Postanowienie I ACa 182/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łodz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I ACa 182/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Cesarz Sędziowie: SSA Lilla Mateuszczyk SSA Tomasz Szabelski (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Aneta Maciąg po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa T. J. (1) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2010 r. sygn. akt II C 779/10 oddala apelację. Sygn. akt I ACa 182/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2010r. w sprawie z powództwa T. J. (2) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, Sąd Okręgowy w Łodzi uchylił wyrok zaoczny z dnia 23 listopada 2009r., wydany przez Sąd Okręgowy w Łodzi pod sygn. II C 326/09 i nakazał pozwanej spółce zamieścić ogłoszenie na stronie internetowej www.handeldlugami.pl - na okres 1 tygodnia oraz w jednym z codziennych wydań (...), następującej treści: (...) S.A. w K. przeprasza Panią T. J. (1), zamieszkałą w Ł., ul. (...) w związku z bezpodstawnym umieszczeniem jej danych na stronie internetowej handeldlugami.pl oraz w prasie", a także zasądził pozwanej spółki na rzecz powódki kwotę 1.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lutego 2009r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia --- STRONA 2 --- oraz kwotę 50 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od pozwanej spółki na rzecz Stowarzyszenia (...) dla Dzieci" w Ł. kwotę 1.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 6 grudnia 2010r. do dnia zapłaty. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i nakazał pobrać od pozwanej spółki na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 600 złotych tytułem części należnej opłaty sądowej oraz nie obciążył stron pozostałymi kosztami sądowymi. Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny co do zasady podzielił i przyjął za własne, a z których wynika, że w dniu 9 lipca 2007r. powódka podpisała aneks do umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, zawartej z (...) sp. z o.o. Aneks przewidywał m. in. zmiany polegające na określeniu czasu, na który umowa została zawarta na 30 miesięcy; ponadto (...) Centertel przyznał abonentowi dodatkowe usługi. Zapis § 4 aneksu zawiera postanowienie, w którym abonent zobowiązał się nie wypowiadać umowy w okresie 30 miesięcy, poczynając od dnia 27 lipca 2007r., natomiast w § 5 przewidziano opłatę specjalną w wysokości 487,21 złotych, obciążającą abonenta w przypadku niedotrzymania zobowiązania zawartego w paragrafie poprzednim. W imieniu usługodawcy umowę podpisał upoważniony przedstawiciel Polskich Systemów Informatycznych sp. z o.o. w Ł.. Tego samego dnia powódka zakupiła od Polskich Systemów Informatycznych sp. z o.o. w Ł. aparat telefoniczny N. (...) O. za promocyjną cenę 1 złotego. W dniu 12 lipca 2007r. T. J. (1) reklamowała zakupiony kilka dni wcześniej telefon, a następnie w dniu 19 lipca 2007r., złożyła (...) Centertel pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu aneksu podpisanego w dniu 9 lipca 2007r. W październiku 2007r. (...) Centertel wezwał powódkę do zapłaty dwóch rachunków - jednego w wysokości 50 złotych za bliżej niesprecyzowane usługi telekomunikacyjne oraz drugiego na kwotę 487,21 złotych za niedotrzymanie warunków umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. W styczniu 2009r. (...) Centertel zawiadomił T. J. (1) o sprzedaży na rzecz (...) sp. z o.o. w K. wierzytelności przeciwko powódce w wysokości 613,87 złotych wraz z prawem naliczania odsetek. W początkach lutego 2009r. spółka (...) wysłała do powódki wezwanie do zapłaty długu w zakreślonym terminie, grożąc że w przypadku niezastosowania się do tego żądania upubliczni personalia, adres i wysokość zadłużenia T. J. (1) w celu sprzedaży przypadającej od niej wierzytelności. W dniu 25 lutego 2009r. (...) sp. z o.o. w K. wysłała do powódki zawiadomienie o upublicznieniu danych osobowych T. J. (1) na stronie internetowej handeldlugami.pl celem sprzedaży jej długu. Na wskazanej stronie internetowej zamieszczono ofertę sprzedaży długu, przy czym wskazano imię i nazwisko powódki, miasto, w którym zamieszkuje, kod pocztowy oraz nazwę ulicy, przy której mieszka. Oferta zawierała też informację o wysokości długu. Ogłoszenie zawierające ofertę sprzedaży tego długu zamieszczono w jednej z lokalnych gazet. W jego treści umieszczono personalia powódki