Wyrok I ACa 192/08 31

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 192/08 31'. .__ '=‹'~„.=y¦ge«'s 0 WYROK W lMlENlU RZECZYPOSPOLlTEJ POLSKEEJ Dnia 14 maja 2008 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący : SSA Magdalena Pankowiec Sędziowie : SA Hanna Rosiak - Dąbrowska SA Małgorzata Dołęgowska (spr.) „„ĹQ-Protojkolantł : Urszula Pogorzelska porozpoznaniu" w dniu 14jmaja 2008r. W Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa M K przeciwko P S.A. w W o zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt I C 2001/05 l. Zmienia zaskarżony wyrokw punkcie lo tyle, tżezasątdzonąt tam kwotę 70.000 złotych podwyższa oo kwoty 90.000 (oziowięodziooiąt tysięcy) złotych oraz podwyższa kwotę 500 złotych do kwoty 3.000 (trzech tysięcy) złotych. ll. Oddala apelację powódki w pozostałej części a apelację strony pozwanej w całości. --- STRONA 2 --- lll. Nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Białymstoku od P S.A. Oddział Okręgowy W B kwotę 1.125 (jeden tysiąc sto dwadzieścia pięć)rzłotych tytułem nieuiszczonej części opłaty od apelacji powódki. lV. Zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 700 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. UZASADNIENIE Powódka M K wnosiła o zasądzenie od pozwanego P Oddziału Okręgowego w B Centrum Likwidacji Szkód kwoty 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 11 543 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami. Po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska domagała się również renty: za okres od 24 czerwca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. W wysokości 197,15 zł miesięcznie, od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2005 r. W wysokości 182,56 zł miesięcznie, od 1 lipca 2005 r. do 31grudnia 2005r. W wysokości 491 zł miesięcznie, zaś od 1 stycznia 2006 r. W wysokości 800 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazała, że W dniu 24 czerwca 2004 r. uległa wypadkowi drogowemu, którego sprawca był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznyclhtru pozwanego. Ostatecznie wnosiła także o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za skutki tego wypadku, jakie mogą powstać W przyszłości. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa wskazując, że wypłacił już powódce kwotę 30000 zł tytułem zadośćuczynienia, 220 zł tytułem odszkodowania oraz łącznie 9 934,15 zł tytułem renty wyrównawczej. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy W Białymstoku zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwotę 70 000 zł, tytułem odszkodowania kwotę 500 zł z ustawowymi odsetkami W stosunku rocznym od dnia 18 lutego 2006 r. do dnia zapłaty, W pozostałej części powództwo oddalił oraz orzekł o kosztach procesu. Powyższeorzeczeniezostało oparte onastępujące ustalenia i ocenę prawną: W dniu 24 czerwca 2004 r. W miejscowości P na trasie B O-OW doszło do wypadku drogowego, którego sprawcą był P M, ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. M K, która była pasażerką drugiego z uczestniczących W wypadku --- STRONA 3 --- pojazdów, doznała złamania kości nosa,-złamania trzonu kości ramiennej prawej, stłuczenia klatki piersiowej z odmą lewej jamy opłucnowej i tylnego zwichnięcia biodra prawego. Powódka przebywała yw szpitalu dodnia 9 lipca 2004 r., a dalsze leczenie kontynuowano W Przyklinicznej Poradni Ortopedycznej. Przez 6 miesięcy powódka nie mogła samodzielnie chodzić, korzystała z wózka; potem zaczęła chodzić o kulach. Z opinii biegłych ortopedy i neurologa wynikało, ze obrażenia ciała zostały wyleczone, ale nie można wykluczyć, że W przyszłości rozwiną się zmiany zwyrodnieniowe będące skutkiem zwichnięcia stawu biodrowego. Biegli ocenili również, że po przebytym okresie rekonwalescencji trwającym 2 lata powódka powinna podjąć