Postanowienie I ACa 136/12 KY

--- STRONA 1 --- ,—~. Sygn. akt I ACa 136/12 KY» 5 ’ V 13% _ \_ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A Dnia 14 marca 20121‘. Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydzizfl Cywilny W sk%adzie:  Przewodniczqcyz SSA Boiena Wiklak  Sgdziowie: SSA Malgorzata Stanek (spr.) SSA Lilla Mateuszczyk Protokolantz st.sekr.sqd0wy Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu W dniu 14 marca 2012 r. w Lodzi na rozprawie sprawy 2; powédztwa S. S. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi Sledczemu W L. 0 zadoééuczynienie . na skutek apelacji powoda 0d wyroku Sqdu Okrqgowego W Lodzi z dnia I9 lutego 2010 r. sygn. akt II C 1222/08 1. oddala apelacjq, ‘ 2. nie obciagka powoda kosztami postqpowania apelacyjnego, 3. przyznaje adwokat H. K. =— prowadzapej Kancelarizg Adwokackq W L. kwotq 6.588 (szeéé tysiqcy piegéset osiemdziesiag osiem) ziotych brutto z tytuiu nieoplaconej p0m0cy_ udziel0nQj,¢;;"jgéifigqdqyi _z urzqdu W I /... ' I postql owaniu a elac 'nym i kasac 'nyn3J " lacerue te] P P YJ Y] , ?‘ WYP J . ;.__v_\_. |.\{_ _=.  PW"! W 1'1 . . kwoty z funduszu Skarbu Pafistwa — %g§‘§§aT*f dP*5Y _  I __ . J. __ u . \ *9‘ "\ ' i/I . Sekrez‘ " Sfido ' \ ,;;;~»~~'"~= ”** " \. L n Y‘! 12") ‘HQ .. 1-¬¬ Sygn. akt I ACa 136/12 Ê' 5 ' ' W-` _ t_- WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ s Dnia 14 marca 20121'-. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: ' Przewodniczący: SSA Bożena Wiklak - Sędziowie: SSA Małgorzata Stanek (spr.) SSA Lilla Mateuszczyk Protokolant: st.sekr.sądoWy Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu W dniu 14 marca 2012 r. W Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa S. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W L. o zadośćuczynienie _ na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 19 lutego 2010 r. sygn. akt II C 1222/08 1. oddala apelację, Ą 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego, 3. przyznaje adwokat H. K. =«- prowadzącej Kancelarie Adwokacka W Ł. kwotę 6.588 (sześć tysięcy pięćset osiemdziesiąt osiem) złotych brutto z 'tytułu nieopłaconej pomocy udzielonej,‹¿'¿""j`;§ćžiàśāqdoyvi .z urzędu W I /... . I postę' owaniu a elac 'nym i kasac nym; " łacenie tej P P YJ Y] , Ł WYP J . ;„__„-_,_--. |~.“_ _¬. _ far \.‹1='«1'¬ . _ kwoty z funduszu Skarbu Państwa - gäëlšşśf dP'SY _ - I ; . _¿. __ I _ \ *if "`\ " Ê/ _ Sekret ' Sądo ` \ ,;;;¬~-~«--›~'"«- `*>« ' \_ 1' n *Ii 1*;-"" ÍICŁ .¬' --- STRONA 2 --- Sygn. c:ki|ACc1 136/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnid i0 iuiego 20i0 roku Sqd Okrogowy W iodzi ZC1SC1ClZH' od pozwdnego Skorbu Ponsiwo — Aresz1‘u§Eedczego w L no rzecz powodd S. S. iyiuiern zodoééuczynienio kwoie 3000 zioiych z usidwowymi odseikomi od dnio i6'czen/vco 2008 roku do dnid zdpioiy oroz odddlii powédziwo w pozosioiym zdkresie. "~ Sod i insioncji usiolii, co i'iCJS’f$pUj6I w okresie od 7 lisiopddo 2007 r. do 23 pdidziernikd 2008 r. powéd byi osddzony W Areszcie Sisdczyrn W ti, przebywdi w piociu roinych celdch. Cziery spoéréd nich 0 nurneroch 23, 89, 106, 116 nnioiy [oowiemchnie okoio I2 m2 i przebywdio w nich zwykle piociu osddzonych, chocioi bywoiy idkie kroikie okresy, w kiorycn byiy w nich cziery osoloy. Wszysikie cele byiy wyposoione w wyrndgdne |OiZ9DiSCZiI'T'1i sprzoiy, pozo brdkiem drugiego siolikd, co byio zgodne z woiq osddzonych, kiorzy nie chcieli wiekszego ogrdniczenio przesirzeni. Woioec iego posiiki musioiy byé spoiywdne no zmiono przy sioliku, o idkie no ioiku diloo no sioiku. W okndch zdioione ioyiy biendy, kiére zdpewnioiy dopiyw éwidiid i weniyldcjo. Osddzeni norzekoli zorowno no niedosioiek éwidiid, jcik i niewysidrczdjqcq weniyiocje. W ioku koniroli siwierdzdno, Ze w celdch zogoewnione sq wymolgdnid doiyczqce weniyidcji jdk i oéwieiienid, icik dziennego, jdki sziucznego. Po przeprowcidzeniu remoniu w kGZd8j ceii wydzielono kqcik czysfoéci i iooleio, przez oddzielenie od czeéci sypioinej piyiq HDF, do wysokoéci 2,20 m, c1 drzwiczei< do wysokoéci 'i,5rn, co wyniko z koniecznoéci obserwocji cei. Speinio io worunki higieniczne no minimolnym poziomie, die iokie worunki bezpieczensiwd. Powod oirzymywoi w pizepisdnej iloéci érodki czysioéci i érodki higieniczne. Z uwogi no konflikiy 2: innyrni osodzonymi przenoszono powodo do celi izolocyjnej o mniejsiizej powieizchni. Dolegliwoéci gdsiryczne powodo byiy pizyczynq korzysicinio z ’wizyi lekdrskich, oirzymywdnio: wymdgcinej fO0i"T'iOCy. Koizysioi idkie ‘z usiug deniysiycznych, zd wyjdikiem proiezowdnio. Powod nosii poskiejdne pidsirdmi okuidw. Wieiokroinie ndruszoi reguldmin, kopdi w dizwi, byi dgresywny i wulgdrny, dokonywdi sdmookdleczen, nie podporzqdkowywoi sie poleceniom funkojondriuszy, Sygn. akł|ACa 136/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia i0 lutego 20i0 roku Sad Okręgowy W Łodzi zasqdził od pozwanego Skarbu Panstwa - Aresztu Śledczego W Ł. na rzecz powoda S. S. tytułem zadośćuczynienia kwotę 3000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia lóczen/vca 2008 roku do dnia zapłaty oraz oddalił powództwo W pozostałym zakresie. "' Sad ¦ instancji ustalił, co następuje: w okresie od 7 listopada 2007 r. do 23 października 2008 r. powód był osadzony W Areszcie Śledczym w Ł., przebywał W pięciu różnych celach. Cztery spośród nich o numerach 23, 89, 106, lió miały powierzchnię około i2 m2 i przebywała W nich zwykle pięciu osadzonych, chociaż bywały także krótkie okresy, w których były W nich cztery osoby. Wszystkie cele były wyposażone W wymagane przepisami sprzęty, poza brakiem drugiego stolika, co było zgodne z wola osadzonych, ktorzy nie chcieli większego ograniczenia przestrzeni. Wobec tego posiłki musiały być spożywane na zmianę przy stoliku, a także na łóżku albo na stołku. W oknach założone były blendy, 'które zapewniały dopływ światła i wentylację. Osaolzeni narzekali zarówno na niedostatek światła, jak i niewystarczajqcq wentyiację. W toku kontroli stwierdzano, że W celach zapewnione sa wymagania dotyczace wentylacji jak i oświetlenia, tak dziennego, jaki sztucznego. Po przeprowadzeniu remontu W każdej celi wydzielona kqcik czystości i toaletę, przez oddzielenie od części sypialnej płyta HDF, do wysokości 2,20 m, a drzwiczek do wysokości 'l,5m, co wynika z konieczności obserwacji cel. Spełnia to Warunki higieniczne na minimalnym poziomie, ale także warunki bezpieczeństwa. Powód otrzymywał w przepisanej ilości środki czystości i środki higieniczne. Z uwagi na konflikty z innymi osadzonymi przenoszone powoda do celi izolacyjne] o mniejszej powierzchni. Dolegliwości gastryczne powoda były przyczyna korzystania z 'wizyt lekarskich, otrzymywania wymaganej pomocy. Korzystał także 'z usług dentystycznych, za wyjatkiem protezowania. Powód nosił posklejane plastrami okulary Wielokrotnie naruszał regulamin, kopał w drzwi, był agresywny i wulgarny, dokonywał samookaleczeń, nie podporzqdkowywał się poleceniem funkcjonariuszy, --- STRONA 3 --- szorpoi si<3 2 nimi, zo co byi korony. Oirzyrnywoi noleine mu éwiodczenio oroz pomoc medycznq. ‘ Sqd Okrogowy uznoi, 2e Worunki pobyiu powodo W celoch byiy zgodne z przepisomi, Z Wyjqikiem normy 3 rn kw no jednego skozonego. Ceie byiy odpowiednio Wyposoione W spizoi. powod oirzymywoi érodki higieniczne iok koidy osodzony, ponodio mogi korzysfoé z koniyny czy poczek od rodziny. Worunki W celoch speiniojq wymogi doiyczqce weniylocji, oéwieilenio, zorowno dziennego, jok i sziucznego. W koidej celi jesi kqcik soniiorny soeiniojqcy minimolne worunki higieniczne. Zo’ nieudowodnione Sqd Ten uznoi réwniei iwierdzenie powodo w zokresie doznonio uszczerbku no zdrowiu. W ocenie Sqdu i insioncji powod wykozoi, 2e cele, W kiérych odbywoi koro pozbowienio wolnoéci byiy przeludnione — przez wiekszoéé czosu W celi o powierzchni ok. I2 m kw przebywoio 5 osodzonych. Zdoniem Sqdu Okrogowego som foki przeludnienio ceii noruszo dobro osoloisie powodo w posioci godnoéci i prowo do orywoinoéci. Z iych wzglodow Sod Okreggowy uwzglodnii powodziwo no podsiowie przepisow ori. 24 k.c. i ori. 448 k.c., powoiujqc sio iokie zosody okreélone W przepisie on‘. 