oraz pełen adres miejsca jej zamieszkania i wysokość długu. T. J. (1) nigdy nie wyrażała zgody na podanie do publicznej wiadomości jej personaliów i adresu oraz informacji o jakimkolwiek zadłużeniu. W marcu 2009r. powódka otrzymała od pozwanego zawiadomienie o podjęciu tzw. windykacji bezpośredniej. Miała ona polegać na odbyciu wizyty przez tzw. egzekutora bezpośredniego w miejscu pobytu lub pracy adresatki, celem skutecznego wyegzekwowania zadłużenia w przypadku niedotrzymania oznaczonego w wezwaniu terminu dobrowolnej zapłaty. --- STRONA 3 --- Kolejne pismo wystosowano do powódki w czerwcu 2009r. grożąc tym razem wszczęciem postępowania sądowego w celu uzyskania nakazu zapłaty. T. J. (1) uważa, że nie ma żadnego długu w stosunku do (...) Centertel wobec tego, że skutecznie rozwiązała umowę z tym operatorem. Upublicznienie jej personaliów i adresu w kontekście istnienia zadłużenia odczuła jako nadszarpnięcie jej opinii. Poza tym powódka w kategoriach zastraszenia i gróźb odebrała kierowane pod jej adresem informacje o rygorze podjęcia czynności egzekucyjnych. W listopadzie 2009r. i lutym 2010r. pracownik pozwanego udał się do miejsca zamieszkania T. J. (1). Nie zastał powódki, dlatego zostawił w furtce pisemne wezwanie do skontaktowania się z nim. Podawanie do publicznej wiadomości personaliów dłużników, ich adresów i wysokości zadłużenia w celu sprzedaży długu jest standardową procedurą stosowaną przez pozwanego w przypadku nieuregulowania zadłużenia na drodze polubownej. Dane powódki zostały usunięte ze strony internetowej handeldlugami.pl po wytoczeniu powództwa w tej sprawie. T. J. (1) ma 58 lat, utrzymuje się z renty w wysokości 724,00 złotych netto. Powódka mieszka sama i nie ma nikogo na utrzymaniu. Na podstawie uchwał podjętych w dniu 16 września 2009r. przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników (...) sp. z o.o. w K. oraz (...) S.A. w K. - funkcjonujący obecnie pod nazwą (...) S.A. w K. - ów podmiot przejął (...) sp. z o.o. w K.. W latach 2009 - 2010 Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał cztery decyzje odmawiające uwzględnienia wniosków osób fizycznych skarżących się na udostępnienie ich danych osobowych przez operatorów spółce (...), która następnie umieściła te dane na stronie internetowej handeldlugami.pl. (...) z tych decyzji nie dotyczyła T. J. (1). W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w znakomitej większości stwierdził zasadność wytoczonego powództwa, uznając że działanie pozwanej polegające na upublicznieniu danych osobowych powódki w postaci jej personaliów oraz adresu zamieszkania samo w sobie stanowiło naruszenie prawnie chronionych dóbr. Podanie tych danych w kontekście istnienia po stronie powódki wymagalnego długu, Sąd uznał za dalej idące naruszenie dóbr osobistych ponieważ u przeciętnego odbiorcy taka informacja wywołuje jednoznaczne skojarzenie z nieuczciwością, co z kolei godzi w dobre imię i samopoczucie osoby, której informacja dotyczy. Zdaniem Sądu podobnie bezprawny charakter miały już same groźby upublicznienia tych informacji w pismach pozwanej spółki z lutego 2009r., jak i groźby wszczęcie tzw. działań windykacyjnych, które de facto stanowiły groźbę ingerencji w sferę nietykalności mieszkania oraz zepsucia opinii w miejscu pracy, a co więcej użycie sformułowania „brak zapłaty w terminie spowoduje natychmiastowe zlecenie odbycia wizyty przez egzekutora terenowego ... celem skutecznego wyegzekwowania zadłużenia", w ocenie Sądu I instancji, mogło u przeciętnego człowieka wywołać poczucie realnego zagrożenia użycia siły w celu wymuszenia spełnienia świadczenia. Oceniając bezprawność zachowania strony pozwanej Sąd Okręgowy podkreślił, że naganność postępowania pozwanej była niezależna od oceny kwestii istnienia bądź nieistnienia po stronie powódki spornego długu, bowiem żaden przepis nie uprawnia wierzyciela do podejmowanie tego rodzaju działań pod adresem dłużnika. Nadto Sąd a quo wskazał, że upublicznienie danych osobowych powódki nie stanowiło oferty sprzedaży w rozumieniu art. 66 k.c. w zw. z art. 535 i 536 § 1 k.c., bowiem nie zawierało tak istotnego elementu takiej oferty, jak cena sprzedaży przedmiotowej wierzytelności. Sąd Okręgowy stwierdził zatem, że publikacje pozwanej stanowiły co najwyżej zaproszenie do zawarcia umowy sprzedaży rzeczonej wierzytelności w rozumieniu art.71 k.c., które z pewnością nie wymagały podawania do publicznej