Postanowienie I ACa 21/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny w Lublini

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 21/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Walentyna Łukomska-Drzymała (spr.) Sędzia: Sędzia: SA Ewa Popek SA Zbigniew Grzywaczewski Protokolant Agnieszka Pawlikowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa B. T. przeciwko M. R. (1), H. K. (1) i A. Z. (1) o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I C 730/09 I. oddala apelację; II. zasądza od powódki B. T. na rzecz pozwanych M. R. (1), H. K. (1) i A. Z. (1) kwoty po 690 (sześćset dziewięćdziesiąt) zł dla każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję. Sygn. akt I ACa 21/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił powództwo B. T. skierowane przeciwko pozwanym M. R. (1), H. K. (1) i A. Z. (1) i zasądził od powódki na rzecz pozwanych po 360 zł na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustalenia i motywy swego rozstrzygnięcia: W okresie od 2003 do 2010 roku strony były zatrudnione w (...) w R.. Powódka pełniła funkcję dyrektora, a pozwani byli jej podwładnymi zatrudnionymi na stanowiskach kierowniczych. Pomiędzy stronami zaistniał konflikt, który trwał kilka lat. Pozwani zarzucali powódce, iż dopuszcza się względem nich mobbingu i dyskryminacji, które to zachowania miały polegać na nękaniu, zastraszaniu, utrudnianiu pracy. Powódka natomiast zarzucała pozwanym, iż w niewłaściwy sposób wykonują swoje obowiązki pracownicze, odmawiają wykonywania ich poleceń. Pozwani pisemnie zwracali się do Dyrektora Wojewódzkiej (...) w W., Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w W. Oddziału w R. o interwencję w sprawie istnienia zjawiska mobbingu lub dyskryminacji w ich miejscu pracy. Na skutek tych pism prowadzone były kontrole przez Państwową Inspekcję Pracy oraz instytucje zwierzchnie. Przedstawiony stan faktyczny sąd orzekający ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a zwłaszcza na podstawie dowodów z dokumentów. Dowody z zeznań stron oraz świadków miały w ocenie sądu znaczenie uzupełniające. Po przedstawieniu treści i wykładni przepisów art. 23 i art. 24 kc Sąd Okręgowy uznał, iż brak jest podstaw do uznania, iż sformułowania zawarte --- STRONA 2 --- w skargach kierowanych przez pozwanych do rożnych instytucji w sposób obiektywny naruszyły cześć i dobre imię powódki. Spór pomiędzy stronami wpisuje się w konflikt, który od kilku lat narastał między stronami. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż za złą atmosferę w zakładzie pracy, jeśli nie wyłącznie, to co najmniej w znacznym stopniu współodpowiedzialna była powódka, która jako dyrektor jednostki dopuszczała się względem pozwanych naruszania ich praw pracowniczych. W sprawie o sygn. VI P 59/04 Sąd Okręgowy w Radomiu ustalił, iż pozwana H. K. (1) była ofiarą mobbingu i dyskryminacji ze strony powódki jako dyrektora (...), a które to zachowania miały charakter uporczywy, były nacechowane złośliwością, chęcią poniżenia pracownika i polegały m.in. na przenoszeniu pozwanej na stanowiska pracy poniżej jej kwalifikacji, braku ustalania zakresu obowiązków, kontrolowaniu zwolnień lekarskich, podczas gdy w stosunku do innych pracowników takich działań nie podejmowano. Z tego tytułu prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r. – sąd zasądził od pracodawcy na rzecz H. K. (1) kwotę 15.