3 konwencji o ochronie prow cziowieko i podsiowowych Wolnoéci oroz ori. 40 i 41 usi. 4 KonsiyfucjiRP. W ocenie Sqdu i insioncji wysokoéé zosqdzonej kwoiy jesi odekwoino do zochowonio innych Worunkow pozo meiroiem no jednego osodzonego, o iokie fokiu, Ze pizekroczenie norm powieizchni nie loyio szczegolnie nodmierne [12 nn kw zomiosi 15 m kw). Sod 1 insioncji wziqi pod uwogo foki, 2e sirono pozwono ‘oirzyrnoio siosownq zgodo no przekroczenie norrn |OOWi6|'ZC|'!fii I osioiecznie iui po okresie objoiym pozwem nie noruszo przepiséw okreéiojqcych minimolnq powierzchnio przypodojqcq no jednego skozonego. Od Togo wyroku opeiocje zioiyiy obie sirony. Powod zoskoriyi wyrok w czoéci oddolojqce} powodziwo o zodoééuczynienie zo noruszenie dobr osobisiych, zorzucojqc: i. obrozo prowo procesowego, ’rj. ori. 233 § i k.p.c. wskuiek broku wszechsironnego rozwoienio moierioiu dowodowego i powziocio biodnych usiolen fokiycznych, o wyroiojqcych si<3 W: szarpał się z nimi, za co był karany. Otrzymywał należne mu świadczenia oraz pomoc medyczna. ` Sad Okręgowy uznał, że warunki pobytu powoda W celach były zgodne z przepisami, z wyjatkiem normy 3 m kw na jednego skazanego. Cele były odpowiednio wyposażone W sprzęt, powód otrzymywał środki higieniczne jak każdy osadzony, ponadto mógł korzystać z kantyny czy paczek od rodziny. Warunki W celach spełniaja wymogi dotyczace wentylacji, oświetlenia, zarówno dziennego, jak i sztucznego. W każdej celi jest kacik sanitarny spełniajacy minimalne warunki higieniczne. Za? nieudowodnione Sad ten uznał również twierdzenie powoda W zakresie doznania uszczerbku na zdrowiu. W ocenie Sadu i instancji powód wykazał, że cele, W których odbywał karę pozbawienia Wolności były przeludnione - przez większość czasu W celi o powierzchni ok. i2 m kw przebywała 5 osadzonych. Zdaniem Sadu Okręgowego sam fakt przeludnienia celi narusza dobro osobiste powoda w postaci godności i prawa do prywatności. Z tych względów Sad Okręgowy uwzględnił powództwo na podstawie przepisów art. 24 k.c. i art. 448 k.c., pawołujac się także zasady określone W przepisie art. 3 konwencji a ochronie praw człowieka i podstawowych Wolności oraz art. 40 i 41 ust. 4 Konstytucji-RP. W ocenie Sadu l instancji wysokość zasadzonej kwoty jest adekwatna do zachowania innych warunków poza metrażem na jednego osaazonego, a także faktu, że przekroczenie norm powierzchni nie było szczególnie nadmierne [i2 m kw zamiast 15 m kw). Sad ł instancji wzial pod uwagę fakt, że strona pozwana "otrzymała stosowna zgodę na przekroczenie norm powierzchni i ostatecznie już po okresie objętym pozwem nie narusza przepisów okreśiajacych minimalna powierzchnię przypadajaca na jednego skazanego. Od tego wyroku apelację złożyły obie strony. Powód zaskarżył wyrok W części addalajqcej powództwo a zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, zarzucajac: l. obrazę prawa procesowego, tj. art. 233 § i k.p.c. wskutek braku wszechstronnego rozważania materiału dowodowego' i powzięcia błędnych ustaleń faktycznych, a wyrażajacych się w: --- STRONA 4 --- ~ pizyjociu, Ze do noruszenio olobr osobisiych powodo doszio jedynie poprzez osodzenie go w ceioch niespeiniojqcych wymogon doiyczqcych meiroiu, podczos gdy ze zgrornodzonego moierioiu dowodowego wyniko, is rowniei inne worunki osodzenio. iokie jok niewysiorczojqco weniylocjo, nienoieiyie odseporowonie urzqdzen soniiornycn od czoéci mieszkoinej celi, brok dosioiecznego oéwieiienio ceii rnieszkolnej oroz brok noleiyiej opieki medycznej iokie doprowodziiy do noruszenio dobr osobisiych powodo: nieuwzglednieniu, 2e osodzenie no zbyi moiej powierzchni nnieszkolnej wiekézej Eloéci osob W sposéio nierozerwolny iqczy sio z pogorszenienn pozosioiych worunkow byiowo — socjolnych, iokich jok weniylocjo W celi, moiliwoéé swobodnego poruszonio sio po celi, moiliwoéé jednoczesnego spoiywonio posiikow przy siole przez Wszysikich wspoiosodzonych oroz koniecznoéé przebywonio wjednym pomieszczeniu W iym somym czosie, gdy inno osobo zoioiwioio swoje poirzeioy fizjoiogiczne, jok i zoioiwionie wlosnych poirzeb fizjoiogicznych w obecnoéci innych osob:  nieuwzglodnieniu okolicznoéczi, ii przy pizyjociu powodo do Aresziu §iedczego w L, nie wzieio pod uwogo Wody wzroku wysiepujoco u powodo i nie |orzyoIzielono mu ciolnego ioiko, co nosiopiio dopiero w dniu 25 Wrzesnio 2008 r. no prosbo somego powodo; niewzieciu pod rozwogo, ii przedsiowione |orzez pozwonego olowody W posioci dokumeniocji doiyczqcej Worunkow byiowo — socjolnych ponujqcych W Areszcie Siedczym W L, jok rowniei Zeznonio éwiodko R. F. byiy nozbyi ogoine i nie wykozywoiy rzeczywisiych worunkow, W jokich przebywoi powod, pomimo, ie pozwony zobowqzony byi zgodnie z posionowieniem sqdu, do przedsiowienio Worunkow WjC1|(iC|'i przebywoi powodi niewzieciu pod rozwoge pizy usioioniu Wysokoéci zosqdzonego zodoééuczynienio, E2 do noruézenio dobr osobisiych powodo doszio Wskuiek osodzenio go no zbyi moiej powierzchni, co W sposébnierozeiwolny Tc[czy si2 z pogorszeniem pozosioiych Worunkow byiowo — socjolnych, o co W sposéb zosodniczy wpiywo no ziniensyfikowonie noruszenio dolor osoloisiych powodo; 2. noruszenie przepisow prowo moieriolnego, ii. ori. 448 k.c. poprzez jego biodnq wykiodnio poiegojqcq no pizyznoniu zbyi niskie} kwoiy zodoééuczynienio. _  ~ przyjęciu, że do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło jedynie poprzez osadzanie go W cetach niespełniajacych wymagań dotyczacych metrażu. podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że również inne warunki osadzenia, takie jak niewystarczajaca wentylacja, nienależyte odseparowanie urzadzen sanitarnych od części míeszkainej celi, brak dostatecznego oświetlenia celi mieszkalne] oraz brak należytej opieki medycznej także doprowadzity do naruszenia dobr osobistych powoda: nieuwzględnieniu. że osadzenia na zbyt małej powierzchni mieszkalne] większej ilości osob W sposób nierozerwalny łaczy się z pogorszeniem pozostałych warunkow bytowo - socjalnych, takich jak wentylacja W celi, możliwość swobodnego poruszania się po celi, możliwość jednoczesnego spożywania posiłków przy stale przez wszystkich współasadzonych oraz konieczność przebywania wjednyrn pomieszczeniu W tym samym czasie, gdy inna osoba załotwiała swoje potrzeby fizjologiczne, jak i załatwianie wlasnych potrzeb tizjologicznych W obecności innych osob; - nieuwzględnieniu okoliczności, iż przy przyjęciu powoda do Aresztu Śledczego w Ł., nie wzięło pod uwagę wady wzroku Wystepujaca u powoda i nie przydzielono mu dolnego łóżka, co następiło dopiero w dniu 25 wrzesnia 2008 r. na prośbę samego powoda; niewzięciu pod rozwagę, iż przedstawione przez pozwanego dowody w postaci dokumentacji dotyczace] warunkow bytowo - socjalnych panujacych W Areszcie Šiedczym w Ł., jak również zeznania świadka R. F. były nazbyt ogóine i nie wykazywały rzeczywistych warunkow, w jakich przebywał powód, pomimo, że pozwany zabowazany był zgodnie z postanowieniem sadu. do przedstawienia warunkow w jakich przebywał powod: niewzieciu pod rozwagę przy ustaianiu wysokości zasadzonego zadośćuczynienia, iż do naruszenia dobr osobistych powoda doszło wskutek osadzenia go na zbyt małej powierzchni, co w sposóbnierozerwalny i'c[czy si? z pogarszeniem pozostałych warunkow bytowo - socjalnych, a co W sposób zasadniczy wpływa na zintensyfikowanie naruszenia dobr osobistych powoda; 2. naruszenie przepisow prawa materialnego, tj. art. 448 k.c. poprzez jego błędna wykładnię poiegajaca na przyznaniu zbyt niskiej kwoty zadośćuczynienia. _ - --- STRONA 5 --- '\0L@ 1°80 W konkiuzji S|(CifZC1C\/ Wniosi o znniono wyroku popizez zosqdzenie dolszej kwoiy zodoééuczynienio, eweniuolnie 0 uchylenie zoskorionego orzeczenio i pnzekozonie sprowy Sqdowi 1 insioncji do ponownego i rozpoznonio. V Pozwony zoskoriyi wyrok W czoéci doiyczqcej punkiow 1, 3 , 4 zorzucojqcz i. noruszenie prowo rnoferiolnego, ij. ori. 24 k.c. W ZW. z ori. 448 k.c. oroz ori. H0 i ori. 248 k.k.W. Dl'Z6ZI biodnq Wykiodnio polegojqcq no przyjeciu, 2e podczos pobyiu powodo W pozwonej }ednos’rc.