wiadomości wszystkich istotnych jej postanowień, w szczególności personaliów i adresu dłużnika. Nadto, co Sąd także podkreślił, pozwana nawet nie próbowała wykazać konieczności ujawnienia danych osobowych powódki w związku z potencjalnym zamiarem zbycia tej wierzytelności. --- STRONA 4 --- Dodatkowo Sąd Okręgowy uznał, że bezprawności działania pozwanej nie uchylały także wskazane przez pozwaną decyzje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, bowiem decyzje te odnosiły się jedynie do kwestii oceny poprawności postępowania administratora danych osobowych na gruncie ustawy o ochronie danych osobowych, a nie z punktu widzenia ochrony dóbr osobistych powódki, tym bardziej, że żadna z decyzji nie dotyczyła niniejszej sprawy. Natomiast znamion bezprawności Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w samym żądaniu spełnienia spornego świadczenia, jak również w „grożeniu" powódce ewentualnością wytoczenia powództwa, bowiem prawo do Sądu gwarantuje Konstytucja RP i każdy ma prawo domagać się realizacji określonego zobowiązania, o ile potrafi je wykazać, ponosząc jednocześnie ryzyko ewentualnej niezasadności zgłoszonego roszczenia. W konsekwencji, na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c., Sąd Okręgowy uwzględnił niemajątkowe roszczenie powódki, nakazując zamieszczenie stosownej treści oświadczenia, jak również zasądził na rzecz powódki kwotę 1.000 złotych zadośćuczynienia oraz na wskazany przez powódkę cel społeczny kwotę 1.000 złotych. Określając wysokość zadośćuczynienia oraz należności na wskazany przez powódkę cel społeczny, Sąd Okręgowy kierował się rozmiarem doznanej przez powódkę krzywdy tj. przede wszystkim zakresem negatywnych następstw bezprawnego zachowania pozwanej w sferze dóbr osobistych powódki, szczególnie jej godności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że powódka nie wykazała, żeby przedmiotowa publikacja, czy „windykacyjne" zachowania pozwanej wywołały nadszarpnięcie, czy utratę dobrego imienia powódki w otoczeniu, stąd Sąd Okręgowy oddalił powództwo w pozostałym zakresie jako bezzasadne. W przedmiocie odsetek od zasądzonych kwot Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Mając na uwadze, że wyrok zaoczny został wydany przeciwko podmiotowi, który przestał istnieć w toku procesu, na podstawie art. 347 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił ów wyrok w całości i orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. Na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd Okręgowy nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi część należnej w sprawie opłaty od pozwu. Pozwana spółka zaskarżyła powyższy wyrok apelacją w części tj. w zakresie punktu 2, 3, 4, 6 i 7, zarzucając naruszenie I. prawa procesowego: 1. błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na: a) uznaniu, iż okoliczność, że powódka jest dłużnikiem pozwanej spółki, nie jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy istnienie długu powódki wobec pozwanej spółki przekłada się na istnienie celu prawnie usprawiedliwionego, o jakim mowa w art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, a takim jest niewątpliwie dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w tym przypadku dochodzenie zapłaty wierzytelności wobec powódki, wynikających z zawartej przez nią umowy 0 świadczenie usług telekomunikacyjnych i będących przedmiotem umowy cesji, i w oparciu o istnienie w/w celu pozwana spółka miała prawo dokonać dalszej cesji wierzytelności przysługującej jej w stosunku do powódki i w tym celu, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 14 lutego 2003r. o udostępnianiu informacji gospodarczych zamieścić na w/w stronie internetowej ogłoszenie publiczne, zawierającego ofertę cesji wierzytelności z podaniem niezbędnych, lecz nie wszystkich, danych dłużnika, a nadto działania zmierzające do dokonania dalszej cesji wierzytelności przysługującej pozwanej spółce są standardowe w branży, w której działa, i związane z powyższym pominięcie --- STRONA 5 --- okoliczności działania przez pozwaną spółkę w dobrej wierze, przekonanej o istnieniu wierzytelności przysługujących wierzycielowi pierwotnemu wobec powódki, które nabyła w drodze umowy cesji 1 podejmujące w oparciu o powyższe działania zmierzające do zachowania przysługującego jej prawa; b) uznaniu, że ogłoszenie zawierające ofertę sprzedaży długu powódki zamieszczono - poza stroną internetową