Postanowienie I ACa 183/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 183/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Zofia Kawińska-Szwed Sędziowie : SA Joanna Skwara-Kałwa (spr.) SA Elżbieta Karpeta Protokolant : Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko Aeroklubowi (...) w K. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II C 252/10 1) zmienia zaskarżony wyrok w punktach 1, 2 i 4 w ten sposób, że powództwo oddala i zasądza od powoda na rzecz pozwanego 6707 (sześć tysięcy siedemset siedem) złotych tytułem kosztów postępowania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego 870 (osiemset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akta I ACa 183/11 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód A. K. wniósł przeciwko pozwanemu Aeroklubowi (...) w K. pozew o ochronę dóbr osobistych. Powód domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 35 000 zł z odsetkami oraz zobowiązania pozwanego do zamieszczenia przeprosin w czasopismach (...) i (...), wysłania przeprosin do Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Prezydenta Miasta K., Wojewody (...) i Aeroklubu (...), zamieszczenia przeprosin na głównej stronie internetowej i tablicy ogłoszeń pozwanego, a także przywrócenia mu członkostwa pozwanego Aeroklubu. W toku procesu powód podał, że domaga się przeprosin następującej treści: Zarząd Aeroklubu (...) i Sąd Koleżeński tegoż aeroklubu w osobach niżej podpisanych przeprasza Pana A. K. za niezgodne z prawem wykluczenie go z członkostwa aeroklubu. Błędnie podjęta nasza decyzja przysporzyła Panu A. K. i strat materialnych i osobistych, za co jeszcze raz przepraszamy”. Pozwany Aeroklub (...) w K. wniósł o odrzucenie pozwu w zakresie żądania powoda przywrócenia go w poczet członków Aeroklubu (...), o oddalenie powództwa w pozostałej części i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 21 września 2009 r. Sad Okręgowy w Katowicach zobowiązał pozwanego do opublikowania w czasopismach (...) i (...) w działach ogłoszenia w rozmiarze dwóch modułów reklamowych w wymiarze pojedynczego modułu nie mniejszym niż 87 mm na 60 mm przeprosin następującej treści: Zarząd Aeroklubu (...) i Sąd Koleżeński tego aeroklubu przepraszają Pana A. K. za niezgodne z prawem wykluczenie go z aeroklubu. Błędnie podjęta nasza decyzja przysporzyła Panu A. K. strat materialnych i osobistych, za co jeszcze raz przepraszamy”. Sąd nadto zobowiązał pozwanego do umieszczenia przeprosin na głównej stronie internetowej Aeroklubu (...) przez 6 miesięcy, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania, odrzucił pozew w części, w której powód domagał się przywrócenia go w poczet członków Aeroklubu (...), oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 r. uchylił ten wyrok w punktach 1,2,3,6 i 7 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego, za podstawę orzeczenia przyjmując art. 386 § 4 kpc. Sąd Apelacyjny wskazał na konieczność dokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny czy wykluczenie powoda ze stowarzyszenia, a to pozwanego Aeroklubu orzeczeniem sądu koleżeńskiego stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych, a jeśli tak to czy działanie pozwanego było bezprawne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Katowicach zaskarżonym wyrokiem zobowiązał pozwany Aeroklub (...) w K. do opublikowania w czasopismach (...) i (...) w działach ogłoszenia, w rozmiarze pojedynczego modułu nie mniejszym niż 87 mm na 60 mm, przeprosin następującej treści: Zarząd Aeroklubu (...) i Sąd Koleżeński tego aeroklubu przepraszają Pana A. K. za niezgodne z prawem wykluczenie go z aeroklubu. Błędnie podjęta nasza decyzja przysporzyła Panu A. K. trosk osobistych, za co jeszcze raz przepraszamy.”, zobowiązał pozwanego do