Wyrok I ACa 1346/12

--- STRONA 1 ---  9 \ . 1 .;;a;.: ''. Sygn. akt: I ACa 1346/12 ‘< . "."’:~ ' =iii?=.=:"L' ' ._ >1'.7_<'.:E 5'   ' :15‘jg: ' 1¢?;:='=::_';. .  ' N was @@*.¢$.’>;. >3. \ I :5 ;‘. “vi'J\.I:"_:';. /'>\*_;‘.e:' " ‘~§ _~ 1 ' 7'“ _“.\=’  ~.: ' ”\=~* " 1 _.______ __ ‘_‘__k..,_;£,;.¢;|;,,.,,,|....» <__—.=—uu=|n:u|nr'»A=1==4|i:nu|:|.u>= .\ T \ = ‘ 5 *5 J, "1. . F‘ ‘Iv WYROK I W IIVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' 4 4' f _ ' Dnia 5 kwietnia 2013 r. Sqd Apelacyjny w Lodzi I Wydziak Cywilny W w skladziez A Przewodniczqcyt SSA Anna Beniak |.v :> 5.11%? . "i if  ~* SQdZl0Wle: SA Anna Cesarz SO del. Joanna Walentkiewicz  Witkowska (spr.) Protokolantz staiysta Agata Jéiwiak ' 7 Po r0ZP0znaniu w dniu 5 kwietnia 2013 1'. w Lodzi _.,.. < . _.;;5_ _d,_‘ér=;_ 1  na rozprawze V sprawy z powodztwa R; : A; _ 1* P _ . ._».';. przeciwko Skarbowi Paflstwa  Ministrowi Spraw Wewngtrznych 0 Zfiplafe 2 na skutek apelacji powoda od wyroku Sa}du"Ol<;rQg0weg0 W P%0cku z dnia 10 sierpnia 2012 r. sygn. akt I C 2570/ 1 1 1. oddala apelacjg; 4 . 2. nie obciqia powoda kosztami zastqpstwa procesowego strony ' :=:.i; '.‘=F pozwanej W postgpowaniu apelacyjnym; j:1"'l 3. przyznaje adwokatowi J R“ . prowadzqcemu Kancelariq Adwokackq W Plocku kwote; 3321,00 (trzy tysizgce trzysfa dwadzieécia jeden) ziotych, obejmujgcq takie naleimy podatek VAT a W stawce 23% (dwadzieécia trzy) tytulem nieoplaconych kosztéw 0 f - 9 l' _- 3 .;-14;.: '- '_ Sygn. akt: I ACa 1346/12 Ê _ "_"':' ' =-łří?-=.=:"Ł-' ' ._ ›¿'.7_‹`.Ê.Ê 5' ' ' ' -:¬¿í-1;: ' łę5ë:='=:-:_-";-_. _- - ' N -¬.==-;as -'‹aE›_'›z. ¬-3. Š I :Š G `vÄĘ'.Í"Č;. "'L\*_".&:' " *ą _h 1 ` ¦7'\ -"`.\-=" _ ~.: ' ”\=~2 " ‹ _._______ __ ,„„-..ş„.„,_-¿„,w,;|¿,,.¿,¿.„..›- ‹__-_--'-'m|=|nxn|nw'-'Mt'-»=='-››==4|i:|z||=|.'u-›= .\ l i Ê ` å V5 J' V1. _ F' *Żar WYROK Ĺ W IÍMIENÍU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Ą .Y ł _ ' Dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W W składzie: J Przewodniczący: SSA Anna Beniak ..'› :› '5'?_›I'Êš _ "i *Š . ¬--' Sędziowie: SA Anna Cesarz S0 del. Joanna Walentkiewicz - Witkowska (spr.) Protokolant: stażysta Agata Jóźwiak ' F po rozpoznaniu W dniu 5 iwiemia 2013 r. W Łødzi _.,..-- -< -_ _.¿¿¿_ 5,3-ë=¦_ 1 - na rozprawze Ÿ sprawy z powodztwa R 1 A; W :‹ P _ _ __›-.';_ przeciwko _Skarbowi Państwa - Ministrowi Spraw Wewnętrznych 0 zapłatę n na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu" Okręgowego W Płocku z dnia 10 sierpnia 2012 r. sygn. akt IC 2570/11 1. oddala apelację; 4 _ 2. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego strony . :-=:_ž: 'ř=fi pozwanej W postępowaniu apelacyjnym; -Ĺ:-1""L 3. przyznaje adwokatowi J R' . prowadzącemu Kancelarię Adwokacka w Płocku kwotę 3.321,00 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych, obejmującą także należny podatek VAT a W stawce 23% (dwadzieścia trzy) tytułem nieopłaconych kosztów Ą í --- STRONA 2 --- .. é? pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzqdu W postqpowaniu apelacyjnym i poleca lgwotc; tg wyplacié ze Skarbu Palistwa —— Sqdu Okrggowego W Plocku. ¢ .9' ‘ ‘ \ i i r? § ii if 44‘ l \ 1 n 5| ii l .1 > \ I 1 \ i J 5v: ws od kvvs ifir Dre SOl Zan ora teri zafl vv 2 izn ucr pra vv i Sp; Ten vvyr 141 do: kbdr VVZ 20$ znqm hflai kon PFH zrec niez .