www.handeldlugami.pl - w jednej z lokalnych gazet i w jego treści umieszczono personalia powódki oraz pełen adres miejsca jej zamieszkania i wysokości długu, a więc iż doszło do upublicznienia długu powódki w prasie, podczas gdy w istocie do upublicznienia danych o przysługującej wobec powódki wierzytelności w prasie nigdy nie doszło, albowiem na k. 24 akt nie znajduje się kserokopia strony z ogłoszeniem prasowym z jakiekolwiek gazety lokalnej, czy czasopisma, a jedynie przykładowa treść ogłoszenia dołączona do jednego z wezwań do zapłaty kierowanych do powódki, na co wskazuje zamieszczenie w lewym dolnym rogu strony wydruku tekstu „Przykładowe ogłoszenie prasowe", natomiast ogłoszenie to nigdy nie zostało zamieszczone, c) uznaniu, że działaniom pozwanej spółki można przypisać znamię bezprawności, podczas gdy działania pozwanej spółki były zgodne z literą prawa, albowiem realizowała ona swój prawnie usprawiedliwiony cel, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych oraz ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych, stąd pozwana spółka jako przedsiębiorca, działając w zamiarze przelewu wierzytelności, mogła i może przekazać dane osobowe dłużnika, choć nie wszystkie, nieograniczonej liczbie nieoznaczonych osób - w tym poprzez zamieszczenie ich na stronie internetowej, co przekłada się na niemożność pociągnięcia pozwanej spółki do odpowiedzialności z tylu naruszenia dóbr osobistych ze względu na niemożność przypisania działaniom pozwanej spółki znamienia bezprawności; d) pominięciu okoliczności, że opublikowanie przez pozwaną spółkę na stronie internetowej www.handeldlugami.pl danych powódki w ograniczonym zakresie było niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów, którego istnienie wyklucza naruszenie dóbr osobistych powódki, a takim celem niewątpliwie jest nabycie wierzytelności w drodze umowy cesji i sprzedaż wierzytelności w drodze publicznego ogłoszenia stosownie do normy art. 3 ustawy z dnia 14 lutego 2003 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych, a w efekcie uznaniu, iż publikacja na stronie internetowej www.handeldlugami.pl danych powódki w ograniczonym zakresie naruszyło dobra osobiste powódki, podczas gdy wystąpiły przesłanki określone w art. 3 ustawy z dnia 14 lutego 2003r. o udostępnianiu informacji gospodarczych wykluczające takie działanie i pozwalające na publikowanie informacji o przysługującej wierzycielowi wierzytelności w celu jej sprzedaży, jak również powódka w żaden sposób nie wykazała, by ujawnienie wierzytelności przysługującej w stosunku do powódki w Internecie wywarło jakikolwiek wpływ na powódkę i jej otoczenie, w szczególności na jej opinię oraz postrzeganie przez osoby postronne, oraz by doznała jakiejkolwiek szkody czy krzywdy z tego tytułu; e) uznaniu, że zgodność działań pozwanej spółki z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych, stwierdzona licznymi decyzjami wydanym przez Generalnego Inspektora Danych Osobowych nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, podczas gdy nowa ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych (tj. z dnia 9 kwietnia 2010r.) w brzmieniu obecnie obowiązującym w art. 3 wprost odsyła w tym zakresie do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, jeżeli chodzi o zamieszczanie oferty sprzedaży wierzytelności kierowanej do nieokreślonego adresata; f) uznaniu, iż powódka wytoczyła powództwo wyłącznie żądając ochrony dóbr osobistych, poprzez zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia i zamieszczenie stosownych przeprosin, podczas gdy z pozwu wynika, iż w pierwszej kolejności domagała się ona ustalenia istnienia wierzytelności przysługującej w stosunku do niej, a nabytej przez pozwaną spółkę, co doprowadziło do nienadania biegu sprawie w zakresie żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia wierzytelności, a rozstrzygnięcie tej kwestii miałoby --- STRONA 6 --- decydujące znaczenie dla ustalenia podmiotu odpowiedzialnego, co de facto doprowadziło do przesądzenia o treści rozstrzygnięcia Sądu I instancji, albowiem doprowadziło do pominięcia okoliczności wyłączających możliwość przypisania działaniom pozwanej spółki znamienia bezprawności i zawinienia; g) pominięciu okoliczności związanych z nabyciem wierzytelności przysługujących wobec powódki, dobrej wiary pozwanej spółki, co do istnienia wierzytelności, jej wymagalności i bezsporności, co wpłynęło na niemożność przypisania działaniom pozwanej spółki sprzed otrzymania odpisu pozwu w niniejszej sprawie, a co najmniej sprzed daty zamieszczenia danych dotyczących wierzytelności przysługującej wobec powódki na stronie internetowej, znamion bezprawności jako stanowiących efekt dobrej wiary pozwanej spółki, albowiem do dnia otrzymania pozwu nie posiadała ona informacji, by dłużnik kwestionował istnienie długu; 2. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 233 § 1 k.p.c., przez dokonanie oceny dowodów: • w sposób dowolny, a nie swobodny, prowadzący do odmiennego niż wynikające z ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych ustalenia celu zamieszczenia danych dotyczących przysługującej pozwanej spółce wierzytelności wobec powódki i oceny prawnej takiego działania, podczas gdy nabywca wierzytelności w dobrej wierze działał w celu zaspokojenia swojego roszczenia poprzez odsprzedanie wierzytelności i brak jest dowodów przeciwnych; • w sposób nasuwający oczywiste zastrzeżenia z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania, w zakresie nieuwzględnienia okoliczności, iż powódka jest dłużnikiem pozwanej spółki, jak również iż pozwana spółka zamieszczając dane osobowe w zawężonym zakresie na 1 A stronie internetowej www.handeldlugami.pl postępowała zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych oraz w ustawie o ochronie dóbr osobowych, co zostało wielokrotnie potwierdzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedłożonych przez pozwaną spółkę decyzjach tego organu, dotyczących innych dłużników pozwanej spółki, ale dotykających generalnie zagadnienia uprawnienia wierzyciela do umieszczania danych dotyczących wierzytelności względem dłużnika w celu jej dalszej sprzedaży i zgodności tych działań z przepisami prawa; • w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, szczególnie w odniesieniu do przyjęcia, iż powódka działa w niniejszym procesie w celu ochrony swoich dóbr osobistych, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż ma na celu przede wszystkim ustalenie nieistnienia przysługującej wobec niej wierzytelności; • w sposób dowolny, a nie swobodny, polegający na przyjęciu, że poprzednik prawny pozwanej spółki oraz pozwana spółka grozili powódce, w tym groźby odnosiły się do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego w przypadku braku zapłaty w oznaczonym w wezwaniu do zapłaty terminie, podczas gdy z treści kierowanych do powódki pism wyraźnie wynika charakter informacyjny w zakresie wskazania dalszych działań, jakie zostaną podjęte w przypadku braku reakcji ze strony pozwanej na wezwania do zapłaty, jak również okoliczność, iż działania podejmowane w stosunku do powódki były konieczne do zachowania przysługującego pozwanej spółce prawa i w oparciu o tą okoliczność korzystały i korzystają ze stosownej ochrony prawnej, bowiem informacji o skierowaniu sprawy na drogę postępowania sądowego nie można uznać za groźbę w sytuacji, gdy wierzyciel szuka przed sądem ochrony prawnej a więc korzysta z przysługujących mu uprawnień; II. prawa materialnego tj.: --- STRONA 7 --- 1. art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c., poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów, polegające na nieuzasadnionym i niepopartym dowodami przyjęciu, iż windykacyjnym działaniom pozwanej spółki można przypisać znamiona bezprawności i zawinienia, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że pozwana spółka w żaden sposób nie naruszyła bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, zaś czynności windykacyjne podejmowane były przez nią w dobrej wierze, przy zastosowaniu zasady należytej staranności oraz w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 lutego 2003r. o udostępnianiu informacji gospodarczych jako obowiązujących w dacie zamieszczenia informacji o wierzytelności przysługujących w stosunku do powódki na stronie internetowej www.handeldlugami.pl, 2. art. 3 ustawy z dnia 14 lutego 2003r. o udostępnianiu informacji gospodarczych jako przepisu obowiązującego w dacie zamieszczenia danych dotyczących wierzytelności powódki na stronie internetowej www.handeldlugami.pl, co doprowadziło do nieuwzględnienia wymienionej w tym przepisie przesłanki wyłączającej bezprawność naruszenia dóbr osobistych pozwanej i nadającej upublicznieniu danych dotyczących wierzytelności przysługującej wobec powódki celem jej odsprzedania charakter legalności; 3. normy