§ peniiencjornej doszio do noruszenio jego dolor osobisiych W posioci prowo do godnoéci i prowo do prywoinoéci, o W konsekwencji usiolenie, ze zosioiy speinione przesionki odpowiedziolnoéci [QOZWOHGQOI przyjecie, Z6 powod doznoi cierpien, kiore wywoione byiy loezprownoéciq pozwonego, o kiore przekroczofy nornnoine cierpienio zwiqzone z pobyiem W izoiocji oroz noruszenie ori. 481 k.c. W zw. z ori. 445 i ori. 455 k.c. poprzez zosqdzenie odseiek usiowowych od dnio 16 czeiwco 2008 r., podczos gdy ioozwony nie pozosiowoi wowczos W opoinieniu; 2. noruszenie pizepisow prowo procesowego, Tj. ori. 233 k.|o.c. sionowiqce przekroczenie gronic swobodnej oceny dowodow, dokononie biodnego usiolenio sionu fokiycznego oroz biodnej oceny dowodow popizez: usiolenie, ie osodzenie |ooWodo W worunkoch przeiudnienio byio bezprowne, o W konsekwencji, 2e zosioiy speinione przesionki odpowiedziolnoéci pozwonego oroz nieuwzglodnienie dowodow Wskozujqcych no dzioionie pozwonego w rornoch porzqdku prownego I W konsekwencji usiolenie, 2e pozwony nie Wykozoi okolicznoéci uwolniojqcych od odpowiedziolnoéci W zdkresie pFZ6|Udi’li6l'iiOI ori. 321 § i k.p.<:. w zw. z ori. 481 i ori. 445 oroz ori. 455 k.c. poprzez zosqdzenie odseiek usiowowych od dnio 16 czerwco 2008 r. W konkluzii pozwony Wniosi o zrniono Wvroku poprzez oddolenie powodziwd, eweniuolnie jego uchylenie i przekozonie sprowy Sqdowi I insioncji do ponownego rozpoznonio. Wyrokiem z dnio 5 sierpnio 2010 roku Sqd Apeiocyjny W Lodzi, z opeiocji pozwonego, zmienii wyrok Sqdo Okregowego W Lodzi z dnio 19 iuiego 2010 r., W Ten sposob, 2e oddolii powodziwo, oddolii opeiocjo powodo I nie obciqiyi go kosziomi |oos’repoWonio' opeiocyjnego‘. \rxL@ šßijlśl W konkluzji skarzacy wniósł o zmianę wyroku poprzez zasadzenie dalszej kwoly zadośćuczynienia, ewenlualnie o uchylenie zaskarzonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sadowi 1 insioncji do ponownego i rozpoznania. V Pozwany zaskarżył wyrok w części dolyczacej punklów 1, 3 , 4 zarzucajac: i. naruszenie prawa rnaierialnego, lj. arl. 24 k.c. w M. z arl. 448 k.c. oraz ari. 110 i arl. 248 k.k.w. przez: błędna wykładnię polegajaca na przyjęciu, że podczas pobyiu powoda w pozwanej jednosice penilencjarnej doszło do naruszenia jego dolar osobisłych W poslaci prawa do godności i prawa do prywałności, a w konsekwencji ustalenie, ze zoslały spełnione przesłanki odpowiedzialności pozwanego: przyjęcie, że powód doznał cierpień, które wywołane były bezprawnościa pozwanego, a kłore przekraczafy normalne cierpienia zwiazane z pobyiem w izolacji oraz naruszenie arl. 481 k.c. w zw. z arł. 445 i arl. 455 k.c. poprzez zasadzenie odselek usiawowych od dnia ló czerwca 2008 r.. podczas gdy pozwany nie pozoslawał wówczas w opóźnienia: 2. naruszenie przepisow prawa procesowego, łj. arl. 233 k.p.c. slanowiace przekroczenie granic swobodnej oceny dowodow, dokonanie błędnego usłalenia słanu iaklycznego oraz błędnej oceny dowodów poprzez: uslalenie, że osadzenie powoda w warunkach przeiudnienia byio bezprawne, a w konsekwencji, że zosłały spełnione przesłanki odpowiedzialności pozwanego oraz nieuwzględnienie dowodow wskazujacych na działanie pozwanego w ramach porzadku prawnego iw konsekwencji uslalenie, że pozwany nie wykazał okoliczności uwalniajacych od odpowiedzialności W zakresie przeludnienia; ari. 321 § l k.p.c. w zw. z arl. 481 i arl. 445 oraz arl. 455 k.c. poprzez zasadzenie odsełek usiowowych od dnia 16 czerwca 2008 r. W konkluzji pozwany wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie powódziwa, ewenlualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sadowi I inslancji do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 roku Sad Apeiacyjny w Łodzi, z apelacji pozwanego, zmienił wyrok Sadu Okręgowego W Łodzi z dnia l9 iuiego 2010 r., w len sposób, że oddalił powódzlwo, oddalił apelację powoda i nie obciażył go kosziami posłępowania apelacyjnegol --- STRONA 6 --- Sod Apeiocyiny uznoi, ie worunki pobyiu powodo W Areszcie filedczyrn byiy zgodne Z pizepisorni, zo wyjqikiem norrny powierzchni pizypodoiqcej no jednq osobo, o sorn foki odioywonio KCIYY izolocyjne} W worunkoch przeludnienio nie sionowi o noruszeniu jego dobro osoloisiego. Powoioi sie no poglqdy Wyroione W oizecznicfwie Sodu Nojwyiszego, wyroku Trybunoiu Konsiyiucyjnego z dnio 26 mojo 2008r., SK 25/07, jok iei Europejskiego Trybunoiu Prow Cziowieko, Wskozujqce, ie cierpienie i upokorzenie zwiqzone z uwiozieniern, mogq przemowioé zo noruszeniem ori. 3 Konwencji Prow Cziowieko i Podsiowowych Wolno§ci, jeéli. przekroczq nieunikniony eiemeni cierpienio Wpisonego W pozbdwienie Wolnoéci. Dokonono przez powodo kryiyko Worunkow odloywonio kozy oporio jesi no Wyideoiizowonym wzorcu, kiéry nie Wysiepuje nowei W Worunkoch Woinoéciowych. Ujernne doznonio osodzonych, wynikojqce z obcowonio z ioolefq muszo usiqpié przed nodrzednq worioéciq, joko jesi bezpieczensiwo zdrowio i Zycio cziowieko. W odniesieniu do iego zoizuiu oboione zosioio domniemonie bezprownoéci dzioion pozwonego. Pizyczyno czosowego przeiudnienio W niekiorych celoch byiy szczegolne okolicznoéci, zwiozone z przeprowodzonymi rernoniorni cel W Ioioch od 2002 do 2007 i koniecznoéciq dochowonio zosod przewidzionych rejonizocjq, o zoienn niezowinione przez pozwonego. Powod przeioywoi W fej jednosice peniiencjornej przez okreslniespeino roku, o W Worunkoch pizeludnienio przez czos szeéciu miesiocy, przy czyrn poszczegolne okresy irwoiy: jeden dzien, kilko dni, 23 dni, 30 dni, o nojdiuiszy, ciogiy okres obejrnowoi irzy rniesiqce. Powéd nie Wykozoi, Ze sko|2'y’r sio no ie Worunki odminisirocji Aresziu, czy iei sodziemu peniiencjornemu. Subiekiywne odczucio powodo zwiqzone 2 noruszeniern jego godnoéci nie zolsioiy obiekiywnie zweryfikowone. Posiowo powodo oroz okozywony poziorn wroiliiwoéci dojq podsiowe do gorzyjecio, Ze i'3iZ6}§C{OW6 niedogodnoéci nie noruszyiy sfeiy jego odczué psychicznych. No odbywonie przez powodo kory pozbowienio Wolnoéci nie noioiyiy sie, pozo przeludnieniern, iodne doiegiiwoéci, kiore Wykroczoiy pozo Te konieczne, iqczqce sio z osodzeniern. Nowei jeéli do noruszenio jego dobr osobisiych doszio, To W nieznocznyrn zokresie, kiory nie Uzosodnio przyznonio zodoééuczynienio pienioinego. _ A Sad Apelacyjny uznał, że warunki pobyiu powoda w Areszcie Śledczym były zgodne z przepisami, za wyjaikiem normy powierzchni przypadajacej na jedna osobe, a sam faki odbywania kary izolacyjnej w warunkach przeludnienia nie sianowi 0 naruszeniu jego dobra osobislego. Powołał się na poglady wyrażane W orzecznicłwie Sadu Najwyższego, wyroku Trybunału Konsiylucyjnego z dnia 26 maja 2008r., SK 25/07, jak ież Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazujace, że cierpienie i upokorzenie zwiazane z uwięzieniern, moga przemawiać za naruszeniem arl. 3 Konwencji Praw Człowieka í Podsiawowych Wolności, jeśli. przekracza nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. Dokonana przez powoda kryiyka warunków odbywania kary oparla jesl na wyidealizowanym wzorcu, kióry nie wysiępuje nawel w warunkach wolnościowych. Ujemne doznania osadzonych, wynikajace z obcowania z loaleia musza usiapíć przed nadrzędna warlościq, jaka jesl bezpieczensiwo zdrowia i życia człowieka. W odniesieniu do iego zarzuiu obalone zosiało domniemaníe bezprawności działań pozwanego. Przyczyna czasowego przeiudnienia w niekiórych celach były szczególne okoliczności, zwiazane z przeprowadzanymi remonlami cel w iaiach od 2002 do 2007 i koniec-znościa dochowania zasad przewidzianych rejonizacja, a zaiem niezawinione przez pozwanego. Powód przebywał W iej jednosice peniiencjarnej przez okresnniespełna roku, a w warunkach przeludnienia przez czas sześciu miesięcy, przy czym poszczególne okresy Trwały: jeden dzien, kilka dni, 23 dni, 30 dni, a najdłuższy, ciagły okres obejmował irzy miesiace. Powód nie wykazał, że skarzył się na ie warunki adminislracji Areszłu, czy Też sędziemu penilencjarnemu. Subiekiywne odczucia powoda zwiazane z naruszeniem jego godności nie zoslały obieklywnie zweryfikowane. Posiawa powoda oraz okazywany poziom wrażliwości daja podsiawę do przyjęcia, że przejściowe niedogodności nie naruszyły sfery jego odczuć psychicznych. Na