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia. Również w sprawie sygn. IV P 717/09 Sąd Rejonowy w Radomiu ustalił, iż wypowiedzenie umów o pracę H. K. (1) i M. R. (1) zostało dokonane przez powódkę z naruszeniem przepisów prawa pracy i z tego względu prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. sąd przywrócił je do pracy w (...) w R. na poprzednich warunkach pracy i płacy. W rozpoznawanej sprawie po za sporem było też, że z udziałem stron toczyły się inne postępowania sądowe m.in. dotyczące udzielenia pozwanej M. R. (1) przez powódkę kary porządkowej, zakończone na skutek cofnięcia przez pracodawcę kary porządkowej; wypowiedzenia umowy o pracę A. Z. (1), zakończone zasądzonym odszkodowaniem wobec naruszenia przepisów prawa oraz z powództwa H. K. (1) i A. Z. (1) o odszkodowanie z tytułu mobbingu, zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego. Sąd Okręgowy wskazał również na fakt, iż z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy w (...) w R. w okresie marzec-kwiecień 2009 r. wynikało, iż spośród 56 przesłuchanych pracowników, zdaniem 16 mogły wystąpić zachowania mające znamiona mobbingu lub dyskryminacji (zachowania takie jak: nie dawanie możliwości wypowiedzenia się, reagowanie na uwagi krzykiem, zlecanie prac bezsensownych, ciągłe krytykowanie, bezzasadne ograniczanie uprawnień czy też celowe nierównomierne doposażenie stanowisk pracy). Zdaniem Sądu Okręgowego pracownicy jako słabsza strona stosunku pracy, korzystali ze swoich uprawnień pracowniczych, do których zalicza się również prawo składania skarg na pracodawcę. W ocenie tego sądu brak było podstaw do stwierdzenia, by zachowanie pozwanych stanowiło nadużycie ich praw podmiotowych, aby cechowała je złośliwość lub chęć poniżenia czy zdyskredytowania osoby powódki. W tym kontekście należy bowiem zauważyć, iż skargi były kierowane do właściwych instytucji, sporządzone w odpowiedniej formie, a także zawierały konkretne i merytoryczne informacje, które w mniemaniu pozwanych świadczyły o złej sytuacji w zakładzie pracy. Ich krytyczne uwagi dotyczyły jedynie zachowań służbowych powódki. W ocenie Sądu Okręgowego postępowanie pozwanych nie naruszało dóbr osobistych powódki, a także nie nosiło --- STRONA 3 --- cech bezprawności rozumianej jako sprzeczność z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego i dlatego powództwo podlegało oddaleniu. Apelację od powyższego wyroku złożyła powódka zarzucając naruszenie przepisów: 1. art. 24 kc polegające na błędnej wykładni pojęcia bezprawności działania przez uznanie, że działanie pozwanych nie stanowiło nadużycia przez nich prawa podmiotowego i nie nosiło cech bezprawności; 2. art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na dokonaniu istotnych ustaleń w oparciu o akta zakończonych spraw sądowych oraz pominięcie przy ocenie zebranych dowodów, w szczególności dowodów osobowych w postaci zeznań świadków W. B., E. P., D. P., M. W. i K. J.; 3. art. 328 § 2 kpc poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznania przyczyn, dla których zeznania w/w świadków uznano za dowody uzupełniające; 4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez uznanie, że działania pozwanych nie nosiły cech naruszenia dóbr powódki prawem chronionych, a stanowiły reakcję na naruszenie ich praw pracowniczych. Wskazując na przedstawione podstawy skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądania pozwu w całości wraz z zasądzeniem kosztów postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Radomiu pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa procesowego jak również błędu w ustaleniach faktycznych nie stanowią uzasadnionego zarzutu, który mógłby skutkować uwzględnieniem wniosków apelacji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 328 § 2 kpc stwierdzić należy, iż obraza art. 328 § 2 kpc może być skutecznym zarzutem apelacji tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera tak kardynalne braki, które uniemożliwiają kontrolę instancyjną. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 7.02.2001 r. naruszenie przepisu, określającego wymagania, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu (art. 328 § 2 k.p.c.), może być ocenione jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacjach tylko wyjątkowych, do których zaliczyć można takie, w których braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej są tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej (sygn. akt V CKN 606/00, Lex nr 53116). Sytuacja taka w sprawie nie zachodzi, gdyż treść uzasadnienia pozwala na odczytanie sfery motywacyjnej orzeczenia i poddanie go kontroli instancyjnej. Mimo powyższej oceny nie można odmówić racji skarżącej, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku można poddać pewnej krytyce, która jednak nie prowadzi --- STRONA 4 --- do jego dyskwalifikacji. Jakkolwiek analiza uzasadnienia prowadzi do wniosku, iż zawiera ono wszystkie elementy konstrukcyjne uzasadnienia wymagane w omawianym przepisie, to jednak stwierdzić należy, iż jego konstrukcja spowodowała brak precyzyjności (czytelności) stanowiska w zakresie ustaleń faktycznych sądu. Otóż elementy ustaleń pojawiły się w części uzasadnienia przedstawiającej rozważania prawne. Oznacza to, iż niewątpliwie okoliczności te stanowiły podstawę oceny sądu. Wymaga to jednak wyraźnego stwierdzenia, iż stanowią element podstawy faktycznej wyroku. Dlatego też w tym zakresie należy uzupełnić stanowisko sądu pierwszej instancji. Dotyczy to ustaleń sądu obejmujących fakt wydania wyroku zasądzającego na rzecz pozwanej H. K. (1) zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawie VI P 59/04 w związku z działaniami mającymi charakter mobbingu i naruszenia zasady równego traktowania oraz wyroku w sprawie IV P 717/09 przywracającego pozwane do pracy z uwagi na wypowiedzenie umów o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy. Za udowodniony należy też przyjąć fakt przeprowadzenia kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy w okresie marzec-kwiecień 2009 r. Protokół z tej kontroli potwierdzał, iż mogły wystąpić w (...) zachowania mające znamiona mobbingu /k.39-41/. Te okoliczności faktyczne były przez sąd uwzględnione przy ocenie prawnej żądania pozwu. Uzupełnieniu wymagają też ustalenia sądu dotyczące podstawy faktycznej żądania pozwu wskazanej przez powódkę. Uzasadnienia pozwu nie zawierało wskazania, jakie konkretnie pisma i sformułowania naruszają dobre imię powódki. Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. pełnomocnik powódki wyraźnie wskazał, iż za działania naruszające dobre imię powódki uważa pisma, które na rozprawie złożył do akt oraz, iż nie powołuje się na pismo do PIP /k.32v/. Pisma złożone w tym dniu do akt sprawy to pisma z dnia 20 lutego 2009 r. skierowane przez pozwanych do Dyrektora Wojewódzkiej (...) w W. oraz do Głównego Inspektora Sanitarnego w W. /k.26 i 27/. Oba pisma są tej samej treści. Wobec takiego oświadczenia powódki tylko te pisma stanowią podstawę oceny zachowań pozwanych w kontekście ochrony dóbr osobistych powódki. Powódka nie udowodniła aby jakiekolwiek inne pisma i o jakiej treści, naruszającej jej dobra osobiste, były kierowane przez pozwanych do organów wymienionych w żądaniu pozwu. W tym stanie rzeczy tylko zachowanie pozwanych wyrażone wysłaniem pism z dnia 20 lutego 2009 roku podlegać może osądowi w rozpoznawanej sprawie. Powyższe braki nie dyskwalifikują jednak omawianego uzasadnienia i nie świadczą o skuteczności zarzutu naruszenia art. 328 § 2 kpc. Podobnie o takiej skuteczności nie świadczą zarzuty dotyczące braku wskazania przyczyn, dla których dowody z zeznań świadków sąd uznał za uzupełniające. Jakkolwiek rzeczywiście sąd bliżej swojego poglądu nie uzasadnił, to jednak całokształt treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, iż sąd pierwszej instancji nie podważył wiarygodności dowodów osobowych w postaci zeznań stron i świadków. Uznał jedynie, że wobec wniosków wynikających z dokumentów, ich treść nie może zostać podważona wskazanymi zeznaniami. Zeznania te nie dyskwalifikują ich i nie mogą prowadzić do wniosków