Wyrok I ACa 1380/10 24

--- STRONA 1 --- 1,. “C _,\,_45 . . ¢‘.‘§'=.;~| .:~ ,; ..,,,:_ _; '" ;~ ‘a_.. .r» l':=\.. %§ 1»zaF3 ff? Q‘! T Sygn. akt I ACa 1380/10 24;; 1 i» * w%§@P$ ‘6 n  WYROK Y W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 4%? I" ,, : 1 1 , 1 . nwng Dfiia 06 ;¢tego 201 I 1:1’ ’ ; 1; Sad Apelacyjny w Gdafisku — Wydzial I Cywilny w skladziei 1 Q '.9x '17' ‘QEW E Przewodniczacy: SSA Bogusiawa Sieruga g Sadziowiez SA Irma Kul (spr.) g SA Maryla Domel—Jasifiska I Protokolantz St.S€kI.SQd. Sylwia Lubiewska EH H .f po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. w Gdafisku na rozprawie 433 sprawy z powédztwa iw i przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zakiadowi Karnemu w Koronowie I § 0 zaplatg   _na skutek.apelacji powoda od wyroku Sadu Okregowego w Bydgoszczyi z dnia 8 wrzeénia 2010 1:. sygn. akt : c 155/09 5 I. zmienia zaskarzony wyrdk w punkcie 1 ipierwfizyml W ;, ten sposéb, Ze zasadza od pozwanego na rzecz p 0wOd& ~' kwote 5.000 (Pieé tysiec:/> ziotych Z odsetkamj. ‘ wysokoéci ustawowej od dnia 8 wrzeénia 2010 r. db r» § dnia zaplaty i oddala powédztwo w pozostalym % 0 zakresie; j II. oddala apelacje w pozostalej czgéci; fig III. nie obciaza powoda kosztami procesu. gig Na oryglnaie Wi5SClW€ podplsy $ j :_ > :3 *=.;;=_;. ' . fi&%  .;.§{#=§_‘ " if *.*. '5’ .~_ 1. _ ,. ;* §§=='[,,;' 1.. _. ...,_....._. ._ .. . .. ..._._.._ ._..... flm m ' fififi€  Ian 1 ' ‘ ‘ “ |1l'€I; E51" 1 w.=,...:.= '§?';‘:.':51 u_\ |I EQIZ: ‘E:1 $0005 fw@2@  1; .211 .. _,_ -. ¬,¬,_-¿._ _ . ¿Ÿ§'=‹'.;¬- .:' ,; ..„-z-_ -_z " -_'» 'Ł-_._ .r.-'› f-.'‹'.-.- *Ê maF3 Ê? PŚ 7 Sygn. akt I ACa 1380/10 Źąý; f iw ' adååře 'č „ - WYROK Y W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 4%f H' „¬ .' 1 1 . W . „w„g Dnia I6 lutego 201- f .fzf , ¿ Å; Sad Apelacyjny w Gdańsku - Wydział I Cywilny w składzie: 1 Ę '(9„ 'U' *wåšfi Ę Przewodniczący: SSA Bogusława Sieruga Ę Sędziowie: SA Irma Kul (spr.) Ê SA Maryla Domel-Jasińska I Protokolant: st.sekr.sąd. Sylwia Lubiewska HE _ .f po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. w Gdańsku na rozprawie 433 sprawy z powództwa ÍW Š przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Koronowië | Š o zapłatę - - _na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczyi z ania 8 września 2010 1:. sygn. akt : c 155/09 V I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 ĹpierwS2YmŠ W J, ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz p owødč ~' kwøtę 5.000 (pięć tysięcy) złotych z 0aS@:+<amj_ ` wysokości ustawowej od dnia 8 września 2010 r. db rw å dnia zapłaty i oddala powództwo w pozostałym ä ¿ zakresie; Ę II. oddala apelację w pozostałej części; ÊÊ III. nie obciąża powoda kosztami procesu. ääq Na oryginale wiasoiwe podpisy $ j :_ j -ng '=.;:=_;-.- ' _ aaa - .¿.§(ß=Šf " _'Ż *.'. ".'¿* .~_- 1.- _ ._ ;¿±!¿ş==1,-¦¿` '__ __ ...._....._. ._ ._ _ ._ ..._._..¬ _...___ -fim¬fi ' fifiää- _ Ian '› ' ' ` `“ |1|'é`I; 5;f`?_ " J- v.=,-.--..-:.= 'Š9ä';-':-.'in' u_\ |I ÊÊIQ 'E-jv fififizfi fwaza - '51 .'.|‹ _ _ --- STRONA 2 --- 1E5.=1‘ = .. .._=.,£a._ : € ' 1 1 J | E uamam.~»nAuzumuaumvA.‘nsammrm4a\szr;>dnQ:a%wse.wH&' | r * " a11i!.=. .__,__ ‘J. . =' !;r1.: .12 k%%@ . , 4._,.z. “ __ . :i;:_,_. ..._ g 2' .. .' . 9 ;,;;_m‘. 