odbywanie przez powoda kary pozbawienia wolności nie nałozyły się, poza przeludnieniern, żadne dolegliwości, klóre wykraczały poza ie konieczne, łaczace się z osadzeniem. Nawei jeśli do naruszenia jego dóbr osobislych doszło, lo w nieznacznyrn zakresie, klóry nie uzasadnia przyznania zadośćuczynienia pieniężnego. _ 4 --- STRONA 7 --- Wyrokiem z dnio 19 poidzierniko 2011 roku Sod Nojwyiszy uchyiii wyrok Sodu _A|oeiocyjncago W Lodzi W zokresie rozsirzygnieé 'objoiych punkiomi I, Iii i IV oroz ii W odniesieniu do oddolenio W coioéci opelocji powodo i pizekozoi sprowo W ‘raj czoéci Sqdowi Apelocyjnemu w Lodzi do ponownego rozpoznonio i rozshzygniecio o koszioch oosiepowonio kosocyjnego. _ Sqd Nojwyiszy uznoi, ie prowo do odbywonio kory pozioowienio Wolnoéci W godnych worunkoch mieéci sio W jednym z podsiowowych dobr osobisiych, kiorym jest godnoéé cziowieko. Dobro To podlego ochronie przewidzionej W ori. 24 i ori. 448 k.c., ori. 30, ori. 40 i ori. 4i usi. 4 Konsiyiucji, ori. 3 Konwencji o ochronie prow cziowieko i podsiowowych Wolnoéci, spoizqdzonej W Rzymie w dniu 4 lisiopodo 1950 r. (Dz. U. 2 1993 r. Nr 61, poz. 284, dole]  Konwencjoj, ori. 7 i 10 Miodzynorodowego Pokiu Prow Obywoielskich i Poliiycznych, oiworiego do podpisu W Nowym Jorku W dniu 19 grudnio 1966 r. (Dz. U. z I977 Nr 38, poz. 167). Uregulowonio ie Wskozujq, Z6 niki nie rnoie byé poddony ioriurorn oni nieiudzkiemu lub poniiojqcemu irokiowoniu i koroniu, o koidy pozbowiony woinoéci powinien byé irokiowony W sposob humoniiorny. Legiy one rowniei u podsiow usiowy z dnio 6 czerwco 1997 r. Kodeks korny wykonowczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.)  ori. I. Worunki odloywonio kory pozloowienio wolnoéci okreélone _zos’ro+y W ori. H0 § 2 k.k.W., kiory przewiduje, ze powierzchnio celi mieszkolnej, |Oi'ZY|OC1C|CijC1CCi no jednego skozonego wynosi nie mniej nit 3 m2. Z koiei ori. 248 k.k.w., oioowiozujqcy doczosu Wejécio w Zycie, z dniem 6 grudnio 2009 r., usiowy z dnio 9 poidzierniko 2009 r. o zmionie usiowy  Kodeks korny wykonowczy (Dz. U. Nr 190, poz. 1475) przewidywoi, 2e W szczegoinie uzosodnionych Wypodkoch dyrekior zokiodu komego iub oresziu fledczego mote umieficié osodzonych no okreélony czos, W Worunkocn, W kiérych powieizchnio W celi no jednego osodzonego Wynosi mniej nii 3 m2 Pi29|OiS ien zosioi uznony przez Trybunoi Konsiyiucyjny, Wyrokiem z dnio 26 mojo 2008 r., SK 25/07, OTKA 2008/4/62 zo niezgodny z ori. 40, ori.,4i usi. 4 i ori. 2 Konsiyiucji. Trybunoi siwierdzii, ze Wprowodzone powoionym przepisem odsiepsiwo od zosody okreélojqcej minimum powierzchni w celi mieszkolnej, nie Wskozywoio 0 He io oowierzchnio mote byé mniejszo, nie precyzowoio czosu, no joki mote nosiqpié umieszczenie W mniejszej celi, posiuguiqc sio jedynie oojociem wyrokiem z dnia 19 pażdziernika 2011 roku Sad Najwyższy uchylił wyrok Sadu _Apelacyjnego W Łodzi W zakresie rozsirzygnięć objęlych punklami I, lli i IV oraz ii w odniesieniu do oddalenia w całości apelacji powoda i przekazał sprawę w iej cześci Sadowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania i rozslrzygnięcia o koszlach posiępowania kasacyjnego. _ Sad Najwyższy uznał, że prawo do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych warunkach mieści się w jednym z podslawowych dóbr osobisiych, kiórym jesl godność człowieka. Dobro lo podlega ochronie przewidzianej W ari. 24 i ari. 448 k.c., ari. 30, arł. 40 i ari. 41 usł. 4 Konslylucji, ari. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podslawowych wolności, sporzadzonej w Rzymie w dniu 4 lisiopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, dalej - Konwencjaj, ari. 7 i 10 Międzynarodowego Pakiu Praw Obywaielskich i Polilycznych, oiwariego do podpisu W Nowym Jorku w dniu 19 grudnia 1966 r. [Dz U. z 1977 Nr 38, poz. 167). uregulowania ie wskazuja, że niki nie może być poddany lorlurom ani nieludzkiemu lub poniżajacemu łraklowaniu i karaniu, a każdy pozbawiony wolności powinien być lrakiowany w sposób humaniiarny. Legły one również u podsiaw usiawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) - arl. 1. Warunki odbywania kary pozbawienia wolności określone _zosiały w arl. 110 § 2 k.k.w., kióry przewiduje, ze powierzchnia celi mieszkalnej, przypadajaca na jednego skazanego wynosi nie mniej niz 3 m2. Z kolei arł. 248 k.k.w., oloowiazujacy do-czasu wejścia w życie, z dniem 6 grudnia 2009 r., usiawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie usrawy - Kodeks karny wykonawczy jDz. U. Nr 190, poz. 1475) przewidywał, że W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyreklor zakładu karnego lub aresziu Śledczego może umieścić osadzonych na określony czas, w warunkach, w kiórych powierzchnia w celi na jednego osadzonego wynosi mniej niż 3 m2 Przepis ien zosiał uznany przez Trybunał Konsiylucyjny, wyrokiem z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, OTK-A 2008/4/62 za niezgodny z arl. 40, ari..41 usi. 4 i ari. 2 Konsiyiucji. Trybunał slwierdził, ze wprowadzone powołanym przepisem odslępslwo od zasady określajacej minimum powierzchni w celi mieszkalnej, nie wskazywało o ile la powierzchnia może być mniejsza, nie precyzowało czasu, na jaki może naslapić umieszczenie W mniejszej celi, posługujac się jedynie pojęciem --- STRONA 8 --- ,,okre§1onego czosu", jok iei zowieroio jedynie ogolno formuio ,,szczego!nie uzosodnionych wypodkow". Usiowowo dozwoione odejécie od minimo1n\/czh Wymogon, doiyczocycn powionchni ce1i, powinno 13316; konkreine i éciéle okreélone, W sioioniu gworoniujqcym iednoliiq wykiodnio i siosowonie. Nodmierne zogoszczenie w ceii moie somo W sobie 1oyc': kwolifikowone joko frokiowonie nienumoniiorne. W orzeczniciwie Europejskiego Trylounoiu Prow Cziowieko, no ile Wykiodni ori. 3 Konwencji, do Worunkow odbywonio kory pozbowienio wo1no§ci, kiore osiqgnoiy poziom nieludzkiego 1 poniiojqcego irokiowonio zoliczono czosokres= irwonio iokich worunkow, nosiopsiwo psychiczne 1 fizyczne, pieé Wiek i sion zdrowio osodzonego, o skrojny brok przesirzeni W celi zoiiczony byi do elemeniow, kiore zowsze noleiy loroé pod uwoge 1 kiory rnoie sionowié giownqprzesionko przy ocenie zgodnoéci konkreinej syiuocji z Worunkomi objoiymi Tym przepisem, zoé przesionko Wysiorczojocy w pm/podku roiqcego }OFZ6|UO11'116fi1C1. Pizyjrnowono, Ze nie moino zopewnif; godnego irokiowonio W pomieszczeniu o pOW1612C1'11'11.1’1'1fi1€,’jSZ61' nii 3 m2 no jednego osodzonego (por. wyroki W sprowoch ze skorg: Dougoz przeciwko Grecji nr 40907/98; Lobzov pizeciwko Rosji nr 62208/00: Cenbouer przeciwko Chorwocji nr 73786/01: Frolov [C)I'Z6C1W|<O Rosji nr 205/02; Koniyrew przeciwko Rosji nr 37213/02; Orchowski przeciwko Polsce nr 17885/04 i Sikorski przeciwko Polsce nr 17 599/05). Wskozuje 1o no dokonywonie oceny kumuloiywnie, pizy uwzglednieniu Wszysikicn Worunkow odbywonio kory izolocyjnej, z zosiizeisniem, fie zosodniczym kryierium iej oceny sionowi powierzchnio celi joko silno Wskozowko do siwierdzenio noruszenio Konwencji. W orzeczniciwie Sodu Nojwyiszego {1oor. Wyroki Z dnio 28 iuiego 2007 r., VCSK 431/06, OSNC 2008/1/1312 dnio 17’ morco 2010 r., 1| CSK 486/09,'nie|oub1. oroz uchwole sk1odu siedmiu sodziow Sqdu Nojwyiszego z dnio 18 poidzierniko 2011 r., 111 CZP 25/11, Biul. SN 2011 /10/6) zo wioéciwy kierunek inierpreiocji przepisow, mojqcycn zosiosowonie przy rozpoznowoniu sprow 0 roszczenio _Wynikojqce z noruszenio godnoéci cziowieko pozbowionego wolnoéci, przyjoio Wykiodnio prokonsiyiucyjno i biorqcq pod uwogo orzeczniciwo Euro|oejs.kiego Trybunoiu Prow Cziowieko. Oceno zgioszonego roszczonio dokonywono 1o\/c‘; powinno _ no podsiowie WSZYS1'1<1C1'1 okolicznoéci konkreinei sprowy, oioejmujocych ogéi elemeniow, kiore TWOIZC1 Worunki „określonego czasu", jak Też zawierało jedynie ogólna formułę „szczególnie uzasadnionych wypadków". UsTawowo dozwoione odejście od minimalnych wymagań, doiyczacych powierzchni celi, powinno być konkreine i ściśle określone, w siopniu gwaraniujacym jednoliTa wykładnię i siosowanie. Nadmierne zagęszczenie w ceii może samo W sobie być kwalifikowane jako 'rraklowanie niehumaniiarne. W orzeczniciwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, na Tle wykładni ari. 3 Konwencji, do warunków odbywania kary pozbawienia wolności, kióre osiagnęły poziom nieludzkiego i poniżajacego Trakiowania zaliczano czasokresf. Trwania Takich warunków, nasiępsiwa psychiczne i fizyczne, płeć wiek i slan zdrowia osadzonego, a skrajny brak przesirzení w celi zaliczany był do elemeniów, kTóre zawsze należy brać pod uwagę i klóry może sianowić głównaprzesłankę przy ocenie zgodności konkreinej syłuacji z warunkami objęiymi rym przepisem, zaś przesłankę wyslarczajacy w przypadku rażacego przeludnienia. Przyjmowano, że nie można zapewnić godnego Trakiowania w pomieszczeniu o powierzchni 'mniejszej niż 3 m2 na jednego osadzonego (por. wyroki w sprawach ze skarg: Dougoz przeciwko Grecji nr 40907/98: Labzov przeciwko Rosji nr 62208/00: Cenbauer przeciwko Chorwacji nr 73786/01: Froloy przeciwko Rosji nr 205/02; Kanlyrew przeciwko Rosji nr 37213/02; Orchowski przeciwko Polsce nr 17885/04 i Sikorski przeciwko Polsce nr 17 599/05). Wskazuje To na dokonywanie oceny kumulaływnie, przy uwzględnieniu wszyslkich warunków odbywania kary izolacyjnej, z zasirzeżeniem, że zasadniczym kryierium Tej oceny sianowi powierzchnia celi jako silna wskazówka do siwierdzenia naruszenia Konwencji. W orzeczniciwie Sadu Najwyższego (por. wyroki Z dnia 28 luiego 2007 r., \/CSK 431/O6, OSNC 2008/1/T3 i z dnia 17' marca 2010 r., ll CSK 486/09/niepubl. oraz uchwale składu siedmiu sędziów Sadu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., Ill CZP 25/11, Biul. SN 2011 /10/6) za właściwy kierunek inlerpreiacji przepisów, majacych zasiosowanie przy rozpoznawaniu spraw o roszczenia .wynikajace z naruszenia godności człowieka pozbawionego wolności, przyjęlo wykładnię prokonsiyiucyjna- i ,bioraca pod uwagę orzeczniciwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ocena zgłaszanego roszczenia dokonywana być powinna _ na podsiawie wszysikich okoliczności konkreinej- sprawy, oioejmujacych ogół elemenlów, klóre Tworza warunki --- STRONA 9 --- odbywonio kory pozbowienio wolnoéci, jok powierzchnio pomieszczenio przypodojqcego no jednq osoioe, dosiop do éwioiio 1 powieirzo, 1n1ros1ruk1uro soni1ornq, worunki sponio I spoiywonio posiikow, moiliwoéé przebywonio pozo ceio, poirzebe bronio pod uwogo indywiduolnych cech osodzonego (Wiek, sion zdrowio) oroz czos irwonio nieodpowiedniego irokfowonio. Nie oznoczo 1o jednok, Ze W konkre1ne] sprowie nie moie dojéé do uznonio, ze decydujqce znoczenie mo jeden czynnik oceniony somodzielnie, niezoleinie od pozos1o1ych, z powodu jego Wogi joko przyczyny noruszenio godnoéci cziowieko. Do iokich czynnikow moie ioyé zo1iczone umieszczenie osodzonego W celi o powierzchni mniejszej n12 3 m no jednd osobo, poniewoi dochodzi do ogroniczenio minimolnego siondordu, co z regu1y sionowi is1o1nq pmesionko noruszenio godnoéci osoby pozioowionej Wo1no§c1, o nowei moie przybieroé posioé poniioiqcego i niehumoniiornego irokiowonio. Przebywon1e W celi o powierzchni mniejszej nii minimum wyznoczone usiowowo mote sionowié wysiorczojqcq przesionko s1W1erdzenio noruszenio dobr osobisiych osodzonego. Nie oznoczo 1o jednok, Ze zowsze, bezwzglednie 1 ouiomoiycznie noieiy kwo1111koWoé je joko noruszenie 1\/ch dolor, bo uwzglodnione bye’: mogq W konkreinej sprowie iokie inne isioine okoiicznoéci fokiyczne, jok chocioiby czos pizebywonio W 1\/ch niewioéciwych Worunkoch (pot. ucnwo1o skiodu siedmiu sedziow Sqdu Nojwyiszego z dnio 18 poidzierniko 2011 r111 CIZP 25/11). Koide noruszenie dolor osobisiych jesi bezprowne, chyloo ie pozwony Wykoie 1s1n1enie oko11czno§ci Wyioczojqcych bezprownoéé jego dzioionio. Przyjmowone byio W przywoionym o|2eczn1c1wie Sqdu Nojwyiszego oroz wyroku Trybunoiu Konsiyiucyinego, ie do czosu pozosiowonio W poizodku prownym ori. 248 k.k.W. pozwony mogi Wykozywoo, 2e ogroniczenie powierzcnni celi, dopuszczolne no pods1oWie iego przepisu, Wywoione byio ,,szczego1nie uzosodnionym wypodkiem", W znoczeniu konkreinym 1 nodzwyczojnym, no éciéie okreélony 1 niezbyi diugi okres. Oceno pm/czyn ’rego Wypodku powinno byé dokonywono ze szczegoinq wnikliwoéciq. Zmiono ireéci ori. 1 10 k.k.w., poiegojoco no dodoniu oizepisow § 2o, § 21o 1 § 2c, W|O1’OWGC|ZO1'1C1 od dnio 6 grudnio 2009 r., konkreiyzuje Wymogonio doiyczqce decyzji odbywania kary pozbawienia wolności, jak powierzchnię pomieszczenia przypadajacego na jedna osobę, dosięp do świaTła i powielrza, infrasirukiurę sanilarna, warunki spania I spożywania posiłków, możliwość przebywania poza ceia, poirzebę brania pod uwagę indywidualnych cech osadzonego (wiek, slan zdrowia) oraz czas Trwania nieodpowiedniego Trakiowania. Nie oznacza To jednak, że w konkrelnej sprawie nie może dojść do uznania, ze decydujace znaczenie ma jeden czynnik oceniany samodzielnie, niezależnie od pozosiałych, z powodu jego wagi jako przyczyny naruszenia godności człowieka. Do Takich czynników może być zaliczone umieszczenie osadzonego w celi o powierzchni mniejszej niż 3 m na jedna osobę, ponieważ dochodzi do ograniczenia minimalnego siandardu, co z reguły sianowi isiolna przesłankę naruszenia godności osoby pozbawionej wolności, a nawei może przybierać posiać poniżajacego i niehumaniiarnego Trakiowania. Przebywanie w celi o powierzchni mniejszej niż minimum wyznaczone uslawowo może slanowić wysTarczajaca przesłankę siwierdzenia naruszenia dóbr osobisiych osadzonego. Nie oznacza To jednak, że zawsze, bezwzględnie i aulomałycznie należy kwalifikować je jako naruszenie Tych dóbr, bo uwzględnione być moga w konkreinej sprawie Także inne islolne okoiiczności fakiyczne, jak chociażby czas przebywania w Tych niewłaściwych warunkach (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sadu Najwyższego z dnia 18 pażdziernika 2011 ,lil CZP 25/11). Każde naruszenie dóbr osobislych jesl bezprawne, chyba że pozwany wykaże isinienie okoliczności wyłaczajacych bezprawność jego działania. Przyjmowane było w przywołanym orzeczniciwie Sadu Najwyższego oraz wyroku Trybunału Konslyiucyjnego, że do czasu pozosiawania w porzadku prawnym arT. 248 k.k.w. pozwany mógł wykazywać, że ograniczenie powierzchni celi, dopuszczalne na podsiawie Tego przepisu, wywołane było „szczególnie uzasadnionym wypadkiem", w znaczeniu konkreinym i nadzwyczajnym, na ściśle określony i niezbyl długi okres. Ocena przyczyn Tego wypadku powinna być dokonywana ze szczegóina wnikliwościa. Zmiana Treści arT. 1 10 k.k.w., poiegajaca na dodaniu przepisów § 2a, § 2b i § 2c, wprowadzona od dnia 6 grudnia 2009 r., konkreiyzuje wymagania doiyczace decyzji --- STRONA 10 --- dyrekioro jednosiki peniiencjornej, dopuszczojqcej czosowe ogroniczenie powierzchni W celi mieszkoinej oroz fryb odwoiowczy. l Podz1e1one W rozpoznowonej sprowie wskozowki inierpreiocyjne przemowiojq zo zosodnoéciq ZC1l'ZU1'U ioiodnej Wykiodni on‘. 24 k.c. W zwiqzku z ori. 448 k.c. I ori. 3 Konwencji oroz ori. 40 1 ori. 41 usi. 4 Kons1y1ucji, lpolegojqcej no przyjeciu, Ze nie jes1 Wysforczojqcy dlo siwierdzenio noruszenio godnofiici osobisiej powodo som foki odbywonio kory pozbowienio Wolnoéci W worunkoch pizeludnienio. Umieszczenie osodzonego W celi o powierzchni przypodojocej no jednq osobo mniejszei n12 3 m, o zoiem poniiej minimolnego poziomu gworoniowonego przepisem ori. 110 § 2 1<.k.w. oroz sugerowonego W orzeczniciwie Europejskiego Trybunoiu Prow Cziowieko, sionowi z reguiy powoino przesionko noruszenio godnoéci. Niedosioiek iej powierzchni W rozpoznowone] sprowie by’: czynnikiem, kiory midi decydujooe znoczenie dio s1W1erdzen1o noruszenio godnoéci oso1o1s1ej. Nie zosioio W miorodojny sposob rozwoione przez Sod Apelocyjny jokie so konsekwencje noruszenio wymogonio doiyczqcego powierzchni cel mieszkoinych, W iym iokie, czy i WjC11<1 sposolo Wpiynoio ono no pozosioie Worunki po1oy1u W nich iorzez powodo. Zokiodojqc nowei, ie Wymogonio doiyczqce oéwieflenio, miejsco do jedzenio 1 s1oon1o, weniylocji oroz infrosirukiury soniiornej byiy zgodne z zoioionymi poromeiromi, 10 rozpoirzenio Wymogoio, czy We Wioéciwym siopniu mogiy byé rowniei udzioiem powodo, czy isinioio moZ11Wo§<': swobodnego poruszonio sio W ceioch, skoro osodzeni zrezygnowoli ze sioliko, z uszczerbkiem dlo swobodnego spoiywonio posiikow, Zeloy zyskoé no pizesfizeni. Nie mo fei s1onoW1sko Sqdu Apelocyjnego doiyczqcego Wpiywu pizebywonio W Worunkoch przeludnienio no zochowonie powodo, moiliwoéci pobyiu pozo celq, czyi co mogio rekompensowoé ponujqcq W nie] ciosnoio. Nie zosioio rozwoione, czy 1oy1y worunki do elemeniornej chocioi prywofnoéci, przy uwzglodnieniu koniecznoéci, zopewnienio Worunkow bezpieczensiwo. Podnoszone przez pozwonego ogresywne zochowonio powodo, jeéli byiy jedynie pzzejowem spmeciwu wobec nieuchronnoéci odioycio kory nie mogo loyé idczone z 'nos1ops1womi ciosnoiy W celi. Nie moino odmowié siusznoéci zorzuiowi noruszenioorf. 