odmiennych. Zeznania te niewątpliwie potwierdzają istniejący pomiędzy stronami spór. Nie mają natomiast --- STRONA 5 --- zasadniczego znaczenia dla oceny bezprawności działania pozwanych. Skoro zatem uzasadnienie wyroku poddaje się kontroli instancyjnej, przedstawiony zarzut nie może być uznany za skuteczny. Nie można także podzielić zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc. Aby zarzucić skutecznie naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc skarżący powinien wskazać, jaki konkretnie dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sąd uznał za wiarygodny i mający moc dowodową albo za niewiarygodny i niemający mocy dowodowej, i w czym przy tej ocenie przejawia się naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok SN z 18.01.2002 r. sygn. I CKN 132/01, Lex nr 53144). Kwestionowanie dokonanej przez sąd oceny dowodów nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dla skarżącego oceny materiału dowodowego (por. postan. SN z 10.01.2002 r. sygn. II CKN 572/99, Lex nr 53136). Stwierdzić także należy, iż jeżeli z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok SN z 27.09.2002 r. sygn. II CKN 817/00, Lex nr 56906). Apelacja tak wymaganych zarzutów nie przedstawia i nie wykazuje, aby ocena dowodów oraz oparte na niej wnioski były dotknięte powyższymi uchybieniami. Wbrew twierdzeniom apelacji o naruszeniu art. 233 § 1 kpc nie świadczy oparcie ustaleń o akta zakończonych spraw. Jakkolwiek sąd orzekający nieprawidłowo sformułował postanowienie o dopuszczeniu dowodu z akt sprawy VI P 59/04, bez wskazania konkretnego dowodu (brak jednak w tym zakresie jakichkolwiek zarzutów apelacji) to jednak nie może budzić wątpliwości, iż dowodem, który został dopuszczony i poddany ocenie był dowód z dokumentu w postaci prawomocnego wyroku z uzasadnieniem (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z kolei dowód z postaci wyroku z uzasadnieniem w sprawie IV P 717/09 został dołączony do akt rozpoznawanej sprawy /k.165-174/. Przeprowadzenie tych dowodów nie naruszało ani zasady swobodnej oceny dowodów jak również nie naruszało zasady bezpośredniości. Dowody zostały przeprowadzone przez sąd pierwszej instancji przed wydaniem wyroku, powódka na rozprawach miała możliwość odniesienia się do tych dokumentów. Podnieść przy tym należy, iż fakt istnienia omawianych wyroków nie był kwestionowany przez powódkę jak również ich prawomocność. Warto przy tym przypomnieć o skutkach prawomocnych wyroków zapadłych w innych sprawach wynikających z art. 365 kpc. Bez znaczenia dla wniosków jakie wyprowadził sąd z faktu wydania wyroku w sprawie IV P 717/09 jest to, że powódka w dacie wydania wyroku nie była już dyrektorem (...) w R.. Wbrew twierdzeniom apelacji moc dowodową ma także protokół kontroli przeprowadzony --- STRONA 6 --- przez Państwową Inspekcję Pracy w zakresie przyznanych jej uprawnień oraz wystąpienie pokontrolne. Z uwagi na szczególny charakter zarzutów dotyczących mobbingu w miejscu pracy, obawy pracowników przed ujawnieniem ich danych pracodawcy, niewątpliwie informacje zebrane przez PIP w sposób zapewniający anonimowość pracowników mają swój istotny walor dowodowy. Skarżąca nie podważyła skutecznie prawdziwości danych wynikających z tego dokumentu. Nie wykazała też, aby wnioski, które wyprowadził z niego sąd orzekający były sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego lub zasadami logicznego rozumowania. Nie można też podzielić stanowiska apelacji, iż dowodem wskazującym na istnienie dyskryminacji czy też mobbingu są tylko dowody z zeznań świadków. Żaden przepis nie przewiduje takiego ograniczenia. Odnosząc się do dowodów z zeznań świadków apelacja przedstawia własną ich ocenę, nie wykazując w jakim zakresie sąd uznając ich pomocniczy charakter naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Brak jest wskazania, które