art. 5 k.c., poprzez uznanie, iż działania powódki mają na celu ochronę jej dóbr osobistych, naruszonych lub zagrożonych działaniami ze strony pozwanej spółki, podczas gdy celem powódki było ewidentnie wymuszenie na pozwanej spółce zaprzestania podejmowania działań zmierzających do zachowania przysługujących pozwanej spółce wobec powódki praw w postaci określonych wierzytelności pieniężnych, wzruszenie podstaw nabytej w drodze cesji przez pozwaną spółkę wierzytelności i dodatkowo wzbogacenie się kosztem pozwanej spółki poprzez żądanie tytułem zadośćuczynienia określonej sumy pieniężnej, stąd zachowanie powódki nie może zostać uznane za wykonywanie przez nią swoich praw, jako sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa oraz zasadami współżycia społecznego, albowiem w przypadku kwestionowania istnienia dochodzonych na etapie przedsądowym przez pozwaną spółkę wierzytelności powódka powinna wytoczyć powództwo o ustalenie nieistnienia długu i o odszkodowanie w związku z dokonaniem cesji nieistniejącej wobec niej wierzytelności, pozywając wierzyciela pierwotnego (...) sp. z o.o. w W., nie zaś składać pozew o ochronę dóbr osobistych przeciwko pozwanej spółce i próbując w ten sposób uzyskać wymierne korzyści finansowe, a więc niejako przerzucając na pozwaną spółkę wszystkie zarzuty i roszczenia, które winny zostać skierowane przeciwko wierzycielowi pierwotnemu - w przypadku bowiem nieuwzględnienia reklamacji powódki powództwo o ustalenie stanowi jedyną drogę do wzruszenia istnienia wierzytelności, a powódka bezsprzecznie do dnia wniesienia pozwu nie próbowała nawet wzruszyć istnienia wierzytelności będących przedmiotem umowy cesji z pozwaną spółką, a dodatkowo poprzez odmowę przypisania działaniom pozwanej spółki zmierzania do zachowania przysługującego jej wobec powódki prawa i ich legalności, a więc odmowę uznania działań pozwanej spółki za wykonywanie przez nią przy sługujących jej praw. W konkluzji apelująca wniosła o zmianę kwestionowanego wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej spółki kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła ojej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Podniesione w zgłoszonym środku odwoławczym zarzuty naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i materialnego są chybione. --- STRONA 8 --- Sformułowane przez pozwaną zarzuty obrazy zarówno prawa procesowego, jak i materialnego sprowadzają się bowiem w istocie do zarzutu bezpodstawnego stwierdzenia bezprawnego charakteru działania strony pozwanej i w konsekwencji uznania co do zasady trafności wytoczonego powództwa. Przy czym na poparcie swoich argumentów strona pozwana konsekwentnie przytacza poprawność jej postępowania w świetle ustawy o ochronie danych osobowych, w tym decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ( (...)) wydanych w innych sprawach oraz ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych. Tymczasem pozwana zdaje się nie dostrzegać - co celnie podkreślił Sąd I instancji i co w pełni podziela Sąd Apelacyjny - że ocena zachowania strony pozwanej jest zupełnie niezależna od kwestii istnienia spornej wierzytelności i w efekcie pozostaje bezprawna bez względu na to, czy powódka istotnie jest dłużnikiem pozwanej (wcześniej wierzyciela pierwotnego (...) sp. z o.o. w W.) czy też nie. W tym miejscu należy podkreślić, że - wbrew twierdzeniom pozwanej, a częściowo także nie do końca jasno określonym pierwotnie w pozwie żądaniom samej powódki, działającej bez profesjonalnego pełnomocnika - istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiła kwestia zasadności niemajątkowych i majątkowych roszczeń powódki o ochronę dóbr osobistych, a nie zagadnienie istnienia bądź nie spornego długu, z uwagi na wątpliwości co do ważności zobowiązania - umowy powódki z (...) sp. z o.o. w W.. Niemniej - abstrahując od oceny tej kwestii - poprzez bezprawne 1 A zachowanie pozwanej doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci ujawnienia jej personaliów, adresu zamieszkania i faktu zadłużenia, bowiem wobec braku zgody powódki na upublicznienie takich informacji, pozwana nie miała podstaw do ich ujawnienia, bez względu na to, czy powódka istotnie jest jej dłużnikiem czy nie. Nie ulega wszakże wątpliwości, że wierzyciel nie dysponuje żadnymi, ukonstytuowanymi w prawie, środkami perswazji na dłużnika w postaci gróźb ujawnienia jego danych w powiązaniu z samym faktem