Wyrok I ACa 19/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krakowi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 19/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Józef Wąsik Sędziowie: SSA Teresa Rak SSA Jerzy Bess Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Z K przeciwko Skarbowi Państwa -Aresztowi Śledczemu w Kielcach o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt I C 2068/07 1. oddala apelacje; 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz adwokata R B z Kancelarii Adwokackiej w kwotę 3 294zł (trzy tysiące dwieście dziewięćdziesiąt cztery złote), w tym 594zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. \\ ¬S '\\\\\ 04, Šlłl '.-;„^-Wššf ' '\,\N\§ řšăłłăßş --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 19/10 U Z A S A D N I E N I E Powód Z K w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w Kielcach domagał się zasądzenia kwoty 100.000 złotych odszkodowania za narażenie go na znaczną utratę zdrowia. Podał, że w Areszcie osadzony został w dniu 4 kwietnia 2006 roku i w dniu przyjęcia zgłosił, że jest osobą niepalącą, prosząc o umieszczenie go w celi dla niepalących. Mimo tego i mimo obowiązujących przepisów został umieszczony w celach razem z osobami palącymi. Interweniował w tej sprawie u wychowawcy i u dyrektora, ale nie odniosło to skutku. Od dnia osadzenia w areszcie do dnia wniesienia pozwu przebywał w celach z palaczami. Na skutek przymusowego wdychania nikotyny wystąpiły u niego objawy chorobowe, takie jak duszności, bóle serca, nerwica, zawroty głowy, częściowa utrata równowagi i utrata wagi. Jako podstawę prawną żądania powód wskazał art. 24 kc i 448 kc. Pozwany Skarb Państwa – Areszt Śledczy w Kielcach wniósł o oddalenie powództwa. Zarzucił, że powód nie wykazał na czym miałaby polegać doznana rzekomo przez niego szkoda i na jakich zasadach ustalił jej wysokość. Ponadto zarzuty podnoszone przez powoda były już wyjaśniane w związku z jego skargą wniesioną do Rzecznika Praw Obywatelskich. Zdaniem pozwanego prawo powoda do osadzenia go z osobami niepalącymi było respektowane, a umieszczenie go na okres przejściowy razem z palącymi odbyło się na jego wyraźną prośbę, ponieważ preferował on pobyt we wspólnych celach z osobami należącymi do podkultury przestępczej i propozycje przeniesienia do innych cel były przez niego odrzucane. Wyrokiem z dnia 28 października 2009 roku Sąd Okręgowy w Kielcach powództwo oddalił i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu. --- STRONA 3 --- Ustalił Sąd, że powód Z K w Areszcie Śledczym w Kielcach został osadzony w dniu 4 kwietnia 2006 roku i przebywał tam do 23 grudnia 2006 roku, po czym został przewieziony do Zakładu Karnego w Rzeszowie. Przy przyjmowaniu do aresztu powód zgłaszał, że jest osobą niepalącą i że należy do podkultury więziennej, tj. że „grypsuje”. Był osadzany w celach dla niepalących, ale zdarzało się, że w celi przejściowej wraz z powodem osadzone były inne osoby, które paliły papierosy. Działo się tak dlatego, że wszystkie inne cele w tym czasie były zajęte i nie można było dobrać powodowi recydywisty tymczasowo aresztowanego niepalącego i na dodatek uczestniczącego ortodoksyjnie w podkulturze więziennej. Ponadto z uwagi na to, że w przeszłości powód dopuścił się samouszkodzenia poprzez zażycie nadmiernej ilości leków, co skutkowało odwiezieniem go do szpitala więziennego w Krakowie, nie mógł przebywać w celi jednoosobowej z uwagi na zapewnienie mu bezpieczeństwa. Gdy do celi nr 214, w której przebywał powód dokwaterowywano tymczasowo osoby palące, wychowawcy proponowali powodowi przeniesienie do innej celi, w której osadzone były osoby niepalące, ale nie należące do podkultury więziennej – „niegrypsujące”, jednakże powód nie chcąc przebywać z takimi osobami wybierał osadzenie w dotychczasowej celi z osobami „grypsującymi”, palącymi papierosy i kategorycznie odmówił przeniesienia go do innej celi i osadzenia z osobami nie należącymi do podkultury więziennej. W czasie rozmowy z