ustalenia sądu pozostają w sprzeczności z wnioskami wynikającymi z tych zeznań. Twierdzenia apelacji, że postępowanie dowodowe nie potwierdziło jej negatywnych zachowań w trakcie narad nie przesądza o wadliwości rozstrzygnięcia. Przedmiotem sporu nie jest ustalenie czy powódka rzeczywiście dopuszczała się mobbingu wobec pozwanych, ani czy jej zachowania na naradach były prawidłowe. Przedmiotem ustaleń jest, czy zachowanie pozwanych wyrażone kwestionowanym pismem naruszało dobra osobiste powódki, czy w całokształcie okoliczności sprawy mieli oni podstawy do kierowania skargi. Ponadto materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw, do przyjęcia, iż powódka ze wszystkimi pozwanymi kontaktowała się zawsze w obecności osób trzecich, zwłaszcza iż pismo dotyczy też rozmów telefonicznych. Twierdzenia o obecności osób trzecich skarżąca odnosi tylko do osoby pozwanej H. K. (1) a nie pozostałych pozwanych. Nie mają też znaczenia twierdzenia apelacji dotyczące negatywnych zachowań pozwanej H. K. (1). Nawet przyjęcie, iż nie zawsze zachowanie tej pozwanej było właściwe, pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności żądania pozwu w zakresie oceny przedmiotowego pisma. Należy podnieść też, iż dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, czy dochodziło do aktów mobbingu ze strony pracowników w stosunku do kierownictwa. Nie takich zachowań dotyczy żądanie pozwu. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie jest uzasadniony, a apelacja zawiera w tym przedmiocie wyłącznie przestawienie własnej oceny stanu sprawy. Chybiony jest również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, którego skarżąca dopatruje się w uznaniu, iż działania pozwanych nie nosiły cech naruszenia jej dóbr pracowniczych. Kwestia oceny czy w ustalonym stanie faktycznym doszło do naruszenia dóbr osobistych może być podważana w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Omawiany zarzut byłby skuteczny, gdyby skarżący wskazał, że określone fakty pozostają w sprzeczności z określonymi dowodami bądź nie wynikają z dowodów powołanych przez sąd i uznanych za wiarygodne. Zarzut ten nie może obejmować ocen prawnych. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Apelacyjny uznał, iż Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, które wymagały jedynie uzupełnienia --- STRONA 7 --- i doprecyzowania we wcześniej przedstawionym zakresie. Apelacja nie zawiera żadnych skutecznych zarzutów, które podważyłyby zarówno te ustalenia jak również ocenę dowodów i wyprowadzone z niej wnioski. W tym stanie faktycznym stwierdzić należy, iż nie doszło do naruszenia wskazanego w apelacji przepisu prawa materialnego. Wbrew zarzutom apelacji sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż działanie pozwanych nie ma charakteru bezprawnego. Sąd Apelacyjny podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i nie zachodzi potrzeba jej powtarzania. Zaakcentować należy, iż pozwani krytykując zachowanie powódki jako ich bezpośredniej przełożonej skierowali swoją skargę do organów nadrzędnych. Intencją tych pism było dążenie do poprawy warunków ich pracy. Pracownik ma prawo do krytyki swojego przełożonego i z takiego prawa pozwani skorzystali. Osoba pełniącą funkcje kierownicze musi się liczyć z tym, iż jej zachowania będą poddawane krytycznej ocenie, zarówno z uwagi na obiektywnie naganne postępowanie jak również z uwagi na subiektywną wrażliwość pracownika, będącego słabszą stroną stosunku pracy. Krytyka taka, jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, musi mieć cechy rzetelności i powinna być ograniczona rzeczową potrzebą, a jej forma nie może przekraczać granic zakreślonych odpowiedzialnością za treść podniesionych zarzutów. Nie wolno w skardze zamieszczać określeń obraźliwych lub zniesławiających (por. wyrok SN z 9 czerwca 1976 