Wyrok I ACa 226/O9

--- STRONA 1 --- maiwig Sygn. akt: I ACa 226/O9 %yI%"§\ \_/l at . " '.=§;i%"$ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 m ' 21121 2009 r. Sqd A el ' p acyjny w Gdafisku I Wydziai Cywilny W sldadziez Przewodniczqcy: SSA Arina Perkowska Sqdziowiez SA Marek Machnij SA WIodzimierz Gawrylczyk (spr.) Protokolant: st. sekr. sqd. Karolina Najda po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. W Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa P J przeciwko Skarbowi PafistwaZakladowi Karnemu W B 0 zapiatq na skutek apelacji powoda od Wyroku Sqdu Okrqgowego w B z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I C oddala apelacjg Na oryginale wlaiciwe podpisy ßáşža Sygn. akt: I ACa 226/09 %0l%“§\ x./l ¿_._ . ' 'aíšr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 m ` aja 2009 r. Sąd A el ` p acyjny W Gdańsku I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Arina Perkowska Sędziowie: SA Marek Machnij SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Najda po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa P J przeciwko Skarbowi Państwa-Zakładowi Karnemu W B o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w B z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I C oddala apelację. Na oryginale właściwe podpisy --- STRONA 2 --- I ACa 226/09 Uzasadnienie Sqd O1<r€;goWy W B Wyrokiem z 3 grudnia 2008 1'. oddali1 powodztwo P J przeciwko Skarbowi Paiistwa ~ Zakiadowi Karnemu W B Z&pi&1€_ zadoééuczynienia pienioznego za krzywdg i odszkodowania. W niotywach Wyroku Sqd podai, Ze powod domagai sic; pokrycia jego zobowiqzaii aiimentacyjnych Wobec dzieci powstaiych W okresic2 od 11 stycznia 2005 r. oraz zasqdzenia zadoééuczynienia za krzywdeg W Wysokoéci 100.000 Z1. J ako podstawe; roszczefi WS1(8.ZE1i fakt, Ze W czasie pobytu W zakladzie karnym pozbawiony zostai mozliwoéci wywiqzywania sic; 2 zobowiqzaii alimentacyjnych WYIIOSZBLC)/C11 1.200 21 miesiqcznie, ktorych zalegioéé Wynosi 150.000 Z1, a ponadto pozbawiony zostalr ,,d0st<gpu do sprzqtu” i ,,kontaktu z pracownikami administracji”, ktory u1noZ1iWi1by mu ,,za1atWienie swoich spraw”, przebyWa1 W prze1udnio nej celi, W ktorej powierzchnia Wynosiia 1,90 m2 na jednai osobq, co zostaio spowodowane przez pozwanego rozmyélnie i p1'OWO1(OWEli€1 przemoc Wspoiosadzonych ,,osobnil<oW agre sywnych o nastawieniu neofaszystowskim”, co z kolei by1o przyczynq depresji u powoda. Péiniej powod sprecyzowai Zqdanie i domagai siq zasqdzenia odszkodowania W Wysokoéci 17.293,60 21 (2 tytulu zalegioéci alimentacyjnych) oraz zadoééuczynienia za krzywdq W Wy sokos'ci 100.000 Z1, Ws1<azujqc dodatkowo, Ze przebywa W Zaldadzie Karnym W B od stycznia 2005 r., stara1siq 0 skierowanie do pracy zarobkowej, gdyz ciqzy na nim zobowiqzanie alimentacyjne, pozwany nie uzasadnii odmowy skierowania do prady, i Ze Wo bec braku pracy narasta1y zalegloéci alimentacyjne. Szkodq powod Wy1iczy1jako utracone zarobki W Wysokoéci polowy najnizszego wynagrodzenia miesiocznego W okresie od 1 stycz nia 2005 r. do 31 marca 2008 r. (W 2005 r. po 424,50 Z1 miesiqcznie, W 2006 r. po 449,55 Z1 miesiocznie, W 2007 r. po 468 21 miesiqcznie i W 2008 r. po 563 21 miesi<;cznie._Roszczenie o zadoééuczynienie pieniqzne powod uzasadniai i2 pozwany naruszyi jego prawo do god noéci, intymnoéci oraz zdrowie. Twierdzil, ze diugotn/vale przebywanie W oiasnych cclach o powierzchni mniejszej od minimalnej na jednat osobq rodzi1o konflikty miqdzy osadzonymi, utrudniaiy dbanie o higienq osobistq, powodowaly nerwicq, bezsennoéé i stres. Zarzucii, Ze pozwany nie zapewnil mu rehabilitacji i leczenia zaordynowanego przez lekarza ortopedq M K . W zwiagku 2 uszkodzonym stawem