Wyrok I ACa 201/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wrocła

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 201/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Edwarda Siemiginowska Sędziowie: SSA Ewa Głowacka (spr.) SSA Dariusz Kłodnicki Protokolant: Joanna Skuza po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu Nr (...)we W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt I C 646/09 oddala apelację i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo A. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu Nr (...) we W. o zapłatę kwoty 80.000zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy powstałe w następstwie naruszenia jego dóbr osobistych . Powód w uzasadnieniu swojego żądania podał, iż w latach 1994-1997 w okresie 27 miesięcy odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym Nr (...) we W. w warunkach, które uwłaczały jego godności. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa zaprzeczając, aby cele w których przebywał powód były przeludnione, a warunki sanitarne niezadawalające. Podniosła też zarzut przedawnienia dochodzenia roszczeń. --- STRONA 2 --- Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym Nr (...) we W. w okresie od 10.01.1995r. do 23.09.1997r. W tym czasie przebywał w dwuosobowej celi o pow. 7,28 m 2 oraz pięcioosobowej o pow. 16,08 m 2 . Wszystkie cele były wyposażone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy z zabudowanymi kącikami sanitarnymi . Osadzeni otrzymywali regularnie odzież, bieliznę, obuwie, środki higieny. Raz w tygodni korzystali z łaźni, objęci byli opieką lekarską. Posiłki były podawane regularnie trzy razy dziennie. Pewne trudności pojawiły się w okresie powodzi w lipcu 1997 r. kiedy to zalane zostały pomieszczenia na parterze tj. kuchnia, pralnia i kotłownia, jednak osadzeni nadal otrzymywali regularnie posiłki przygotowywane w kuchni polowej, jak też byli zaopatrywani w odzież i bieliznę. Sąd oddalając powództwo uwzględnił podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia dochodzenia roszczeń. Powód przebywał w Zakładzie Karnym Nr (...) we W. do września 1997r., a więc zgodnie z art. 442 kc, który ma w tej sprawie zastosowanie, jego roszczenie przedawniło się we wrześniu 2000r. Gdyby nawet przyjąć 10-letni okres przedawniania, to także podniesiony zarzut byłby uzasadniony bowiem powództwo wytoczone zostało w styczniu 2009r. Niezależnie od powyższego powód nie udowodnił faktów na których opierał roszczenie w szczególności nie udowodnił, iż cele w których przebywał były przeludnione, a warunki higieniczno-sanitarne nieodpowiednie. Apelację od wyroku wniósł powód domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania zarzucając • iż Sąd błędnie uznał, iż bieg terminu dochodzenia roszczenia rozpoczął się z dniem zakończenia odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym Nr (...), podczas gdy winien on być liczony od dnia wydania wyroków przez Sąd Najwyższy i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie których stwierdzono, iż osadzenie skazanych w celach o powierzchni mniejszej niż 3 m 2 jest niezgodne z prawem, • błąd w ustaleniach faktycznych bowiem wbrew twierdzeniom strony pozwanej, cele w których powód przebywał nie spełniały norm powierzchniowych dla każdego osadzonego, a nadto nie było tam zapewnionych właściwych warunków sanitarno-higienicznych , co powód może udowodnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy wnioskując dowody z zeznań świadków. Strona pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja nie jest zasadna. Wobec podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawniania dochodzenia roszczenia, słusznie Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności odniósł się do tego zarzutu. Powód dochodził zadośćuczynienia za doznane krzywdy będące następstwem zawinionego przez stronę pozwaną naruszenia dóbr osobistych . Roszczenia z tego tytułu podlegają przedawnieniu. W niniejszej sprawie podstawę prawną ustalenia terminu przedawnienia stanowi art. 442 kc, który został uchylony z dniem 10.08. 2007r. na podstawie ustawy z dnia 16.02.2007r. o zmianie ustawy –Kodeks cywilny ( Dz.U. Nr 80 poz 538 z 2007r.) . Nowa regulacja prawna wprowadzona powołaną ustawą zgodnie z jej art. 2 ma zastosowanie do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy, a według dotychczasowych przepisów ( art. 442 kc) w tym dniu tj. 10.08.2007r. jeszcze nieprzedawnionych. --- STRONA 3 --- Zgodnie z art. 442 § 1 kc roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Bez wątpienia według twierdzeń powoda do naruszenia jego dobra osobistego w postaci prawa do odbywania kary pozbawienia wolności z poszanowaniem godności dojść miało w okresie od stycznia 1995r. do września 1997r. W tym czasie miał świadomość, że jego dobra osobiste zostały naruszone jak też wiedział kto jest naruszycielem . Z tych przyczyn termin do dochodzenia roszczeń upływał we wrześniu 2000r., a powództwo ze stycznia 2009r. wniesione zostało 9 lat po jego upływie i w dacie wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 16.02.2007r. było przedawnione przez co nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 442 1 kc . Oczywiście nie ma racji skarżący, że początek biegu terminu przedawnienia należy liczyć od innego dnia niż zdarzenia o których mowa w art. 442 § 1 kc ( dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia ). Sąd może nie uwzględnić zarzutu przedawnienia tylko wówczas gdy uzna, że skorzystanie z tego zarzutu może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub stanowi nadużycie prawa (art. 5 KC). Jakkolwiek skarżący nie zgadzając się z oceną Sądu Okręgowego uwzględnienia zarzutu przedawnienia nie powołuje się na art. 5 k.c., ale generalnie należy stwierdzić, iż jego zastosowanie jest możliwe jedynie w wypadkach wyjątkowych, a wyjątkowość ta może być związana z przyczynami dotyczącymi osoby dochodzącej roszczenia, charakteru dochodzonego roszczenia, przyczyn opóźnienia i jego nienadmierności. Powód twierdził, iż wniósł powództwo w czasie, gdy nieprzestrzeganie normy powierzchniowej zostało uznane za niezgodne z prawem przez Sad Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny. Tymczasem przepis art. 110 § 2 ustawy kodeks karny wykonawczy wprowadzający normę powierzchni w celi mieszkalnej, przypadającą na skazanego w wielkości nie mniejszej niż 3 m 2 obowiązuje od dnia wejścia w życie tej ustawy tj. od 1.09.1998r. Nadmierne opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jak też brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda z przyczyn przez niego wskazanych, powoduje, iż nie zachodzą żadne podstawy do uznania, iż podniesienie przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia mogłoby zostać ocenione jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego czy stanowiące nadużycie przysługującego prawa. Wobec bezzasadności apelacji podlega ona oddaleniu na podstawie art. 385 kc . Powód jako przegrywający, zgodnie z art. 98 § 1 kpc, zobowiązany został do zwrotu przeciwnikowi procesowemu kosztów postępowania apelacyjnego. .