r., sygn. I CR 176/76). Przedmiotowe pisma takich sformułowań nie zawierają. Mimo, iż przypisują pozwanej zachowania naganne pozbawione są złośliwości i epitetów. Ocena treści skargi musi też uwzględniać całokształt okoliczności. A mianowicie: fakt stwierdzenia zachowań dyskryminacyjnych ze strony powódki będący podstawą prawomocnego wyroku zasądzającego na rzecz H. K. (1) zadośćuczynienie i odszkodowanie, wystąpienie pokontrolne PIP potwierdzające kierowanie zarzutów o istnieniu zachowań mających znamiona mobbingu i dyskryminacji także przez kadrę kierowniczą wobec podległych pracowników, prawomocne przywrócenie do pracy pozwanych H. K. i M. R., a nadto zasądzenie odszkodowania na rzecz pozwanego A. Z. z uwagi na naruszenie przepisów prawa przy rozwiązaniu z nim stosunku pracy. Treść przedmiotowej skargi wpisuje się w ciąg opisanych zdarzeń. Ich obiektywnie uchwytny charakter pozwala na wyprowadzenie wniosku o istnieniu podstaw do kierowania przez pozwanych zarzutów wobec swojej przełożonej. Taki odbiór przez nich zachowań powódki jest w świetle całokształtu okoliczności usprawiedliwiony. Wniosek o zasadności podniesionych zarzutów można wyprowadzić z faktu próby niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy z pozwanymi jako kolejny element działań powódki, o których mowa w przedmiotowej skardze. Podkreślić należy, iż informacja o zapadłym wyroku była informacją prawdziwą. Powódka nie wykazała, że skarga była wyłącznie wynikiem złośliwości dokuczenia powódce i nie mogła mieć jakichkolwiek podstaw faktycznych. Dlatego też w ocenie Sądu Apelacyjnego nawet, gdyby przyjąć, iż obiektywnie zarzut mobbingu wobec osoby pełniącej funkcje kierownicze narusza jej dobre imię, to w okolicznościach sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż działanie to nie było bezprawne. Było działaniem w ramach porządku prawnego oraz wykonywaniem prawa podmiotowego. Skarga pracowników złożona do nadrzędnych organów, we --- STRONA 8 --- właściwej formie i wyważonej treści, wywołana usprawiedliwionym odczuciem naruszania ich praw pracowniczych oraz zmierzająca do naprawy istniejącego stanu rzeczy nie może być uznana za działanie bezprawne. Apelacja powódki nie zawiera żadnych uzasadnionych argumentów, które pozwoliłyby na odmienną ocenę zachowania pozwanych. Tak jak wskazuje to apelacja ocena sądu miała charakter obiektywny oraz uwzględniła motywy i cel działania pozwanych. Dlatego brak jest podstaw do jej zakwestionowania. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów zaś zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych też względów i na mocy art. 385 kpc Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 98 w zw. z art. 108 § 1 kpc. Na kwotę tę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych według stawki minimalnej przewidzianej dla sprawy o ochronę dóbr osobistych (§ 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ....(Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz dochodzonych w sprawie roszczeń majątkowych (§ 6 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 2 i § 12 ust. 1 pkt 2 w/w rozp.), co dało łącznie kwotę 2.070 zł. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosku dowodowego powódki z uwagi zarówno na treść art. 381 kpc, jak również wobec faktu, iż powódka nie wskazała jacy świadkowie byli przesłuchani w toku postępowania przygotowawczego i nie wykazała, że nie mogła skorzystać z tego dowodu przed sądem pierwszej instancji /k.233 i k.234v/. Brak wskazania nazwisk świadków uniemożliwiał także ocenę potrzeby przeprowadzenia tego wniosku dla oceny wiarygodności innych dowodów przeprowadzonych w sprawie niniejszej. Nie wskazanie zarówno nazwisk świadków jak i konkretnych faktów jakie mają być dowodzone tymi zeznaniami prowadzi do wniosku, iż byłby to dowód przedłużający postępowanie (art. 217 § 2 kpc).