barkowyrn. Pozwany WI1OS1i o odda lenie powodztwa. Przyzna1, Ze powod odbywai karq pozbawienia Wolnoéci W Zaldadzie Kar nym W B I W okresach od 12 stycznia 2005 r. do 22 marca 2005 r., od. 23 maja 2005 r. do 20 wrzeénia 2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. przebywa nadal. Zaprzeczyi, by powod byi niewiaéciwie leczony 1ub traktowany przez funkcjonariuszy Zaldadu Karnego. Twierdzil, Ze powod byi leczony przez ortopedq i mia1 zapewnione fizyczne éwiczenia reha bilitacyjne. Oéwiadczyi, Ze powod nie byi kierowany do pracy, gdyz przebywa u niego 720 osadzonych, a miejsc pracy jest 46, W tym jedno odpowiadajqce kwalifikacjom powoda (spa Wacza), a ponadto Wzglqdy bezpieczeiistwa staly na przeszkodzie skierowania powoda do pracy, albowiem powod zostak skazany za zabojstwo, a jego postawa jest nieustabilizowana. Przyznal, Ze powod okresowo przebywai W celach, W ktorych na jednq osobq przypadaio mniej niz 3 m2 powierzchni, o czym informowal Sqd Okrqgowy — Wydziai Penitencjarny. I ACa 226/09 Uzasadnienie Sąd Okręgowy W B wyrokiem z 3 grudnia 2008 r. oddalił powództwo P J przeciwko Skarbowi Państwa ~ Zakladowi Karnemu W B zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę i odszkodowania. W motywach wyroku Sąd podał, ze powód domagał się pokrycia jego zobowiązań alimentacyjnych Wobec dzieci powstałych W okresie od ll stycznia 2005 r. oraz zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę w wysokości l00.000 zł. Jako podstawę roszczeń wskazał fakt, że W czasie pobytu W zakładzie karnym pozbawiony został możliwości Wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych wynoszących 1.200 zł miesięcznie, których zaległość wynosi 150.000 zł, a ponadto pozbawiony został „dostępu do sprzętu” i „kontaktu z pracownikami administracji”, który umozliwiłby mu „załatwienie swoich spraw”, przebywał W przeludnio- nej celi, W której powierzchnia wynosiła 1,90 mz na jedną osobę, co zostało spowodowane przez pozwanego rozmyślnie i prowokowała przemoc współosadzonych „osobników agre- sywnych o nastawieniu neofaszystowskim”, co z kolei było przyczyną depresji u powoda. Później powód sprecyzował żądanie i domagał się zasądzenia odszkodowania W wysokości l7.293,60 zł (z tytułu zaległości alimentacyjnych) oraz zadośćuczynienia za krzywdę W Wy- sokości 100.000 zł, wskazując dodatkowo, że przebywa w Zakładzie Karnym W B od stycznia 2005 r., starał się o skierowanie do pracy zarobkowej, gdyż ciąży na nim zobowiązanie alimentacyjne, pozwany nie uzasadnił odmowy skierowania do pracy, i że wo- bec braku pracy narastały zaległości alimentacyjne. Szkodę powód wyliczył jako utracone zarobki W wysokości połowy najniższego wynagrodzenia miesięcznego W okresie od l stycz- nia 2005 r. do 31 marca 2008 r. (W 2005 r. po 424,50 zł miesięcznie, W 2006 r. po 449,55 zł miesięcznie, W 2007 r. po 468 zł miesięcznie i W 2008 r. po 563 zł miesięcznie._Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne powód uzasadniał iż pozwany naruszył jego prawo do god- ności, intymności oraz zdrowie. Twierdził, że długotrwałe przebywanie W ciasnych celach o powierzchni mniejszej od minimalnej na jedną osobę rodziło konflikty między osadzonymi, utrudniały dbanie o higienę osobistą, powodowały nerwicę, bezsenność i stres. Zarzucił, że pozwany nie zapewnił mu rehabilitacji i leczenia zaordynowanego przez lekarza ortopedę M K _ W związku z uszkodzonym stawem barkowym. Pozwany Wnosił o odda- lenie powództwa. Przyznał, że powód odbywał karę pozbawienia wolności W Zakładzie Kar- nym W B „ W okresach od 12 stycznia 2005 r. do 22 marca 2005 r., od 23 maja 2005 r. do 20 Września 2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. przebywa