11 10 § 2 W zwiqzku z ori. 248 k.k.W. [Q1262 jego n1eW1o§c1We' zos1osowon1e 1 pmyjecie, fie niezopewnienie W celi dyrekiora jednosTki penilencjamej, dopuszczajacej czasowe ograniczenie powierzchni W celi rnieszkalnej oraz iryb odwoławczy. I Podzielane W rozpoznawanej sprawie' wskazówki inierpreiacyjne przemawiaja za zasadnościa zarzuiu błędne] wykładni ari. 24 k.c. W zwiazku z arT. 448 k.c. 1 arT. 3 Konwencji oraz arT. 40 i arT. 4i usl. 4 Konslylucji, .polegajacej na przyjęciu, że nie jesl wysiarczajacy dla siwierdzenia naruszenia godności osobisiej powoda sam Taki odbywania kary pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia. Umieszczenie osadzonego W celi o powierzchni przypadajacej na jedna osobę mniejszej niz 3 m, a zaiem poniżej minimalnego poziomu gwaraniowanego przepisem arT. 110 § 2 l<.k.w. oraz sugerowanego w orzeczniciwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, sianowi z reguły poważna przesłankę naruszenia godności. Niedosiałek Tej powierzchni W rozpoznawanej sprawie był czynnikiem, kióry miał decydujace znaczenie dia slwierdzenia naruszenia godności osobisiej. Nie zosiało W miarodajny sposób rozważane przez Sad Apelacyjny jakie sa konsekwencje naruszenia wymagania doiyczacego powierzchni cel mieszkainych, W Tym Także, czy i W jaki sposób wpłynęło ono na pozosiałe warunki pobyiu w nich przez powoda. Zakładajac nawel, że wymagania doiyczace oświellenia, miejsca do jedzenia i spania, wenlylacji oraz infrasiruklury saniiarnej były zgodne z założonymí parameirami, To rozpairzenia wymagało, czy We właściwym siopniu mogły być również udziałem powoda, czy isiniała możliwość swobodnego” poruszania się W celach, skoro osadzeni zrezygnowali ze sioiika, z uszczerbkiem dla swobodnego spożywania posiłków, zeby zyskać na przesirzeni. Nie ma Też slanowiska Sadu Apelacyjnego doiyczacego wpływu przebywania W warunkach przeludnienia na zachowanie powoda, możliwości pobyiu poza cela, czy í co mogło rekompensować panujaca w niej ciasnoię. Nie zoslało rozważane, czy były warunki do .elemeniarnej chociaż prywainości, przy uwzględnieniu konieczności , zapewnienia warunków bezpieczeńslwa. Podnoszone przez pozwanego agresywne zachowania powoda, jeśli byly jedynie przejawem sprzeciwu wobec nieuchronności odbycia kary nie moga być łaczone z nasiępsiwami ciasnoiy W celi. Nie można odmówić słuszności zarzuiowi naruszeniaari. 110 § 2 W zwiazku z arT. 248 k.k.W. przez jego niewłaściwe' zasiosowanie i przyjęcie, że niezapewnienie w celi --- STRONA 11 --- minimolnej powierzchni no jednego osodzonego, okre§1one1 W iym przepisie, nie mioio wp1ywu no godne reolizowonie kory izo1ocyjne§ 1 nie s1onoWi1o o noruszeniu dobro osobisiego powodo. Przewidzione W or1. 24 § 1 k.c. domniemonie bezprownoéci noruszenio do1oroso1ois1ych moie byé obolone, jeéli zos1onq Wykozone pmez pozwonego oko11cznoéci Wyiqczojqce bezprownoéé jego dzio1on1o, nie zoé broku jego winy. N1e moino podzielié sionowisko Sqdu Apeiocyjnego, ie pozwony Wype1n11 spoczywojocy no nim obowiqzek. Powoione przez niego pizyczyny przeludnienio W pos1oc1 prowodzenio generolnego remon1u W celoch W, loioch 2002 do 2007 i probleméw z przenoszen1em osodzonych do innych jednos1ek peni1en<:jomycn nie spe1n1ojo przes1onek ,,szczegc'>1nie uzosodnionego wypodku“ W omowionym juz rozumieniu oni Wymogon obejmujqcych Wydonie decyzji w przedmiocie umieszczenio powodo W celi o mn1e~jsze] powierzchni no wskozony, n1ezby1 d1ugi czos. Niezoleinie od Tego, fie okres osodzenio powodo W zosodz1e nie mogi byé 1qczony z remonfem, 1o 1 somego remoniu, prowodzonego pmez d1ugi okres, nie moino 1rok1oWoc': joko Wypodku nogiego 1 niemoiliwego do |orzeWidzen1o. 1<Wes11o zoé rejonizocji 1 przenoszenio osodzonych no1eio1o do s1o1ego zokresu zodon iokie i 1ej jednos1ki peniiencjornej, W kiorej przebywoi powod. W |ooWo1yWonej jui uchwoie skiodu siedmiu sodziow Sqdu Nojwyiszego z dnio 18 poidzierniko 2011 r., I11 CZP 25/ 11 przyjofe zos1o1o zopoin/Won1e, podzieIone W rozpoznowonej sprowie, ie odpowiedziolnoéé Skorbu Ponsiwo no |oods1oW1e or1. 448 k.c. zo krzywdo Wynzqdzonq noruszeniem dobr osobisiych [D1262 umieszczenie osodzonego W celi o powierzcnni mniejszej nii 3 m2 no jedno osoioo nie zo1eiy od Winy pozwonego. Wynikojocy z or1. 77 usi. 1 Kons1y1ucji i or1. 417 k.c. obowiqzek noprowienio szkody wyrzqdzonej przez niezgodne z prowem dzioionie W1odzy pubiicznej obejmuje fokie szkode niemojcnkowq, o k1orej mowo W or1. 448 k.c. Z uwogi no 10, ie irodiem odpoWiedz1o1noéc:1 pozwonego jesf szkodo, pozosiojoco W normolnym zwiqzku przyczynowym z Wykonywoniem W1odzy ioublioznej, 10 odpowiedzioinoéé 1o o|oor1o jes1 no przes1once oezprownoéci wskozonej W on. 77 051. 1 Kons1y1ucji i nie jes1 uzoleiniono od winy orgonu wiodzy puloficznej. Uiyie W on‘. 448 k.c. sformu1oWonie ,,soc1 moie pizyznoé iemu, czyje dobro osobisfe zos1o1o minimalnej powierzchni na jednego osadzonego, okreśionej W Tym przepisie, nie miało wpływu na godne realizowanie kary izolacyjnej i nie sianowiło o naruszeniu dobra osobislego powoda. Przewidziane w arT. 24 § 1 k.c. domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobislych może być obalone, jeśli zosiana wykazane pmez pozwanego- okoliczności wyłaczajace bezprawność jego działania, nie zaś braku jego winy. Nie mozn.a podzielić slanowiska Sadu Apeiacyjnego, że pozwany wypełnił spoczywaiacy na nim obowiazek. Powołane przez niego przyczyny przeludnienia w poslaci prowadzenia generalnego remonTu w celach w, lalach 2002 do 2007 i problemów z przenoszeniem osadzonych do innych jednoslek penilencjarnych nie spełniaja przesłanek „szczególnie uzasadnionego wypadku” w omówionym juz rozumieniu ani wymagań obejmujacych wydanie decyzji w przedmiocie umieszczenia powoda w celi o mniejszej powierzchni na wskazany, niezbyl długi czas. Niezależnie od Tego, że okres osadzenia powoda w zasadzie nie mógł być łaczony z remoniem, To i samego remonTu, prowadzonego przez długi okres, nie można Traklować jako wypadku _nagłego i niemożliwego do przewidzenia. KwesTia zaś rejonizacji i przenoszenia osadzonych należała do slałego zakresu zadan Także i Tej jednosTki penilencjarnej, W klórej przebywał powód. W powoływanej już uchwale składu siedmiu sędziów Sadu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., Ill CZP 25/ 11 przyjęie zoslało zapalrywanie, podzielone W rozpoznawanej sprawie, że odpowiedzialność Skarbu Pańslwa na podslawie arT. 448 k.c. za krzywdę wyrzadzona naruszeniem dóbr osobislych przez umieszczenie osadzonego W celi o powierzchni mniejszej niż 3 m2 na jedna osobę nie zależy od winy pozwanego. Wynikajacy z arl. 77 usl. 1 Konslylucji i arT. 417 k.c. obowiazek naprawienia szkody wyrzadzonej przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej obejmuje Także szkodę niemajaikowq, o kiórej mowa W arT. 448 k.c. Z uwagi na To, że źródłem odpowiedzialności pozwanego jesi szkoda, pozosiajaca w normalnym zwiazku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, To odpowiedzialność Ta oparla jesi na przesłance bezprawności wskazanej w arT. 77 usi. 1 KonsTyTucji i nie jesi uzależniona od winy organu władzy publicznej. Użyle W arT. 448 k.c. sformułowanie „sad może przyznać Temu, czyje 'dobro osobisie zoslało --- STRONA 12 --- noruszone, odpowiedniq sumo pienioinq iyiuiem zodoééuczynienio pienioinegoio doznonq krzywde" nie oznoczo foku11o1ywnoéc:1 pzzyznonio 1ego zodoééuczynienio. Wskozoé noieiy no }orzyjo1e W Wyroku Try1ouno1u