Postanowienie I ACa 174fl2 1

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 174fl2 174' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ t Dnia 10 maja 2012 r. I Cywilny ' w Gdafisku — Wydzial Sad Apelacyjny w skladzie: Przewbdniczacyz SSA Miroslaw Ozég Sedziowie: SSA Arina Perkowska (spr.)' _ SSA Malgorzata IdasiakGrodzifiska w Gdafisku na Protokolantz ' po rozpoznaniu w dniu 10 lnaja 2012 r. rozprawie sprawy z powédztwa J S P6 — S ' O] w przeciwko G 0 zaplate na skutek apelacji powoda od_wyroku Sadu Okregowego w Gdafisku 2 dnia 19 paédziernika 2011 r. sygn. akt uchyla zaskariony wyrok i sprawg przekazuje Sadowi w Gdafisku do ponownego rozpoznania, wi rozstrzygniecie 0 kosztac Okregowemu ' ‘ c temu Sade pozostawlaga postepowania épelacyjnego. ciwe podpisy Na Qryginale wkaé h Sygn. akt I ACa l74fl2 ‹_-74' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S Dnia 10 maja 2012 r. I Cywilny ` W Gdańsku - Wydział Sąd Apelacyjny w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Ożóg Sędziowie: SSA Arina Perkowska (spr.)' _ SSA Małgorzata Idasiak-Grodzińska w Gdańsku na Protokolant: ` po rozpoznaniu w dniu 10 1naja 2012 r. rozprawie sprawy z powództwa C S Pë - S» ` O] w przeciwko G o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku 2 dnia 19 października 2011 r. sygn. akt uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi w Gdańsku do ponownego rozpoznania, wi rozstrzygnięcie o kosztac Okręgowemu ` ` c temu Sądo pozostawiają postępowania apelaoyjnego. Giwe podpisy Na oryginale właś h --- STRONA 2 --- 2 I ACa l74Jl2 Uzasadnienie Wyrokiem 2 dnia 19 paédziernika 201lr. Sad Okregowy w G0 oddalil powédztwo J _ kierowane przeciwko Skarbowi Paflstwa — Sadowi Okrggowemu w G zapiate kwoty 78.000,—zl 2 ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu dochodzanej tytuiem zadoééuczynienia za uszczerbek na zdrowiu wywo&any dlugotrwalym, przewleklym prowadzeniem postepowafi w sprawach Sadu Okregowego w Gdafisku 0 sygnaturach: IC 1 _ 2C IC Jraz nie ustanowieniem dla powoda pelnomocnika 2 urzadu dla potrzeb sprawy IC Rozstrzygniecie to oparl Sad Okregowy na nastepujacycfi ustaleniach faktycznych i rozwazaniach: W sprawie <1 sygn. akt IC ktéra toczyla sig przed Sadem Okragowym w G powéd J: " * domagai sie zasadzenia od pezwanego M. Fi __ Qdszkodowania w kwocie ?0.000 zi wraz 2 odsetkami ustawowymivod dnia wniesienia pozwu oraz kwoty' 25.000 zi tytulen1 zadoééuczynienia za doznanq krzywde. Powéd J J ' zarzucal pozwanemu, it w okresie od 1 lutego 2006r. do dnia 14 lutego 2007r. w Gdafisku, jako jego pelnomocnik nie dopeinil swych obowiqzkéw i nie zagwarantowal powodowi obligatoryjnej obrony jego osoby i interesu publicznego. Pozwany Me A _ Ff I zostal ustanowiony peknomocnikiem powoda z Aurzgdu, w toku postepowania zaialeniowego, moca postanowienia Sadu Rejonowego GdafiskPoludnie w Gdafiéku 2 dnia 16 stycznia 2006r. w 2 I ACa l74!l2 Uzasadnienie Wyrokiem 2 dnia 19 października 2011r. Sąd Okręgowy w G' oddalił powództwo J _ kierowane przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w G zapłatę kwoty 78.000,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu dochodzonej tytułem zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu wywołany długotrwałym, przewlekłym prowadzeniem postępowań w sprawach Sądu Okręgowego w Gdańsku o sygnaturach: IC 1 _ íC IC Jraz nie ustanowieniem dla powoda pełnomocnika z urzędu dla potrzeb sprawy IC Rozstrzygnięcie to oparł Sąd Okręgowy na następującycn ustaleniach faktycznych i rozważaniach: W sprawie <3 sygn. akt IC ktora toczyła się przed Sądem Okręgowym w E powód J; ` * domagał się zasądzenia od pozwanego M. Fi __ odszkodowania w kwocie 70.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu oraz kwoty' 25.000 zł tytułen1 zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powód J J ' zarzucał pozwanemu, iż w okresie od 1 lutego 2006r. do dnia 14 lutego 2007r. W Gdańsku, jako jego pełnomocnik nie dopełnił swych obowiązków i nie zagwarantował powodowi obligatoryjnej obrony jego osoby i interesu publicznego. Pozwany Me A _ F5 f został ustanowiony pełnomocnikiem powoda z iurzędu, w toku postępowania zażaleniowego, mocą postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2006r. w --- STRONA 3 --- 3 sprawie toczacej sie przed tym Sadem 0 sygn. akt 2 powédztwa G ' Mi Gr ' ' przeciwko J _ a, M; ‘ Je ' " i E J V 0 zapiate. Wyrokiem z dnia 21 wrzeénia 2009r. Sad Okregowy w Gdafisku oddalil powédztwo i obciazyl