¬ āf pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym i poleca kwotę tę wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Płocku. J W” ` r r i 1 ft Š 1% Łř 44- l \ 1 n 5| :Ê -l .ł › l Ü l a Í _ll SV: ws od kvvr ifir Dre SOŁ Zan ora terł zaß uv 2 izn ucr pra vv i Sp; Ten vvyr 141 do: kbói VV: zoä znœt ßńal kon FFH zrec niez --- STRONA 3 --- \ 1: 5 @»..=1:_»==.=.4: uu~1~=1 .1 1 '1 .1 1 5 '\ y. 1 E A 1 Sygnatura akt I ACa 1346/12 UZASADNIENIE Sad Okrggowy w Plocku, wyrokiem wydanym w dniu 10 sierpnia 2012 roku w sprawie 0 sygnaturze akt I C 2570/11 oddalii powodztwo R\ P _ o zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Ministra Spraw Wewngtrznych kwoty 145.000 zf tytufem zadosléuczynienia za poniesione straty zdrowotne, moraine  i finansowe oraz orzekf 0 kosztach procesu (wyrok k. 82}.  W ramach bezspornych ustalefi faktycznych Sad Okrqgowy wskazai, 2e: Roman Antoni Piuiyczko od stycznia 1980 r. byi pracownikiem * ._ w P i peinii tam funkcjq przewodniczqcego m '8‘, a nadto noj i" era: bvf czronkiem Po powzigciu informacji o wprowadzeniu w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego oraz moiliwoéci internowania opusicii mieszkanie, ukrywajqc siq do kofica grudnia 1981 r. na terenie zakiadu pracy. Nastqpnie ukrywa¥ siq w mieszkaniu kuzynki, a potem powrocfl do zakfadu pracy, by? wielokrotnie przesiuchiwany przez funkcjonariuszy Siuiby Bezpieczefistwa w zwiqzku z nieobecnoéciq w pracy. W trakcie przesluchafi groiono mu, obiecywano awans i zmuszano do podpisania oéwiadczenia 0 Iojalnoéci i wspofpracy, czego |P nie uczynif. Pozostajqc nadal zatrudnionym w _ _ byf faktycznie odsunigty od pracy. Z dniem 30 sierpnia 1982 r. za wypowiedzeniem rozwiqzano z nim stosunek pracy w zwiqzku z redukcjq zatrudnienia (iednoczeénie zwolniono okoio 100 pracownikow) I spadkiem produkcji  odwoianie od rozwiqzania stosunku pracy oddaione zostaio orzeczeniem Terenowej Komisji Odwoiawczej ds. pracy w Piocku z dnia 18 maja 1982 r., a .nastqpnie wyrokiem Sqdu Okregowego w Warszawie z dnia 08 wrzeénia 1982 r. w sprawie sygn. aktI P 1414/82. Po siedmiu miesiqcach od wygaénigcia stosunku pracy IP— uzyskai prawo do renty w zwiqzku z zaliczeniem go do III grupy inwaiidzkiej z uwagi na problemy ze wzrokiem, ktére pojawiiy sig w 1982 r. R_ P_ w okresie stanu wojennego byf éledzony przez funkcjonariuszy SB. W zwiqzku z rozpowszechnianiem informacji o zbrodni katyriskiej, F‘ P_ nie zostaia dopuszczona do egzaminu maturalnego wLiceum Ogolnoksztaicqcym w P  zmuszona byia przenieéé sie do réwnolegiej kiasy w Liceum Ogélnoksztafcqcym im. I — ale dyrektor szkoty poinformowaf 8 F iii nie moie kontynuowaé tam edukacji. ‘ W Iatach 90tych zdiagnozowano u Hi P_ cukrzycq, ktéra to choroba byfa przyczynq znacznego pogorszenia siq wzroku. Po zabiegu wszczepienia soczewki wade wzroku zredukowano z 17 do  4 dioptrii. W listopadzie 2010 r. RiP_przeszedi udar mézgu. Przy takich ustaieniach faktycznych Sqd Okrggowy w Pfocku uznai powodztwo za niezasadne, wobec skutecznego zgioszenia przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia. A 1 1 A 1 N < ‘E’ 6 \ ~\.. J; 4» 1. t \.. 1;’ J‘ : 6" v< K s E 4 *2 i 1 i 1: śr @„..‹¬›.=_¬„=«='„-~_'¬ u‹m~±~=-'L .1 1 'i .1 -1 Ł '\ U. 1 E Ä i Sygnatura akt I ACa 1346/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Płocku, wyrokiem wydanym w dniu 10 sierpnia 2012 roku w sprawie o sygnaturze akt I C 2570/11 oddalił powództwo Rr P _ o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych kwoty 145.000 zł tytułem zadośćuczynienia za poniesione straty zdrowotne, moralne - i finansowe oraz orzekł o kosztach procesu (wyrok k. 82). . W ramach bezspornych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy wskazał, że: Roman Antoni Płużyczko od stycznia 1980 r. był pracownikiem *- _ w P- i pełnił tam funkcję przewodniczącego -Ę Å, o nadto pm-1 í oraz był członkiem Po powzięciu informacji o wprowadzeniu w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego oraz możliwości internowania opuścił mieszkanie, ukrywając się do końca grudnia 1981 r. na terenie zakładu pracy. Następnie ukrywał się w mieszkaniu kuzynki, a potem powrócił do zakładu pracy, był wielokrotnie przesłuchiwany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa w związku z nieobecnością w pracy. W trakcie przesłuchań grożono mu, obiecywano awans i zmuszano do podpisania oświadczenia o lojalności i współpracy, czego |-P- nie uczynił. Pozostając nadal zatrudnionym w _ _ był faktycznie odsunięty od pracy. Z dniem 30 sierpnia 1982 r. za wypowiedzeniem rozwiązane z nim stosunek pracy w związku z redukcją zatrudnienia (jednocześnie zwolnione około 100 pracowników) i spadkiem produkcji - odwołanie od rozwiązania stosunku pracy oddalone zostało orzeczeniem Terenowe] Komisji Odwoławczej ds. pracy w Płocku z dnia 18 maja 1982 r., a .następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 08 września 1982 r. w sprawie sygn. akt-I P 1414/82. Po siedmiu miesiącach od wygaśnięcia stosunku pracy l-P- uzyskał prawo do renty w związku z zaliczeniem go do III grupy inwalidzkiej z uwagi na problemy ze wzrokiem, które pojawily się w 1982 r. R- P- w okresie stanu wojennego był Śledzony przez funkcjonariuszy SB. W związku z rozpowszechnianiem informacji o zbrodni katyńskiej,- FB P- nie została dopuszczone do egzaminu maturalnego w-Liceum Ogólnokształcącym w P- - zmuszona była przenieść się do równoległej klasy w Liceum Ogólnokształcącym im. - _ ale dyrektor szkoły poinformował O P- iżí nie może kontynuować tam edukacji. ` W