zatrudnienie, bowiem z ortopedycznego i neurologicznego punktu widzenia brak jest przeciwwskazań.Biegły chirurg stwierdził, że przeprowadzona terapia doprowadziła do wyleczenia odmy z uzyskaniem trwałego rozprężenia płuca. Następstwa odmy mają minimalny wpływ na jej zdrowie, a rokowania na przyszłość są pomyślne. W ocenie tegobiegłego w dacie przeprowadzenia badania powódka zdolna była do wykonywania pracy W wyuczonym zawodzie. Z opinii biegłego z zakresu laryngologii wynikało, żezłamanie kości nosa spowodowało skrzywienie jego utriudnieniem 'l=oddychania;r .Rokowania wyleczenia* powstałegolrskrzywieniafisą wielorakie zależą-od wybranej* metody. Biegła psychiatra stwierdziła, ze wypadek drogowy spowodował u powódki uraz W postaci zaburzeń adaptacyjnych, które W .ciągu kolejnych lat przerodziły się w depresję - epizod depresji umiarkowanej,oprzewlekłym charakterze. Powódka powinna podjąć leczenie psychiatryczne połączone fz psychoterapią. W okresie od dnia wypadku do maja 2007 r. była całkowicie niezdolna do pracy. Wypowiadając się na okoliczność zdolności powódki do pracy biegły z zakresu medycyny pracy W swojej opinii wypowiedział się, że W okresie od 24 czerwca 2004 r. do 7 grudnia 2004 r. powódka była całkowicie niezdolna do pracy i wymagała ciągłej opieki osoby drugiej; W okresie od 7 grudnia 2004 r. do 31 grudnia 2005 r. powódka była całkowicie niezdolna do pracy; W okresie od 1 stycznia 2006 r. do 30 czenivca 2006 r. była częściowo niezdolna do pracy, zaś od 1 lipca 2006 r. jest zdolna do pracy. Sąd dopuścił również dowód z opinii zespołu biegłych z zakresu psychiatrii i medycyny pracy. Z opinii sporządzonej przez zespół wynikało, że powódka była całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej od dnia wypadku do 30 czerwca 2005 r., póżniej zaś była częściowo niezdolna do pracy zarobkowej z uwagi na zalecane --- STRONA 4 --- ograniczenia dźwigania i chodzenia, ale od 1 lipca 2006 r. jest zdolna do wykonywania pracy zarobkowej. ,Opinia ta nie była kwestionowana przez strony, a W ocenie Sądu stanowiła pełnowartościowy materiał do oceny zdolności powódki do pracy. W okresie od 14 listopada 2000 r. do 24 kwietnia 2001 r. powódka pracowała W „A” B jako pracownik hali, zarabiała 881 zł brutto; z pracy zrezygnowała na mocy porozumienia stron. W dacie wypadku była Więc osobą bezrobotną, bezskutecznie poszukującą pracy przez okres 3 lat. Z zawodu jest technikiem technologiem żywności o profilu ciastkarz. Sąd Okręgowy nie dał Wiary świadkowi G K, która zeznała, że opiekowała się powódką i z tego tytułu otrzymała 2200 zł tytułem Wynagrodzenia. Również nie przekonały Sądu zeznania S K, który twierdził, że udzielił powódce pożyczki na zakup lekarstw. Fakt udzielenia pożyczki oraz zakupu lekarstw nie został poparty żadnym dokumentem. „Mianem gołosłownych zostały również określone zeznania A K, która zeznawała .naokoliczność .pomocy świadczonej powódce po wypadku. Wymienione osoby są 'bliskimi dla.poWódki, W związku tz tym nie można vvykluczyć, żeichrzeznania,są podyktowanechęcią stworzenia powódce właściwej sytuacji procesowej. Sąd natomiast przyjął, że faktycznie doszło do zakupu wózka za cenę 500 zł. Ponadto powódka nie wykazała W postępowaniu dowodowym, abyistniała potrzeba Wskazanie „lekarskie do stosowania specjalnej diety. Nie lprzeprowadziła też ,żadnegodowodu na wykazanie,¿jaki byłby koszt tej diety W .porównaniu do normalnego odżywiania gdyby _nie ulegała vvypadkowi, jakie lekarstwa przyjmowała i jaki był koszt ich zakupu. Podobna uwagę Sąd Okręgowy poczynił W stosunku do kosztów zakupu środków czystości i ubrań. Dlatego roszczenie o odszkodowanie W tej części zostało oddalone. Sąd Okręgowy na podstawie art. 445 kc uznał, że zasądzone zadośćuczynienie połączone z kwotą uzyskaną przez powódkę W postępowaniu apelacyjnym