powoda kosztami procesu. Apelacje powoda od powyzszego wyroku Sad Apelécyjny oddalil wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 roku. W sprawie tej nie zapadio orzeczenie stwierdzajace przewlekioéé postgpowania sqdowego. Sprawa 0 sygn. akt IC = toczyia sie przed Sadem Okregowym w GI 2 powédztwa Jr " " _ J  ktéry domagal sie zapiaty od pozwanego Skarbu Pafistwa ~ P: S ‘ _' ‘"1 w G odszkodowania w kwocie ?8.000 zl. Wyrokiem. z dnia 06 lipca 2009r. powédztwo zostalo oddalone. Apelacja powoda od powyiszego wyroku zostaia oddalona wyrokiem Sqdu Apelacyjnego w Gdafisku 2 dnia 0? stycznia 2010r. Sad I instancji ustalil dalej, 2e pozew J; v  w sprawie 0 sygn. akt IC 549/09 Sadu Okregowego w Gdafisku, w ktérym powéd domagai sig zapiaty od pozwanych W' ' ‘ 1 M. ' oraz Skarbu Pafistwa — Sadu Okregowego w Gdafisku i Sqdu Rejonowego GdafiskPoiudnie w G zostal zwrécony zarzadzeniem z dnia 22 grudnia 2009r. Powyzsze zarzadzenie powéd Jaa zaskarzyl zaialeniem. Postanowieniem 2 dnia 12 paédziernika 20l0r. Sad Apelacyjny w Gdafisku oddalil zazalenie powoda. Postanowieniem z dnia 17 marca 2010 roku w sprawie 0 sygn. akt IS 4/10 Sqd Apelacyjny w Gdafisku_0ddalil 3 sprawie tocząoej się przed tym Sądem o sygn. akt z powództwa G ' MŚ G' ` ` przeciwko J- _ J, M; ` Je ` " i E J I o zapłatę. Wyrokiem z dnia 21 września 2009r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu. Apelaoję powoda od powyższego wyroku Sąd Apelacyjny oddalił wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 roku. W sprawie tej nie zapadło orzeczenie stwierdzające przewlekłość postępowania sądowego. Sprawa o sygn. akt IC = toczyła się przed Sądem Okręgowym w G' z powództwa Jr ` “ ` „ . który domagał się zapłaty od pozwanego Skarbu Państwa ~ P: S ` " '"¬ w G odszkodowania w kwocie 78.000 zł. Wyrokiem. z dnia 06 lipca 2009r. powództwo zostało oddalone. Apelacja powoda od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 07 stycznia 2010r. Sąd I instancji ustalił dalej, że pozew J; Ű - w sprawie o sygn. akt IC 549/09 Sądu Okręgowego w Gdańsku, w którym powód domagał się zapłaty od pozwanych W" ' ` 1 M. ` oraz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Gdańsku i Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w G został zwrócony zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2009r. Powyższe zarządzenie powód Ja; zaskarzył zażaleniem. Postanowieniem z dnia 12 października 2010r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił zażalenie powoda. Poatanowieniem z dnia 17 marca 2010 roku w sprawie o sygn. akt IS 4/10 Sąd Apelacyjny w Gdańsku_oddalił --- STRONA 4 --- 4 skargg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postopowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwloki w sprawie IC 549!09 Sadu Okrogowego w Gdafisku. Powyiszy stan faktyczny Sad Okregowy ustalii w oparciu o zgromadzone dokumenty, stanowiace orzeczenia Sqdu I i II instancji w sprawach sygn. akt 1 , i . Sqdu Okregowego w Gdafisku oraz orzeczenia Sadu Apelacyjnego uznajqc je za prawdziwe i nie budzqce watpliwoéci Sqdu. Nie byly one takze kwestionowane przez strony. _ Sad meriti wyjaénil, i2 oddalii wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej dotyczqcej jego osoby oraz opinii biegiych sqdowych: psychologa i psychiatry, a takée zeznafi éwiadkow — sedziow, ktérzy rozpoznawali sprawy, jako nie majqce istotnego znaczenia dla rozstrzygniecia w sprawie. Sad I instancji stwierdzil, it stan faktyczny miedzy stronami byl co do zasady bezsporny oraz zwazyi, it powéd dochodzi roszczenia na podstawie art. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postgpowaniu przygotowawczym "prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postgpowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwloki w zw. z art. 417 kc. Nastepnie Sad ten wskazal, i2 przepis art. 16 cyt. ustawy dotyczy sytuacji, w ktérej strona nie wniosla skargi na przewlekloéé postepowania zqodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy. W takiej sytuacji strona moze na podstawie art. 41? kc dochodzié naprawienia szkody wyniklej 2 przewlekioéci. Warunkiem jednakze skorzystania przez strong z tej mozliwoéci jest to, aby sprawa, w ktérej, w ocenie strony, nastqpila 4 skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie IC 549!09 Sądu Okręgowego w Gdańsku. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o zgromadzone dokumenty, stanowiące orzeczenia Sądu I i II instancji w sprawach sygn. akt 1 , i . Sądu Okręgowego w Gdańsku oraz orzeczenia Sądu Apelacyjnego uznając je za prawdziwe i nie budzące wątpliwości Sądu. Nie były one także kwestionowane przez strony. _ Sąd meriti wyjaśnił, iż oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej dotyczącej jego osoby oraz opinii biegłych sądowych: psychologa i -psychiatry, a także zeznań świadków ~ sędziów, ktorzy rozpoznawali sprawy, jako nie mające istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd I instancji stwierdził, iż stan faktyczny między stronami był co do zasady bezsporny oraz zważył, iż powód dochodzi roszczenia na podstawie art. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym 'prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w zw. z art. 417 kc. Następnie Sąd ten wskazał, iż przepis art. 16 cyt. ustawy dotyczy sytuacji, w której strona nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy. W takiej sytuacji strona może na podstawie art. 41? kc dochodzić naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości. Warunkiem jednakże skorzystania przez stronę z tej możliwości jest to, aby sprawa, w której, w ocenie strony, nastąpiła --- STRONA 5 --- 5 przewlekloéé postapowania byla prawomocnie zakoficzona co do istoty sprawy, a takze aby strona w toku postapofiania, gdzie nastapila przewlekloéé nie wniosla skargi. V Sad Okragowy stwierdzil, 2e roszczenie powoda dotyczace sprawy IC ;1egaio oddaleniu z uwagi na fakt, ii niedopuszczalnym bylo w toku niniejszego postapowania badanie przeslanek z art. 16 ustawy 2 dnia 17 czerwca 2004r. w zw. 2 art.417 kc w sytuacji, kiedy w toku postepowania powod wniési skargg, ktéra byla przedmiotem rozpoznania przez Sad Apelacyjny w Gdafisku. ' Jeteli bowiem droga 2 art. 5 cyt. ustawy zostanie wyczerpana nie motna skorzystaé z art. 16 przewidujacego specjalny tryb dla tych oséb, ktére 2 réinych przyczyn nie wniosiy skargi na przewlekloéé postapowania w jego toku. _ Wczeéniejsze wystapienie powoda w sprawie IC ' ze skarga_ na przewlekioéé postapowania i wydane w tej kwestii postanowienie o oddaleniu skargi zniweczyio, w ocenie Sadu I instancji, moznoéé domagania sie ochrony na mocy art. 16 ustawy. W tym zakresie Sad. Okregowy jpodzielii w caiej rozciagloéci stanowisko Sadu Apelacyjnego_ w Gdafisku 2 dnia 17.l2.2008r. w sprawie I ACa 1 gdzie Sad wyrazil poglad, i2 niedopuszczalnym jest w niniejszym postapowaniu stwierdzenie przewlekioéci postapowania w innej sprawie sadowej, w sytuacji, gdy powéd zlozyi jufi skarga 0 stwierdzenie przewlekloéci postapowania i zostala ona oddalona. Sad Okragowy zwazyl naatapnie, i2 zgodnie z art. 4171 § 3 kc jeéeli szkoda zostaia wyrzadzona przez nie wydanie orzeczenia Iub decyzji, gdy obowiazek ich 5 przewlekłość postępowania była prawomocnie zakończona co do istoty sprawy, a także aby strona w toku postępowania, gdzie nastąpiła przewlekłość nie wniosła skargi. V Sąd Okręgowy stwierdził, że roszczenie powoda dotyczące sprawy IC ;legało oddaleniu z uwagi na fakt, iż niedopuszczalnym było w toku niniejszego postępowania badanie przesłanek z art. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. w zw. 2 art.4l7 kc w sytuacji, kiedy w toku postępowania powód wniósł skargę, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku. ' Jeżeli bowiem droga z art. 5 cyt. ustawy zostanie wyczerpana nie można skorzystać z art. 16 przewidującego specjalny tryb dla tych osób, które 2 różnych przyczyn nie wniosły skargi na przewlekłość postępowania w jego toku. _ Wcześniejsze wystąpienie powoda w sprawie IC " ze skarga, na przewlekłość postępowania i wydane w tej kwestii postanowienie o oddaleniu skargi zniweczyło, w ocenie Sądu I instancji, możność domagania sie ochrony na mocy art. 16 ustawy. W tym zakresie Sąd. Okręgowy jpodzielił w całej rozciągłości stanowisko Sądu Apelacyjnego_ w Gdańsku 2 dnia 17.12.2008r. w sprawie I ACa 1 gdzie Sąd wyraził pogląd, iż niedopuszczalnym jest w niniejszym postępowaniu stwierdzenie przewlekłości postępowania w innej sprawie sądowej, w sytuacji, gdy powód złożył już skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania i została ona oddalona. Sąd Okręgowy zważył następnie, iż zgodnie z art. 4171 § 3 kc jeżeli szkoda została wyrządzone przez nie wydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich --- STRONA 6 --- 6 wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia mozna zadaé po stwierdzeniu we wlaéciwym postapowaniu niezgodnoéci z prawem nie wydania orzeczenia lub