4' ' ' 2 0 w, U Z A S A D N I E N I E Zaskarionym wyrokienl Sad Okregowy oddalii powodztwo 9 przeciwko Skarbowi Pazistwa — Zakladowi Karnemu w Koronowie, w ktorym powod domagai sig zasadzenia kwoty 100.000 22 tytulem zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych ~(odbywanie kary pozbawienig wolnoéci w warunkach przeludnienia Sad ten ustalii, 2e powéd przebywai w Zakladzie Karnym w Koronowie na oddziale V~VI w okresie od 6 czerwca 200?r. do sierpnia 2009r. W tym okresie przez przeszio rok przebywal w celi nr ll. ' W jednostce pozwanego dochodzilo okresowo do sytuacji, w ktorej umieszczan0'niektorych osadzonych w warunkach nie zapewniajacych 3n? powierzchni celi na 1 osobo. O powyiszéj. sytuacji byl powiadamiany wiaéciwy Sgdzia Penitencjarny. Rownie2'powod odbywai kare pozbawienia wolnoéci w warunkach przeludnienia w celi nr ll przez ponad rok w okresie od 2OOTr. do paédziernika 20082., gdyi w celu o powierzchni 7,6022 przebywalo 4 osadzonych. . _ _ Powod mial zapewnionq 'raz w _tygodniu kqpiel oraz wymiang rgcznikow i odzieiy, natomiast poéciel wymieniana byia co 2 tygodnie. V ' .  Cela nr 11 byiavwyposazona w kacik sanitarny, jednakze tylko pisuar byi odgrodzony od reszty pomieszczenia kotara, a umywalka znajdowaia Si$ bezpoérednio przy stole. Cela wyposazona byia w jeden stolik, przy ktorym mogly usiaéé 2 osoby, w 4 szafki, 3 taborety oraz telewizor._ W celi nr 11 i pozostaiych celach na odoziale V nie ma pionow wentylacyjnych.ADoplyw powietrza  celaqh,w ktorych ‘4 przebywal powod mozliwy byi poprzez otwarcie~okna. 1 . _ ~ H W _ ,7 .._.. "#117 L—d—\IP"I—TP _ _ ———_i_ o 1*’ ** o __. _ __. .__ *;?7:'V' *fi'fi'r'\>'‘ 1-Êžř.-='‹' = ._ .._=.,¿.,._ = \“ ` -Í 1 ł | E uŁmnm»nAuą-mmuAumvA.'n'saa=mfm4=\szra>dnQ:øāwś=.wH&`- | r * ' -w1!.=. ._.,._ Fu.- '. ‹"' wł.-: .zi „agp _ ,, 4.-_-,-_-Ł.-f q „_ . ¿¿¿¿__'.-.- ..._ Š, ¦!'- ..' .' _ 2- ,;uz". Ą ` ' 2 U 1, U Z A S Ä D N I E N Í E Zaskarżonym wyrokienl Sąd Okręgowy oddalił powództwo D- przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Koronowie, w którym powód domagał się zasądzenia kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych ~(odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia Sąd ten ustalił, że powód przebywał w Zakładzie Karnym w Koronowie na oddziale V-VI w okresie od 6 czerwca 200?r. do sierpnia 2009r. W tym okresie przez przeszło rok przebywał w celi nr ll. " W jednostce pozwanego dochodziło okresowo do sytuacji, w której umieszczano niektórych osadzonych w warunkach nie zapewniających Snř powierzchni celi na l osobe. O powyższej. sytuacji był powiadamiany właściwy Sędzia Penitencjarny. Również powód odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia w celi nr ll przez ponad rok w okresie od 200?r. do października 2008r., gdyż w celu o powierzchni ?,6m2 przebywało 'il osadzonych. . _ _ Powód miał zapewnioną 'raz w _tygodniu kąpiel oraz wymiane ręczników i odzieży, natomiast pościel wymieniane była co 2 tygodnie. , ' . ' Cela nr ll była wyposażona w kącik sanitarny, jednakże tylko pisuar był odgrodzony od reszty pomieszczenia kotarą, a umywalka znajdowała się bezpośrednio przy stole. Cela wyposażona była w jeden Stolik, przy którym mogły usiąść 2 osoby, w 4 szafki, 3 taborety oraz telewizor._ W celi nr ll i pozostałych celach na oddziale V nie ma pionów wentylacyjnych. Dopływ powietrza - celach,-w których '-1 przebywał powód możliwy był poprzez otwarcie okna. 1 _ _ ~ H __ _ .V .._.. „cz.7 -......¬„.. _ _ ffff ó :cz of c ___ _ __. .