spełni swój cel rekompensaty za doznaną krzywdę. Uwzględnia bowiem długotnrvały pobyt W szpitalu, fakt poddawania się zabiegom chirurgicznym, dolegliwości bólowe, ograniczenia ruchowe i uciążliwą oraz bolesną rehabilitację. Żądanie zapłaty renty Sąd ocenił jako niezasadne. Powódka bezpodstawnie przyjęła, że gdyby nie uległa wypadkowi, zarabiałaby około 800 zł miesięcznie: przecież posiadając Wykształcenie ciastkarz cukiernik na przestrzeni 3 lat nie znalazła żadnego zatrudnienia. Pozwany, Wypłacając powódce rentę prawidłowo --- STRONA 5 --- przyjął okresy całkowitej i częściowej niezdolności do pracy a także datę odzyskania zdolności do pracy. Dlatego żądanie W tym zakresie, jako pozostające W sprzeczności z tezą art. 444 kc, Sąd Okręgowy W całości oddalił. Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go W części oddalającej powództwo W zakresie zadośćuczynienia - powyżej kwoty 70 000 zł, odszkodowania - powyżej kwoty 500 zł, renty wyrównawczej i ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać W przyszłości na skutek przedmiotowego wypadku, zarzucając mu: I. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego W sprawie materiału dowodowego przez ustalenie, że kwota 70000 zł zasądzona tytułem zadośćuczynienia W połączeniu z kwotą vvypłaconą W postępowaniu likwidacyjnym przez pozwanego, spełnia swój cel rekompensaty za krzywdę ll. istotne uchybienia procesowe mające Wpływ na wynik sprawy: 1. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez: - przyjęcie za niewiarygodne zeznań świadków: G K, A K i S K Wyłącznie z o powodu "członkamilrodziny powód ki przyjed noczesnym pom inięciu ocenyichzeznańtakże W świetlezasad logiki i doświadczenia życiowego - uznanie dowodu z opinii biegłych z zakresu psychiatrii i medycyny pracy za rzetelny i Wiarygodny W sytuacji gdy jej Wnioski stanowią przytoczenie opinii innych biegłych, pozbawione zaś są całkowicie samodzielnej argumentacji 2. naruszenie art. 328 § 2 kpc poprzez brak Wskazania W uzasadnieniu wyroku podstawy i przyczyny oddalenia wniosku o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać W przyszłości Mając na uwadze powyższe powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa W całości ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania za drugą instancję. Apelację wniósł także pozwany, zaskarżając go W punkcie l, lll i IV oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną Wykładnię, a W szczególności art. 445 § 1 kc poprzez przyznanie powódce zawyżonej kwoty tytułem zadośćuczynienia. --- STRONA 6 --- Mając to na uwadze pozwany wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku W punkcie I i obniżenie kwoty zasądzonej tytułem zadośćuczynienia do 30 000 zł oraz oddalenie powództwa W pozostałej części - zmianę zaskarżonego wyroku W punkcie Ill I IV W zakresie kosztów procesu za pierwszą instancję proporcjonalnie do ostatecznie uwzględnionych żądań - zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Jedynie apelacja powódki była częściowo uzasadniona. Zadośćuczynienie jest rekompensatą pieniężną z tytułu szkody niemajątkowej, a jego wielkość zależy od całokształtu okoliczności, W tym rozmiaru doznanych cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywności, trwałości, czy też nieodwracalnegolcharakteru, atakże od konsekwencji, które szkoda spowodowała W życiu poszkodowanego.;Oceniana W oparciu o te elementy krzywda, wynikająca z naruszenia wskazanych wart. 445 kcdóbr osobistyclh lwinna~być,sw-myśl tego przepisu3,tllslkomjpełnsowa n a od powied nią sumą p:ieniężn:ą,:: utrzyma ną W rozsąd nych granicach i dostosowaną do aktualnych stosunków majątkowych. W niniejszej sprawie cierpieniapowódki określić należy mianem znacznych. Bezpośredniolłfpo wypadku0powódkarzostałarpoddana m.in.trwającemu 4 dni, drenażowi lewej jamy opłucnowej, którato