wychowawcą w lipcu 2007 roku powód nie skarżył się na skład osobowy w celi, w której przebywał. Również treść notatki lekarza zatrudnionego w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Aresztu Śledczego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2007 roku wskazuje, że powód nie zgłaszał się do gabinetu lekarskiego z problemami zdrowotnymi związanymi z paleniem papierosów przez osoby współosadzone. Ustalił Sąd, że w Areszcie Śledczym w Kielcach rozmieszczenie osób tymczasowo aresztowanych w celach mieszkalnych w czasie, gdy osadzonym tam był powód, odbywało się zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach: Kodeksu karnego wykonawczego, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjne – porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1996 roku w sprawie określenia zasad dopuszczalności używania wyrobów --- STRONA 4 --- tytoniowych w obiektach zamkniętych podległych Ministrowi Sprawiedliwości oraz Zarządzenia Nr 6/06 Dyrektora Aresztu Śledczego w Kielcach z dnia 25 stycznia 2006 roku w sprawie ustalenia Porządku Wewnętrznego w Areszcie Śledczym w Kielcach. W 2007 roku powód wystosował skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich odnośnie osadzenia go z osobami palącymi. Po zbadaniu skargi przez Specjalistę ds. Penitencjarnych Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej, zarzuty stawiane przez powoda zostały uznane za bezpodstawne. Powód ma 46 lat, jest kierowcą mechanikiem. Przed osadzeniem w areszcie, nie leczył się na żadne poważne schorzenie, czasem korzystał z przychodni rodzinnej na osiedlu w K. Po opuszczeniu Zakładu Karnego w Rzeszowie zaczął uskarżać się na problemy z kręgosłupem i dostał z tego powodu skierowanie do lekarza specjalisty. Powód utrzymuje też, że w czasie osadzenia w Rzeszowie korzystał z porad lekarza okulisty, ponieważ pogorszył mu się wzrok i otrzymał okulary do czytania. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom powoda, ale tylko w tej części, w jakiej pokrywają się ze stanem faktycznym w sprawie. Nie kwestionował Sąd, że powód jest osobą niepalącą i miał prawo, będąc tymczasowo aresztowanym, by przebywać w celi z osobami o podobnych do niego preferencjach. Jakkolwiek powód przez pewien czas przebywał w celi z osobami palącymi, to był to jego świadomy wybór. Powód należał do podkultury więziennej, co powodowało, że sam dobrowolnie decydował się przebywać w towarzystwie osób o podobnych poglądach, mimo, iż osoby te na co dzień paliły papierosy. Wynika to z wiarygodnych zeznań świadka P K oraz złożonych do akt sprawy dokumentów, z których wynika, że powodowi proponowano zakwaterowanie w celach dla osób niepalących, jednakże ten kategorycznie odmawiał, ponieważ trafiłby wówczas do cel, w których przebywaliby osadzeni nie należący do podkultury więziennej. Dowody jednoznacznie wskazują, że jakkolwiek powód należał do osób niepalących, to przebywając w Areszcie Śledczym w Kielcach świadomym jego wyborem było osadzenie z osobami palącymi, które należały — podobnie jak on, do podkultury więziennej. --- STRONA 5 --- Oceniając zeznania świadków – więźniów współosadzonych z powodem, Sąd zwrócił uwagę, że osoby te podobnie jak powód należały do podkultury więziennej, skutkiem czego wszyscy silnie się ze sobą identyfikują. To powoduje, że wskazani świadkowie powielają jedynie zarzuty powoda i nie podają innych, nieznanych Sądowi okoliczności, które uzasadniałyby żądanie będące przedmiotem rozpoznania. W takim stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że żądanie powoda na uwzględnienie nie zasługuje, bowiem nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 6 kc i nie wykazał by zaistniały przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego w Kielcach, rodzące po jego stronie odpowiedzialność odszkodowawczą, wynikającą z przepisu art. 24 kc i art. 448 kc. Zdaniem powoda strona pozwana naruszyła jego dobra osobiste i choć powód wprost nie nazwał jakie dobra zostały naruszone, to w okolicznościach sprawy