¬ Yfiffz: "¬:¬¬---v'-¬----~- --- STRONA 3 --- . 3 N i am:a=.aemmnax.\wa=;\9=z= Cele zaopatrzone sq w zimna wode oraz oéwietienie  umoiliwiajace ezytanie. Energia elektryezna wylaczana jest od poniedziallcu do piatku od 'godz. 9,30 00 12,00 oraz w qodzinach nocnych. . Powod skladai skargi na warunki panujdce w celi. 3 Powod miak zapewniony dostep do lekarza, silowni oraz 1 codziennej prasy. Latem powéd gral w siatkowke;  Oceniajac tak ustalony stan faktyczny Sad Okregowy A...==.=:.;u»..,=¢.q~av=».==,.=a|=:.=|;m~v=\|r. uznal, 2e warunki w jakich przebywal powod w badanym okresie speiniaiy w zasadzie wymogi okreélone przepisami, a ograniczenia, ktorych powod doznawai nie naruszaly jego godnoeci osobistych. _ ..::u. ~,.'_fl..¢:=a=~:.¢s=u.»=.=.L...=_..><..¢.= \t.';'\_|=_=;¢.<»'=u~>1===1v=¢¢r:;n:1~ma'=.1r»e.»:q»=.|== Zdaniem Sadu Okregowego pozwany zapewnil powodowi warunki bytowe, w ktérych godnoéé powoda _nie doznala uszczerbku. Nic nie wskazuje na. niegodziwe, upokarzajace P czy ponizajace traktowanie powoda. Poza okresowym przebywanienl w przeludnionej celi ~ co znajdowalo usprawiedliwienie w art. 248 kkw — powod miai zapewnione godziwe warunki. ' Apelacje od wyroku Sadu Okregowego wniosi powod ' skariac wyrok w caioéci i domagajac Sie jego zmiany i   uwzglednienie powodztwa ewentualnie uchylenie i przekazanie 'SQdowi I instancji do ponownego rozpoznania. ~.:<..¢.| st2=~.\ I Zarzucii skariacy blednq wykladnie art. 110 § 2 i 248 '11¢_\. Q kkw jak tez naruszenie art. 24 w zw. z art. 448 kc oraz 4»..,.,. 5 art. 6 kc. Zdaniem skarzacego pozwany nie wykazai, 2e jego 1 dziaianie byko zgodne z prawem. Zarzuca skarzacy, 2e Sad 13 Okregowy nie miai podstaw do przyjecia, ze nie doszlo do _en':a::z=h=~'um1\= »~== (L 0\ D.‘ 11 naruszenia osobistycfi powoda mime, Ze pgzeciez uznai 5 zeznania éwiadkow i powoda. za wiarygodne i ustalii, 2e " powod przebywal dlugi czas w warunkach przelfidnienia. \ | ¢ ... . ._._..._. .. . _ __ ..____._.._.,. , .. »&fifi fidgg 3.‘“*;re55i?' “ @%fl%i; . .  — —— — _____. _.... .. ._..____________________ . _ ____:_____ 7 V .::; _ __ _ _Y ______ _ “_ _v_‘______.___>_____ _ "W ______‘__,,_,!q_ _ 3 N å 8m:n=.aea‹mnix.\wa=;\9=z‹' Cele zaopatrzone są w zimną wodę oraz oświetlenie _ umożliwiające czytanie. Energia elektryczna wyłączana jest sa powiedział:-za ao piątku od "g‹>az. 9,30 ao 12,00 oraz W godzinach nocnych. . Powód składał skargi na warunki panujące w celi. 3 Powód miał zapewniony dostęp do lekarza, siłowni oraz 1 codziennej prasy. Latem powód grał w siatkówkę; - Oceniajac tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy I-..-_.===z.;u.„-..=‹.-zev'=„==‹„.z.±:.=|ą~‹‹.v«n=\|r. uznał, że warunki w jakich przebywał powód w badanym okresie spełniały w zasadzie wymogi określone przepisami, a ograniczenia, których powód doznawał nie naruszały jego godności osobistych. _ ..=:u.- ¬.~.'-_fl.¬›=a«:.‹s‹‹._»=.=.¿...›..„×.-.=.=--- --Ł-za=_=¿4.=„s'„u¬›1==-=‹v=‹=L'=›uz:z'›z.a'=.¬1f»¿-¬›:=»='.|==- Zdaniem Sądu Okręgowego pozwany zapewnił powodowi warunki bytowe, w których godność powoda _nie doznała uszczerbku. Nic nie wskazuje na. niegodziwe, upokarzające F czy poniżające traktowanie powoda. Poza okresowym przebywanienl w przeludnionej celi ~ co znajdowało usprawiedliwienie w art. 248 kkw - powód miał zapewnione godziwe warunki. ' Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód ' skarżąc wyrok w całości i domagając sie jego zmiany i - - uwzględnienie powództwa ewentualnie uchylenie i-przekazanie "Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ~.