decyzji, chyba 2e przepisy odrebne stanowia inaczej. Komentowany przepis reguluje odpowiedzialnoéé za szkode wyrzadzona przez nie wydanie orzeczenia lub decyzji i przewlekloécia postapowania sadowego lub administracyjnego, jezeli obowiazek wydania orzeczenia sadowego lub deoyzji administracyjnej przewiduje przepis prawa. Konieczna przesianka zadania odszkodowania jest uprzednie stwierdzenie we wiaéciwym procesie niezgodnoéci z prawem niewydaniem deoyzji lub orzeczenia. Postapowania dotyczace stwierdzenia przewlekloéci postepowania sadowego reguluja przepisu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postepowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postapowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwioki. Ustawa ta w art. 2 ust. 2 okreéla, jakie elementy nalezy uwzgladnié przy ocenie czy w sprawie doszlo do przewlekloéci postepowania. Wowczas jednak strona musi fakt przewlekloéci wykazaé przed Sadem odszkodowawczym, zgodnie 2 art. 4 w zw. z art. 15 ustawy.  V Treéé przepisu art. 15 w/w ustawy stanowi, it strona, ktérej skarga uwzgledniono, mote w odrobnym postepowaniu dochodzié naprawienia szkody wynikiej ze Stwierdzonej przewlekloéci od Skarbu Pafistwa albo solidarnie od Skarbu Pafistwa i komornika. _ W éwietle powyzszych rozwazafi, zdaniem Sadu I instancji, warunkiem ‘koniecznwn do domagania sia 6 wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można zadac po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem nie wydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Komentowany przepis reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez nie wydanie orzeczenia lub decyzji i przewlekłością postępowania sądowego lub administracyjnego, jeżeli obowiązek wydania orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej przewiduje przepis prawa. Konieczna przesłanką żądania odszkodowania jest uprzednio stwierdzenie we właściwym procesie niezgodności z prawem niewydaniem decyzji lub orzeczenia. Postępowania dotyczące stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego regulują przepisu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Ustawa ta w art. 2 ust. 2 określa, jakie elementy należy uwzględnić przy ocenie czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Wówczas jednak strona musi fakt przewlekłości wykazać przed Sądem odszkodowawczym, zgodnie 2 art. 4 w zw. z art. 15 ustawy. - V Treść przepisu art. 15 w/w ustawy stanowi, iż strona, której skargę uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa albo solidarnie od Skarbu Państwa i komornika. _ W świetle powyższych rozważań, zdaniem Sądu I instancji, warunkiem Ąkoniecznwn do domagania się --- STRONA 7 --- 7 naprawienia szkody, jest uprzednie stwierdzenie przewlekkoéci postepowania. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, ii w sprawach o sygn. akt IC 1161/07, IC 634/08 nie zapadio orzeczenie stwierdzajace przewlekloéc postepowania. Sad meriti wskazai, Ze w myél art. 417 kc Hza szkode 'wyrzadzona_ przez niezgodne z prawem dziaianie lub zaniechanie przy wykonywaniu wladzy publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pafistwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub innai osoba prawna wykonujaca te wladze z mocy prawa" i stwierdzil, i2 w sprawie niniejszej warunkiem koniecznym skutecznego wystapienia 2 takim powodztwem jest istnienie rzeczywistego i adekwatnego zwiazku przyczynowo— skutkowego miedzy opieszaloécia postepowania sadu (stwierdzona VI orzeczeniu) a szkoda poniesiona przez skarfiacego, przy czym zgodnie z art.6 kc, to na powodzie ciazyl obowiazek wykazania poniesionej szkody oraz adekwatnego zwiazku przyczynowego miedzy przewlekloécia postepowania a doznanym rozstrojem zdrowia w postaci depresji. Powéd jednak tych okolicznoéci w Zaden sposéb nie wykazak. Majac powyzsze na uwadze Sad Okreqowy, na mocy art. 4171 § 3 kc w zw. z art. 15 i 16 ustawy o skardze a contrario oddalil powédztwo. O kosztach postepowania Sad 'ten orzekl na podstawie art. 102 kpc.A 7 naprawienia szkody, jest uprzednie stwierdzenie przewłekłosci postępowania. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż w sprawach o sygn. akt IC 1161/O7, IC 634/08 nie zapadło orzeczenie stwierdzające przewlekłość postępowania. Sąd meriti wskazał, że w mysl art. 417 kc „za szkodę 'wyrządzona_ przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub innai osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa” i stwierdził, iż w sprawie niniejszej warunkiem koniecznym skutecznego wystąpienia z takim powodztwem jest istnienie rzeczywistego i adekwatnego związku przyczynowo- skutkowego między opieszałością postępowania sądu (stwierdzona vi orzeczeniu) a szkoda poniesioną przez skarżącego, przy czym zgodnie z art.6 kc, to na powodzie ciążył obowiązek wykazania poniesionej szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego między przewlekłością postępowania a doznanym rozstrojem zdrowia w postaci depresji. Powód jednak tych okoliczności w żaden sposób nie wykazał. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na mocy art. 4171 § 3 kc w zw. z art. 15 i 16 ustawy o skardze a contrario oddalił powództwo. O kosztach postępowania Sąd 'ten orzekł na podstawie art. 102 kpc.Ą --- STRONA 8 --- 8 Powyészy wyrok zaskariyl apelacja_ powod J .__“_.i zarzucajac mu: 1} naruszenie przepisow prawa materialnego, a w szczegolnoéci art. 417 kc av zmn 2 art. 15 j. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postepowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwloki poprzez przyjecie, fie brak prejudykatu stwierdzajacego przewlekioéc postepowania niweczy moiliwoéé dochodzenia roszczefi odszkodowawczych zgloszonych w pozwie 2) naruszenie prawa do obrony poprzez nie ustanowienie peinooocnika 2 urzedu (art. 117 kpc} 3) naruszenie przepisow prawa procesowego, a w szczegolnoéci art. 212 kpc w zw. z art. 6 kc poprzez brak udzialu w rozprawach i nie przeprowadzenia dowodu z pmresluchania powoda w charakterze strony oraz art. 217 kpc, art. 233 i 328 kpc poprzez oddalenie wnioskow dowodowych o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej i dowodu z opinii bieglych i zeznafi éwiadkow. W oparciu o te zarzuty wnosil powod o zmiane zaskarionego ' wyroku i uwzglednienie powodztwa ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji. Pozwany Skarb “jPafistwa _ — reprezentowany przez Prokuratorie Generalna Skarbu Pafistwa w odpowiedzi na 8 Powyższy wyrok zaskarżył apelaoja_ powód J _r_„-.i zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 417 kc uv zum z art. 15 i. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki poprzez przyjęcie, że brak prejudykatu stwierdzającego przewlekłośó postępowania niweczy możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych zgłoszonych w pozwie 2) naruszenie prawa do obrony poprzez nie ustanowienie pełnomocnika 2 urzędu (art. 117 kpc} 3) naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 212 kpc w zw. z art. 6 kc poprzez brak udziału w rozprawach i nie przeprowadzenia dowodu z pmzesłuchania powoda w charakterze strony oraz art. 217 kpc, art. 233 i 328 kpc poprzez oddalenie wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej i dowodu z opinii biegłych i zeznań świadków. W oparciu o te zarzuty wnosił powód o zmiane zaskarżonego " wyroku i uwzględnienie powództwa ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Pozwany Skarb “›Państwa l - reprezentowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa w odpowiedzi na --- STRONA 9 --- 9 apelacje wniosl o jej oddalenie i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania apelacyjnego. Sad Apelacyjny zwazyi, co nastepuje: Apelacja podlegala uwzglednieniu. Trafnym w szczegolnoéci jest zarzut apelacji, i2 Sad Okregowy dopuécil sie naruszenia przepiséw prawa materialnego, w szczegolnoéoi art. 417 kc w zw. z art. 15 i 16 ustawy z dnia 1? czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postepowaniu przygotowawczym prowadzonym _ lub nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwloki (Dz. U. 179 pOZ. 1843 z zm.), zwanej dalej ustawa o skardze poprzez przyjecie, ii brak prejudykatu w postaci orzeczenia stwierdzajacego przewlekloéé postepowania stanowi o istnieniu negatywnej przesianki jurysdykcyjnej. To biedne zalozenie Sadu I instancji skutkowalo pominieciem przez Sad Okregowy podstawy roszczenia tj. nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc. Godzi sie w tym ndejscu przypomniec, 2e zgodnie 2 utrwalonym stanowiskiem doktryny oraz bogatym orzecznictwem Sadu Najwyzszego pojeoie "istoty sprawy”, 0 ktorym mowa w art. 386 § 4 kpc dotyczy jej aspektu materialnego i w tej jedynie plaszczyénie mote bye oceniany zarzut jej nierozpoznania. Zachodzi ono wowczas, gdy sad nie badai podstawy materialnej pozwu lub tei, gdy sad _nie badal skierowanych do niego zarzutow merytorycznych i w swoim rozstrzygnieciu nie odniosl sie do tego, co jest przedmiotem sprawy 9 apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co nastepuje: Apelacja podlegała uwzględnieniu. Trafnym w szczególności jest zarzut apelacji, iż Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 417 kc w zw. z art. 15 i 16 ustawy z dnia 1? czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym _ lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 179 poz. 1843 z zm.), zwanej dalej ustawą o skardze poprzez przyjęcie, iż brak prejudykatu w postaci orzeczenia stwierdzającego przewlekłość postępowania stanowi o istnieniu negatywnej przesłanki jurysdykcyjnej. To błędne założenie Sądu I instancji skutkowało pominięciem przez Sąd Okręgowy podstawy roszczenia tj. nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc. Godzi się w tym ndejscu przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny oraz bogatym orzecznictwem Sądu Najwyższego pojęcie „istoty sprawy", o którym mowa w art. 386 § 4 kpc dotyczy jej aspektu materialnego i w tej jedynie płaszczyźnie może być oceniany zarzut jej nierozpoznania. zachodzi ono wówczas, gdy sąd nie badał podstawy materialnej pozwu lub też, gdy sąd _nie badał skierowanych do niego zarzutów merytorycznych i w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się' do tego, co jest przedmiotem sprawy --- STRONA 10 --- 10 uznajac, ii nie jest to konieczne z uwagi na istnienie przesianek ' materialnoprawnych czy tei procesowych unicestwiajacych dochodzone roszczenie (tak Sad Najwysszy przykiadowo w wyroku z dnia 12 lutego 2002r. I CKN 486/00; z dnia 12 wrzesnia 2002r. IV CKN 1298/O0; z dnia 27 nmrca 2008r. III UK 86/07; wyroml 2 dnia 26 stycznia 2011r. IV CSK 299/10). Zgodnie ze stanowiskiem Sadu Najwyiszego wyraéonym w wyroku 2 dnia 22 kwietnia 1999r. II UKN 589/98 oceny, czy sad pierwszej instancji rozpoznal istote sprawy dokonuje sie na podstawie analizy zadafi pozwu i przepisow prawa materialnego stanowiacych podstawe rozstrzygniecia. W sprawie niniejszej powéd swe Zadanie zasadzenia od Skarbu Pafistwa odszkodowania w kwocie 78.000 zl uzasadnial twierdzeniem, it jdoznal uszczerbku na zdrowiu na skutek, w jego ocenie, przewleklego prowadzenia prawomocnie jut zakoficzonych spraw Sadu Okregowego w Gdafisku z jego powodztwa o sygnaturach: , T" ‘ i Materialnoprawna podstawa jego iadania jest zatem norms art. 417 § 1 kc w zw. z art. 445 kc lub 448 kc oraz w zw. z art. 16 ustawy o skardze. Sad I instancji uznajac, 2e warunkiem koniecznym do domagania sie naprawienia szkody< jest uprzednie stwierdzeniev przewleklosci postepowania zaniechal dokonania ustalefi faktycznych, co do okolicznoéci istotnych dla potrzeb jej rozstrzygniecia. Stanowisko zaprezentowane przez Sad Okregowy jest bledne. Nie mote ono uzyskac aprobaty, bowiem z art. 16 ustawy o skardze wprost wynika, .2e prawo dochodzenia roszczefi cywilnoprawnych maja takte te strony, ktore z roinych 10 uznając, iż nie jest to konieczne z uwagi na istnienie przesłanek ' materialnoprawnych czy też procesowych unicestwiajacych dochodzone roszczenie (tak Sad Najwyższy przykładowo w wyroku z dnia 12 lutego 2002r. I CKN 486/O0; z dnia 12 września 2002r. IV CKN 1298/O0; z dnia 27 nmrca 2008r. III UK 86/07; wyromi z dnia 26 stycznia 2011r. Iv csk 299/10). Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999r. II UKN 589/98 oceny, czy sad pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej powód swe żądanie zasądzenia od Skarbu Panstwa odszkodowania w kwocie 78.000 zł uzasadniał twierdzeniem, iż ,doznał uszczerbku na zdrowiu na skutek, w jego ocenie, przewlekłego prowadzenia prawomocnie już zakończonych spraw Sądu Okręgowego w Gdańsku z jego powództwa o sygnaturach: , T” ` i Materialnoprawna podstawą jego żądania jest zatem norma art. 417 § 1 kc w zw. z art. 445 kc lub 448 kc oraz w zw. z art. 16 ustawy o skardze. Sąd I instancji uznając, że warunkiem koniecznym do domagania się naprawienia szkody. jest uprzednio stwierdzenie' przewlekłości postępowania zaniechał dokonania ustaleń faktycznych, co do okoliczności istotnych dla potrzeb jej rozstrzygnięcia. Stanowisko zaprezentowane przez Sąd Okręgowy jest błędne. Nie może ono uzyskać aprobaty, bowiem z art. 16 ustawy o skardze wprost wynika, .