zadłużenia, stanowiącymi de facto szykany w celu uzyskania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Tym bardziej takimi środkami nie dysponuje wierzyciel, który sam nie jest pewien istnienia „dochodzonego" w ten sposób świadczenia. Katalog dopuszczalnych środków perswazji formułuje zarówno utrwalona praktyka rzetelnego i uczciwego obrotu gospodarczego, jak i przede wszystkim przepisy kodeku postępowania cywilnego, począwszy od przedsądowych wezwań do zapłaty, poprzez zawezwanie do próby ugodowej, czy mediację, skończywszy na możliwości wszczęcia stosownego procesu i ostatecznie egzekucji prawomocnie zasądzonego świadczenia w razie braku dobrowolnej realizacji obowiązku wynikającego z orzeczenia. Wśród nich nie ma stosowanych przez stronę pozwaną praktyk polegających de facto na szykanowaniu i zastraszaniu domniemanych dłużników m. in. wizytami tzw. egzekutorów terenowych w miejscach pracy, czy zamieszkania dłużników, w celu wymuszenia spełnienia dochodzonego świadczenia. Nadto nie ma podstaw do upublicznienia danych osobowych dłużników, czy też osób, które wierzyciel poczytuje za dłużników, w tym zwłaszcza tak szczególnych jak personalia, adres zamieszkania, czy wielkość domniemanego długu, bowiem o ile nie są to co do zasady zachowania zabronione i karalne, to dokonując ich wierzyciel musi się liczyć z ewentualnością wyrządzenia takiemu podmiotowi szeroko rozumianej szkody, a w konsekwencji z koniecznością jej naprawy. Stąd bezzasadne są też podnoszone przez skarżącą argumenty, jakoby przedmiotowe publikacje zarówno na stronie internetowej www.handeldlugami.pl i w prasie lokalnej - czego wypiera się apelująca (k. 24) - stanowiły dopuszczalne oferty sprzedaży wierzytelności. Poparcia poglądu pozwanej nie stanowi także argument, jakoby podobne praktyki były powszechnie stosowaną przez pozwaną, jak i inne podobne podmioty metodą „dochodzenia" swoich należności, bowiem taka okoliczność w żaden sposób nie przesądza o legalności i dopuszczalności takich działań. Nadto - jak celnie dostrzegł to już Sąd Okręgowy - powołane publikacje nie mogły stanowić ofert sprzedaży w rozumieniu art. 66 k.c. w zw. z art. art. 535 i 536 § 1 k.c., bowiem nie zawierały wszystkich istotnych i niezbędnych elementów ofert sprzedaży, w tym szczególnie ceny zbycia tej wierzytelności. Nie ulega wszakże wątpliwości, że z punktu widzenia zainteresowanego kupnem istotna jest przede wszystkim cena nabycia takiej wierzytelności oraz jej wysokość, dzięki czemu nabywca może się od razu zorientować w potencjalnym zysku (różnicy wielkości należności, a ceną jej nabycia). Ponadto formułując takie uzasadnienie swoich działań strona pozwana nawet nie próbowała wykazać jakie znaczenie dla potencjalnego nabywcy wierzytelności mogą mieć dane osobowe, w --- STRONA 9 --- tym szczególnie personalia dłużnika, czyjego dokładny adres zamieszkania. O ile bowiem, z uwagi na potencjalną możliwość „ściągnięcia", czy obrotu taką wierzytelnością nie bez znaczenia jest być może kwestia, czy jest to dług osoby fizycznej, czy prawnej, o tyle upublicznianie personaliów dłużnika oraz adresu jego zamieszkania jest nieuzasadnione. Tym bardziej, że nawet gdyby potencjalny kontrahent kierował się zamiarem potrącenia takiej wierzytelności, to wyjątkowo za dopuszczalną można by uznać publikację personaliów, ale już z pewnością nie adresu zamieszkania dłużnika. Natomiast kwestia poprawności zachowania pozwanej, jako administratora danych osobowych i jego zgodności z obowiązkami statuowanymi w ustawie o ochronie danych osobowych jest w tym kontekście bez znaczenia, dlatego bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostawały przytoczone przez apelującą decyzje (...), tym bardziej wydane w innych sprawach. Szczególnie, że inne są cele i funkcje zawartej w powołanej ustawie regulacji prawnej, w porównaniu z ukształtowaną na gruncie Kodeksu cywilnego (art. 23 - 24 i art. 448 k.c.) ochroną dóbr osobistych, pośród których są m.in. przedmiotowe dane osobowe. Celem ochrony personaliów osoby fizycznej jest ochrona jej prawa do niezakłóconego życia prywatnego, spokoju życia rodzinnego, poszanowania nietykalności osobistej, a także sfery indywidualnych przeżyć i odczuć każdego człowieka o sobie samym (godność), wyrażająca się w żądaniu poszanowania tej przyrodzonej i nieusuwalnej wartości, a także sfery zewnętrznej - dobrego imienia tj. opinii i odczuć na temat każdego człowieka w otoczeniu, czy