-L-‹..«¬-_| sr-¿'='.\ i Zarzucił skarżący błędną wykładnię art. llO § 2 i 248 ',±-‹_\. Ę kkw jak też naruszenie art. 24 w zw. z art. 448 kc oraz az.-.„¬„ ş art. 6 kc. Zdaniem skarżącego pozwany nie wykazał, że jego 1 działanie było zgodne z prawem. Zarzuca skarżący, że Sad ÍŠ Okręgowy nie miał podstaw do przyjęcia, ze nie doszło do _&n`:a::z=h=~'-um-1-\› -»¬== Q (_`)\ D.. W naruszenia osobistych powoda mimo, że przecież uznał _ zeznania świadków i powoda. za wiarygodne i ustalił, że ` -powód przebywał długi czas w warunkach przeludnienia. \ | ‹ .¬_ _ ¬_._..._. ._ _ _ __ ...____....... , _ _ anna edge řjårařřiř" " sedna; _ _ -- e W e _____. _.___ __ __._____._____.____.____ _ _ _¬_:___ 7 _ _::¿ _ __ _ _Y ______ _ _„_ _„_„_,_______„_„_____ _ „___ _____¬__,„_,!¬_ --- STRONA 4 --- 0&0 ,i,.,_+;ir. .= .  .¢.n~_4_:: I..*T_V*i—‘;;~;‘V:$V:;: ::::‘;;4_ '~¢=> ='M='~==v<==M==nIvrvlin'==fl¥=@l~=l¥=v==h'=*='=~ K»v1'W1u\w=in5‘e‘==~¢B~Hr:.$::.a:;a:er::wmz.mnmm=@i»5;==*inmm:mnx§1!1~tAwgar‘ 1 \ 1  uhWu nm¢mn=w=»m.\“WM=~. 5 Q L ;_:'  ._..‘.._ . . . 4 10 Podkreéla powod, ie przeciez ustawodawca sam okreélil minimalne standardy w jakich skazani powinni odbywaé Kare . pozbawienia wolnoéci a pozwany w sposob nieograniczony narusza te standardy. Powod mial podlegae tylko jednej dolegliwoéci tj. pozbawienia wolnoéci nie zaé dodatkowym, nie majqcym podstaw prawnych. Pozwany wniési 0 oddalenie apelacji. 0 :' Sad Apelacyjny zwaiyl co nastepuje: W sprawie zostalo ustalone w sposéb niewdtpliwy, ie powod ponad rok odbywai kare pczbawienia wolnoéci w celi nr ll Oddzielu V Zakladu Karnego w Koronowie, 0 pow. 7,6m? Oprooz powoda w celi przebywaio w tym okresie jeszcze 3 osadzonych. Z doéé prostego’rachunku wynika zatem, Ze na jednego osadzoneqo przypadala powierzchnia 0 wielkoéci 1,9nF. Korzystanie z tego pomieszczenia ograniczone bylo rzeoz jasna przez miejsca do spania, kecik sanitarny oraz inne sprzety. Ustalone tez zostaio, 2e jedynie pisuar  odgrodzony byl kotarQ_ od czeéci mieszkalnej} umywalka znajdowaia sie bezpoérednio przy stole. Wietrzenie celi moiliwe bylo ty1ko'p0przez otwieranie okna.  _ Osadzeni w_ celi. nr ll mezczyéni mogli co najwyiej tylko jeden. ale juz poruszac sie U} f+ $11 Q\ 5 O\ IQ I\' jednoczeénie Przyznal tez Sad Okregowy racje powodowi, 2e nieodgrodzenie Calego kacika sanitarnego od reszty celi bylo dla uzytkownikow krepujece i naruszalo obowiazujace w tej [\) materii przepisy § 8 rozporzadzenia Ministra l\) U1 Sprawiedliwoéci 2 dnia sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizecyjnoepcrzadkowego odbywania nkary ['3 N (II [\} pezbawienia wolnoéci U. Nr 1 poz. 1493). 1? _ nas ,z,.,_+;›r. .=- _ - .-=n~_f:--M: _--.Tc_.:;:>';.:;; ::::-:re -"~‹'=› ="~'-M='°='‹=-='~2'fi='=fl-'vI'1"'i|¬-'~'='flV=@|==|==v~'=2"=¬'-'G-'›~ ---ww'«-'-\"›=‹ww=H-fi'r-'a-'=.=v"^¬~Hwe.f±±.za:¿a¦er:=wmz.mnmm›@±±e¿==»¿nmm:mnx¿-1-ym-1-"_¬-gave 1 \ ‹ .› u„¬'„_ -nmmnzwz-“waw-we. Š »Q L ;_-:' - -.„..`... _ _ _ 4 ze Podkreśla powód, że przecież ustawodawca sam określił minimalne standardy w jakich skazani powinni odbywać karę _ pozbawienia wolności a pozwany w sposób nieograniczony narusza te standardy. Powód miał podlegać tylko jednej dolegliwości tj. pozbawienia wolności nie zaś dodatkowym, nie mającym podstaw prawnych. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji. 8 ›' Sąd Apelacyjny zważył co następuje: W sprawie zostało ustalone w sposób niewątpliwy, że powód ponad rok odbywał karę pozbawienia wolności w celi nr ll Oddziału V Zakładu Karnego w Koronowie, o pow. 7,6mÄ Oprócz powoda w celi przebywało w tym okresie jeszcze 3 osadzonych. Z dośc prostego rachunku wynika zatem, że na jednego osadzonego przypadała powierzchnia o wielkości l,9nÊ. Korzystanie z tego pomieszczenia ograniczone było rzecz jasna przez miejsca do spania, kącik sanitarny oraz inne sprzęty. Ustalone też zostało, że jedynie- pisuar - odgrodzony był kotarą_ od cześci mieszkalnej, umywalka znajdowała się bezpośrednio przy stole. Wietrzenie celi możliwe było tylko poprzez otwieranie okna. - _ Osadzeni w_ celi. nr ll mężczyźni mogli co najwyżej tylko jeden. ale juz pcruszac się UJ f+ Ś11 fl\ 5 Ox IQ ł'\-' jednocześnie Przyznał też Sąd Okręgowy racje powodowi, że nieodgrodzenie całego kącika sanitarnego od reszty celi było dla użytkowników krępujące i naruszało obowiązujące w tej [\) materii przepisy § 8 rozporządzenia Ministra I\) U1 Sprawiedliwości 2 dnia sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizacyjnoeporzadkowego odbywania 'kary [ÍJ N (J`I [\> pozbawienia wolności U. Nr 1 poz. 1493). zř _ --- STRONA 5 --- 1: I L | v F 1 \ ‘UL 0 Okolicznoéci powyisze, mime 2e bezsporne nie mogly bye oceniane zdaniem Sadu Okreqowege jako niegedziwe czy upokarzajqce powoda warunki odbywania kary, be przeciei pezwany staral sie w miare swoich moiliwoéci zapewnié debre warunki bytowe, przez co godnoéé powoda nie doznala uszczerbku. Podniesiene w apelacji zarzuty, kwestienujdce powyésza mm; ocene\sa’pozbawione slusznoéci. ' Przypomnieé trzeba, 2e zgodnie z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske miedzynarodewego paktu praw osobistych i 0 c 0 i—’ icznych z dnia 19 grudnia 1966r. (Dz.U. z 1977r. Nr 38 poz. 167 i 169) oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Czlowieka — kazda osoba pozbawiena wolnoéci musi bye traktewana w spesob humanitarny i z peszanewaniem przyredzonej gedneéci cziowieka. Zasady powyfisze zostaiy recypowane do polskiego perzadku prawnego i wyraione w art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji. . Nalezy podzielié stanewisko Sedu Najwyiszego, 2e prawo do godnego'odbywaniakary pezbawienia wolnoéci niewatpliwie naleiy zaliczyé do katalogu dobr osobistych podleqajacych ochronie. Dziaiania naruszajace te dobra mega zatem redzio odpowiedzialneéé Skarbu Pafistwa na pedstawie art. 24 i 448 kc (per. wyrok SN'z dnia 17 marca 20lOr. II CSK 486/09 Lex nr 599534). Skore powod przez penad rok przebywal w celi o powierzchni 7,60m2 razem z 3 innymi skazanymi co daje 119mg ' powierzchni na jednego skazanego, to zrudno sie zgodzié 2 Sadem Okregowym, 2e tak dlugie odstepstwo ed standardu okreélonego w art. 11 § 2 kkw Q 3 2 na jedna esobe) nie naruszalo gedneéci i prawa do prywatnoéci pewoda. Warto te2 podkreélié, Ze Trybunai Kogstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia N) O‘\ meja 2008r. {Sk 25/OT, OTK—A 2008 nr 4 poz. 62) wyrazii peglad, ktery naleiy podzielié, 1: I L | Y F J. 1 “JL O Okoliczności powyższe, mimo że bezsporne nie mogły być oceniane zdaniem Sądu Okręgowego jako niegodziwe