Postanowienie I ACa 228/

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 228/_14 A A A WYROK A A W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu + Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Adam Jewgraf Sędziowie: SSA. Sławomir Jurkowicz SSA Jolanta Solarz (spr.) ł .S Protokolant: Marta Perucka A r po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa S " G - przeciwko Towarzystwu ` 1.. W W o zapłatę ti ustalenie S na skutek apelacji strony pozwanej V od wyroku Sądu Okręgowego' w Świdnicy z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I. C 438/12 1. 1. oddala apelację; ` ' . ' - 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 1.800 zł tytułem zwrotu g kosztów postępowania apelacyjnego. ę y UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego Towarzystwa I _ . ......„...¬...........,. , g 5.A w V na rzecz powódki S G wotę36.400 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 2.01.2012 r. '_ . do dnia zapłaty (pkt I), dalej idące powództwo oddalił (pkt ll); zasądził _*od powódki na rzecz pozwanego kwotę 6.783,98 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt Ill); nakazał ściągnąć z zasądzonego roszczenia na rzecz Skarbu Państwa "- Sądu Okręgowego w -Świdnicy kwotę 2.646,21 zł tytułem nieuiszczonych kosztów I 'N- --- STRONA 2 --- Sygn. akt l ACa 228/14 sądowych od _oddalonej części powództwa, nie obcíążając -powódki dalszymi kosztami sądowymi (pkt -IV); .nakazał pozwanemu uiścić na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Świdnicy kwotę 2.081,11 zł tytułem nieuiszczonych kosztów-sądowych od uwzględnione] części powództwa (pkt V). y " 'Sąd Okręgowy _rozstrzygnięcie swoje oparł na' następujących istotnych ustaleniach faktycznych: ' - ` ` A W,dniu 29.09.2011 r. powódka wraz z F L ą spotkały się wS zF fi'nS± im,B: K miŁ. R: którego samochodem pojechali razem do D .;, gdzie przesiedli się do samochodu F r E jo. Początkowo" kierował nim B rz I' podczas, gdy pozostali pasażerowie spożywali alkohol, a póżniej nastąpiła- zmiana kierowcy -' samochód prowadził'F S .i. Ok. godz. 03.30 na ul. K ` j w P ' Z= na łuku drogi F E stracił panowanie nad kierowanym pojazdem, który „wypadł” z drogi i uderzył wdrzewo. S G' y .. straciła przytomność, z samochodu wyciągnął-ją F S , pozostali pasażerowie i kierowca samodzielnie opuścili pojazd. W kierującego pojazdem F S _i stwierdzono w pierwszym badaniu 0,39 mg/l, a w drugim badaniu 0,50 mg/I alkoholu w wydychanym powietrzu. Powódka w trakcie zdarzenia miała zapięte pasy bezpieczeństwa. y ' Powódka została przewieziona' karetką do Szpitalnego Oddziału - w P- _ j, gdzie rozpoznano u niej: uraz śródczaszkowy, nie określony, złamanie kości jarzmowej i szczęki, złamanie kości nosowych, złamanie nasady bliższej kości łokciowej. Wykonano u niej intubację dotchawiczną, cewnikowanie oraz TK głowy, RTG, pobrano krew na badania laboratoryjne, założono szynę unieruchamiającą. Powódka była nieprzytomna, w stanie ciężkim, wentylowana mechanicznie. W wykonanym TK i RTG _stwierdzonoz cechy znacznego obrzęku mózgowia, przymózgowo w okolicy płata czołowego po stronie prawej w warstwach śródkomorowych krwiak 0 grubości 7 mm, hyperdensyjna krew widoczna w rowkach i szczelinach mózgu oraz w zbiornikach podstawy okołosierpowo i okołonamiotowo, przymózgowo zwłaszcza w podstawnej części płatów skroniowych - kolekce gazowe, wieloodłamowe złamania ścian zatok obocznych nosa z przernieszczeniami odłamów kostnych oraz kości nosowej, obecność wolnego płynu w zatokach, kolekcje gazowe w lokalizacji złamań, obustronne złamanie wyrostków klinowych, L _ 2 --- STRONA 3 --- Sygn. akt I ACa 228/14 cechy niewielkiego zmniejszenia powietrznościpól płucnych- na tle stłuczenia, złamanie obojczyka lewego, złamanie podstawy ll ilV kości śródstopia. , ' 1 W dniu 29.09.2011 r. przekazano powódkę do dalszego leczenia w OlT SCM, gdzie przebywała do 27.10.2011 r. Wdrożon.o wentylację mechaniczną, wykonano tamponadę