zamieszczenia przeprosin o treści jak w punkcie 1 na głównej stronie internetowej Aeroklubu (...) przez okres 6 miesięcy, oddalił powództwo w pozostałej części i zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu. Wyrok ten Sąd Okręgowy oparł na następujących istotnych ustaleniach: Spółka Akcyjna (...), w której powód A. K. jest prezesem zarządu zawarła w dniu 30 czerwca 2002 roku z Aeroklubem (...) w K. umowę najmu lokalu użytkowego zlokalizowanego na parterze segmentu B budynku administracyjno – gospodarczego (...). Powód przystąpił do pozwanego Aeroklubu, został członkiem jego zarządu, a następnie jego wiceprezesem. W początkowym okresie współpraca pomiędzy stronami układała się w sposób poprawny, powód zaangażowany był w działalność Aeroklubu (...), corocznie organizował na terenie(...)Międzynarodowe Targi Samolotów Lekkich i --- STRONA 3 --- Ultralekkich. W dniu 30 listopada 2004 roku Aeroklub (...) wypowiedział Spółce (...)umowę najmu z uwagi na zaległości czynszowe. W dniu 27 marca 2006 roku powód po zebraniu członków zarządu złożył oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji wiceprezesa Aeroklubu (...) podając jako powód naganne zachowanie A. W.. Powód złożył w Prokuraturze zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez członków zarządu Aeroklubu (...). Postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 roku Prokuratura Rejonowa K. – W. w K. umorzyła śledztwo w sprawie nadużycia uprawnień przez członków zarządu pozwanego działania na szkodę pozwanego poprzez zawarcie niekorzystnej umowy dzierżawy. Mimo prób negocjacji, pomiędzy pozwanym a spółką (...)nie doszło do zawarcia porozumienia w przedmiocie możliwości udostępnienia spółce innych powierzchni użytkowych. Powód poinformował Prezydenta Miasta K. w piśmie z dnia 19 lutego 2007 roku o powodach rezygnacji z organizacji corocznych Międzynarodowych Targów Samolotów Lekkich i Ultralekkich w postaci negatywnej postawy członków władz pozwanego uniemożliwiającej wedle stanowiska powoda organizację targów. Zarząd pozwanego w dniu 3 marca 2007 roku złożył do Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) w K. wniosek o nałożenie kary organizacyjnej na powoda, uzasadniając to podejmowaniem przez powoda działań na szkodę pozwanego, naruszenia przezeń statutu w zakresie nieprzestrzegania uchwał i postanowień władz pozwanego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż powód jako członek zarządu pozwanego posiadał pełną wiedzę dotyczącą działalności gospodarczej Aeroklubu (...) oraz podejmowanych przez Zarząd decyzji o charakterze strategicznym. Dalej pozwany wskazał, że z tytułu umowy najmu zawartej pomiędzy pozwanym a Spółką (...)poniósł szkodę w związku z zaległościami czynszowymi oraz w opłatach za świadczenia dodatkowe. Z uwagi na postępowanie powoda kolejna umowa najmu pomieszczeń w budynku B nie mogła dojść do skutku, co naraziło pozwanego na dodatkowe straty materialne. Wobec wykorzystywania przez powoda zajmowanego stanowiska członka zarządu pozwanego i konfliktu pomiędzy spółką (...)a pozwanym, Aeroklub (...) zajął stanowisko o braku możliwości dalszej współpracy z powodem, a Sąd Koleżeński pozwanego złożył wniosek o nałożenie kary organizacyjnej na powoda. Ponadto jako przyczynę złożenia wniosku w przedmiocie wykluczenia powoda ze stowarzyszenia podano rozgłaszanie przez niego negatywnych opinii na temat członków zarządu pozwanego pośród pilotów aeroklubu oraz władz miasta. W toku posiedzenia Sądu Koleżeńskiego w dniu 26 marca 2007 roku na podstawie § 39 w zw. z § 23 pkt 4 i 7 Regulaminu Sądu Koleżeńskiego z 1992 roku zawieszono powoda w prawach członka Aeroklubu (...) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podano, iż ustalenia poczynione w trakcie posiedzenia w dużym stopniu uprawdopodabniają fakt wykorzystywania przez powoda zajmowanego przez niego stanowiska członka zarządu w sposób przynoszący szkody moralne i materialne pozwanemu oraz fakt publicznego wyrażania przezeń subiektywnych i krzywdzących ocen o innych członkach społeczności, w tym o członkach organów pozwanego. W piśmie z dnia 1 kwietnia 2007 roku powód złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Rozpoznając sprawę powoda Sąd Koleżeński stosował Regulamin Sądu Koleżeńskiego z 1992 roku. Akta sprawy powoda nie zostały przekazane przez Sąd Koleżeński pozwanego do Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...). Wobec zarzutów powoda, że Sąd Koleżeński pozwanego prowadzi postępowanie nie przestrzegając przepisów obowiązującego regulaminu, Sąd Koleżeński pozwanego bezskutecznie zwracał się kilkukrotnie do Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) o przesłanie uwierzytelnionego odpisu tekstu aktualnie obowiązującego Regulaminu Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu(...)i Aeroklubów (...) zatwierdzonego na posiedzeniu Sądu Koleżeńskiego w dniu 25 stycznia 2003 roku. Wobec braku odpowiedzi na ponawiane zapytania do Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) Sąd Koleżeński pozwanego w toku posiedzenia w dniu 8 września 2007 roku postanowił przyjąć jako podstawę prawną postępowania w sprawie powoda Regulamin zawarty w dokumencie znajdującym się w posiadaniu pozwanego, tj. z 1992 roku. Sąd Koleżeński pozwanego nie potraktował przyniesionego przez powoda w toku posiedzenia wydruku ze strony internetowej Aeroklubu (...) www.(...)jako źródła obowiązującego go prawa --- STRONA 4 --- W toku posiedzenia Sądu Koleżeńskiego z dnia 3 października 2007 roku poza przyjęciem jako obowiązującej podstawy prawnej orzekania w sprawie powoda Regulaminu Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) ze stycznia 1992 roku zawartego w dokumencie znajdującym się w posiadaniu pozwanego, wznowiono postępowanie oraz na podstawie § 39 ust. 2 Regulaminu pozostawiono pismo powoda z dnia 1 kwietnia 2007 roku bez dalszego biegu. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 roku Sąd Koleżeński uznał powoda za winnego działania na szkodę pozwanego i na mocy § 8 ust. 4 Statutu Aeroklubu (...) wykluczył powoda z Aeroklubu (...), przy czym przedmiotem rozpoznania były jedynie zarzuty rozpowszechniania przez powoda niezgodnych z prawdą informacji dotyczących prac zarządu i podejmowanych decyzji oraz uchwał, a nie zarzuty dotyczące rozliczeń finansowych. W piśmie skierowanym przez Sąd Koleżeński pozwanego do powoda z dnia 7 grudnia 2007 roku zawarto pouczenie, iż zgodnie z § 4 ust. 1 Regulaminu Sądu Koleżeńskiego na postanowienie przysługuje powodowi prawo do wniesienia odwołania (apelacji) na piśmie w terminie siedmiu dni od otrzymania orzeczenia do organu, który wydał orzeczenie. (pismo Sądu Koleżeńskiego z dnia 7 grudnia 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego 0701). Przesyłka ta została nadana pod adresem powoda w dniu 14.12.2007 r. i w dn. 2.01.2008 r. została zwrócona jako niepodjęta w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania. W dniu 16 stycznia 2008 roku wpłynęło do pozwanego pismo powoda datowane na 14 stycznia 2008 roku zawierające odwołanie od postanowienia Sądu Koleżeńskiego w przedmiocie wykluczenia z Aeroklubu (...). Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i podniósł, że termin dla rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Sąd Koleżeński został przekroczony wobec określenia w statucie Aeroklubu (...) długości terminu dla zakończenia postępowania na 90 dni. Ponadto powód podniósł, że został wykluczony ze stowarzyszenia w oparciu o nieaktualny w chwili orzekania tekst regulaminu Sądu Koleżeńskiego. W trakcie posiedzenia Sądu Koleżeńskiego pozwanego w dniu 22 stycznia 2008 roku stwierdzono, iż odwołanie powoda zostało wniesione po upływie terminu 7 dni od jego doręczenia powodowi i wydano postanowienie w przedmiocie jego pozostawienia bez dalszego biegu. W okresie od 3 marca 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku w Statucie Aeroklubu (...) nie dokonywano zmian, a w czasie tym obowiązywał Regulamin Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) i Aeroklubów(...)uchwalony w dniu 25 stycznia 2003 roku na posiedzeniu Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) w L.. Pierwszy Wiceprezydent Miasta K., działając w zastępstwie Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 28 w zw. z art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku – Prawo o stowarzyszeniach nakazał podjęcie działań w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie wykluczenia powoda z członkostwa pozwanego. Na podstawie zebranej dokumentacji stwierdzono bowiem, iż odwołanie powoda rozpatrzone zostało przez Sąd Koleżeński pozwanego w oparciu o nieobowiązujący Regulamin Sądu Koleżeńskiego z 1992 roku, pomimo mocy obowiązującej Regulaminu z 2003 roku, przewidującego 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania, co skutkowało nieuzasadnionym pozbawieniem powoda członkostwa w stowarzyszeniu. Mając na uwadze te ustalenia Sąd Okręgowy wskazał, że oceniając obiektywnie, z punktu widzenia rozsądnego człowieka przypisanie powodowi działania na szkodę lotnictwa, można uznać, że wpływało to zarówno na jego dobre imię w środowisku, jak i poczucie własnej wartości. Naraziło go także na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania tej innej, niż zawodowa działalności, ponieważ nie była to przykrość lub niedogodność, ale poważny zarzut, który wywołał określone reperkusje w postaci niechęci do kontaktów z powodem, a nawet jego izolację. Wiadomość o wykluczeniu i jego podstawach została przez władze stowarzyszenia przekazana jego członkom oraz innym Areoklubom, pomimo że decyzja nie była jeszcze prawomocna, a dodatkowo podjęta została w oparciu o nieaktualną treść regulaminu. Takie stanowisko w ocenie Sądu Okręgowego aktualizuje potrzebę rozważenia czy działanie pozwanego – orzeczenie kary dyscyplinarnej wykluczenia z członkostwa w Aeroklubie było bezprawne. --- STRONA 5 --- Zdaniem Sądu Okręgowego trafny był podnoszony przez powoda zarzut, iż Sąd Koleżeński rozpoznając jego sprawę posługiwał się nieaktualnym regulaminem z 1992 r. Podał Sąd Okręgowy, że w niniejszej sprawie prawa powoda, wynikające z przynależności do pozwanego stowarzyszenia zostały zakwestionowane przez pozbawienie go członkostwa. Powodem tego było przypisanie mu działalności na szkodę pozwanego przez publiczne rozgłaszane nieprawdziwych informacji o jakoby nieprawidłowych działaniach władz pozwanego. Oczywiście każde stowarzyszenie ma prawo do oceny działalności swoich członków i stosowania wobec nich ewentualnych środków dyscyplinujących. Jednakże w takim wypadku musi istnieć podstawa do ich zastosowania i to zarówno materialna czyli postępowanie członka musi być naganne, jak i proceduralna, a więc orzeczony środek musi być przewidziany w wewnętrznych przepisach, a sposób jego zastosowania powinien być właściwy. Przedmiotem rozpoznania Sądu Koleżeńskiego był tylko jeden zarzut – działania na szkodę Aeroklubu przez rozgłaszanie przez A. K. nieprawdziwych informacji, tym samym także poza zainteresowaniem sądu były kwestie związane z rozliczeniami finansowymi pomiędzy spółką powoda, a pozwanym. Stawiane powodowi zarzuty, sprowadzały się do twierdzeń, że składał „niczym nie poparte doniesienia do organów ścigania o popełnieniu przez członków zarządu stowarzyszenia przestępstw powodujących wyrządzenie szkody w wielkich rozmiarach” i „stawiał władze Aeroklubu w niekorzystnym świetle podczas kontaktów z władzami samorządowymi”. Sam powód w trakcie postępowania przed Sądem Koleżeńskim przyznał, że kilkakrotnie wypowiadał się negatywnie w obecności członków zarządu Aeroklubu (...) i kierował do Sądu Koleżeńskiego tego Aeroklubu zawiadomienia o nieprawidłowościach w działaniu Aeroklubu (...), jak również złożył doniesienia do prokuratury, a więc do organów, które były uprawnione do wglądu w sprawy stowarzyszenia. Podobnie należy potraktować wystąpienia do Prezydenta Miasta K., który jest organem nadzorującym stowarzyszenie w myśl art. 8 ust. 5 ustawy prawo o stowarzyszeniach. Tym samym trudno zgodzić się z poglądem, że powód publicznie rozgłaszał nieprawdzie informacje szkodzące stowarzyszeniu, każdy obywatel ma bowiem prawo do wyrażania swego zdania oraz prawo do występowania do stosownych organów i instytucji z wnioskami i żądaniami podjęcia działań leżących w ich kompetencjach. Jest to związane także z prawem do krytyki. Tym samym wydaje się, że powód miał prawo występowania do odpowiednich organów celem podjęcia przez nie działań zmierzających do ochrony prawa i mogła w tym celu podawać fakty uzasadniające swoje wystąpienia, o ile polegały one na prawdzie i miały stosowną formę. Karanie członków za realizowanie ich uprawnień jest naruszeniem ich prawa do swobodnej wypowiedzi i prowadzi do niekorzystnych społecznie skutków, przez zaniechanie kontroli działalności poszczególnych podmiotów. Podniósł też Sąd Okręgowy, że dodatkowo w niniejszej sprawie naruszając wewnętrzne przepisy statutu i regulaminu działania sądu koleżeńskiego pozwany uniemożliwił kontrolę swojego orzeczenia przez sąd nadrzędny, uznał bowiem odwołanie powoda za złożone po terminie i nie przekazał odwołania i akt Sądowi Koleżeńskiemu Aeroklubu (...). Z powyższych względów, zdaniem Sądu Okręgowego, działanie pozwanego jako niezgodne z obowiązującymi zasadami, wynikającymi z przepisów prawa czy utrwalonych reguł zachowania się - niezależnie od oceny moralnej tego zjawiska - nie może być uznane za mieszczące się w granicach prawa, a zatem było bezprawne i naruszało godność osobistą osoby, której dotyczyło. To zaś na podstawie przepisu art. 24 § 1 kc uprawnia powoda do żądania usunięcia przez pozwanego skutków dokonanego naruszenia w szczególności przez złożenie oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. W apelacji od tego wyroku pozwany zaskarżył go w punktach: 1,2 oraz 4 i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach a nadto o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje. --- STRONA 6 --- Skarżący zarzucił - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że powód na skutek wykluczenia go z pozwanego stowarzyszenia został pozbawiony możliwości uzyskania licencji oraz możliwości latania, podczas gdy powód takich możliwości nie został pozbawiony i cały czas je posiada - naruszenie prawa materialnego, a to art. 96 ustawy prawo lotnicze poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że członkostwo w stowarzyszeniu Aeroklub (...) w K. jest warunkiem uzyskania licencji lotniczej - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż wiadomość o wykluczeniu powoda i jego podstawach została przez pozwanego rozpowszechniona, w tym przekazana jego członkom oraz innym stowarzyszeniom, podczas gdy takie działanie ze strony pozwanego nie miało miejsca - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wykluczenie powoda z członkostwa w pozwanym stowarzyszeniu było bezprawne - istotną sprzeczność między wyrokiem, a jego uzasadnieniem, co do treści nakazanych przeprosin - naruszenie art. 100 kpc poprzez zniesienie między stronami kosztów procesu, podczas gdy powód co do roszczeń majątkowych uległ w całości a co do roszczeń niemajątkowych w przeważającej części. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie, a jej zarzuty są trafne o ile zmierzają do podważenia stanowiska Sądu Okręgowego, co do bezprawności działania po stronie pozwanego Aeroklubu. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne, za wyjątkiem jednak tego ustalenia, że to pozwany uniemożliwił powodowi zaskarżenie postanowienia Sądu Koleżeńskiego o jego wykluczeniu z Aeroklubu (...). Postanowienie Sądu Koleżeńskiego o wykluczeniu powoda wydane zostało w dniu 7 grudnia 2007 r. a następnie doręczono je powodowi, który w dniu 16 stycznia 2008 r. wniósł odwołanie od tego postanowienia. Odwołanie to postanowieniem z dnia 22 stycznia 2008 r. pozostawiono bez nadania dalszego biegu jako spóźnione. Postanowienie z dnia 22 stycznia 2008 r. przesłano powodowi wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W aktach Sądu Koleżeńskiego sygn. 0701 brak dowodu doręczenia tego ostatniego postanowienia powodowi, nie mniej w toku procesu powód nie twierdził by go nie otrzymał, poza sporem też było, że powód postanowienia o pozostawieniu jego odwołania bez biegu nie zaskarżył. Na rozprawie apelacyjnej powód podał: „Nie pamiętam czy otrzymałem postanowienie z dnia 22 stycznia 2008 r., jednakże nie zaskarżyłem tego postanowienia, uważałem bowiem, że całe postępowanie jest prowadzone niezgodnie z prawem”(oświadczenie powoda – k. 362). W tych warunkach za uzasadniony uznać należy zarzut apelacji, że to wyłącznie z przyczyn leżących po stronie powoda nie doszło do kontroli instancyjnej postanowienia o wykluczeniu go z członkostwa. Postanowienie o pozostawieniu odwołania bez biegu było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, powód mógł go zaskarżyć, czego nie uczynił (§ 22 regulaminu). Ustalić zatem należało, że powód nie skorzystał z prawa do zaskarżenia postanowienia z dnia 22 stycznia 2008 r., wskutek czego wyłączona został możliwość kontroli instancyjnej tego postanowienia, jak i ewentualnie postanowienia o wykluczeniu. Poczynienie takiego ustalenie sprawia, że nie można zgodzić się z poglądem Sądu Okręgowego, który przyjął, iż działanie pozwanego Aeroklubu było bezprawne. Skoro powód nie skorzystał z możliwości zakwestionowania niekorzystnego dla niego orzeczenia w sposób przewidziany statutem stowarzyszenia i regulaminem Sądu Koleżeńskiego, to nie sposób zaaprobować jego zapatrywanie, że działanie pozwanego ocenić należało za bezprawne a spór między stronami winien być przeniesiony na płaszczyznę sporu sądowego, którego przedmiotem jest ochrona dóbr osobistych. Samo przeświadczenie powoda, że postępowanie przed Sądem Koleżeńskim było niezgodne z prawem nie jest wystarczające dla uznania działania pozwanego, polegającego na wydaniu postanowienia o wykluczeniu powoda --- STRONA 7 --- za bezprawne. Co prawda rację ma powód, podnosząc że postępowanie przed Sądem Koleżeńskim pozwanego Aeroklubu prowadzone było w oparciu o nieaktualny regulamin z 1992 r. gdy tymczasem obowiązywał w jego toku Regulamin Sądu Koleżeńskiego Aeroklubu (...) i Aeroklubów (...) uchwalony w dniu 25 stycznia 2003 r., to jednak nie jest to równoznaczne z przyjęciem, że wadliwe jest samo wydane orzeczenie, za którego treść powód domaga się przeproszenia. W istocie powód nie wskazał nawet, jaki wpływ na wydanie postanowienia o jego wykluczeniu miało zastosowanie regulaminu z 1992 r. a co za tym idzie nie wykazał aby wskutek tego uchybienia o charakterze proceduralnym doszło do wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że regulamin z 1992r. przewidywał termin 7 dniowy do zaskarżania orzeczeń Sądu Koleżeńskiego a regulamin z 2003 r. przewiduje termin 14 dniowy. Zatem to termin 14 dniowy winien być brany pod uwagę przy ocenie czy odwołanie powoda zostało wniesione w