Wyrok I ACa 214/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 214/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Roman Sugier Sędziowie : SA Lucyna Świderska-Pilis SA Elżbieta Karpeta (spr.) Protokolant : Justyna Wnuk po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa J. B. przeciwko M. K. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt I C 110/10 1) zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala powództwo i zasądza od powoda na rzecz pozwanej 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów procesu; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej 870 (osiemset siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 214/11 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód J. B. domagał się nakazania pozwanej M. K. przeproszenia go i sprostowania wypowiedzi w (...) z dnia 15 czerwca 2007r. poprzez złożenie oświadczenia o treści: „Oświadczam, że bezpodstawnie oskarżyłam J. B. o rozrzucenie pierza w moim ogrodzie. Niniejszym przepraszam za moje wypowiedzi pod jego adresem w artykule opublikowanym na łamach (...) w dniu 15 czerwca 2007r.” Pozwana wnosząc o oddalenie powództwa wskazywała, że nie udzielała dziennikarzowi (...) informacji o treści, która została zamieszczona w artykule, stąd roszczenie powoda jest bezzasadne. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. Strony są sąsiadami, mieszkającymi w nieruchomościach położonych przy ul. (...) w K.. Obie posesje oddziela tzw. pieszy przedept, na tle którego pomiędzy stronami począwszy od 2006r. istnieje konflikt. Pozwana twierdziła bowiem, że ścieżka jest miejscem spotkań lokalnego marginesu społecznego i osoby korzystające ze ścieżki zaśmiecają jej ogródek, bądź dokonują różnorakich zniszczeń. Pozwana wielokrotnie zwracała się do policji z wnioskami o przeprowadzenie stosownych postępowań. Jednocześnie zainteresowała konfliktem prasę tj. (...). Powód zajmował przeciwne stanowisko w kwestii istnienia ścieżki: uważał, że wydeptany trakt stanowi wygodny skrót dla korzystających z niego mieszkańców i nie podzielał twierdzeń i obaw pozwanej o możliwość wykorzystania przedeptu do czynienia szkód lub zaśmiecania sąsiadujących nieruchomości. W 2007r. pozwana zauważyła w swoim ogrodzie rozsypane pierze, które osiadło na wielu roślinach i wywołało – zdaniem pozwanej – poważne szkody materialne. O zdarzeniu tym poinformowała dziennikarkę (...), która po przybyciu do (...) zebrała informacje o zdarzeniu zarówno od pozwanej jak i od powoda. W dniu 15 czerwca 2007r. w (...) ukazał się artykuł zatytułowany: (...). W treści artykułu zostały zacytowane wypowiedzi pozwanej: „ktoś rozrzucił pierze po całym ogrodzie. (…) – jesteśmy pewni, że to jego sprawka (…). B. stał się wyjątkowo nieżyczliwym i nieznośnym sąsiadem (…). Zdaniem Sądu Okręgowego, nie budziło wątpliwości, że pozwana udzielając wywiadu, w którym oskarżyła powoda o rozrzucenie pierza w jej ogrodzie, co miało wyrządzić jej szkodę w wysokości około 15 000 zł. musiała liczyć się z tym, że publikacja artykułu będzie dla powoda znaczną dolegliwością i naruszy jego dobre imię. Bezprawność wypowiedzi pozwanej naruszających dobre imię powoda mogła być uchylona jedynie przez wykazanie, że głoszone przez pozwaną twierdzenia są prawdziwe i nie naruszają dobrego imienia powoda. Powódka nie udowodniła, że to powód rozsypał pierze, spowodował szkodę i jest wyjątkowo nieznośnym i nieżyczliwym sąsiadem. Dlatego zostały spełnione przesłanki do udzielenia powodowi ochrony dóbr osobistych, stąd z powołaniem się na art. 23 i 24 k.c. Sąd Okręgowy w całości uwzględnił powództwo, a także na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu w wysokości 960 zł. W apelacji od tego orzeczenia pozwana zarzucała naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez ocenę materiału dowodowego bez wszechstronnego jego rozważenia, gdyż dokonaną z pominięciem środków dowodowych w postaci pism pozwanej do redakcji (...) i do pełnomocnika powoda, a także przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwana udzieliła wywiadu, w którym użyła sformułowań zacytowanych w uzasadnieniu wyroku, podczas gdy pozwana nie głosiła takich poglądów, a artykuł ukazał się bez jej autoryzacji. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nastąpić miało, według apelującej, także przez odmowę wiarygodności zeznań świadka Z. K. i pozwanej z wyjaśnieniem, że nie pokrywają się one z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Naruszył Sąd Okręgowy także art. 321 § 1 k.p.c. poprzez określenie terminu złożenia przez pozwaną oświadczenia, podczas gdy powód tego nie żądał. Natomiast naruszenie art. 6 k.c. nastąpiło – według pozwanej – poprzez pominięcie, że ciężar udowodnienia faktu naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywał na nim, a powód nie sprostał temu obowiązkowi. Zarzucała także apelująca naruszenie art. 24 § 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż pozwana powinna była się bronić przez dowód, że głoszone przez nią twierdzenia są prawdziwe i nie naruszają dobrego imienia powoda, gdy tymczasem pozwana zarzucała, że wypowiedzi takiej dziennikarce nie udzieliła. W oparciu o podniesione zarzuty domagała się pozwana zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Ewentualnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. --- STRONA 3 --- Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja była w pełni uzasadniona. Przede wszystkim słusznie zarzucała apelująca naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Spośród przesłuchanych przez Sąd pierwszej instancji świadków jedynie Z. K. mógł mieć bezpośrednie spostrzeżenia, co do przebiegu zbierania przez dziennikarkę informacji, wykorzystanych następnie w artykule: (...), a zatem niezrozumiała jest motywacja oceny wiarygodności zeznań tego świadka przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z której wynika, że jedynym powodem odmowy dania wiary temu świadkowi była niezgodność jego zeznań z pozostałym materiałem dowodowym. Nie sposób również nie przyznać racji apelującej, gdy zarzuca pominięcie przez Sąd Okręgowy okoliczności związanych z próbą dokonania sprostowania przez powódkę nieprawdziwych – jej zdaniem – informacji, które ukazały się w artykule z 15 czerwca 2007r. Z kilku pism powódki kierowanych do (...) w krótkim czasie po publikacji, powódka jednoznacznie i stanowczo zaprzeczyła, by używała określeń i sformułowań, które zostały jej przypisane i wskazane jako zacytowana jej wypowiedź. Powódka żądała zamieszczenia wyjaśnienia, że nie autoryzowała tekstu i że nie wypowiadała oskarżenia, a nawet podejrzenia pod adresem sąsiada (powoda), że to on miałby rozsypać pierze. Fakt, że pisma te powódka kierowała do (...) dwa lata przed wniesieniem powództwa w niniejszej sprawie nie pozwala – w ocenie Sądu Apelacyjnego – przypuszczać, że zaprzeczanie jest taktyką procesową i obroną pozwanej w sprawie o ochronę dóbr osobistych. Rację ma również apelująca, gdy zwraca uwagę na rozkład ciężaru dowodzenia w sprawie o ochronę dóbr osobistych. To oczywiście na powodzie spoczywał obowiązek dowiedzenia, że pozwana zachowała się w sposób naruszający jego dobre imię, a w niniejszej sprawie powinien powód wykazać, że pozwana wypowiedziała słowa, które w artykule jej przypisano. Powód wykazał jedynie, że ukazał się artykuł, którego autorka twierdzi, że pozwana posądziła powoda o rozsypanie pierza i wyrządzenie jej szkody, a także iż nazwała powoda nieznośnym i nieżyczliwym sąsiadem. Sąd Okręgowy bezkrytycznie przyjął, że skoro w artykule umieszczono cytat, to z pewnością odzwierciedla on rzeczywistą wypowiedź pozwanej. Tymczasem kilkakrotne pisma pozwanej do redakcji (...) przeczące temu faktowi oraz powołujące się na nieuprawnione przypisanie pozwanej słów, których nie wypowiedziała, pozostały bez żadnej odpowiedzi. Należałoby zatem przypuszczać, że dziennikarz, któremu zarzuca się nierzetelność, zechciałby podjąć się obrony swego warsztatu i wskazałby na okoliczności potwierdzające rzetelne przytoczenie słów pozwanej w artykule. Brak jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony (...) na pisma pozwanej także należało potraktować jako uwiarygodnienie stanowiska pozwanej w tej kwestii. Z tych względów dokonując na podstawie zgromadzonego sprawie materiału dowodowego, a to w szczególności na podstawie zeznań świadka Z. K. i pozwanej, ocenionych jako wiarygodne w świetle korespondencji pozwanej z (...) odmiennego ustalenia, niż przyjął Sąd Okręgowy, a mianowicie ustalenia, że pozwana nie wypowiedziała słów naruszających dobre imię powoda, przypisanych jej bezpodstawnie w artykule (...) zaskarżony wyrok podlegał na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmianie poprzez oddalenie powództwa. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest obciążenie powoda kosztami procesu za obie instancje, a to na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c.