terapia Wymagałastałej łączności z urządzeniemssącym, ograniczającymzdolność poruszania się nawet W obrębie łóżka. Jak wynika z opinii biegłego sz zakresu chirurgii B. A, założenie i usunięcie drenażu vvykonuje się zazwyczaj W znieczuleniu miejscowym, co łączy się ze stresem a czasami dolegliwościami bólovvymi. Obecnie natomiast powódka skarży się na uczucie ciągnięcia po lewej stronie klatki piersiowej. Przez pienrvsze 2 miesiące po wypadku musiała ona nosić unieruchamiający gips, przez 6 miesięcy poruszała się przy pomocy wózka inwalidzkiego. W tym czasie była zmuszona całkowicie poddać się pomocy osób trzecich. Jak wynika z zeznań G K, przy powódce należało „zrobić wszystkie sprawy sanitarne, umyć, ubrać”, natomiast świadek S K przenosił na rękach powódkę do łazienki /k.151/_ Nie Wymaga szerszego uzasadnienia stwierdzenie, że ingerencja osób trzecich W sferę intymną znacznie pogarsza komfort życiowy i samopoczucie każdego człowieka. Opisana sytuacja wywołała u powódki zaburzenia W .sferze emocjonalnej. W wywiadzie --- STRONA 7 --- przeprowadzonym na potrzeby opinii sądowo - psychiatrycznej powódka podała,że „czuła się strasznie, nie chciało jej się żyć (...) stała się drażliwa, napięta, wybuchowa, nie spała wnocy”, „miała myśli rezygnacyjne, suicydalne, prosiła męża żeby odszedł od niej” /k. 203/. Te zachowania, określone przez biegłego psychiatrę mianem zaburzeń adaptacyjnych, W ciągu kolejnych lat przeszły W epizod depresji umiarkowanej o przewlekłym charakterze. Skutkiem wypadku jest również skrzywienie przegrody nosa z utrudnieniem oddychania przez nos orazskrzywienie grzbietu nosa wywołujące niepożądany efekt W sferze estetycznej. Powódka jest zaś młodą kobietą,co potęguje odczuwaną z tej przyczyny przykrość. Nie bez znaczenia pozostają też powtarzające siędolegliwości bólowe głowy oraz stawu biodrowego. Uwzględniając powyższe uznać należy, że należytą rekompensatą za doznaną przez nią krzywdę jest (poza sumą Wypłaconą przez pozwanego) kwota 90 000 zł. Zadośćuczynienie W tej wysokości (łącznie 120 000 zł) odpowiada rozmiarowi i intensywności negatywnych .doznań skarżącej spowodowanych wypadkiem, uwzględnia też skutki choroby jej obecnym życiu i nie prowadzi do nieuzasadnionego wzbogaceniapowódki. Dalej idące żądanie zadośćuczynienia podlegało oddaleniu ~:jakonprzekraczające doznaną krzywdę. W tym :stanie rzeczy *f izasądzo'ną na rzecz powódki kwotę przez podwyższenie zadośćuczynienia do90r000Yzł)uznając,że=określenie jego wysokościprzez Sąd I instancji nastąpiło z naruszeniem art. 445 § 1 kc.-Natomiast apelacja pozwanego, jako podnosząca zarzuty przeciwne, z przyczyn Wyżej wymienionych podlegała oddaleniu. Apelacja powódki zasługiwała na częściowe uwzględnienie także W zakresie, W którym domagała się zasądzenia odszkodowania za poniesionekoszty opieki oraz dodatkowego wyżywienia.Zperspektywy zasad doświadczenia życiowego zeznania G K co do sprawowanej opieki należy uznać za wiarygodne pomimo tego, że nie zostały one poparte żadnymi dowodami z dokumentów. Nie dziwi bowiem okoliczność, że świadek zrezygnowała z pracy aby zająć się unieruchomioną synową oraz synem, obojgiem poszkodowanych W tym samym wypadku. Poza tym kwota 2 200 zł przekazana świadkowi tytułem rekompensaty za opiekę nie jest wygórowana W odniesieniu do czasu jej trwania (pół roku) oraz intensywności. Również z zasad doświadczenia życiowego wynika, że W czasie rekonwalescencji poprzedzonej chorobą albo wypadkiem organizm człowieka potrzebuje pełnowartościowych produktów spożywczych, zawierających składniki niezbędne do odbudowy --- STRONA 8 --- zniszczonej tkanki lub przywrócenia prawidłowej pracy osłabionego organu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powódka rzeczywiście poniosła koszt specjalnej diety, jednak ograniczony W czasie