środowisku, kształtowana w konsekwencji sposobu jego życia i postępowania. W tym kontekście nie ulega wątpliwości, że ujawnienie do publicznej wiadomości personaliów i miejsca zamieszkania powódki wraz z informacją o jej zadłużeniu mogło ją narazić na utratę zaufania i wiarygodności w oczach potencjalnych odbiorców, co z kolei naruszyło jej godność i dobre imię. Tym bardziej, że jeśli pozwana tak konsekwentnie pragnęła dochodzić spornej wierzytelności to mogła do tego wykorzystać prawem przewidziane środki, w tym szczególnie wytoczyć przeciwko powódce stosowne powództwo o zapłatę, a nie uciekać się do co najmniej ryzykownych, kontrowersyjnych i w efekcie bezprawnych metod „windykacji" należności. Nie ulega wszakże wątpliwości, że obok personaliów adres danej osoby jako sfera prywatności człowieka należy do danych osobowych - dóbr osobistych. Naruszenie tej sfery sprowadza odpowiedzialność z tytułu ochrony dóbr osobistych (wyrok SA w Poznaniu z 13.11.2001r., I ACa 1140/01, opubl. w Wokanda 2002/11/46). W tym miejscu należy dodatkowo podnieść, że formułowane przez apelującą argumenty, jakoby to powódka powinna była wcześniej wystąpić z pozwem przeciwko pierwotnemu wierzycielowi o ustalenie istnienia spornej wierzytelności są niedorzeczne, bowiem sprowadzają się one w istocie do próby przerzucania z pozwanej na powódkę ryzyka odpowiedzialności za handel nie do końca pewnymi, a zatem zaskarżalnymi i egzekwowalnymi wierzytelnościami, szczególnie gdy to pozwana domagała się spełnienia świadczenia, a nie odwrotnie. Tymczasem to cesjonariusz powinien być zainteresowany weryfikacją istnienia nabywanej wierzytelności i domagać się od cedenta wszelkich informacji, pozwalających na ustalenie tych okoliczności, jak również potencjalnej egzekwowalności tej wierzytelności, na tym bowiem zasadza się istota jego zarobkowej działalności. Obarczanie tym ryzykiem powódki - jako domniemanego dłużnika nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia tak w świetle zasad logicznego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego. Przy czym warto także podkreślić, że zarówno pierwotny wierzyciel, jak i obecny - pozwana spółka, mają nieograniczoną możliwość podjęcia próby dochodzenia spornej wierzytelności na drodze sądowej, bez względu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, które odnosi się jedynie do oceny zasadności zgłoszonych roszczeń z tytułu ochrony dóbr osobistych powódki, a nie kwestii trafności żądania spełnienia przedmiotowego świadczenia. Odnosząc się natomiast do poszczególnych niemajątkowych, jak i majątkowych roszczeń ochrony dóbr osobistych, należy podnieść, że Sąd I instancji trafnie uwzględnił roszczenie powódki o nakazanie publikacji określonej treści oświadczenia w sposób adekwatny do sposobu naruszenia przedmiotowych dóbr. W tym miejscu wobec podniesionego przez skarżącą po raz pierwszy w apelacji zarzutu, jakoby doręczone powódce wraz z wezwaniem do zapłaty ogłoszenie prasowe było jedynie przykładowym, a nie rzeczywiście zamieszczonym w prasie ogłoszeniem, podnieść wypada, że pozwana winna tę okoliczność dowodzić w postępowaniu przed Sądem I instancji, a po wtóre informacja o tym, że jest to ogłoszenie przykładowe w zestawieniu z pozostałą częścią dostarczonego powódce tekstu, w tym tekstu --- STRONA 10 --- ogłoszenia jest tak nie rzucająca się w oczy, a przez to nieczytelna, że mogła u powódki wywołać uzasadnione przekonanie, że ogłoszenie tej treści pozwana rzeczywiście w prasie opublikowała. Natomiast zasądzając poszczególne kwoty tytułem zadośćuczynienia oraz na wskazany przez powódkę cel społeczny Sąd Okręgowy clenie kierował się przede wszystkim rodzajem naruszonych dóbr i charakterem samego naruszenia, a także rozmiarem i charakterem wywołanych negatywnych następstw bezprawnego zachowania pozwanej tj. niewymierną materialnie naturą szkody - krzywdą powódki, mając na względzie przede wszystkim kompensacyjny, a nie represyjny charakter majątkowych roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Na wysokość przyznanej tytułem zadośćuczynienia kwoty nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że powódka w istocie nie zdołała wykazać, iż w wyniku spornych publikacji doszło do naruszenia jej dobrego imienia tj. utraty zaufania, wiarygodności, poważania i szacunku w otoczeniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 k.p.c., Sąd Apelacyjny oddalił apelacje jako bezzasadną.