nadal. Zaprzeczył, by powód był niewłaściwie leczony lub traktowany przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego. Twierdził, że powód był leczony przez ortopedę i miał zapewnione fizyczne ćwiczenia reha- bilitacyjne. Oświadczył, że powód nie był kierowany do pracy, gdyż przebywa u niego 720 osadzonych, a miejsc pracy jest 46, W tym jedno odpowiadające kwalifikacjom powoda (spa- wacza), a ponadto względy bezpieczeństwa stały na przeszkodzie skierowania powoda do pracy, albowiem powód został skazany za zabójstwo, a jego postawa jest nieustabilizowana. Przyznał, że powód okresowo przebywał W celach, W których na jedną osobę przypadało mniej niż 3 mz powierzchni, o czym informował Sąd Okręgowy - Wydział Penitencjarny. --- STRONA 3 --- 2 Twierdzil, Ze sedzia penitencjarny Wizytowa1 W&I‘L1IL1(1 odbywania kary pozbawienia wolnosci i stwierdzil, Ze prawa osadzonych sa przestrzegane. Zarzuci1, Ze powod podal zanizona po Wierzchnie eel, W 1<to1"ych przebyWa1. Sad Okregowy ustalii, Ze poW6d odbywai kare pozbawienia Wolnosci W ZakIadzie Karnym W B" W dniach od 12 stycznia 2005 r. do 22 marca 2005 r., od 23 maja 2005 r. do 20 Wrzesnia 2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 11 przebywa nadal. W tym czasie przebyWa1 W celach nr 416 o pow. 13,70 rnz, I'll" 116 o pow. 20,67 m2, nr 105 o pow. 18,91 m2, nr 109 0 pow. 11,53 m2 i nr 102 0 pow. 7,77 m2. W tej ostatniej dwuosobowej celi osadzony jest od 10 kwietnia 2008 r. W pewnych okresach W celi nr 416 przebywaio 5 osob, w celi nr 116 do 10 oséb, W ce1i nr 105 do 8 osob, W ce1inr109 do 5 osob i W celinr 10.0 urnieszczeniu skazanych W celach z przekroczeniem norm pOW1€I‘ZC1']111 pozwany informoWa1 Sad Okregowy  Wydzia1 Penitencjarny. W ramach nadzoru penitencjarnego sedzia peniten cjarny przeprowadzii kilka kontroli Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci. W Zakladzie Kamym W B odbywa kare pozbawienia WO1I'1OSC1 ponad 720 skazanych. Zakiad ma mozliwosé zapewnienia pracy 46 skazanym, W tym na jed nym stanowisku odpowiadajacym kwalifikacjorn powoda, jako spawacza. Osob majacych zobowiazania alimentacyjne by1o 85. Powod kilkakrotnie zWraca1 sie 0 skierowanie do pracy w Wyuczonym zawodzie, a jego wnioski zaiatwiane byiy odmownie ze Wzgledu na charakter popelnionego przez powoda przestepstwa (zabojstwo), odleg1y koniec odbywania kary (24 luty 2021 r.) i nieustabilizowana postawe powoda. Wczesniej. powod by} zatrudniony, prze bywajac W ZK W K , ale zgoda na prace zostaia cofnieta z uwagi na przewinienie dyscyplinarne. W dniu 21 marca 2006 r. W trakcie konsultacji ortopedycznej stwierdzono u powoda przebyte podwichniecie lewego stawu barkowoobojczykowego. Z tej przyczyny powod by1 leczony farmakologicznie zgodnie z zaleceniem ortopedy. Kolejne konsultacje miaiy miejsce W dniach 5 sierpnia 2006 r. oraz 3 lutego, 15 wrzesnia i 15 grudnia 2007 r. Lekarz ortopeda zlecil powodowi Wykonywanie éwiczefi silowych. Na terenie Zaldadu Kamego znajduja sie jedynie urzadzenia ogélnosportowe — sztangi, Iawki do éwiczefi, atlas. W Zaldadzie nie ma rehabilitanta ani osoby uprawnionej do zalecania i nadzorowania éwiczefi. Lekarz sprawujacy opieke medyczna, majac na uwadze dobro pacjenta i dolegliwosci kregosiupa, podjai decyzje o Wstrzymaniu éwiczefi ogolnofizycznych powoda W siiowni. Powod otrzymywai wszystkie leki zalecane przez lekarzy, ewentualnie leki zamienne Z tej samej grupy. Powod by} karany dyscyplinamie m.in. za probe Wyrnuszenia, kopanie W drzwi celi, pomowienia funkcjonariuszy, przemyt lekow psychotropowych i z1e zachowanie. Sad nie podzielil twierdzeii powoda odnoszacych sie do Wyliczeii powierzchni na jed nego osadzonego, za miarodajne