czy upokarzające powoda warunki odbywania kary, bo przecież pozwany starał się w miarę swoich możliwości zapewnić dobre warunki bytowe, przez co godność powoda nie doznała uszczerbku. Podniesione w apelacji zarzuty, kwestionujące powyższą mm; ocenęfisąœpozbawione słuszności. ' Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i p c U E-' icznych z dnia 19 grudnia 1966r. (Dz.U. z 1977r. Nr 38 poz. 167 i 169) oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - każda osoba pozbawiona wolności musi być traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Zasady powyższe zostały recypowane do polskiego porządku prawnego i wyrażone w art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji. . Należy podzielic stanowisko Sądu Najwyższego, że prawo do godnego odbywania-kary pozbawienia wolności niewatpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 kc (por. wyrok SN'z dnia 17 marca 2310r. II CSK 486/O9 Lex nr 599534). Skoro powód przez ponad rok przebywał w celi o powierzchni 7,6Om2 razem Z 3 innymi skazanymi co daje 1,9m2 " powierzchni na jednego skazanego, to trudno sie zgodzić z Sądem Okręgowym, że tak długie odstępstwo od standardu określonego w art. 11 § 2 kkw Q Ü 2 na jedną osobę) nie naruszało godności i prawa do prywatności powoda. Warto też podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia NJ O`\ maja 2008r. (Sk 25/OT, OTK¬A 2008 nr 4 poz. 62) wyraził pogląd, który należy podzielić, --- STRONA 6 --- >m.ua=I_1n.s..m.rsenn\::~\n.\.u< )3!\'$WF\!7~|W ='Wi"' E a 6 2e_ nadmierne zageszczenie celi moze same w sebie bye kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. ,. |' _ (A_‘_‘,{,v\./\_¢\~ “"' Trafne okazal ' sie tei zarzut kwestionu'aee ecen  Y zgednoéci z prawenx pozwanego av kontekécie art. 248 kkw. Obewiezujqcy w okresie pobytu powoda w przeludnionej celi art. 248 kkw pozwalai dyrektorowi‘ zakiadu karnego lub aresztu eledczego umieécie skazanego w celi o powierzchni mniejszej ni2 3mg na jedna osobe, ale tylko w uzasadnienych wypadkach i jedynie na ezas okreélony. Przepis ten, jako wprowadzajecy wyjatek ed zasady przewidzianej w art. 110 § 2 kkw, pedlegal ecisiej interpretac _Stad pod pojeciem L_|_ |_1_ Hszczegelnie uzasadnieny’ przypadek” naleiaio rozumiee przypedek nadzwyczajny, szczegelny, a nie kazdq dowolne sytuacje. Do stwierdzenia wystapienia Hszczegelnie uzasadnionege wypadku” nie wystarcza zatem ogelnikowe powolywanie sie na .istniejqcy Yfl kraju. stan przeludnienia zakladew karnych. Nadto zgednie z art. 248 § 1 kkw umieszczenie esedzonego w celi o powierzchni nie odpowiadajecej standardenl ekreélonym 14 art.'1l0 § 2 kkw meglo nastapie jedynie na ozas.okreé1ony.  Rozwiezanie takie mogio bye wiee zastosowane na ezas éciéle okreélony, nie nadmiernie dlugi (per. uzasadnienie SN z_dnia 28 lutego 2007r. V CSK 431/06 OSNC 2008 nr 1, pez. 13). Zawiadomienia, ktere byly kierewane przez Zaklad Karny do Sada penitencjarnego to nic innego jak informacje o istniejacym w zakladzie przeludnieniu wraz z zastrzeieniem, 2e stan .ten_ nie ulegnie zmianie ‘w przyszloéci. Zawiadomienia te nie spelniaje zatem warunkew w kterych mowa o ebowiezujecym w ewym czasie art. 248 kkw. W tej sytuacji naleiy zatem.powiedziee wyrainie; 2e pozwany w preeesie nie wykazai, Ze dzialanie nie byio L._l (D LQ O 7;. '1" Q». H (D bezpedstawne. Pafistwo; A _ same okreeia standardy ›m.