Kons1\/iucyjnego Z dnio 7 iuiego 2005 r., SK 49/03,'OT1<A 2005/2/13 rozumienie znoczenio iego zwrofu, odnoszonego do funkcji kompensocyjnej zodoééuczynienio. Wskozuje ono, Ze jeéli sod siwierdzi, 2e krzywdo zos1o1o wyrzqdzono |o12ez noruszenie dobro oso1o1s1ego, 1o powinien okreélié jej rozmiof 1 sku’rk1, ‘us‘ro1ié, czy mo;':11We jesi jej noprowienie W drodze niepienioinej oroz czy zochodzi pO1126bO‘ noprowienio jej W drodze zodoééuczynienio p1enioZnego. W iokim Wypodku jest obowiqzony okreéfié kwo1e, kforo by1oby W 1ym zokresie odpowiednio. Swobodo decyzyjno sqdu do’r\/czy rozmioru kwoiy zodoééuczynienio, W odniesieniu do kforego moiiiwe jesi rozwoionie zmniejszenio go, siosownie do ewenfuolnych zorzu’roW pozwonego, k1ore mogiyby wp1yWoé no zokres jego 0dpoW1edzio1no§c1. Ponownie rozpoznojqc opelocjo powodo Sqd Apeiocyjny zwoiyi, co nosiopujez Apelocjo powodo nie zosluguje no uwzglodnienie. Rozwoionio orowne noleiy rozpoczoé od Wyroin1e sformuiowonego W o|:>e1ocj1 zorzu1u, Ze Sod Okregowy poc:zyni1 Wod11We us1o1en1o fokfyczno. Oceno jego owenfuolnej zosodnoéci de1erm1nuje bowiem doisze W1'11OS|<1 odnoszqce sio do poprownoéci zos1osowon1o przez Sod I insioncji przepisow prowo mo1erio1nego s1onoWiqc_ych podsiowo rozsirzygniocio. Jednoczeénie omowiony zo12u1 Wioie 51$ W isiocie z proW1d1oWym zos1osoWoniem or1. 233§ 1 k.p.c.,o1boWiem1y1koW1o§c1W1e dokonono oceno mo1er1o+u dowodowego zgromodzonego W 1oku pos1opoWon1o pozwolo no poczynienie proWid1owych usfolen sionu fo k1y<:znego. Poddojqc onolizie moieriol dowodowy Sod Apelocyjny doszed1 do Wniosku, ie Sod I ins1oncj1 dokono1 proWid1oWe~j oceny dowodow przeprowodzonych W sprowie, czemu do1 Wyroz W uzosodn1en1u o12eczen1o Wyjoéniojqc, kiore dowody 1 dloczego u2no1 zo Wiorygodne 1 jokicn us1o|en foidycznych no ich podsiowie dokono1. Sod Apelocyjny nie dopo1rz\/1 sie 1ok1c:h uchybien, kiére mogiyby sku1koWoé dokononiem odmiennej oceny ooszczegoinych dowodow 1 W 1<onsekWenc:j1  naruszone, odpowiednia sumę pieniężna TyTułem zadośćuczynienia pienieżnegaza doznana krzywdę" nie oznacza fakulłaiywności przyznania Tego zadośćuczynienia. Wskazać naieży na przyjęie w wyroku Trybunału Konsiyiucyjnego z dnia 7 iuTego 2005 r., SK 49/O3, 'OTK-A 2005/2/T3 rozumienie znaczenia Tego zwroiu, odnoszonego do funkcji kompensacyjnej zadośćuczynienia. Wskazuje ono, że jeśli sad siwierdzi, że krzywda zosłała wyrzadzona przez naruszenie dobra osobisiego, To powinien określić jej rozmiar" i skuTki, usialić, czy możliwe jesT jej naprawienie w drodze niepieniężnej oraz czy zachodzi poiizeba' naprawienia jej W drodze zadośćuczynienia pieniężnego. W Takim wypadku jesT obowiazany określić kwołę, kióra byłaby w Tym zakresie odpowiednia. Swoboda decyzyjna sadu doTyczy rozmiaru kwoTy zadośćuczynienia, w odniesieniu do kiórego możliwe jesT rozważanie zmniejszenia go, siosownie do eweniualnych zarzuiów pozwanego, kióre mogłyby wpływać na zakres jego odpowiedzialności. Ponownie rozpoznajac apelację powoda Sad Apełacyjny zważył, co nasłępujez Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Rozważania prawne należy rozpoczać od wyraźnie sformułowanego W apelacji zarzuTu, że Sad Okręgowy poczynił wadliwe usialenia Takiyczne. Ocena jego ewenTua|nej zasadności deTerminuje bowiem daisze wnioski odnoszace się do poprawności zasiosowania przez Sad I insiancji przepisów prawa maTeriainego sianowiacych podslawę rozsirzygnięcia. Jednocześnie omawiany zarzul wiaże się w isiocie z prawidłowym zasTosowaniem arT. 233§ i k.p.c., albowiem Tylko właściwie dokonana ocena maTeriału dowodowego zgromadzonego W Toku posiepowania pozwala na poczynienie prawidłowych usialen slanu Ta kTycznego. Poddajac analizie maierial dowodowy Sad Apelacyjny doszedł do wniosku, że Sad I insiancji dokonał prawidłowej oceny dowodow przeprowadzonych w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniajac, kTÓre dowody i dlaczego uznał za wiarygodne i jakich usialen Takiycznych na ich podsiawie dokonał. Sad Apelacyjny nie dopairzył się Takich uchybien, kióre mogłyby skuTkować dokonaniem odmiennej oceny poszczególnych dowodów i w konsekwencji - --- STRONA 13 --- zo1<Wes11onoWon1u proW1d1owo§ci us1o1en fokiycznych, A1oe1ujocy zorzucojqc, Ze us1o1en1o fokiyczne Sodu Okregowego so Wodliwe podejnnuje jedynie polemike z wnioskomi Sqdu 1 1s1oncj1, co nie czyni omowionego ZC112U1U skuiecznym. Nie s|ooso1o sie zgodzié ze skoriqcym, Ze Sod 1 insisncji nie Wz1q1 pod uwoge, ie nieprzesirzegonie przez sirone pozwonq norm powierzchniowych Wiqzo1o sie Z okreélonymi niedogodnoéciomi did osodzonych W przeludnionych celoch, Nie uiego Wq11ol1Woéc1, Ze zbyi moiy me1ro2 W celi ogroniczo swobode poruszonio sie skozonych, powoduje irudnoéci W Wykonywoniu czynnoéci higienicznych 1 spoiywoniu pos11kow. Te okoiicznoéci zos1o1y usiolone przez Sod Okregowy, co zodecydoWo1o o uznoniu, ie W s1on1e'1‘ok1ycznym rozpoznowonej sprowy dosz1o do noruszenio dobr osobisfych powodo W posioci godnoéci 1 prowo do |orywo1noéci. No1om1os1 wbrew 1W1erd2eniom opelujocego W §W1e’r1e zebronego W sprowie nie mo pOO|S1'O1W do pizyjecio, ie Wenfylocjo W ceioch nie byio wys1orczojqco, miedzy Innymi z uwogi no zo1ns1o1owon1e 1ZW. blend w oknoch, o nodio, ie z powodu ciosnoiy powod dozno1 kon1uzji s1oWu kolonowego 1 z1omon1o po1co iewej reki. Sku1eczne oosiowienie ZC112U1U 1o1ednych us1o1en fok1ycznych nie moie polegoé no zoc:y.1oWon1u Wybronych pizez skoriqcego frogmenfow zebronego W sprowie mo1er1o1u dowodowego, 1<1c'>re — W ocen1e opelujqcego  |oo1W1erdzojq jego Zorzu1y, skoiiqcy skoriqcy moie, |oos1ugujoc s1e Wyiqcznie orgumen1om11urydycznym1, wykozywoé, ie sod 1en noruszyi us1onoW1one W |orze|o1sie or1. 233 § 1 k.p.c. zosody oceny wiorygodnoéci 1 mocy dowodow, w sposob mogocy miec’: 1s1o1ny wpiyw no Wynik sprowy. Apelocjo nie speinio iycn wymogow. 1\1iejes11rofny'roWn1e2 zorzu1obrozy prowo rnoferiolnego. Choc’: skorzocy Wyroio odmienne pzzekononie, kWo1o zodoééuczynienio zosqdzono W zoskorionym wyroku jes1 odekWo1no do rozmioru doznonej przez powodo krzywdy. No1eZo1o przede Wszys1k1m wziqé pod uwoge okres przebywonio powodo W pizeiudnionei ceii, przez co by’: noroiony no dodoikowe, o|o1sone powyiej, nie zwiqzone immonen1nie 2 chorok1erem kory |ooz1oow1en1o Wolnoéci, uciqifiwoéci. Z n1eWod11W\/ch usiolen foldycznych Sodu 1 insioncji Wyn1k'o, Ze syiuocjo ioko 1rWo1o 11'miesiecyi 16 dni. Godzi zakwesiionowaniu prawidłowości usialen Taklycznych, Apeiujacy zarzucajac, że uslalenia Taklyczne Sadu Okręgowego sa wadliwe podejmuje jedynie polemikę z wnioskami Sadu l isiancji, co nie czyni omawianego zaizuiu skuiecznym. Nie sposób się zgodzić ze skarżacym, że Sad I insisncji nie wział pod uwagę. że nieprzesirzeganie przez sironę pozwana norm powierzchniowych wiazało się z określonymi niedogodnościami dla osadzonych W przeludnionych celach., Nie uiega waipliwości, że zbyi' mały meiraż W celi ogranicza swobodę poruszania się skazanych.. powoduje Trudności w wykonywaniu czynności higienicznych i spożywaniu posiłków. Te okoiiczności zosiały uslalone przez Sad Okręgowy, co zadecydowało o uznaniu, że W sianie "TakTycznym rozpoznawanej sprawy doszło do naruszenia dóbr osobisiych powoda W posTaci godności i prawa do prywainości. Nałomiasi wbrew Twierdzeniom apelujacego W śWieTle zebranego W sprawie nie ma podsiaw do przyjęcia, że weniylacja W celach nie była wysiarczajaca, między innymi z uwagi na zainsialowanie Tzw. blend W oknach, a nadlo, że z powodu ciasnoly powód doznał koniuzji siawu kolanowego i złamania palca lewej ręki. SkuTeczne posTawienie zarzuiu błędnych usialen fakiycznych nie może polegać na zacyłowaniu wybranych przez skarżacego Tragmeniów zebranego W sprawie maieriału dowodowego, kióre ~ W ocenie apelujacego - poiwierdzaja jego Zarzuiy, skaiżacy skarżacy może, posługujac się wyłacznie argumeniami jurydycznymi, wykazywać, że sad Ten naruszył usianowione W przepisie arT. 233 § i k.p.c. zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, W sposób mogacy mieć isToTny wpływ na wynik sprawy. Apelacja nie spełnia Tych wymogów. Nie jesT Trafnyrównież zarzui obrazy prawa rnałerialnego. Choć skarżacy Wyraża