obu przewodów nosowych ze względu na masywne krwawienie, osmotyczne leki- p. obrzękowe, antybiotyki empiryczne, żywieniei pojenie przez sondę. Zmieniono jej sposób unieruchomíenia w szynie Kramera przedramienia lewego oraz zszyto rkrwawiącą ranę grzbietu- nosa. (Ze względu na konieczność przedłużone] wentylacji i toalety drzewa oskrzelowego wykonano tracheostomię. _Uzyskane stopniowy powrót wydolności oddechowej umożliwiający zakończenie wspomagania wentylacji. W dniu 04.10.2011 r. przekazano' powódkę na Oddział Chirurgii f 1 celem leczenia operacyjnego złamania obu kości przedramienia lewego.- W tym samym dniu zabieg powyższy wykonano; konczynę zabezpieczono podłużnikiem gipscwym dłoniowo-przedramiennym. Po zabiegu powódkę ponownie przekazano na OlT celem dalszego leczenia. Powódka odzyskała przytomność 09.10.2011 r., nadal jednak brak było z nią kontaktu. W dniu 19.10.2011 r.- powódkę poddano kolejnemu zabiegowi operacyjnemu - wykonano repozycję zamkniętą i stabilizację st. Lisfrancka stopy prawej ,drutami Kirschnera. Kończynę dolną unieruchomiono w longecie gipsowej stopowo-podudziowej, Stopniowo następowała poprawa stanu zdrowia powódki; zaczęła nawiązywać logiczny kontakt, kontakt słowny, wykonywać proste' czynności, zmrenfiläcipczycjrer,“rpcdejmcwārłäprobyrrrs"afnordzie|nego żywienia. r S r to 1 i I Wobec osiągnięcia poprawy neurologicznej i stabilizacji stanu powódki w dniu 27 października przekazano ją do dalszej terapii na oddział rehabilitacji, gdzie przebywała do 22.11.20 . ` Powódkę poddano 1 konsultacjom logopedycznej, neurologiczne] i psychologicznej, w czasie których stwierdzono: zaburzenia rozumienia i nadawania mowy, orientacji wn czasie i przestrzeni, wypowiedzi nielogiczne, nieadekwatne, nierzeczowe, znaczne deficyty pamięci, koncentracji, spostrzegania, szybką męczliwość psychiczną, zaburzoną orientację auto i allopsychiczną, zaburzone myślenie oraz jakościowe zaburzenia pamięci, wzmożone reakcje"`na bodźce nieistotne, obniżoną analizę i syntezę wzrokową, obniżoną umiejętność wykonywania operacji na liczbach, widoczne deficyty w sferze planowania, inicjowanie, kontroli |- í samoregulacji zachowania. Powódka zachowywała się w sposób nie-akceptowany _ 3 --- STRONA 4 --- Sygn. akt I ACa 228/14 społecznie, była agresywna, prezentowała zaburzenia procesów motywacyjnych i aktywności złożonej, upośledzenie samokrytycyzmu. . - W ostatnim tygodniu- pobytu doszło do złamania płytki stabilizującej złamaną lewą kość"łokciową_.' = - _ _ Po powrocie ze szpitala- powódka przez okres - 21 dni kontynuowała rehabilitację, po domu poruszała się jedynie o kuli. Miała problemy zpamięcią - nie poznawała znajomych. Przez kilka miesięcy odczuwała silny ból nóg, rąk, obojczyka, 1 twarzy (nosa i policzków), głowy. Opiekę nad nią sprawowała matka. i _ S: Gr . ma wykształcenie gimnazjalne. Orzeczeniem z dnia 14.12.2011 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności S .- G ,zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności od 14.12.2011 r; do dnia 31.12.2012 r. z przyczyn neurologicznych. _ Wskutek doznanych obrażeń u powódki nastąpiło krótkotrwałe osłabienie funkcji poznawczych do poziomu pogranicza niedorozwoju umysłowego.- Mogły być one uciążliwe dla powódki. Stopniowo i systematycznie następowała poprawa ogólnego _stanu psychicznego i sprawności-_funkcji poznawczych. Urazy psychiczne utrzyrnywały się u powódki maksymalnie do roku czasu od daty wypadku, a obecnie nie stwierdza się objawów uszkodzenia układu nerwowego. ' - Postawa, budowa _powódki oraz ruchomość jej kręgosłupa i kończyn górnych są prawidłowe. W zakresie lewego przedramienia na tylnej powierzchni w bliższej części przedramienia linijna blizna pooperacyjna. Kończyny nie wykazują zaników mięśniowych, czy ubytków czynnościowych. Kończyny dolne mają zachowane proporcje _i osie symetrii, a także pełną ruchomość we wszystkich stawach. Nagrzbiecie prawej- stopy punktowe blizny. Przy