że prawo dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych mają takze te strony, które z różnych --- STRONA 11 --- 11 przyczyn nie wniosly skargi na przewleklosé postepowania. Wskazac naleiy, ii Sad Najwyzszy vr wyroml z dnia 6 maja 2010r. II CSK 640/09 wyrazil tossame stanowisko w przedmiocie wykladni art. 16 ustawy stwierdzajac, i2 cyt: "zwiazanie sadu w postepowaniu cywilnym stwierdzeniem przewlekloéci dotyczy okresu przyjetego w postanowieniu. Do czasu prawomocnego zakoficzenia postepokania w sprawie kompetencja do ustalenia, czy doszio do nieuzasadnionej zwloki, naleiy do sadu prze1o2onego nad sadem, w ktorym toczy sie postepowanie (art. _4 ust. 1 ustawy 2 2004 r. o skardze ...}. Natomiast w razie zgloszenia Zadania naprawienia szkody po prawomocnym zakoficzeniu postepowania w sprawie przez strone, ktora nie wniosla skargi na przewleklosé (art. 16 ustawy o skardze), rzecza sadu w postepowaniu cywilnym jest takie ustalenie, czy doszio do zbednej zw1oki. . Powyzsze uwagi dotycza oczywiscie tej czesci zadafi powoda, ktore maja_ swe oparcie w twierdzeniu, ‘ii w sprawach, w ktorych skargi na przewleklosc nie zlosyi, tj. w sprawach IC 1161/O7 i IC 634/08 owa zwloka w ich rozpoznaniu, w ocenie powoda, miala miejsce. Stanowisko Sadu I instancji zaprezentowane w 1notywach, pisemnych zaskarionego wyroku odnosnie postepowania w sprawie IC 549/09 byio trafne jednakie wobec ksztaltu roszczenia powoda i braku ustalefi odnosnie ewentualnego wpiywu na stan zdrowia powoda przebiequ postepowafi w poszczegolnych sprawach wskazanych vv pozwie nie jest moiliwym inne orzeczenie nit uchylenie zaskarzonego wyroku w calosci i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. 11 przyczyn nie wniosły skargi na przewlekłość postępowania. Wskazać należy, iż Sąd Najwyższy ve wyrohi z dnia 6 maja 2010r. II CSK 640/09 wyraził tożsame stanowisko w przedmiocie wykładni art. 16 ustawy stwierdzając, iż cyt: „związanie sądu w postępowaniu cywilnym stwierdzeniem przewlekłości dotyczy okresu przyjętego W postanowieniu. Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie kompetencje do ustalenia, czy doszło do nieuzasadnionej zwłoki, należy do sądu przełożonego nad sądem, w ktorym toczy się postępowanie (art. _4 ust. 1 ustawy z 2004 r. o skardze ...}. Natomiast w razie zgłoszenia żądania naprawienia szkody po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie przez stronę, ktora nie wniosła skargi na przewlekłość (art. 16 ustawy o skardze), rzeczą sądu w postępowaniu cywilnym jest także ustalenie, czy doszło do zbędnej zwłoki. . Powyższe uwagi dotyczą oczywiście tej części żądań powoda, które majaę swe oparcie w twierdzeniu, 'iż w sprawach, w których skargi na przewlekłosć nie złożył, tj. w sprawach IC 1161/07 i IC 634/08 owa zwłoka w ich rozpoznaniu, w ocenie powoda, miała miejsce. Stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w 1notywach, pisemnych zaskarżonego wyroku odnośnie postępowania w sprawie IC 549/09 było trafne jednakże wobec kształtu roszczenia powoda i braku ustaleń odnośnie ewentualnego wpływu na stan zdrowia powoda przebiegu postępowań w poszczegolnych sprawach wskazanych va pozwie nie jest możliwym inne orzeczenie niż uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. --- STRONA 12 --- . 12 Zgodzié sie takie naleiy ze_ skariacynb it bledem postepowahia byio zaniechanie wyjasnienia w trybie art. 212 kpc istotnych dla rozstrzygniecia sprawy okolicznosci, gdyi 2 uwagi na tresc uzasadnienia faktycznego pozwu. winno nastapic jego doprecyzowanie przez powoda poprzez okreslenie jaki konkretnie uszczerbek (stres, depresje, alienacje z otoczenia) iaczy 2 kaida z powyzszych spraw wskazanych w pozwie, z przebiegiem ktorej ze spraw konkretnie wiaze pojawienie sis twierdzonego uszczerbku, a z ktora jego poglebienie (rozpietosé czasowa wszczecia i trwania powyiszych spraw) i przede wszystkim wyjasnienie w czym powod upatruje tych okolicznosci jakie maja istotne znaczenie w postepowaniu prowadzonym w trybie ustawy ze skargi na przewleklosc, a inaczej rzecz ujmujac w czym upatruje twierdzonej przewleklosci w postepowaniach_ w sprawie IC 1161/07 i IC 634/08. Nieuzasadniony jest natomiast zarzut apelacji piewaznosci postepowania 2 uwagi na pozbawienie powoda mosnosci obrony jego praw majacej, w ocenie skarzacego, wynikac 2 odmowy ustanowienia peinomocnika z urzsdu. Wbrew temu stanowisku apelujacego w sprawie nie zachodzi niewaznosé w rozumieniu art. 379 pkt 5 kpc. Niewainosé ze wzgledu na te przyczyne zachodzi wowczas gdy z powodu wadliwosci procesowych Sadu. lub strony przeciwnej bedacych skutkiem naruszenia konkretnych przepisow kodeksu postepowania cywilnego, ktorych nie mozna bylo wskazac przy wydaniu orzeczenia w danej instancji strona nie mogiajbrac i nie brala udzialu w postepowaniu. Postanowieniem 2 dnia 22 czerwca 20l0r. referendarz sadowy w Sadzie Okregowym w Gdafisku_oddali1 wniosek powoda o ustanowienie peinomocnika z urzedu, a w rozpoznaniu skargi powoda . od tego orzeczenia Sad . 