do jednego lub dwóch miesięcy najintensywniejszego gojenia urazów i wynoszący około 300 zł. W związku powyższymi ustaleniami zaskarżony wyrok należało zmienić w części przyznającej odszkodowanie (art. 444 § 1 kc) i zasądzona kwotę 500 zł podwyższyć do 3 000 zł. W trakcie postępowania powódka domagała się również zapłaty kwoty 1293 zł tytułem zwrotu kosztów zakupu środków czystości, 655 zł tytułem zwrotu kosztów zakupu ubrań oraz kwoty wydatkowanej na leki, która została podsumowana z kosztami wyżywienia (6 390 zł). Zeznania świadków w tym zakresie Sąd Okręgowy prawidłowo uznał za niewystarczające. Powyżej wymienione wydatki .stosunkowo łatwo jest udokumentować za pomocą paragonów czy innych dowodów zakupu. Powódka nie przedstawiła ,chociażbyprowadzonej na własne potrzeby ewidencji zakupów, W związku z czym sama tylko rodzajowa identyfikacja nabywanych towarów 'była niemożliwa.(Ponadtonie uprawdopodobniła nawet, że konieczność czynienia takich wydatkówriiępozostawała W związku rprzyczynowym .z .wypadkiem komunikacyjnym,fjakiemu uIegła..nD|atego wtej części apelacja powódki podlegała oddaleniu. Wswojej apelacji powódka zarzuciła również naruszenie art.328(§¬2,i;kpc poprzez brakwskazania W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawyi przyczyny oddalenia wniosku -o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać W przyszłości. Rzeczywiście Sąd Okręgowy dopuścił się tego uchybienia procesowego. Z pewnością jednak orzeczenie W tej części odpowiada prawu materialnemu, albowiem .powódka nie posiada interesu prawnego W żądaniu ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać W przyszłości. lnteres prawny jest to interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych, a w przypadku ustalania praw czy stosunków prawnych - czyli W rozumieniu art. 189 kpc - występuje z reguły wówczas, gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych. Istnienie tego interesu jest kwestionowane W tych sytuacjach, W których występuje równocześnie - obok --- także inna forma ochrony praw powoda. Dlatego powszechne jest zapatrywanie, że możliwość wytoczenia powództwa o zasądzenie wyklucza po stronie powoda istnienie interesu prawnego W wytoczeniu powództwa o ustalenie naruszonego prawa lub stosunku prawnego (por. orzeczenia Sądu --- STRONA 9 --- Najwyższego: z dnia 13 kwietnia 1965 r., Il CR 266/64, opubl. OSPiKA1966/6- 8/166; z dnia 18grudnia 1968 r., l PR 290/68,opubl. Biul. SN 1969/6/106, a także z dnia 15 lipca 1995 r., I PZP 56/94, opubl. OSNAPiUS 1995/24/299). W dzisiejszych czasach mamy do czynienia z szeroką gamą zdarzeń, których konsekwencje mogą wystąpić nawet W dalekiej przyszłości. Charakterystyczne są skutki niektórych zakażeń wirusowych (HCV, HIV), napromieniowania czy stosowania pewnych środków farmaceutycznych, a - także wypadków komunikacyjnych. Jak wskazuje powódka w apelacji, W „orzecznictwie sądów ugruntowany został pogląd, że na mocy art. 189 kpc można żądać ustalenia odpowiedzialności za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym W przypadku, gdy mamy do czynienia z niemożnością definitywnego przesądzenia o rozmiarach szkody. Niewątpliwie taką możliwość dopuszczano W związku z dość rygorystycznie ukształtowanymi terminami przedawnienia roszczeń. Zgodnie z art. 442 § 1 kc obowiązującym przed 10 sierpnia 2007 r. roszczenie o naprawienie /szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawniało się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się to szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia..W każdym jednak wypadku roszczenia odszkodowawcze przedawniały „Ż.0...ę(ę|at,ęod ma; tórymęnatąpiło d a rzeme wyrządzające.SZkodę.¿.