ruchach w lewym stawie kolanowym wyczuwalne trzeszczenie wskazujące naobecność zmian chondromalacyjnych w przedziale udowo-rzepkowym. Nieobecne są objawy rozciągowe i ubytkowe. Chód powódki na całych stopach oraz piętach pewny i sprawny. Przy poruszaniu się na palcach utyka na prawą konczynę. , Wysokość uszczerbku spowodowanego uszkodzeniami układu ruchu powódki wynosi 24%. _ ' . _ Odczuwane dolegliwości .prawej stopy mogą wskazywać na powstawanie w przyszłości przyśpieszonych zmian_ zwyrodnieniowych tego stawu, a zatem dolegliwości upośledzających sprawność chodu. Skutki przebytych urazów w postaci: 4 --- STRONA 5 --- Sygn. akt I ACa 228/14 t złamania lewego obojczyka, lewej kości łokciowej, złamania ll i IV kości śródstopia lewego nie mają rokowań niekorzystnych następstw w przyszłości. - - Decyzją z dnia 23.11.20-'I1 r. 'przyznano Si G _' 'kwotę 10.000 zł tytułem odszkodowania. - - ' I I Pismem z dnia 08.12.2011 r;, doręczonym w dniu 09;12.2011 r. i z dnia 1612:2011 r. powódka wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwóty`800.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. ' 5 -Po-. ponownej analizie' dokumentacji strona pozwana podjęła decyzję o -przyznaniu' 'powódce -łącznej kwoty `68;000 zł tytułem. zadośćuczynienia. Jednocześnie. ubezpieczycieli. uznał, iż stopień -przyczynienia powódki wynosi 80%, a polega na niezapięciu przez nią pasów bezpieczeństwa oraz świadomości stanu nietrzeźwości sprawcy wypadku. Łącznie wypłacone jej kwotę 13.600 zł. _ Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st Warszawy z dnia 28.12.2012 r. TuiR , S.A.. z siedzibą w W .=±_ weszła w ogół praw i obowiązków r 2 „Tu s.A. z siedzibą W wt S i Mając na uwadze dokonane ustalenia. oraz treść art. 436 § 2~zd. .1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c., art. 415 k.c., art. 805 k.c., art. 822 k.c. art. 34 i 35 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, art. -444 k.c., i art. 445 k.c., Sąd I instancji uznał, że powództwo w części zasługiwało na uwzględnienie. ` 'Sąd ten zważył, iż odpowiednią kwotą tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki byłoby 100.000 zł biorąc pod: uwagę- ból, cierpienie 'fizyczne i psychiczne oraz następstwa -wypadku, jakiemu powódka ulegała w dniu 29.09§2011 r. Powódka, która w chwili wypadku miała 20 lat doznała bowiem licznych obrażeń ciała, w tym wewnętrznych i zewnętrznych, przez 2 miesiące była hospitalizowana, przeszła dwa zabiegi operacyjne, rehabilitację, la -trwałe skutki urazów _powodują -24% uszczerbek na zdrowiu. Według Sądu I instancj-i kwota 100.000 zł uwzględnia też aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczeństwa, w którym mieszka '-. powódka. _ r - _ Powyższą kwotę Sąd Okręgowy: pomniejszył następnie, przyjmując 50% przyczynienia się powódki do swojej szkody, ponieważ wsiadła _do“'samoc.hodu, prowadzonego przez kierowcę, który spożywał alkohol.. Według Sądu I instancji pozwany nie wykazał, aby powódka nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa, powódka okolicznościom tym zaprzeczyła, a zdjęcia zgromadzone w_ sprawie karnej '.\ 5 --- STRONA 6 --- Sygn. akt I ACa 228!14 nie dały podstaw do takich ustaleń. Uwzględniając 50% przyczynienia się powódki oraz kwotę- wypłaconą przez ubezpieczyciela w postępowaniu.-I_ikwidacyjnym, tj. 13.600 zł, zasądzono na rzecz powódki z tytułu zadośćuczynienia kwotę 36.400 zł Z ustawowymi odsetkami stosownie do treści art. 481 § 1 k.c. i-art. 455 k.c., liczonymi od 2 stycznia _2012 _roku, kiedy to strona pczwana zajęła stanowisko co do zgłoszonego żądania, "mając na-"uwadze, że powódka wystąpiła z żądaniami zapłaty 8.12.201'Ir.', 16.12.2011r. i 29.'I2.2_0'I1r._ _ ' . __ Sąd ten _oddalił natomiast, jako nieuzasadnione, roszczenie powódki o zapłatę E- renty i ustalenie odpowiedzialności' pozwanej na przyszłość za skutki wypadku z dnia 29.09.20.11 r., uznając, że obecny stan zdrowia powódki czyni__ żądanie powódki wtym zakresie nieuzasadnionym. _ _ O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 100 k.p.c. -_ . J _ _ Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona pozwa_na zaskarżając go w zakresie rozstrzygnięcia zamieszczonego w pkt I (co do _kwoty 35-.O00 zł) oraz w pkt III, IV i V, zarzucając: ` _ __ 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: _ -' art. _445. §_1 k.c., przez przyjęcie, że kwota_100.000 zł jestadekwatna do rozmiaru krzywdy powódki powstałej na skutek wypadku z dnia 29.09.2011 r.; - art. 481 §_ 1 k.