznat Sad I instancji skarzaoy nie Wykazai aby sposob zainstalowania przesion okiennych poWodoWaI nadmierne zaciemnienie W celach. Zastrzezenia powoda nie znajdowaty potwierdzenia W sprawozdaniach z Wizytacji Aresztu Sledozego, a zeznania przestuchania na Wniosek skarzaoego sWiadI<oW nie byty W tej mierze jednoznaczne. I tak swiadek M A ; stwierdzit, iz mozna byto czytao ksiazki przy swietle dziennym a z zeznaifi P  S Wynikato, iz przestony nie stanoWiIy utrudnienia dla osadzonych. Sad I instancji odniost sis" do rozbieznosoé W tyoh zeznaniach zasadnie uznajac, ze nie mogty stanowio przekonywujacego dowodu W niniejszej sprawie. W tej sytuacji sposob zainstalowania przeston okiennyoh pozostawat bez Wptywu na Wyrniar przyznanego powodowi zadosouczynienia, natomiast Konstrukcja kqoikow sanitarnych zostata uwzgiedniona W nawiazaniu do przeiudnienia W oelach. Dla ooeny czy Warunki panujace W celach W ktorych przebywat powod mogiy stwarzao nadmierna dolegtiwoso I naruszaé dobra osobiste nie byio potrzeby przeprowadzenia dowodu z ogledzini tych eel. Sad Apeiacyjny podztetii deoyzje W przedmiocie oddalenia tego Wniosku dowodowego z przyczyn Wskazanych przez Sad I instanoji uznajac tym samym zarzut naruszenia art. 217 § 1 i art. 292 k.p.c. za chybiony. Dlatego W powyzszej ozesoi apelaoje naiezaio oddalié stosownie do tresci art. 385 k.p.o. O kosztach postepowania odwotawozego rozstrzygnieto na mocy art. 102 !<.p.c. W zW. ' 9 godność osobistą powoda. Powodowi przysługiwalo zatem, wbrew temu co przyjął Sądükręgowy, zadośćuczy- nienie z tytułu naruszenia tego dobra. Otwartą pozostawała natomiast kwestia wysokości tego zadośćuczynienia. Podejmując decyzję W tej mierze Sąd Apelacyjny miał na uwadze długoiiwałość pobytu powoda wiprzeludnionych celach, oraz fakt, że okresowo przelud- nienie to nie występowało i nie było nadmierne. ‹ _Nie bez znaczenia pozostawała również okoiiczność, iż strona pozwana podejmowała szereg starać by zapewnić osadzonym właściwe warunki bytowe. - Ostatecznie Sąd ll instancji za właściwąi adekwatną do rozmiaru krzywdy uznał kwotę 3 O00 zł. Dlatego działając na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd ten zmienił zaskarżony wy-rok W pkt. 2 sentencji i zasądził powyższą sumę na rzecz powoda z _ustawowymi od- setkami od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. \ _ W pozostałym zakresie apeiacja nie podlegała uwzględnieniu. J-ak słusznie uznał Sąd l instancji skarżący nie wykazał aby sposób zainstalowania przesłon okiennych powodował nadmierne zaciernnienie W celach. Zastrzeżenia powoda nie znajdowały potwierdzenia W sprawozdaniach z wizytacji Aresztu Śledczego, a zeznania przesłuchania na wniosek skarżącego świadków nie były W tej mierze jednoznaczne. i tak świadek M A ; stwierdził, iż można było czytać książki przy świetle dziennym a z zeznań P - S- wynikało, iż przesłony nie stanowiły utrudnienia dla osadzonych. Sąd I instancji odniósł się' do rozbieżności W tych zeznaniach zasadnie uznając, że nie mogły stanowić przekonywującego dowodu W niniejszej sprawie. W tej sytuacji sposób zainstalowania przesłon okiennych pozostawał bez wpływu na wymiar przyznanego powodowi zadośćuczynienia, natomiast konstrukcja kącików sanitarnych została uwzględniona W nawiązaniu do przeludnienia W celach. Dla oceny czy warunki panujące W celach w których przebywał powód mogły stwarzać nadmierną dolegiiwość i naruszać dobra osobiste nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z oględzin' tych cel. Sąd Apełacyjny podzielił decyzję W przedmiocie oddalenia tego wniosku dowodowego z przyczyn wskazanych przez Sąd l instancji uznając tym samym zarzut naruszenia art. 217 § 1 i art. 292 k.p.c. za chybiony. Dlatego W powyższej części apelację należało oddalić stosownie do treści art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego rozstrzygnięto na mocy art. 102 k.p.c. W zw. ` 9 --- STRONA 12 --- z art. 391 § 1 k.p.o. uznajao, ze za zwoinieniem powoda od obowiazku zWrotu I<osztoW postepowania na rzeoz strony przeciwnej przemawiaja okolicznosoi zwiazane z jego sy tuaojamaterialna (powod przebywajao W Areszcie $iedczym nie pracuje i nie ma zad nyoh oszczednosot). = .i'\!'.7.1 orygtnaie Wiasoiwe 4';"}(_.‘v£§j3§3}; as zgodnoéo swiadczy . $13131? rz ;_i I1“~'  I0 » z art. 391 § 1 |<.p.c. uznając, ze za zwolnieniem powoda od obowiązku zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony przeciwnej przemawiaią okoliczności związane z jego sy- tuacją-materialną (powód przebywając W Areszcíe Ŝiedczym nie pracuje i nie ma żad- nych oszczędności). = of-„':_i oryginaie właściwe Ąpoëigisii za zgodność świaaczşz Ą Sfêfëłš' rz gi |"““'-" ' IO ›