latach 90-tych zdiagnozowano u Rí P_ cukrzycę, która to choroba była przyczyną znacznego pogorszenia się wzroku. Po zabiegu wszczepienie soczewki wadę wzroku zredukowano z -17 do - 4 dioptrii. W listopadzie 2010 r. RíP_przeszedł udar mózgu. Przy takich ustaleniach faktycznych Sąd Okręgowy w Płocku uznał powództwo za niezasadne, wobec skutecznego zgłoszenia przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia. J 1 1 -Å ›' JK- ‹- 'Š a -\ -¬.. J; so 1. Ł' \.. of J' 8' '-6' -v< \¬ -8- M si `? Š i' --- STRONA 4 --- K I ._....._........_....\'\l\4P\\l¢l~<»9mnnuv\¢.|n>.\rv. i r Odpowiedzialnoéé pozwanego wywiedziona  zostaia przez strong powodowag z przepisow 0 czynach niedozwolonych  tym samym w zakresie instytucji przedawnienia roszczen Sad meriti uznai, 2e zastosowanie znajduje dyspozycja art. 442_§ 1 k.c. w brzmieniu obowiqzujqcym do dnia 10 sierpnia 2007 r. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 2007 r , nr 80, poz. 538) do roszczeri powstaiych przed dniem wejécia w iycie ustawy noweiizujacej, a wediug przepisow dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje sig przepisy art. 4421 k.c.  tym samym w wypaclku przedawnienia roszczenia przed data 10 sierpnia 2007 r. wedfug dotychczasowych przepiséw, brakjeist podstaw do stosowania dyspozycji obecnie obowiazujqcego art. 4421 kc. Zgodnie z art. 442 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulegaio przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, w ktérym poszkodowany dowiedziaf siq 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzanej do jej naprawienia; jednakie w kaidym wypadku roszczenie pl'Z6dHWf‘l§fl§'.(J'‘+‘»5i=Q£f'r1Z uph/wem lat dziesiqciu od dnia, w ktorym nastapifo zdarzenie wyrzadzajace szkodq (§ 1); jeieii szkoda wynikia ze zbrodni Iub wystqpku, roszczenia 0 naprawienie szkody ulegaio przedawnieniu z upfywem lat dziesiqciu od dnia popeinienia przestgpstwa bez wzglqdu na to, kiedy poszkodowany dowiedziai sig o szkodzie o osobie obowiqzanej do jej naprawienia (§ 2). Sad Okreggowy uzasadnif, 2e w éwietle przytoczonych przez powoda okoiicznoéci faktycznych orai wskazanej podstawy prawnej roszczenia za zdarzenie wywoiujace szkodq niematerialnq naleiafo uznaé cafoksztait okolicznoéci, zwiazanych z represjonowaniem powoda, jako dziaiacza opozycji demokratycznej i niezaleinego zwiqzku zawodowego w okresie stanu wojennego.  Przyjmujqc najkorzystniejsze dla powoda stanowisko zakiadajace, ii bieg przedawnienia roszczefi, wynikajqcych z represjonowania osob przez aparat panstwa nié rozpoczq1siQ (art. 121 pkt 4 kc) przed umownq data 4 czerwca 1989r. roszczenia powoda w sprawie niniejszej ulegiy przedawnieniu najpoiniej z dniem 04 czerwca 1999 r. Pozew o zapiatq wniesiony zosta1 w dniu 19 grudnia 2011 r. (a wiqc ponad 22 Iata od chwili zmiany ustroju paristwa, gwarantujacej niezawisioéé sqdow powszechnych). Przepis art. 442 § 1 kc wiazai rozpoczqcie biegu przedawnienia z powziqciem