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zasądzona kwota wymagalna była przed wytoczeniem powództwa o nią oraz przed wydaniem wyroku; . - - art. 817 k.c., przez jego niezastosowanie i tym' samym nieuwzględnienie przepisów szczególnych, regulujących termin spełnienia świadczenia przez _u bezpieczyciela; _ 2. naruszenie prawa procesowego, tj.: _ - art. 286 k.p.c. w zw. z art. 227. k.p.c., przez oddalenie wniosku pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii łącznej-_-biegłego z zakresumedycyny sądowej i biegłego z zakresu rekonstrukcji- wypadków komunikacyjnych mimo, _ że zmierzały one do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione; - art. 233 § 1 k.p.c., przez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i danie wiary zeznaniom: P S - złożonym w postępowaniu karnym toczącym się przeciwko niemu, jakoby powódka miała zapięte pasy ' 1. 6 --- STRONA 7 --- Sygn. akt I ACa 228/14 bezpieczeństwa oraz E C o do bierności powódki po wypadku iw okresie rehabilitacji; I ' 1 -- art. 316 § 1 k.p.c., przez jego błędne zastosowanie i nie uwzględnienie I obowiązku wyrokowania według stanu sprawy z chwili orzekania, co skutkowało zasądzeniem odsetek od przyznanego zadośćuczynienia od dnia 2.01.2012. r., a- nie od dnia wyrokowania: ` _ - art. 328 § 2 k.p.c.,- przez niewskazanie, czy Sąd uznał 'za wiarygodne; czy też I nie-zeznania Ł R: jo dotyczące nie zapięcia przez powódkę ' pasów bezpieczeńs-twa oraz niewskazanie, czy i dlaczego Sąd uznaje -za niewiarygodną opinię biegłego ortopedyrw zakresie dotyczącym nie zapięcia przez powódkę pasów bezpieczeństwa. - 2 Wskazując na powyższe, pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I przez zasądzenie na rzecz powódki kwoty`1.400 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25.11.2013 r. do dnia zapłaty oraz oddalenie powództwa- w pozostałym zakresie i orzeczenie o kosztach postępowania stosownie do treści art. 100, k.p.c., a także o zasądzenie od powódki na _rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego. - _ Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzen_ie od pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego. 8 __ 1 t Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: I . M . Apelacja podlegała oddaleniu. l _ - _ 1 Sąd Apelacyjny' podzielił ustalenia faktyczne, dokonane w sprawie przez Sąd Okręgowy, czyniąc je jednocześnie podstawą swojego rozstrzygnięcia, gdyż znajdowały one odzwierciedlenie w zgromadzonym w -sprawie materiale dowodowym. . _ - Spór w niniejszej sprawie na etapie postępowania apelacyjnego sprowadzał się 'do oceny wysokości należnego powódce zadośćuczynienia, stopnia przyczynienia się powódki do swojej szkody oraz daty początkowej odsetek należnych powódce od zasądzonego na jej rzecz zadośćuczynienia. . 2 Odnosząc się w pierwszej kolejności do procesowych zarzutów podniesionych przez. skarżącą, w tym do najdalej idącego, a dotyczącego-~naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., stwierdzić należało, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. '.