ę(.W stosunkuizaśfdoir*roszczeń)iwynikających ze zbrodni lubwystępku art. 442 n§r2 kc określał dziesięcioletni terminprzedawnienia, W tym przypadku termin trzyletni nie miał zastosowania. Powyższe stanowisko straciło jednak aktualność na gruncie nowej regulacji przedawnienia roszczeń wynikających z czynów niedozwolonych. Art. 4421 § 1 kc został dodany - w miejsce uchylonego art. 442 -- z mocy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, która weszław życie w dniu 10 sierpnia 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 80 poz. 538). Art. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że do roszczeń powstałychprzed dniem wejścia W życie ustawy, Na według przepisów dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się art. 442* kc. Roszczenie powódki o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, jako nieprzedawnione na mocy dawnegoart. 442 kc, podlega więc nowemu reżimowi wynikającemu z art. 4421 kc. W paragrafie 3 ustanawia on zasadę, że w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem trzech od lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W przypadku wystąpienia ,,nowej” szkody pozostającej W związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym --- STRONA 10 --- poszkodowana będzie mogła W terminie 3 lat od powzięcia wiadomości o jej wystąpieniu dochodzić jej naprawienia na drodze sądowej (art. 4421 § 3 kc). W przeciwieństwie do poprzedniego stanu prawnego, to żądanie nie będzie ograniczone dziesięcioletnim terminem liczonym od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W przypadku zaś, jeśli powódce przysługuje roszczenie o zasądzenie, nie można stwierdzić istnienia interesu prawnego W żądaniu ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Dlatego apelacja W tej części podlegała oddaleniu. Nie można również podzielić stanowiska apelacji W kwestii naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 233 § 1 kpc w części dotyczącej przyznania mocy dowodowej opinii zespołu biegłych oraz odmowy przyznania mocy dowodowej zeznaniom A K, S K i G K odnośnie poniesionych przez nich wydatków. Postanowienlem z dnia 12 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry i biegłego z zakresu medycyny pracy celem wypowiedzenia się jak W okresie po .wypadku .kształtowała się zdolność powódki do podjęcia pracy oraz .wypowiedzenia „się „kod kiedy „powódka była .zdolna do podjęcia pracy. Sporządzona przezbiegłych opinia,zgodnie zzakresemtezy dowodowej, nie mogła opierać się wyłącznie na badaniach empirycznych, lecz musiała bazować na istniejącej już .dokumentacji medycznej. Nie sposób bowiem inaczej ocenić, jaki był stan zdrowia M KW przeszłości. Dlatego nie można zgodzić się .z zarzutem powódki, jakoby praca tych biegłych nie nosiła znamion samodzielności. .Poza tym sama medycyna pracy jest dziedziną W pewnym stopniu pozbawioną autonomii, albowiem wielokrotnie odwołuje się -do wiedzy i badań lekarzy innych specjalności. W kwestionowanej opinii znajdują się również wnioski odnośnie obecnego stanu zdrowia powódki, poczynione przez biegłego lekarza sądowego z zakresu psychiatrii i uzależnień R P. l tak, zdaniem tego biegłego, aktualny stan psychiczny powódki nie stanowi przeciwwskazania do pracy zarobkowej + jest ona sprawna intelektualnie, zaprzecza myślom rezygnacyjnym, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i wykonuje W nim wszystkie prace. W wywiadzie przeprowadzonym na potrzeby tej opinii powódka zgłaszała jedynie wahania nastroju i zaburzenia snu oraz lęk przed jazdą samochodem. Pomiędzy takim wynikiem Wywiadu a wnioskami poczynionymi przez biegłych Sąd Apelacyjny nie upatruje sprzeczności z zasadami logiki, nie budzi też wątpliwości stopień stanowczości wyrażonych wniosków. --- STRONA 11 --- Ostatecznie apelacja powódki podlegała uwzględnieniu co do kwoty 2500 zł na mocy art. 386 § 1 kpc, natomiast W pozostałej części - jak też apelacja pozwanego - oddaleniu na mocy art. 385 kpc.