terminie. Jednakże rację ma skarżący podnosząc, że nawet przy przyjęciu 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, odwołanie powoda wniesione w dniu 16 stycznia 2008 r. musiałoby być uznane za spóźnione. Skoro powoda zawiadomiono powtórnie o przesyłce zawierającej odpis postanowienia o wykluczeniu w dniu 24 grudnia 2007 r., to zasadnie w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2008 r. przyjęto, że stosownie do art. 44 kpa należało przesyłkę uznać za doręczoną z dniem 31 grudnia 2007r. Wobec tego 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 stycznia 2008 r. a powód złożył odwołanie w dniu 16 stycznia 2008 r., czyli po terminie. Jakkolwiek więc, prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy, że Sąd Koleżeński prowadził postępowanie w oparciu o nieaktualny regulamin, to jednak brak podstaw by z tej tylko przyczyny uznać wydane postanowienie o wykluczeniu powoda ze stowarzyszenia za bezprawne. Jak słusznie wskazuje Sąd Okręgowy działalność pozwanego regulują przepisy prawa, w tym ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. prawo o stowarzyszeniach (tj. Nr 79, poz. 855 z 2001 r. ze zm.),zgodnie z którym stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (art. 2 ust. 2). Co za tym idzie ingerencja organów zewnętrznych w sprawy stowarzyszenia może mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacji naruszenia prawa lub przepisów statutu. W rozpoznawanej sprawie natomiast sytuacja jest taka, że nie doszło do wyeliminowania z obrotu postanowienia Sądu Koleżeńskiego pozwanego o wykluczeniu ze stowarzyszenia z przyczyn leżących po stronie powoda, który nie skorzystał z możliwości jego kontroli instancyjnej przez Sąd Koleżeński Aeroklubu (...). Jednocześnie nie ma podstaw do przyjęcia, że w toku prowadzonego przeciwko powodowi postępowania przed Sądem Koleżeńskim doszło do wyraźnego i poważnego naruszenia przepisów, zwłaszcza w sposób powodujący wykroczenie poza cel i niezbędność postępowania (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 października 2003 r. sygn. I PK 414/02). Tym samym uznać należy, że działanie pozwanego nie było bezprawne, co wyłącza jego odpowiedzialność na podstawie art. 24 § 1 kc. Odnosząc się do rozważań Sądu Okręgowego, co do wykazania przez powoda pierwszej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, jaką jest naruszenie jego dóbr osobistych, uznać należy, że zasługują one na podzielenie. Jednak samo uznanie, że pozwany przez wydanie orzeczenia, którym uznano powoda winnym działania na szkodę stowarzyszenia Aeroklub (...) w K. i wykluczono go z Aeroklubu (...), naruszył godność powoda, nie jest wystarczające dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego a to z uwagi na fakt, że działał on w ramach porządku prawnego. Jak wyżej wskazano skarżący nie skorzystał z możliwości zweryfikowania wydanego orzeczenia w trybie wewnętrznym, obowiązującym w stowarzyszeniu przez Sąd Koleżeński Aeroklubu (...) a to ten Sąd posiadał kompetencje pozwalające na ocenę merytorycznej słuszności zapadłego postanowienia o wykluczeniu, przy uwzględnieniu specyfiki środowiska lotniczego, zwłaszcza w tym zakresie czy powód uporczywie szkalował władze Stowarzyszenia czy też realizował przysługujące mu prawo do krytyki. W tych warunkach, skoro jednocześnie brak było podstaw do przyjęcia, że w toku prowadzonego postępowania przed Sądem Koleżeńskim pozwanego, doszło do poważnego naruszenia prawa, skutkującego uznaniem po stronie pozwanego bezprawności działania, powództwo w braku podstaw z art. 24 § 1 kc nie mogło być uwzględnione. Z tych też względów Sąd Apelacyjny w oparciu o art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok, orzekając jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono po myśli art. 98 kpc.