\ 7 --- STRONA 8 --- Sygn. akt I ACa 228/14 _ Uzasadnienie Sądu Okręgowego co do zasady czyni zadość wymogom wskazanym w powyższym przepisie. W szczególności z jego treści wynika podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz to, jakie fakty S-ąd_l instancji uznał za wykazane it w oparciu o jakie dowody_je ustalił. Nadto o_ skutecznym postawieniu zarzutu n_aruszenia art. 328 § 2 k.p.c. można mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska Sądu, a braki uzasadnienia W zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i- oceny prawnej muszą być tak _znaczne, że _sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona, bądż ujawniona w_sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Zarzut ten może zatem znależć _zastosowanie jedynie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, któryudoprowadził do wydania zas_karżonego orzeczenia. W _niniejszej zaś sprawie z powyższą sytuacją nie mamy do czynienia. Z_uzasadnienia Sądu I instancji wyraźnie bowiem wynikają _motywy jakimi Sąd ten kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. . ' Skarżąca w ramach powyższego zarzutu podnosi, że Sąd Okręgowy nie ustosunkował się do tego czy uznał za wiarygodne, czy też nie zeznania Ł 1_R3 _ ' opinii biegłego ortopedy, w zakresie dotyczącym nie zapięcia pasów bezpieczeństwa przez powódkę. Zważyć jednak należy, iż świadek Ł : Ra : podobnie jak P Jr. r, zeznając w niniejszej sprawie (por. k. 331 oraz 00:33 i nast. min;) wskazali, ze nie pamiętają. czy powódka miała zapięte pasy bezpieczeństwa. Odwoływanie się zaś przez skarżącą do treści zeznań tych świadków złożonych w niniejszym _postępowaniu (a te dla Sądu mają de_cydują_ce znaczenie ws myśl art. 235 k.p.c. i rządzącej postępowaniem cywilnym zasady bezpośredniości) w zakresie mającym wykazywać, _że powódka nie była zapięte pasami bezpieczeństwa, jest nieuzasadnione, gdyż tego rodzaju okoliczność z zeznań 'tych nie wynika. Wprawdzie- Ł R --.f postępowaniu przygotowawczym podał, że on i powódka nie mieli zapiętych pasów bezpieczeństwa, ale zeznania te, złożone w innym postępowaniu nie mogą z uwagi na zasadę bezpośredniości postępowania cywilnego-stanowić podstawy ustaleń faktycznych dokonywanych w niniejszej sprawie. Skarżąca zaś, znając, treść tych zeznań, w trakcie przesłuchania świadków w niniejszej s-prawie, miała możliwość skonfrontowania ich z zeznan-iami składanymi w postępowaniu przygotowawczym, ale tego zaś rodzaju aktywności strona pozwana nie podjęła. Tym samym nie może . ' x 8 --- STRONA 9 --- Sygn. akt I ACa 228/'I4 _ ona aktualnie wnioskować i domagać się dokonania ustaleń faktycznych w oparciu o treść zeznań świadków złożonych w innej sprawie. I Również treść opinii biegłego ortopedy, do której odwołuje się skarżąca, nie daje podstaw do przyjęcia, że powódka w dacie zdarzenia nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa. Biegły ten, co zresztą sama skarżąca dostrzega, nie posiada wystarczających wiadomości specjalnych, do tego by ustalić, czypowódka w czasie wypadku miała zapięte, czy też nie, pasy bezpieczeństwa. Konieczna' w tym zakresie _ x byłaby bowiem wspólna' opinia biegłego lekarza medycyny sądowej i biegłego ' nr- z zakresu-rekonstrukcji wypadków. Nadtorównież wnioski zawartej w opinii biegłego ortopedy nie są na tyle stanowczo, jak iteż nie zostały one poprzedzone kompleksową analizą przebiegu zdarzenia i dokumentacji zdjęciowe] z jego miejsca (w szczególności k. 71 z akt sprawy karne] sygn. VI KI 176/12), aby mogly stanowić -podstawę do przyjęcia, iż powódka nie miała zapiętych pasów' bezpieczeństwa. . _ Podkreślić trzeba, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, tj. zezna-niaświadków jak i przeprowadzone opinie, czy dokumentacja zdjęciowa z 'miejsca zdarzenia-zawarta w sprawie karnej, nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że powódka w czasie wypadku nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa. Przy uwzględnieniu zdjęcia z akt sprawykarne] (k. 71), które obrazuje zapięcie pasów bezpieczeństwa na przednimfotelu pasażera, dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, -uznać należy za prawidłowe. Nie jest oczywiste, czy opinia, o którą wnioskowała skarżąca, tj. biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków if medycyny sądowej, dałaby jednoznaczną odpowiedż na pytanie, czy powódka w czasie wypadku miała zapięte, czy też nie pasy bezpieczeństwa oraz, czy okoliczność powyższa wpływała i w jaki sposób na zakres obrażeń jakich doznała powódka na skutek wypadku. 