-w-M_1¦\.fi..m.Henn':¦"~\n.¬.u‹ FDHW'-WZW ='¦ffi"' Ê i 6 że_ nadmierne zageszczenie celi może samo w sobie być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. ,_ I' _ ¿^'_'_,Ł,,vk/\_z-' *J Trafne okazał ' sie też zarzut kwestionu ace ocen - Y zgodności z prawenx pozwanego av kontekście art. 248 kkw. Obowiązujący w okresie pobytu powoda w przeludnionej celi art. 248 kkw pozwalał dyrektorowi“ zakładu karnego lub aresztu Śledczego umieścić skazanego w celi o powierzchni mniejszej niż 3m2 na jedna osobę, ale tylko w uzasadnionych wypadkach i jedynie na czas określony. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady przewidzianej w art. 110 § 2 kkw, podlegał ścisłej interpretac _Stąd pod pojęciem L_|_ |_1_ „szczegolnie uzasadniony> przypadek” należało rozumieć przypadek nadzwyczajny, szczególny, a nie każdą dowolną sytuacje. Do stwierdzenia wystąpienia „szczegolnie uzasadnionego wypadku” nie wystarcza zatem ogćlnikowe powoływanie się na .istniejący ww kraju. stan przeludnienia zakładow karnych. Nadto zgodnie z art. 248 § 1 kkw umieszczenie osadzonego w celi o powierzchni nie odpowiadającej standardoni określonym iv art. 110 § 2 kkw mogło nastąpić jedynie na czas określony. - Rozwiązanie takie mogło być wiec zastosowane na czas ściśle określony, nie nadmiernie długi (por. uzasadnienie SN z_dnia 28 lutego 2007r. V CSK 431/06 OSNC 2008 nr 1, poz. ł3). Zawiadomienia, które były kierowane przez Zakład Karny do Sądu penitencjarnego to nic innego jak informacje o istniejącym w zakładzie przeludnieniu wraz z zastrzeżeniem, że stan .ten_ nie ulegnie zmianie "w przyszłości. Zawiadomienia te nie spełniają zatem warunków w których mowa o obowiązującym w owym czasie art. 248 kkw. W tej sytuacji należy zatem powiedzieć wyraźnie, że pozwany w procesie nie- wykazał, że działanie nie było L._|- [D LQ O W. '1' O\ H FD beżpodstawne. Panstwo; A _ samo określa standardy --- STRONA 7 ---  7 ‘E. wykonywania kary pezbawienia wolnoeci" kierujac sie konstytucja, nie mete tych standardew nie przestrzegae. Przechodzac do kwestii wysokoéci Zadania zadoéeuczynienia ix: nalezy powiedziee wyraénie, 2e kwota 100.000 zl jest raiaco wygerowana a jej okreslenie w tej wysokosciv przez peweda nie zostaio poparte jakakolwiek argumentacja. Ustalenie Hodpowiedniej sumy' pienieinej” w rozumieniu art. 448 kc powinno nastapie z uwzglednieniem‘ ’ wszelkich okolicznoeci dotyczacych: rozmiaru doznanego nae;l~i¢~ M*'G'EE"=”"2”“;‘<T=LF5";'ivi$4MM!““=~*“;‘:.“L‘;*;*;f: :4 uszczerbku, charakteru nastepstw naruszenia czy tez kontekstu w jakim deszlo do naruszenia. Co do tego, 2e powed nie deznal Zadnych ujemnych nastepstw w wyniku dzialania pezwanegonie budzi watpliwoéci zwiaszcza, Ze nie o tych nastepstwach powod nie wspomina. Nale2y_ tee pamietae, 2e dziakanie pozwanego nie byio nacechowane zia wola a dzialanie to wymuszone byko przez istniejace w wieziennictwie warunki, znane powszechnie. ' 4 . . . . ' . . . . ,, Przyjmuje sie generalnie w orzecznictwie, ze wysokesc ‘;1% “5 =;*'.fi*~'e<:u.'.#.14‘..=.| ' sum zasadzonych na pedstawie art. 448 kc jest umiarkowana a . praktyka ta jest uzasadniona. tym, Ze_ istnieje moeliwose kumulatywnego stesowania_srodkew echrcny naruszenego debra ' 'osobistege pokrzywdzoneqe.  ' "W ocenie Sadu Apelacyjnego odpowiednia suma pienieina I . w rozumieniu art. 448 kc jest kwota 5.000 Z1. W pezostalej .czesci Zadanie jest nieusprawiedliwione, podobnie jak i i Zadanie zasadzenia odsetek od daty wniesienia pozwu. W art. § 2 kc wyrazono zasade, 2e dla wysokeeci U) O\ (.0 ' , odszkodowania pienieznego decydujaca jest chwila ustalenia J K odszkodowania, ktora wj praktyce jest zbiezna z data orzekania przez sad. Dodae tei naleiy, Ze z koiei 2 art. 316 § 1 kpc wynika, ‘Zed wydajac wyrok, sad bierze za podstawe stan rzeczy jistniejacy w chwili zamkniecia _._... ..._... _ . . —7 . __. _ . _ 7 ———— . .. ......_. 7 . . _...._—;_—:.“__ ._...._'...:: 1.., W .r . _. ..arr.1’»v:¢=~—~1~v:;i1re—=~e»:~»aw:..+\—+—'1'" - 7 “Ĺ wykonywania kary pozbawienia wolności' kierując sie konstytucja, nie może tych standardów nie przestrzegać. Przechodząc do kwestii wysokości żądania zadośćuczynienia tx) należy powiedzieć wyraźnie, że kwota 100.000 zł jest rażąco wygórowana a jej określenie w tej wysokościv przez powoda nie zostało poparte jakąkolwiek argumentacja. Ustalenie „odpowiedniej sumy' pieniężnej” w rozumieniu art. 448 kc powinno nastąpić z uwzględnieniem* 4 wszelkich okoliczności dotyczących: rozmiaru doznanego nasŁ-¿~i¿~M«-e:Ę"=*~'g=«=‹f=L1-ŁMaş„f;'.m.a:--=~e-i~i±»¿*:::_ uszczerbku, charakteru następstw naruszenia czy też kontekstu w jakim doszło do naruszenia. Co do tego, że powód- nie doznał żadnych ujemnych następstw w wyniku działania pozwanego-nie budzi wątpliwości zwłaszcza, że nic o tych następstwach powód nie wspomina. Należy_ też pamiętać, że działanie pozwanego nie było nacechowane złą wolą a działanie to wymuszone było przez istniejące w więziennictwie warunki, znane powszechnie. ' i . _ . . ` _ _ „ . ,, Przyjmuje się generalnie w orzecznictwie, ze wysokosc -;Ł '=f.,_„;|,..a._›....=. =;r:~'=-<m¬':-fr-„.±.| ' sum zasądzonych na podstawie art. é48 kc jest umiarkowana a . praktyka ta- jest uzasadnione. tym, że_ istnieje możliwość kumulatywnego stosowania środków ochrony naruszonego dobra ' 'osobistego pokrzywdzonego. - ` 'W ocenie Sądu Apelacyjnego odpowiednia sumą pieniężną .¿ , w rozumieniu art. 448 kc jest kwota 5.000 zł. W pozostałej .części żądanie jest nieusprawiedliwione, podobnie jak i ś żądanie zasądzenia odsetek od daty wniesienia pozwu. W art. § 2 kc wyrażone zasadę, że dla wysokości U) OW LO ' „ odszkodowania pieniężnego decydujące jest chwila ustalenia J f odszkodowania, która wy praktyce jest zbieżne z datą orzekania przez sąd. Dodać też należy, że z kolei z art. 316 § 1 kpc wynika, ”żei wydając wyrok, sąd- bierze za podstawę stan rzeczy ¿istniejący w chwili zamknięcia _._-... ....-... _ _ _ ef _ ___ _ _ _ 7 7"' _ __ .....-._.- _ _ _ _-¬.¬._¬-.-..'z_':-.-«-__ ,...._'...:: ¬.-.„, __ .f ¬ __ ..---av?.ef-›'v::='›-¬-‹~f:~s-i-1z¬e'-=~:---'›="-›-'--zw:-.""'.f|-f--W* --- STRONA 8 --- ‘éi'1 : ._ ,, . {$0. _..\_ rozpr"w . ' 8 a y W tej sytuacji'na1e2 _ _ y uznae, 2e odsetki od kwoty zasadzenej naleénesa ed d"" Majac na uwadze powyisze nalezaic zmieni 11¢ wyroku. e czeeciowo zaskarzony wyrek w oparc‘u o " ' aeelacje w pozosta1 ‘ _ art. 386 § 1 kpc, oddalajac _e_ czesci (art. 385 kpc). ¢ \ ‘\ 0 'āf--`= -f- ._ _ _ {.~.. _.„\_ roZpr"w _ ` 8 a y W tej sytuacji na1eż _ _ y uznać, że odsetki od kwoty zasądzonej należne-są od d-"" Mając na uwadze powyższe należało zmieni ola wyroku. Ć częściowo zaskarżony wyrok w oparciu o " ` aoelację w pozosäař * _ art. 386 § 1 kpc, oddalając _e_ częsci (art. 385 kpo). w \ '\ 8