W tym zakresie uznai dokumenty przedstawione przez po zwanego. Wynika z nich, Ze powod okresowo przebywal W celach, W ktorych na jedna osobe przypadaio mniej niz 3 m2 powierzchni. W ocenie Sadu Okregowego nie ma podstaw do uwzglednienia powodztwa. WpraW dzie okresowo istniaio przeludnienie W celach, W ktorych przebywat powod, ale Wynikaio to 2 nadmiaru osadzonych, z problemem tym boryka sie caiy system Wieziennictwa, pozwany sta ral sie zminimalizowaé skutki tego stanu rzeczy, o przypadkach przeludnienia W celach in 2 Twierdził, że sędzia penitencjarny wizytował warunki odbywania kary pozbawienia Wolności i stwierdził, że prawa osadzonych są przestrzegane. Zarzucił, że powód podał zanizoną po- wierzchnię cel, W których przebywał. Sąd Okręgowy ustalił, że powód odbywał karę pozbawienia Wolności W Zakładzie Karnym W B' W dniach od 12 stycznia 2005 r. do 22 marca 2005 r., od 23 maja 2005 r. do 20 września 2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. przebywa nadal. W tym czasie przebywał W celach nr 416 o pow. 13,70 mz, nr 116 o pow. 20,67 mz, nr 105 o pow. 18,91 mz, nr 109 o pow. 11,53 mz i nr 102 o pow. 7,77 mz. W tej ostatniej dwuosobowej celi osadzony jest od 10 kwietnia 2008 r. W pewnych okresach W celi nr 416 przebywało 5 osób, W celi nr 116 do 10 osób, W celi nr 105 do 8 osób, W celi nr 109 do 5 osób i W celi nr 10. O umieszczeniu skazanych W celach z przekroczeniem norm powierzchni pozwany informował Sąd Okręgowy - Wydział Penitencjarny. W ramach nadzoru penitencjarnego sędzia peniten- cjarny przeprowadził kilka kontroli warunków odbywania kary pozbawienia Wolności. W Zakładzie Kamym W B odbywa karę pozbawienia Wolności ponad 720 skazanych. Zakład ma możliwość zapewnienia pracy 46 skazanym, W tym na jed- nym stanowisku odpowiadającym kwalifikacjom powoda, jako spawacza. Osób mających zobowiązania alimentacyjne było 85. Powód kilkakrotnie zwracał się o skierowanie do pracy W Wyuczonym zawodzie, a jego wnioski załatwiane były odmownie ze względu na charakter popełnionego przez powoda przestępstwa (zabójstwo), odległy koniec odbywania kary (24 luty 2021 r.) i nieustabilizowaną postawę powoda. Wcześniej. powód był zatrudniony, prze- bywając W ZK W K , ale zgoda na pracę została cofnięta z uwagi na przewinienie dyscyplinarne. W dniu 21 marca 2006 r. W trakcie konsultacji ortopedycznej stwierdzono u powoda przebyte podwichnięcie lewego stawu barkowo-obojczykowego. Z tej przyczyny powód był leczony farmakologicznie zgodnie z zaleceniem ortopedy. Kolejne konsultacje miały miejsce W dniach 5 sierpnia 2006 r. oraz 3 lutego, 15 września i 15 grudnia 2007 r. Lekarz ortopeda zlecił powodowi Wykonywanie ćwiczeń siłowych. Na terenie Zakładu Karnego znajdują się jedynie urządzenia ogólnosportowe - sztangi, ławki do ćwiczeń, atlas. W Zakładzie nie ma rehabilitanta ani osoby uprawnionej do zalecania i nadzorowania ćwiczeń. Lekarz sprawujący opiekę medyczną, mając na uwadze dobro pacjenta i dolegliwości kręgosłupa, podjął decyzję o Wstrzymaniu ćwiczeń ogólnoñzycznych powoda W siłowni. Powód otrzymywał wszystkie leki zalecane przez lekarzy, ewentualnie leki zamienne z tej samej grupy. Powód był karany dyscyplinamie m.in. za próbę wymuszenia, kopanie W drzwi celi, pomówienia funkcjonariuszy, przemyt leków psychotropowych i złe zachowanie. Sąd nie podzielił twierdzeń powoda odnoszących się do wyliczeń powierzchni na jed- nego osadzonego, za miarodajne W tym zakresie uznał dokumenty przedstawione przez po- zwanego. Wynika z nich, że powód okresowo przebywał W celach, W których na jedną osobę przypadało mniej niż 3 mz powierzchni. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma podstaw do uwzględnienia powództwa. Wpraw- dzie okresowo istniało przeludnienie W celach, W których przebywał powód, ale wynikało to z nadmiaru osadzonych, z problemem tym boryka się cały system więziennictwa, pozwany sta- rał się zminimalizować skutki tego stanu rzeczy, o przypadkach przeludnienia W celach in- --- STRONA 4 --- '1 J formoWa1 Sad Okregowy. To postepowanie pozwanego nie by1o bezprawne W rozumieniu art. 24 § 1 1<.c. Art. 248 k.k.W. dopuszcza mozliwoéé okresowego przeludnienia W celach. Powéd mia1 dostep do urzadzeii sanitarnych. Pobyt W Z8.1(13.dZ1€ karnym z natury swej Wiaze sie 2 pewnymi niedogodnosciami. Zadanie zadoééuczynienia za krzywde jest tez sprzeczne z art. 5 1<.c. Zaklad karny nie ma bezwzglednego obowiazku zapewnienia pracy skazanym. Pozwany by1 W ustalonych o1<o1icznos'ciach sprawy uprawniony do odmowy skierowania powoda do pracy. Z tych przyczyn Sad Okregowy odda1i1poWodztWo. Powod 21oZy1 apelacje. Zaskarzyi Wyrok W czesci oddalajacej powodztwo o zadosé uczynienie za krzywde. Zarzuci1: 1/ naruszenie art. 248 § 1 1<.k.W. przez uznanie, Ze ,,zWalnia on kazdorazowo Z bez prawnosci za umieszczenie skazanych W celach ponizej 3 mz”, 2/ naruszenie art. 30, 40 i 41 ust. 4 Konstytucji przez ich pominiecie przy rozstrzyga niu zarzutu naruszenia dobr osobistych, 3/ naruszenia art. 5 k.c. przez uznanie, 2e roszczenie powoda nie jest zgodne z zasa dami Wspo1Zycia spoiecznego, 4/ niewyjaénienie Wszystkich okolicznosci faktycznych istotnych dla rozstrzygniecia sprawy, W szezegolnosci czy depresja, na ktora C181'p1 powéd nie by1a spowodowana warun kami W celach, W ktérych powéd by1 osadzony. Skarzaoy tWierdzi1, Ze nie Wymaga szczegélnych dowodow Wpiyw przebywania W przeludnionej celi na stan fizyczny i psychiczny powoda. Wskazujac na te zarzuty, powod domagal sie zmiany Wyroku W zaskarzonej czesci przez uwzglednienia powodztwa i zasadzenia kosztow procesu, ewentualnie uchylenia Wyro ku i przekazania sprawy Sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pozwany Wnosi1 o oddalenie apelacji i o zasadzenie kosztow postepowania Wediug norm przepisanych. Zaprzeczyl zarzutom powoda oraz podkres1i1, ze powod nie Wykazal, by mia1 depresje wynikajaca z Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Sad Apelacyjny zWaZy1, co nastepuje: Apelacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione W niej zarzuty sa nietraf ne. Ustalenia faktyczne i prawna ich ocena, dokonane przez Sad Okregowy, sa, prawidlowe. Wprawdzie powod przebywat W przeludnionych celach, ale okresowo i W nie tak ciasnych, jak przedstawiai W pozwie, a koniecznosé taka Wystapiia W stosunku takze do innych osad2o nych i Wynika1a z nadmiam osadzonych W stosunku do powierzchni mieszkalnej W celach, o czym pozwany informowai Wiasciwy sad penitencj arny. Skarzacy nie p0dWaZa1 ustaleifi faktycznych odnoszacych sie do czasu przebywania W przeludnionych celach, ich powierzchni, stopnia przeludnienia oraz co do informowania W1a seiwego sadu penitencjarnego przez pozwanego o Wystepujacych przypadkach przeludnienia W celach. ¬ J formował Sąd Okręgowy. To postępowanie pozwanego nie było bezprawne W rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Art. 248 k.k.W. dopuszcza możliwość okresowego przeludnienia W celach. Powód miał dostęp do urządzeń sanitarnych. Pobyt W zakładzie karnym z natury swej wiąże się z pewnymi niedogodnościami. Ządanie zadośćuczynienia za krzywdę jest też sprzeczne z art. 5 k.c. Zakład karny nie ma bezwzględnego obowiązku zapewnienia pracy skazanym, Pozwany był W ustalonych okolicznościach sprawy uprawniony do odmowy skierowania powoda do pracy. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Powód złożył apelację. Zaskarżył wyrok W części oddalającej powództwo o zadość- uczynienie za krzywdę. Zarzucił: 1/ naruszenie art. 248 § 1 k.k.w. przez uznanie, że „zwalnia on każdorazowo z bez- prawności za umieszczenie skazanych W celach poniżej 3 mz”, 2/ naruszenie art. 30, 40 i 41 ust. 4 Konstytucji przez ich pominięcie przy rozstrzyga- niu zarzutu naruszenia dóbr osobistych, 3/ naruszenie art. 5 k.c. przez uznanie, że roszczenie powoda nie jest zgodne z zasa- dami współżycia społecznego, 4/ niewyjaśnienie Wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, W szczególności czy depresja, na którą cierpi powód nie była spowodowana warun- kami W celach, W któiych powód był osadzony. Skarżący twierdził, że nie Wymaga szczególnych dowodów wpływ przebywania W przeludnionej celi na stan fizyczny i psychiczny powoda. Wskazując na te zarzuty, powód domagał się zmiany wyroku W zaskarżonej części przez uwzględnienia powództwa i zasądzenia kosztów procesu, ewentualnie uchylenia Wyro- ku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pozwany Wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaprzeczył zarzutom powoda oraz podkreślił, że powód nie wykazał, by miał depresję wynikającą z warunków odbywania kary pozbawienia Wolności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione W niej zarzuty są nietraf- ne. Ustalenia faktyczne i prawna ich ocena, dokonane przez Sąd Okręgowy, są prawidłowe. Wprawdzie powód przebywał W przeludnionych celach, ale okresowo i W nie tak ciasnych, jak przedstawiał W pozwie, a konieczność taka wystąpiła W stosunku także do innych osadzo- nych i Wynikała z nadmiam osadzonych W stosunku do powierzchni mieszkalnej W celach, o czym pozwany informował właściwy sąd penitencj arny. Skarżący nie podważał ustaleń faktycznych odnoszących się do czasu przebywania W przeludnionych celach, ich powierzchni, stopnia przeludnienia oraz co do informowania wła- ściwego sądu penitencjarnego przez pozwanego o występujących przypadkach przeludnienia W celach. --- STRONA 5 --- 4 Wbrew zarzutowi apelacji, Sad Okregowy nie stwierdzii, Ze umieszczenie skazanego W celi, W ktorej powierzchnia przypadajaca na jednego osadzonego jest mniejsza niz 3 m2, ,,zWa1nia pozwanego kazdorazowo 2 bezprawnosci”. Kaidy przypadek nalezy rozpatrywaé indywidualnie W kontekscie art. 248 1<.1<.W. oraz art. 23 i 24 1<.c. i Sad Okregowy tak uczynii. Mozna przyznaé powodowi racje, 2e minimaina norma 3 m2 powierzchni mieszkalnej na jed nego osadzonego W zaldadzie karnym nie jest Wysoka, ale tez trzeba mieé na uwadze ograni czone mozliwosci panstwa W zakresie radykalnej poprawy W krotkim czasie Warunkow od bywania kary pozbawienia Wolnosci. Sad Apelacyjny zgadza sie 2 ocena dokonanaw uzasad nieniu zaskarzonego Wyroku, i2 Wiele os6b ma roszczenia i oczekiwania, by panstwo finan sowaio z budzetu roznego rodzaju Wydatki, m.in. na specjalistyczne leczenie, ktorych W da nym czasie panstwo nie jest W stanie spelnié z uwagi na brak dostatecznych srodkéw finan sowych. Przebywanie W zaldadzie karnym Wiaze sie Z niedogodnosciami, W tym brakiern dostatecznej przestrzeni. Nie oznacza to jednak, Ze W kazdym przypadku przekroczenia mi nirnalnych nonn powierzchni osadzonemu przysluguje roszczenie o zapiate zadoséuczynienia pienieznego za krzywde. Poniewaz Trybunai Konstytucyjny stwierdzil W Wyroku z dnia 26 maja 2008 r. W sprawie SK 25/07, Ze art. 248 § 1 l<.1<.W. traci rnoc po upiywie osiemnastu miesiecy od dnia ogloszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a termin ten jeszcze nie minal, to Sad Apelacyjny uWaZa, i2 skoro spetnione sa przeslanki okreélone W tym przepisie, nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia dobr osobistych