1 Powyższe jednak o "tyle nie miało ostatecznie znaczenia' dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku,. gdyż nawet ewentualne przyjęcie, że powódka nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa (o co skarżąca wniosku]e),_ nie skutkowałoby przyjęciem przez Sąd Odwoławczy wyższego stopnia przyczynienia się powódki do swoje] szkody, niż ten jaki przyjął Sąd I instancji (tj. 50%). Tym samym nawet dokonanie ustaleń zgodnych z twierdzeniami skarżącej w tym zakresie, nie doprowad-ziłaby do zmniejszenia wysokości zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz powódki. - I _ L 9 --- STRONA 10 --- Sygn. akt I ACa 228/14 Zważyć należy, że w świetle art. 362 _k.c. dokonanie obniżenia świadczenia mającego na celu naprawienia szkody- (czy to materialne] czy też níematerialnej) u_zależn_ione_ jest od istnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze pomiędzy szkodą, _a__ zachowaniem'poszkodowanego musi istnieć adekwatny związek przyczynowy i po _drugie zachowanie poszkodowanego powinno być obiektywnie nieprawidłowe, zawinióne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje s_ię przy tym, że przy miarI_<owaniu_ zadośćuczynienia, należy brać pod uwagę nie tyle zakres przyczynienia w _sensie kauzalnym, co okoliczności subiektywne takie jak wina i nieprawidłowość '-1- zachowania_poszkodowanego w porównaniu ze stopniem winy sprawcy, a także rozmiar-doznanej krzywdy. Nie ma zatem znaku_ równości -pomiędzy stopniem przyczynienia się, a stopniem obniżenia odszkodowania, chociaż nie jest też wykluczone, -że w konkretnych okolicznościach sprawy zmniejszenie odszkodowania I _ ł nastąpi w takim samym stopniu, wjakim poszkodowany przyczy_nił_~się do szkody. W tej-ostatnie] sytuacji istotne jest, aby nie nastąpiło to automatycznie,-lecz w wyniku oceny _wszystkich okoliczności sprawy (zob. np. wyrok z dnia 19 listopada 2009r., I_V CSK 241/09, Wyrok Z dnia 29 października 2008r., IV_CSK_ 243/08, LEX nr ssozsrrę N i N I Wskazać trzeba,_iż brak zapiętych pasów bezpieczeństwa u pasażera pojazdu ob_ciąża co najmniej w takim samym stopniu pasażera jak-i kierującego tym pojazdem, który ma obowiązek dopilnować, aby osoby wraz z nim podróżujące miały zapięte pasy bezpieczeństwa (por. art. 39 ust. 1 i art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchudrogowym). Można również przyjąć, że zbliżona jest wina- kierującego pojazdem pod wpływem alkoholu do winy pasażera, który mając wiedzę o tym, godzi się na odbywanie podróży z nietrzeźwym_ kierowcą. Powyższe wskazuje zatem, że zachowanie powódki (polegające na podróżowaniu z nietrzeźwym kierowcą i ewentualnie związane z brakiem zapięcia pasa bezpieczeństwa) jak i kierującego pojazdem pod wpływem alkoholu, który _ewentualnie nie dopilnował tego, by powódka (pasażerka) miała zapięte pasy bezpieczeństwa, było w tym samym stopniu naganne. W tej zaś sytuacji uzasadnionym było przyjęcie, jak zrobił to Sąd Okręgowy, że powódka w 50% przyczyniła się do swojej szkody i obniżenie`jej należnego zadośćuczynienia _ o 5_0%. Przyjęcie wyższego' stopnia przyczynienia powódki" do szkody niż samego sprawcy, o co wnioskowała-pozwana, nie znajdowało uzasadnienia. Brak bowiem jest podstaw do uznania, że powódka naruszyła I 10 --- STRONA 11 --- sygn. akt r Aca 228/14 w większym stopniu zasady bezpieczeństwa niż kierujący,_zaś niewątpliwie powódka doznał w porównaniu z nim znacznie większej szkody. - 0 Mając na uwadze powyższe, za zbędną należy uznać dalszą polemikę z zarzutami skarżącej, podniesionymi w ramach naruszenia' art. 233§ 1 k.p.c., a dotyczącym oceny tego,.czy powódka w czasie wypadku miała zapięte pasy bezpieczeństwa, w tym w szczególności co do oceny zeznań i postawy sprawcy wypadku, kierującego pojazdem P S- _ _ I Przechodząc następnie do oceny wysokości zadośćuczynienia jakie zostało uznane przez Sąd I instancji za odpowiednie dla powódki, _t]. 