Sąd przyjął, że chodzi o prawo do nieprzebywania w celi z osobami używającymi wyrobów tytoniowych. Powód w umieszczeniu go w celi z osobami palącymi upatrywał także narażenia go na utratę zdrowia, którą wycenił na 100.000 złotych. Sąd stwierdził, że by można było mówić o odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa – pozwanej jako stacio fisci, obowiązkiem powoda było wykazanie zaistnienia trzech elementów, które przesądzałyby o uwzględnieniu jego żądania. Miał powód obowiązek udowodnić istnienie szkody, przybierającej postać naruszenia jego dóbr osobistych i narażenia go na znaczną utratę zdrowia, zaistnienie zdarzenia, stanowiącego źródło szkody (umieszczenie go wbrew jego woli w celach z osobami palącymi papierosy) oraz udowodnienie, że pomiędzy zdarzeniem sprawczym, a zaistniałą szkodą wystąpił adekwatny związek przyczynowy — czyli, że szkoda, która wystąpiła jest typowym, normalnym następstwem zaistniałego zdarzenia, które stanowi jej źródło. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się zaistnienia okoliczności która rodziłaby po stronie pozwanego obowiązek odszkodowawczy w postaci zapłaty na jego rzecz zadośćuczynienia w wysokości 100.000 złotych. Powód wprawdzie przez pewien czas przebywał w celi z osobami palącymi, jednakże był to jego świadomy wybór. Powód, ortodoksyjnie uczestniczący w podkulturze więziennej zdecydowanie --- STRONA 6 --- odmówił osadzenia go w celi z osobami niepalącymi, ale nie należącymi do podkultury więziennej ,,niegrypsującymi”, wybierając przebywanie z osobami „grypsującymi”, które jednak używały wyrobów tytoniowych. Zatem przebywanie z takimi osobami było jego świadomym wyborem, a nie koniecznością, za co pozwany nie może ponosić odpowiedzialności. Areszt Śledczy decydując o osadzaniu osób skazanych i tymczasowo aresztowanych kierował się przepisami wynikającymi z powszechnie obowiązujących aktów prawnych oraz aktów prawa wewnętrznego, respektując przy tym uprawnienia osób pozbawionych wolności oraz dbając o ich własne bezpieczeństwo oraz o bezpieczeństwo innych współosadzonych. Nieuzasadniony jest więc zarzut, że pozwany nie respektował prawa powoda do przebywania w celi dla niepalących i naruszył jego dobra osobiste, skoro sam powód odmawiając umieszczenia go w takiej celi wołał przebywać w celi z osobami należącymi do podkultury więziennej mimo, iż denerwował go i przeszkadzał mu dym papierosowy. Priorytetem dla powoda było więc przebywanie w towarzystwie osób o takich samych poglądach, mimo, iż ich zachowanie narażało go na ujemne doznania. Na pierwszym miejscu powód stawiał więc przynależność do podkultury więziennej, a nie własne zdrowie. Nie wykazał też powód, by przebywanie w Areszcie Śledczym w Kielcach wpłynęło na pogorszenie stanu jego zdrowia i to na skutek przebywania w celach z osobami, które paliły papierosy. Pobyt w Szpitalu Więziennym nie był wynikiem przebywania w zadymionych celach, ale zatrucia lekami. Poza tym powód po przeniesieniu do Zakładu Karnego w Rzeszowie narzekał na pogorszenie wzroku i problemy z kręgosłupem. Nie można jednak przyjąć, że dolegliwości te wynikają z przebywania w towarzystwie osób używających wyrobów tytoniowych. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc. Wyrok zaskarżył powód. Zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 24 kc w zw. z art. 448 kc polegającą na ich niezastosowaniu, sprzeczność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przejawiająca się w bezpodstawnym przyjęciu, iż powód przebywał z własnej woli w celach z osobami palącymi, a także w przyjęciu, że --- STRONA 7 --- pozwany nie godził w dobra osobiste powoda, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powód przebywał w celach z osobami palącymi wbrew własnej woli oraz nie zgłaszał administracji zakładu karnego tego problemu. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 217 § 2 kpc w zw. z art. 233 kpc przejawiające się w niedopuszczeniu dowodu z dokumentacji z działu rozmieszczeń i ewidencji zawnioskowanego przez powoda, a tym samym uniemożliwienie mu wykazania, że pomimo wolnych miejsc w celach dla niepalących grypsujących przebywał w celach mieszkalnych z grypsującymi palącymi, a ponadto oparcie wyroku jedynie na fragmentarycznych ustaleniach faktycznych ze względu na pominięcie kluczowego dowodu w postaci dokumentacji z działu rozmieszczeń i ewidencji. Wniósł powód o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz powoda kwoty 100.000 złotych, a w przypadku uznania, że ze względu na pominięcie dowodu z dokumentacji z działu rozmieszczeń i ewidencji wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem powoda, jego przebywanie w celach z osadzonymi palącymi wynikało z celowego, złośliwego działania służby więziennej. Istniała bowiem realna możliwość stworzenia cel wyłącznie dla niepalących. Sąd bezpodstawnie przyjął, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności z art. 24 kc w zw. z art. 448 kc. Ciężar dowodu, że warunki z zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych spoczywa na pozwanym. Poza sporem jest, że powód przebywał w celach z osobami palącymi, a więc bezspornym jest, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci godności ludzkiej, zdrowia oraz prawa do przebywania z osobami niepalącymi. To pozwany powinien wykazać, że umieszczenie powoda w celach dla niepalących z osobami palącymi, czy też w celach dla palących było zgodne z prawem. Powód kwestionował twierdzenia strony pozwanej, że przebywanie w celach z palącymi było jego świadomym wyborem. Z dowodów zaoferowanych przez pozwanego nie wynika, by powód wyraził zgodę na przebywanie w calach z osobami palącymi, a wręcz przeciwnie powód swoim zachowaniem dowiódł, że się temu sprzeciwiał, składając zażalenie do Rzecznika --- STRONA 8 --- Praw Obywatelskich. Powód musiał przebywać w celach z palącymi i jego wola w tej kwestii nie miała żadnego znaczenia. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda na uwzględnienie nie zasługuje. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, a to art. 217 § 2 kpc w związku z art. 233 kpc, bowiem dopiero prawidłowe ustalenia faktyczne, mające oparcie we właściwie dokonanej ocenie dowodów pozwala na ocenę czy Sąd właściwie zastosował przepisy prawa materialnego. Art. 217 kpc w § 2 stanowi, że sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione, lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki. Powód domagał się dopuszczenia dowodu z dokumentacji z działu rozmieszczeń i ewidencji, co jego zdaniem pozwoliłoby na dokonanie ustaleń odpowiadających rzeczywistości oraz na weryfikację zeznań świadka P K. Dowód ten miał służyć ustaleniu kiedy powód został osadzony w areszcie, jak długo tam przebywał, w jakich celach przebywał, czy był osadzany w celach dla niepalących, z kim przebywał w celach i czy były to osoby niepalące. W piśmie z dnia 22 stycznia 2009 roku pozwany wskazał, że administracja aresztu Śledczego nie ma możliwości kto z kim, kiedy i w jakiej celi przebywał, bowiem nie prowadzi dokumentacji archiwalnej w tym zakresie. Podnoszony przez powoda zarzut nie znajduje uzasadnienia. Wskazać należy na ustalenie Sądu, że powód przebywał w celach dla niepalących, ale były z nim osadzane osoby palące i niepalące, a zatem, nie było potrzeby by ustaloną już okoliczność potwierdzać także dokumentacją strony pozwanej. Podała przy tym strona pozwana, że za okres wsteczny taka dokumentacja nie istnieje. Nie można w takiej sytuacji przyjąć, że strona pozwana odmówiła przedstawienia posiadanej dokumentacji. Ponadto o ile powód domagał się przedłożenia dokumentacji przez pozwaną, winien był skonkretyzować przedstawienia jakich dokumentów się domaga, a nie --- STRONA 9 --- tylko wskazywać ogólnie, że chodzi o dokumentację z działu rozmieszczeń i ewidencji. Art. 233 kpc statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, wedle której sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczają przepisy prawa procesowego, zasady doświadczenia życiowego i reguły logicznego rozumowania. Dlatego też skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 kpc wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest wystarczające natomiast przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak np. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 listopada 1998 r. II CKN 4/98 – niepublikowane). W takim rozumieniu uznać należy, że Sąd Okręgowy przepisu art. 233 § 1 kpc nie naruszył. Podziela Sąd Apelacyjny dokonaną ocenę, że zeznania świadka P K są wiarygodne i znajdują potwierdzenie w sporządzanych notatkach służbowych. Brak jest podstaw do przyjęcia twierdzenia powoda, że notatki te sporządzone zostały na użytek niniejszego procesu. Ustalenia Sądu pierwszej instancji są zatem prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za swoje. Zwrócicie też trzeba uwagę, czego powód zdaje się nie w pełni brać pod uwagę, że o rozmieszczeniu osób osadzonych w areszcie i w zakładzie karnym decyduje cały szereg zasad i kryteriów. Np. nie osadzani są wspólnie grypsujący i niegrypsujący, tymczasowo aresztowani i odbywający karę, osoby aresztowane do jednej sprawy. Dokonując rozmieszczenia aresztowanych i osadzonych służby więzienne muszą mieć na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa tak poszczególnym osobom przebywającym w areszcie jak i zapewnienie porządku i spokoju, a także prawidłowego toku toczących się postępowań. Dodatkowo w przypadku powoda nie mógł on przebywać w celi jednoosobowej z uwagi na jego własne bezpieczeństwo, ponieważ powodowi zdarzyło się wcześniej dokonać samouszkodzenia. Zachowanie wszystkich tych zasad w istocie mogło nieraz prowadzić do tego, że w jednej celi umieszczane były osoby palące i niepalące. --- STRONA 10 --- W umieszczeniu go w celi łącznie z osobami palącymi powód upatrywał naruszenia jego dóbr osobistych w postaci godności ludzkiej, zdrowia oraz prawa do przebywania z osobami niepalącymi. Ocena czy roszczenia powoda są usprawiedliwione zależała w pierwszym rzędzie od ustalenia czy pozwany rzeczywiście dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powoda. Dobra osobiste człowieka podlegają bowiem ochronie prawa cywilnego (art. 23 kc), ciężar zaś wykazania, ze doszło do ich naruszenia spoczywa na powodzie. Sąd Okręgowy jakkolwiek wprost nie stwierdził czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, to ustalił, że powód przebywał w celach z osobami palącymi, z tym że nie może to rodzić odpowiedzialności strony pozwanej, ponieważ przebywanie z osobami palącymi było wyborem powoda, gdyż przedkładał on przebywanie w jednej celi z palącymi grypsującymi, możliwe zaś było osadzenie go z palącymi niegrypsującymi, na co powód się nie godził. Obiektywnie rzecz ujmując strona pozwana nie zapewniła powodowi (przynajmniej przez pewien czas pobytu a areszcie) przebywania w celi z osobami, które nie używają wyrobów tytoniowych. Pamiętać jednak należy, że dopiero uznanie, że działanie naruszające dobra osobiste było bezprawne pozwala na uwzględnienie roszczeń zmierzających do ochrony tych dóbr i usunięcia skutków naruszenia, a zatem na przyjęcie odpowiedzialności osoby naruszającej dobra. Z art. 24 § 1 kc wynika domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, co oznacza, że wykazanie samego faktu naruszenia dobra obciąża powoda, ale już nie na powodzie spoczywa ciężar wykazania bezprawności działań naruszających dobra osobiste. To pozwany chcą uwolnić się od odpowiedzialności, może wykazywać, że jego działanie nie nosi cech bezprawności. Z powołanego przepisu wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że ochrona przysługuje wyłącznie przed działaniem bezprawnym. Bezprawność jest więc konieczną przesłanką do udzielenia ochrony. Przyjmuje się, że bezprawnym jest każde działanie, które jest sprzeczne z normą prawną, porządkiem prawnym, a także z zasadami współżycia społecznego. W orzeczeniu z dnia 19 października 1989 roku II CR 419/89 (OPS 11-12/90 poz. 377) Sąd Najwyższy stwierdził, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające --- STRONA 11 --- dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi jedna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego tj działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. By zatem uwolnić się od odpowiedzialności pozwany musi wykazać, że zachodzi któraś z wymienionych okoliczności. Pozwany kwestionując swoją odpowiedzialność twierdził, że powód przebywał w celi z osobami palącymi za swoja zgodą, a wręcz na życzenie. Odmawiał bowiem pobytu w celi z osobami niepalącymi, ale niegrypsującymi, przedkładając nad pobyt w niezadymionym pomieszczeniu, towarzystwo osadzonych grypsujących. Przebywanie z osobami palącymi było jednakże przejściowe. Istotnie, prawidłowe ustalenia Sądu pozwalają na przyjęcie, że powód co prawda przebywał przez pewien czas w celach wraz z osobami palącymi, ale wyraził na to zgodę. Zgoda pokrzywdzonego zaś wyłącza bezprawność działania. Dla oceny bezprawności działania pozwanego aresztu istotne jest też, że rozmieszczanie osób aresztowanych i skazanych nie jest dowolne, a musi odpowiadać określonym zasadom. Powód zarzucał stronie pozwanej, że w calach z osobami palącymi umieszczany był złośliwie, co niewątpliwie sugeruje, że było to celowe, zawinione działanie strony pozwanej. Celowego, złośliwego działania pozwanego Aresztu powód jednakże nie wykazał. Fakt, że powód w piśmie skierowanym do Rzecznika Praw Obywatelskich wyraził swój sprzeciw wobec umieszczenia go z osobami palącymi i że dążył do tego by przebywać z niepalącymi nie stoi na przeszkodzie przyjęciu, że ostatecznie zgodził się przebywać z takimi osobami, preferując osoby grypsujące, chociaż palące. Ostatecznie więc nie można stronie pozwanej przypisać bezprawności działania, a w konsekwencji odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda. --- STRONA 12 --- W niniejszym postępowaniu powód obciążając pozwanego na naruszenie jego dóbr osobistych, domagał się jedynie zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 kc. Niezależnie więc od powyższych uwag stwierdzić należy, że przepis ten znajduje zastosowanie tylko w przypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych, samo zaś spełnienie przesłanki bezprawności nie jest wystarczające. Ponadto ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, że sąd nie ma obowiązku zasądzania zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenie dób osobistych (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19.04.2006 r. II PK 245/05 OSNP 2007/7-8/101). Decydującym kryterium powinien być stopień winy naruszającego dobra osobiste i poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W niniejszym przypadku zaś trudno by się było dopatrzeć zawinienia strony pozwanej, która rozmieszczając osadzonych w celach musiała przede wszystkim kierować się zapewnieniem bezpieczeństwa wszystkim przebywającym w areszcie osobom, a także zasadami wskazanymi powyżej. Sam zaś fakt, że powód dążył do przebywania z osobami niepalącymi nie przesądza o jego poczuciu pokrzywdzenia, skoro wyrażał zgodę na pobyt z palącymi, byle należeli oni do podkultury więziennej. Zauważyć też trzeba, że jakkolwiek powód odwoływał się do naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia i twierdził, że pobyt w zadymionych celach wywołał u niego schorzenia, to ciężar wykazania tej ostatniej okoliczności niewątpliwie spoczywał na powodzie. Powód zaś obowiązkowi temu nie sprostał. Powód nie wykazał, by przebywanie w celach razem z osobami palącymi pogorszyło stan jego zdrowia. Powód w trakcie pobytu w areszcie przebywał w Szpitalu Więziennym w Krakowie, jednakże było to związane z zatruciem lekami, a nie przebywaniem w zadymionym pomieszczeniu. Także po opuszczeniu aresztu powód skarżył się tylko na pogorszenie wzroku i problemy z kręgosłupem. Również więc z takich powodów powództwo nie mogłoby zostać uwzględnione. Zatem nie znajdując podstaw do kwestionowania zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc apelację powoda oddalił.