12 Zgodzić się także należy ze_ skarżącynn iż błędem postępowania było zaniechanie wyjaśnienia w trybie art. 212 kpc istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, gdyż z uwagi na treść uzasadnienia faktycznego pozwu. winno nastąpić jego doprecyzowanie przez powoda poprzez określenie jaki konkretnie uszczerbek (stres, depresję, alienację z otoczenia) łączy z każdą z powyższych spraw wskazanych w pozwie, z przebiegiem której ze spraw konkretnie wiąże pojawienie się twierdzonego uszczerbku, a z którą jego pogłębienie (rozpiętość czasowa wszczęcia i trwania powyższych spraw) i przede wszystkim wyjaśnienie w czym powód upatruje tych okoliczności jakie mają istotne znaczenie w postępowaniu prowadzonym w trybie ustawy ze skargi na przewlekłość, a inaczej rzecz ujmując w czym upatruje twierdzonej przewlekłości w postępowaniach. w sprawie IC 1l6lf07 i IC 634/08. Nieuzasadniony jest natomiast zarzut apelacji nieważności postępowania z uwagi na pozbawienie powoda możności obrony jego praw mającej, w ocenie skarżącego, wynikać 2 odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wbrew temu stanowisku apelującego w sprawie nie zachodzi nieważność w rozumieniu art. 379 pkt 5 kpc. Nieważność ze względu na tę przyczynę zachodzi wówczas gdy z powodu wadliwości procesowych Sądu. lub strony przeciwnej będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, których nie można było wskazać przy wydaniu orzeczenia w danej instancji strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu. Postanowieniem 2 dnia 22 czerwca 2010r. referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Gdańsku oddalił wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a w rozpoznaniu skargi powoda I od tego orzeczenia Sąd --- STRONA 13 --- 13 Qkregowy postanowieniem 2 dnia 8 lipca 2010r. odmowii powodowi ustanowisnie pelnomocnika 2 urzedu. Powod po wydaniu przedmiotowych postanowiefi bral udzial w sprawie poprzez skladanie srodkow zaskaréenia, wnioskow procesowych, pism procesowych. By} powiadamiany o terminaoh rozpraw. Powod radzi sobie. z prowadzeniem procesu. Z tych wzgledéwt zarzut niewaznosoi postepowania jest nieuzasadniony. Zwasywszy na nierozpoznanie istoty sprawy,h jako podstawe do uchylenia zaskarionego wyroku, odniesienie sie do zarzutow naruszenia przez Sad I instancji przepisow postepowania, takich jak art. 227 kpc, czy art. 233 kpc jest bezprzedmiotowe. Rzecza Sadu Okregowego ponownie rozpoznajacego sprawe bedzie przeprowadzenie dowodow wnioskowanych przez powoda, tj. dowodu z akt spraw wymienionych w pozwie j. dowodu 2: przesluchania powoda iv charakterze strony na okolicznosci istotne ze wzgledu na podstawe flaterialnoprawna powodztwa, a nastepnie dokonanie ustalefi faktycznych na te okolicznosci, ktore sa istotne dla rozstrzygniecia i dokonanie ponownej oceny zasadnoéci zadafi powoda. Majac powyzsze na wzgledzie ‘Sad Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 kpc i art. 108 § 2 kpc orzekl jak w sentencji. 13 Qkręgowy postanowieniem z dnia 8_lipca 2010r. odmówił powodowi ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powód po wydaniu przedmiotowych postanowień brał udział w sprawie poprzez składanie środków zaskarżenia, wniosków procesowych, pism procesowych. Był powiadamiany o terminach rozpraw. Powód radzi sobie. z prowadzeniem procesu. Z tych względów' zarzut nieważności postępowania jest nieuzasadniony. Zwazywszy na nierozpoznanie istoty sprawy,` jako podstawę do uchylenia zaskarzonego wyroku, odniesienie się do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, takich jak art. 227 kpc, czy art. 233 kpc jest bezprzedmiotowe. Rzeczą Sądu Okręgowego ponownie rozpoznającego sprawę będzie przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez powoda, tj. dowodu z akt spraw wymienionych w pozwie j. dowodu 2: przesłuchania powoda iv charakterze strony na okoliczności istotne ze względu na podstawę materialnoprawną powództwa, a następnie dokonanie ustaleń faktycznych na te okoliczności, które sa istotne dla rozstrzygnięcia i dokonanie ponownej oceny zasadności żądań powoda. Mając powyższe na względzie 'Sad Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 kpc i art. 108 § 2 kpc orzekł jak w sentencji.