100.000 zł, przy uwzględnieniu przyczynienia w wysokości 50% i wypłaty 13.600 zł dokonanej na je] rzecz w postępowaniu likwidacyjnym, co dało kwotę 36.400 zł, a które kwestionuje pozwana w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 445 k.c., przypomnieć trzeba, że korygowania przez Sąd drugiej instancji zasądzonego 'zadośćuczynienia może być dokonywane tylko wtedy, gdy przy uwzględnieniu" wszystkichokoliczności sprawy, mających wpływ na jego wysokość, jest ono niewspółmierne (nieodpowiednie), tj. albo rażąco wygórowane, albo rażąco niskie (por. wyrok SN Z 18.11.2004 r., I CK 219/04). . _ I W niniejszej sprawie, W ocenie Sądu Apelacyjnego, powyższe okoliczności nie zaistniały. Przyznane bowiem powódce przez Sąd I instancji zadośćuczynienie, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, nie jest rażąco wygóro_wane lecz bardzo wyważone i umiarkowan-e. Sąd Okręgowy określając należne 'powódce zadośćuczynienia wziął pod uwagę wszystkie istotne i mające wpływ na jego wysokość okoliczności, które zresztą 'szeroko przeanalizował w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W szczególności miał on na uwadze młody wiek powódki i doznane przez nią na skutek wypadku bardzo ciężkie i groźne dla życia i zdrowia obrażenia (m.in.~ rozległyuraz śródczaszkowy, obrzęk mózgu i liczne złamania w tym w zakresie twarzoczaszki oraz kończyn), okres rekonwalescencji powódki, w tym liczne operacje i zabiegi jakim zmuszona była ona się poddać, stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu (24%), rokowania na przyszłość. Podkreślić' przy tym trzeba, że pozwana nie kwestionowała w zasadzie ustaleń Sądu I instancji co do stanu zdrowia powódki i obrażeń, jakich ona doznała w wyniku wypadku, jak i przebiegu leczenia powódki wynikającego z dokumentacji medycznej, a także skutków jakie na zdrowiu' powódki wypadek ten spowodował, co obrazowały 11 --- STRONA 12 --- Sygn.aktlACa 228/14 i . y . r przeprowadzone w sprawie opinie biegłych sądowych. Przy uwzględnieniu zatem powyższych, bezspornych pomiędzy stronami okoliczności - _w tym tego, że przez kilka miesięcy' po wypadku nie .było oczywiste, czy powódka wogóle go' przeżyje, a_ nadto czy uda jej się powrócić do stosunkowo normalnego-funkcjonowała, oraz faktu że powódka wymagała całodobowej pomocy osób trzecich -~ kwestionowanie przez ,pozwaną wysokości zasądzonego na rzecz powódki zadośćuczynienia nie znajduje podstaw. ę y Mając powyższe na uwadze oraz młody wiek powódki i fakt, że celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie cierpień wzwiązku z czym winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne, jak i 'psychiczne te związane z wypadkiem jak również tezwiązane ze zmianą sytuacji życiowej poszkodowanego zaistniałą na skutek obrażeń w wypadku doznanych, stwierdzić należy, że zasądzona na rzecz powódki kwota nie może być uznana za rażąco wygórowaną, gdyż mieści się W granicach swobodnego uznania sędziowskiego, tym V -samym podniesiony przez pozwafią Zarzut naruszenia art. 445 § 1 k.c. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaakcentować trzeba, iż niewątpliwym jest to, że powódka odczuwała silny dyskomfort w sytuacji, 'gdy odzyskując przytomność po wypadku nie była w stanie początkowo porozumieć się z nikim z rodziny i wymagała ciągłej pomocy innych osób, przy myciu, czy spożywaniu posiłków. Nadto, -jak Wynika z opinii. biegłego ortopedy, odczuwalne u powódki dolegliwości prawej stopy mogą wskazywać na ' powstawanie w. przyszłości przyśpieszonych zmian.zwyrodnieniowych tego stawu, a zatem skutkować dolegliwościami upośledzających ,sprawność chodu (k. 456). Zadośćuczynienie zaś, na co niejednokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach, winno mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne, jak