odmienne przekonanie, kwoia zadośćuczynienia zasadzona W zaskarżonym wyroku jesT adekwałna do rozmiaru doznanej przez powoda krzywdy. Należało przede Wszysikim wziać pod uwagę okres przebywania powoda W przeludnionej celi, przez co był narażony na dodalkowe, opisane powyżej, nie zwiazane immaneninie z charakierem kary pozbawienia Wolności, uciażliwości. Z niewadiiwych uslalen Takiycznych Sadu l insiancji wynika, że syiuacja Taka Trwała ilmiesięcyi ló dni. Godzi --- STRONA 14 --- sie iokie zouwoiyé, ie przekroczenie minimolnego meiroiu nie do1yc:zy1o coiego okresu pobyiu powodo W Areszcie §1edcz\/m W 1.. Podnieéo noleiy, ie koro pozboW1en1o Wolnoéci  somo W soloie  1qczy sie z dolegiiwoéciomi zwiqzonymi z izolocjq, koniecznoécio przebywonio W jednym pomieszczeniu z innymi osodzonymi 1 podporzddkowonio sie posionowieniom regulominu done] p1ocoWk1 penfiencjornej. Wor’ro Wspomnieé, ie |o12e1udn1en1e W ceioch, W k1orych powod przebywoi b\/10 nieznoczne {pieciu skozonych zomios1 cz1erech1, 1ok Wiec 1e Wszys1k1e niedogodnoéci, o jokich méwii powod',’~ Wys1epoWo1y1oy rowniei W przypodku, gdyloy W celi przebywoio jednoczeénie 1y|ko czierecn osodzonycn. Wor’ro rowniei zouwoiyé, ;':e wiekszoéé zorzu1oW powodo (miedzy 1nnym1 zo|2u1y odnoszqce sie do nieprowidiowej opieki medycznej W oreszcie) nie znoiozio po1W1erdzenio w zebronym mo1er1o1e dowodowym. Podkreélenio Wymogo, ie owszechnie przyjmuje sie W oizeczniciwie 1 dokirynie, Ze nie koide noruszenie doior osoloisiych rodz1 prowo do iqdonio zodoééuczynienio no podsiowie or1. 448 k.c. W uchwole skiodu siedmiu sedziow z dnio 18 poidzierniko 2011 r. Ill CZP 25/11 (jeszcze nie|:>u1o1.) oroz miedzy innymi W wyroku z dnio 27 po2dz1ern1ko 2011 r. V CSK 489/10 [n1epu1o1.) Sod Nojwyiszy sfwierdzojoc, Ze um1eszczen1e osoby pozbowionej Wolnoéci W celi o powierzchni przypodojoce} no osodzonego mniejszej n12 3 m. kw. mote s1onow1<': wys1orczojo<:o |orzes1onke noruszenio dobr osobis'1ych Wskozoi jednoczeénie, ie som 1oki foki nie przesqdzo o zosodnoéci roszczen1o o zodoééuczynienie no pods1oW1e or1. 448 k.c., k1c'>rego 1orzyznon1e zoleiy od Wielu roinych okolicznoéci, W fym miedzy innymi od d1ugo11Wo1o§c1 przebywonio W przeludnionej ce|1, 0ciq2|1Wo§c1z1ym zwiozonych, poczucio 1<1'ZYWC1Y 1 jego s1opn1o oroz od pozos1o1ych worunkow odioywonio kory pozbowienio Wo1n0§c1, k1c'>re mogq zwiekszoé poczucie krzywdy lub je os1ob1oc': o nowei s|oroW1oc':, 2e W ogéle nie poWs1o1o [pOS'1'C111_OW1G1118' Sqdu Nojwyiszego Z dnio 7 grudnio 2011 r. W sprowie sygnoiuro oki V CSK 113/11LEXnr1101690). ‘ . Bodojqc okolicznoéci rozpoznowonej sprowy, o wiec diugohwoioéé pizebywonio W |or2e1_udn1onej_ celi (kilkonoécie miesiecy z przerwomi), rooczucie.krzywdy powodo,‘ o iokie brok dowodow no 1o, ie pozos1o1e się Także zauważyć, że przekroczenie minimalnego melrażu nie dolyczyło całego okresu pobylu powoda W Areszcie Śledczym W Ł. Podnieść należy, że kara pozbawienia Wolności - sama W sobie - laczy się z dolegliwościami zwiazanymi z izolacja, koniecznościa przebywania W jednym pomieszczeniu z innymi osadzonymi i podporzadkowania się posTanowieniom regulaminu danej placówki peniiencjarnej. Wario wspomnieć. że przeiudnienie W ceiach, W klórych powód przebywał było nieznaczne (pięciu skazanych zamiasl czlerechl, Tak Więc Te wszysikie niedogodności, o jakich mówił powód? Wysiępowałyby również W przypadku, gdyby W celi przebywała jednocześnie iylko czierech osadzonych. -Wario również zauważyć, że Większość zarzułów powoda (między innymi zarzuiy odnoszace się do nieprawidłowe] opieki medycznej W areszcie) nie znalazło poiwierdzenia W zebranym maieriale ciowoclowym. Podkreślenia wymaga, że owszechnie przyjmuje się W orzeczniclwie i dokirynie, że nie każde naruszenie dóbr osobisiych rodzi prawo do żadania zadośćuczynienia na podsiawie arT. 448 k.c. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia i8 pażdziernika 20il r. Ill CZP 25/ii (jeszcze niepubl.) oraz między innymi W wyroku z dnia 27 pażdziernika 201 i r. V CSK 489/i0 [niepubl.) Sad Najwyższy siwierdzajac, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności W celi o powierzchni przypadajacej na osadzonego mniejszej niż 3 m. kw. może sTanowić Wyslarczajaca przesłankę naruszenia dóbr osobisiych wskazał jednocześnie, że sam iaki iakT nie przesadza o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie na pódslawie arT. 448 k.c., klórego przyznanie zależy od wielu różnych okoliczności, W Tym między innymi od długoirwałości przebywania W przeludnionej celi, uciażliwości z Tym zwiazanych, poczucia krzywdy i jego slopnia oraz od pozoslałycn warunków odbywania kary pozbawienia wolności, kióre moga zwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać a nawei sprawiać, że W ogóle nie powsTało jposianowienie Sadu Najwyższego Z dnia 7 grudnia 20il r. W sprawie sygnaiura akT V CSK ll3/ii-LEXl'rrii0ió90). ' _ Badajac okoliczności rozpoznawanej sprawy, a więc długoirwałość przebywania W przeludnionej celi (kilkanaście miesięcy z przerwami), poczucie.-krzywdy powoda, a Także brak dowodów na To, że pozoslałe --- STRONA 15 --- I worunk1 odbywonio kory pozbowienio Wo1nosc1 mogiy prowodzié do noruszenio dolor oso1o1s1ych powodo, no1e:':y uznoé, Ze Sod i insioncji zosodzojoc kwo1e 3000 z1o1\/ch 1y1u1em zodoééuczynienio nie noruszy1 kn/1eriow pizyznowonio zodoééuczynienio zo doznono krzywde. Z iych Wszys1k1ch Wzgledow Sod Apeiocyjny no podsiowie or1. 385 k.p.c.oddo111ope1ocje powodo. _ O kosz1och pos1e,oowon1o opelocyjnego orzeczono no pods1ow1e or1. 102 k.p.c. W zW1ozku z or1. 391 k.p.c. biorqc pod uwoge foki nieuzyskiwonio przez powodo dochodow, jego s1on zdrowio, o 1okZe_ okolicznoéé, ie os1o1eczn1e jego roszczenie okozo1o sie usprowiedliwione co do zosody. O kosz1och nieop1oconej pomocy prownej udzielonej powodowi z urzedu W pos1epoWoniu opelocyjnym orzeczono z mocy § 19 1 nos1e|onych Rozporzqdzenio Minisiro Sprowiedliwoéci z 28 Wrzeénio 2002 roku W sprowie op1o1 zo czynnoéci odwokockie oroz ponoszenio 131292 Skorlo Ponsiwo 1<osz1ow n1eo|o1ocone} goomocyprownej udzie1one1 z urzedu {Dz.U. nr 163, poz. 1348]. . 1‘ >=.;._;_.',,._ . . 13. .I_. . :1 =1.~ '1l.. "1, ,.".\ K‘ "?\ u", ,: §‘;:;:."1:.:.fi:r;.§f,_ ',5_'[:'.H?"1'1 ..=1~ <;_,.»\ H .;\; .c§[_= 1. 1. "51" 11*‘ \" "1 15 ' "Y‘%,.§"=..\\. .4,v'1'*f':'w. \:1j'_':'.:. ‘1 $‘:~:.=:_5N xzgx. 3?“. .2 _,‘ ‘Q ; . .. _., #1 1 1,1 ‘Zn ¢..,;_ i Jlr  F ' / I I. \ . __&_ \ .. U F,|,.\Q§|.;_E‘.¢ V \ /._._r,re.<=>> ' \;_' 5% !“"*"":" // F‘  ,1." 1 .3 "1 . .1‘ 5~ .:91, :1, 1‘ 1 _  /' '6‘! g o W1aé 11ea podpisy noéé ado; rota S / I warunki odbywania kary pozbawienia woinosci mogły prowadzić do naruszenia dóbr osobislych powoda, należy uznać, że Sad l inslancji zasadzajac kwoię 3000 złolych Tylułem zadośćuczynienia nie naruszył kryleriów przyznawania zadośćuczynienia za doznana krzywdę. Z Tych wszysikich względów Sad Apelacyjny na podsiawie arT. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda. _ O kaszlach poslępowania apelacyjnego orzeczono na podsiawie arT. 102 k.p.c. W zwiazku z arT. 39i k.p.c. biorac pod uwagę iakl nieuzyskiwania przez powoda dochodów, jego sTan zdrowia, a Także. okoliczność, że osialecznie jego roszczenie okazało się usprawiedliwione co do zasady. O kosziach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W posiępowaniu apelacyjnyrn orzeczono z mocy § 19 i nasiępnych Rozporzadzenia Minisira Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku W sprawie opłaT za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pansiwa kosziów nieopłaconej pomocyprawnej udzielonej z urzędu {Dz.U. nr ió3, poz. i348]. _ 1-' ir.:-.-.¿-_'.`„-._ _ ¬ 'z -.¿. .I¬_.- . ;L ~=i.~ -iz. "'\, -,'.".\ Ę” Ÿ\ ~"',- ,L Ê`;:;:-.'r-:.:.ffŸ::r~Šf._ ",>}{Ĺ\'.-Ä"-afj „fr '‹.¿_-„.u' H .-.;.; .„'f,f.=- L. '\. ""?"' jí"f` ¬' "¬' 15- -' "Y*%_.Š*›...~\¬ .'f:"z'*f-'¦'w. \- ›1?.`:'.:. ". $°:=,.=:-_5 N z¿`ê_›¬. 3?-“. _Ł _,-" -‹ z _ .. _._ if' i 1,? Że ‹..,¿_ i nr - F ' -Í 1 lg \ . __&_ \ .. „, F,-|s.¿¿rr|.;_El-.‹ ‹ \ -'._._f-,mi->> ' \-'R 5% !"'°*"*'Í" // ñ` ~¬ ,“',.‹-" l ¬.ł Ŝ1- -. .‹\ ;'~ .-:'°Ê.- ';›." 1- '_ - f' Fl ; er wieś 'we podpisy ność eacz rata S /