powoda Wskutek okresowego przebywania W przeludnionych celach. Z uwagi na tresé tego Wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego bezpodstawne jest powo 1yWanie sie przez skarzacego na art. 30 i 41 ust. 4 Konstytucji, albowiem W tym okresie przej sciowym prawa oséb odbywajacych kare pozbawienia Wo1nos'ci moga byé ograniczone co do minimalnej powierzchni rnieszkalnej. Jeéli chodzi 0 zarzut naruszenia art. 40 Konstytucji, to nie jest on W ogole uzasadniony. Przepis ten stanowi, Ze nikt nie moze byé poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub ponizajacemu traktowaniu i karaniu oraz Ze zakazuje sie stosowania kar cielesnych. Powéd nawet nie twierdzii W pozwie, Ze pozwany tak go trakto Wal. Z uzasadnienia zaskarzonego Wyroku Wynika, Ze Sad Okregowy oddalil powodztwo Wobec niewykazania przez powoda bezprawnosci postepowania pozwanego, a jedynie ubocz nie stwierdzil, i2 Zadanie zadoséuczynienia pienieznego z tytuiu przebywania powoda W prze iudnionych celach byioby W okolicznoéciach tej sprawy sprzeczne z zasadami Wspdizycia spoiecznego. Wobec tego zarzut naruszenia art. S 1<.c. jest z tego punktu Widzenia bezprzed miotowy. Niemniej Sad Apelacyjny uwaza, iz zadanie zadoséuczynienia pienieznego W oko licznosciach tej sprawy narusza zasade sprawiedliwosci spoiecznej. Z tego punktu Widzenia zarzut naruszenia tego przepisu jest nietrafny. Chybiony jest tez zarzut niewyjaénienia, czy depresja, na ktéra poW6d cierpi (jak twierdzil) nie byia spowodowana Warunkami pobytu powoda W ceiach. Otéz W mysl art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. in principio ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktore z tego faktu Wywodzi skutki prawne. Powéd nie Zadai przeprowadzenia dowodu 2 opinii biegiego lekarza W celu ustaienia, czy Wystepuje u niego depresja, a jesli tak, to czyrn jest spoWodoWa na, W szczegolnosci czy Wynika z pobytu W przeludnionych celach. Sad nie miai obowiazku 4 Wbrew zarzutowi apelacji, Sąd Okręgowy nie stwierdził, że umieszczenie skazanego w celi, w której powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego jest mniejsza niż 3 mz, „zwalnia pozwanego każdorazowo z bezprawności”. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście art. 248 k.k.w. oraz art. 23 i 24 k.c. i Sąd Okręgowy tak uczynił. Można przyznać powodowi rację, ze minimalna norma 3 m2 powierzchni mieszkalnej na jed- nego osadzonego w zakładzie karnym nie jest wysoka, ale też trzeba mieć na uwadze ograni- czone możliwości panstwa w zakresie radykalnej poprawy w krótkim czasie warunków od- bywania kary pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zgadza się z oceną dokonanąw uzasad- nieniu zaskarżonego wyroku, iż wiele osób ma roszczenia i oczekiwania, by państwo finan- sowało z budżetu różnego rodzaju wydatki, m.in. na specjalistyczne leczenie, których w da- nym czasie państwo nie jest W stanie spełnić z uwagi na brak dostatecznych środków finan- sowych. Przebywanie w zakładzie karnym wiąże się z niedogodnościami, w tym brakiem dostatecznej przestrzeni. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku przekroczenia mi- nimalnych nonn powierzchni osadzonemu przysługuje roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Ponieważ Trybunał Konstytucyjny stwierdził w wyroku z dnia 26 maja 2008 r. W sprawie SK 25/O7, że art. 248 § l k.k.w. traci moc po upływie osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a termin ten jeszcze nie minął, to Sąd Apelacyjny uważa, iż skoro spełnione są przesłanki określone W tym przepisie, nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powoda wskutek okresowego przebywania w przeludnionych celach. Z uwagi na treść tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego bezpodstawne jest powo- ływanie się przez skarżącego na art. 30 i 41 ust. 4 Konstytucji, albowiem w tym okresie przej- ściowym prawa osób odbywających karę pozbawienia wolności mogą być ograniczone co do minimalnej powierzchni rnieszkalnej. Jeśli chodzi 0 zarzut naruszenia art. 40 Konstytucji, to nie jest on w ogóle uzasadniony. Przepis ten stanowi, że nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu oraz że zakazuje się stosowania kar cielesnych. Powód nawet nie twierdził w pozwie, że pozwany tak go trakto- wał. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Okręgowy oddalił powództwo wobec niewykazania przez powoda bezprawności postępowania pozwanego, a jedynie ubocz- nie stwierdził, iż żądanie zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu przebywania powoda w prze- ludnionych celach byłoby W okolicznościach tej sprawy sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wobec tego zarzut naruszenia art. S k.c. jest z tego punktu widzenia bezprzed- miotowy. Niemniej Sąd Apelacyjny uważa, iż żądanie zadośćuczynienia pieniężnego w oko- licznościach tej sprawy narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. Z tego punktu widzenia zarzut naruszenia tego przepisu jest nietrafny. Chybiony jest też zarzut niewyjaśnienia, czy depresja, na którą powód cierpi (jak twierdził) nie była spowodowana warunkami pobytu powoda w celach. Otóż w myśl art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. in príncipío ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, które z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powód nie żądał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza w celu ustalenia, czy występuje u niego depresja, a jeśli tak, to czym jest spowodowa- na, w szczególności czy wynika z pobytu w przeludnionych celach. Sąd nie miał obowiązku --- STRONA 6 --- 5 przeprowadzenia tego dowodu Z urzedu. ZWIaszcza Ze uznal. i2 zachodza szczegolne 0ko1icz nosci okreslone W art. 248 § 1 1(.1(.W. Wytsiczajace bezprawnosé pozwanego. ktore stanowia podstawe do oddalenia powodztwa nawet W sytuacji, gdyby powdd W"y'1(£lZZt1. Ze dosz1o do naruszenia dobr osobistyeh powoda WS1(L1I€1( przebywania W przeludnionych celach. Majaj: potwzsze okolicznosci na uwadze. Sad Apeiacyjny oddalii" apelacje na poc1sta wie art. 385 l<.p.c. ..,._ __*_ " . \ . » . ' . I|'<'|:( ' um’ 3.15 I , ._ =. ;. . = ,; _'_ _.,.,,;\_ _§f*'\ . J ~ " 714., *H’r“‘:j{I 'm531',%¢¢_, §}1..»¢4’,w 1 ' » . ‘r 1 . , . . . . . ~_ . I ’ “ '. .. 4'» '* ~ ~  1.1  . #34.fC"'\:*x J..‘.‘a.iv ="7"*“’ "7' '1’ A ' ‘ . .» ; ff‘ ‘ , . . 1 I . 1"’=/“>=_ X j A if ,1 . i, ., i ' .F'»v~:=‘r1.'5‘.'=‘ _ V Y, _ __. B _ I “'_.r"  *\ . _;;'» '.‘L 1}"! 35 'a =\ ' _.P “"~ ,t......"‘ 5 przeprowadzenia tego dowodu z urzędu. zwłaszcza że uznał. iż zachodzą szczególne okolicz- ności określone w art. 348 § 1 k.k.w. wyłączające bezprawność pozwanego. które stanowią podstawę do oddalenia powództwa nawet w sytuacji, gdyby powód wykazał. że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda wskutek przebywania w przeludnionych celach. Mając powyższe okoliczności na uwadze. Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podsta- wie alt. 385 k.p.c. ..,.` _*_ -›" . 'e . ' ¬ ' ~'. i..-W; " mi Ízl-3 ' , ›---._ =. 1. . = ,z _'_ _-.„¬„-_ _›ş„r'›\ _' ' ~ r ;tt-., 'wf'-jjap 'm;`›3f,%z'z-_, Ę}'..›~ă*,' l ' › -. › z . , . . _ . . -_ ¬ 1 ' ^ “_ .-¬- Y» '-4 ' ~ ' 1.1 - -.- 'rͧ.fĹ7"\."× ¿.`~.¿›iv- =--"7"**" \"" 'S L ' ' . .-› ; ff- ' , . . * 1 . Ź"7=›-'/"-'=›--_ Ę ` Ć f ¿ . ¿, ., ` ' .?'›v~:=Erf.'5°.'=' _ › Y, -_ -__. \ _ z "'_.r" › '¬ . _-1.-;'- '. ". 1:11 55 -'-8 za ' _..‹¬ """ „„......--*^