i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości (a _więc sąd powinien uwzględnić także prognozy na przyszłość). Z tych wszystkich względów w ocenie Sądu Apelacyjnego kwota zasądzona na 'rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia jest odpowiednia. Wszelkie zaś odnoszenia jej wysokości do ustalonego procentowo uszczerbku na zdrowiu, co _akcentowała pozwana w trakcie rozprawy odwoławczej, są z góry skazane na niepowodzenie. Szkoda niemajątkowa jest niewymierna przez co jej wysokości nie da się ustalić jako iloczynu dwóch wielkości - określonej kwoty i wielkości wyrażonej w procentach. To kryterium jest tylko pomocniczym, a zawsze '-1» i12 --- STRONA 13 --- Sygn. akt I ACa 228/14 decydującym jest zakres krzywdy na którą składają się rodzaj obrażeń, czas i sposób leczenia, ograniczenia w życiu codziennym Ti zawodowym. Zważyć należy,_ że zadośćuczynienie nie jestodpowiednikiern procentowego uszczerbku na zdrowiu, ale 'słu-ży kom-pensacie doznanych cierpień i krzywd, które Sąd Okręgowy wziął pod uwagę,a -których to biegli nie ustalają. 1 ~ r 1 0 Nadto wbrew zarzutom apelacji; Sąd I instancji, ustalając wysokość należnego powódce zadośćuczynienia, miał' na uwadze fakt (por. k; 582, k. 587), iż początkowo powódka symulowała -przed biegłymi z zakresu 'psychologii i psychiatrii zaburzenia funkcji poznawczych. 1 1 Chybione okazały się również zarzuty skarżącej, przy pomocy których podnosi,-iż odsetki ustawowe od kwoty przyznanej powódce winny być zasądzono od daty wyrokowania (art. 481 § 1 k.c., art. 817 k.c.'i art. 316 § 1 k.p.c.). Zważyć bowiem należy, że orzeczenie sądowe w postępowaniu odszkodowawczym nie ma charakteru konstytutywnego, nie jest więc źródłem zobowiązania sprawcy szkody względem poszkodowanego do -zapłaty odszkodowania, albowiem faktycznym źródłem takiego zobowiązania- -jest czyn niedozwolony. Z pisma l ~-= 0 , 23.11.2011 roku o przyznaniu powódce kwoty świadczenia w wysokości 10.000 zł ( k. 215) wynika, że szkoda została zgłoszona w dniu 14.10.2011 roku. Za Sądem Najwyższym należy wskazać, iż bierne oczekiwanie przezubezpieczyciela na wynik toczącego się procesu, naraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie w spełnieniu świadczenia należnego ubezpieczającemu za szkodę poniesioną w wyniku zdarzenia, za którego skutki zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.07.2004 r., V CK 640/03, LEX nr 194105). Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel - jako .profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 k.c.) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku, oraz wysokości powstałej szkody. Nie może też wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne oczekiwanie ubezpieczyciela na wynik toczącego się procesunaraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Rolą sądu w ewentualnym procesie może być jedynie kontrola prawidłowości ustalenia przez ubezpieczyciela wysokości odszkodowania (por. wyrok SN Z 16.12.2011 r., V CSK 38/11, Lex nr 1129170). . 13 --- STRONA 14 --- sygn. akt r Aca 228/14 _ Jeśli zaś zobowiązany nie płaci z_adośćuczynienia w terminie-wynikającym _z przepisu szczególnego, lub w terminie ustalonymzgodnie. z art. 455 -in fine k.c., uprawniony nie _ma możliwości c_zer_pania korzyści z zad_ośću_czynienia, jakie mu się należy już w tymterminie, a zatem to od _tego terminu ruprawnionemuj należą 1| się odsetki za opóźnienie w zapłacie należnego mu _zado_śćuczynienia-Tym samym prawidłowo Sąd I instancji zasądził na rzecz powodów od kwoty przyznanej im tytułem zadośćuczynienia odsetki ustawowe od dnia 2.01.2012 r., bowiem w tej dacie możliwe było ustalenie zadośćuczynienia na rzecz powódki W _takiej wysokości, jak to uczynił Sądlinstancji. ` . _ _ 2 (_ Mając na uwadze powyższe, na podstawierart. 385 k.p.c., orzeczono jak w.punkcie l, rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, w oparciu o art. 98k.p.c. w-zw. z art. 391 § 1 k.p.c. 14