przez poszkodowanego wiadomoéci o szkodzie i osobie obowiqzanej do jej naprawienia, a nie 0 zakresie szkody czyfltrwaioéci jej nastqpstw (wyrok SN z 24.11.1971, I CR 491/71, OSNC 1972/5/95)  niedopuszczalne zatem w sdrawie niniejszej byfo przyjgcie, jako poczatku biegu terminu przedawnienia okresow, w ktérych wystqpiiy rzekomo powiazane; rep resjami kiopoty zdrowotne powoda. W ocenie "Sqdu I instancji, powoianie sic; przez powoda na zasady wspoiiycia spofecznego w kontekécie podniesionego zarzutu prz1=.¢dawnienia;‘nie zniweczyio skutkéw tego zarzutu. Jakkolwiek v doktryna i judykatura zgodnie dopuszczaja stosoéwanie, jako érodka obronnego przepiwko zarzutowi przedawnienia klauzuli generalnej zawartej w art. 5 k.c., to jednak moie mieé on charakter zupeinie wyjqtkowyl w szczegélnoéci nieuwzgiqdnienie zarzutu przedawnienia wiqzaé siq winno 2 istnieniem obiektywnej prgeszkody po stronie zgiaszajqcego roszczenie, uniemoiiiwiajqcej Iub znacznie utrudniajqcej podjqcie akcji prawnej skutkujqcej przerwaniem biegu przedawnienia, zaé opoinienie w dochodzeniu przedawnionego roszczenia nie moie byé nadmierne (tak np. wyrok SN 2 14.12.2011, I CSK 238/11, LEX 1129070 oraz wyrok SN z 01.12.2010, I CSK 147/10, LEX 818558). W rozpatrywanej sprawie po stronie Fa P_ nie wystqpiiy wyjqtkowe okolicznoéci, usprawiedliwiajace opoinienie w dochodzeniu roszczen z tytuiu doznanych krzywd  waiqc moiiiwoéci intelektualne powoda, jego ‘I’ ..._11..,.:_m,1 <  »_\.221... s'w pr: _~;,_4.__.1.1__ 2_,__._______1 __._ zas Be; L don ust = wy‘ J. Pol | 1 DEC 1 1 . lin por pov T“ iyci Pov zwii neg =’ odb ‘ prec 0 1 krot 1 iwie I " inst: z ro: jakie WQTF char } szkoi ii FOSZI 1 pieni Rom. wevi ‘ zakre k.p.c. przer * zwiqz . powo naru nieza. .._.____ 'l Í .___-..._-...¬„..¬...¬..W-..¬-..~‹-›a-«-wwn›.u». i r Odpowiedzialność pozwanego wywiedziona . została przez stronę powodową z przepisów o czynach niedozwolonych - tym samym w zakresie instytucji przedawnienia roszczeń Sąd meriti uznał, że zastosowanie znajduje dyspozycja art. 442_§ 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 sierpnia 2007 r. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 2007 r , nr 80, poz. 538) do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy noweiizującej, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy art. 4421 k.c. -tym samym w wypadku przedawnienia roszczenia przed datą 10 sierpnia 2007 r. według dotychczasowych przepisów, brakjest podstaw do stosowania dyspozycji obecnie obowiązującego art. 4421 kc. Zgodnie z art. 442 k.c. roszczenie o naprawienia szkody wyrządzonej czynern niedozwolonym ulegało przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia; jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawniało-.~.~¿sią.ś;«,z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (§ 1); jeżeii szkoda wynikłe ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulegało przedawnieniu z upływem lat dziesięciu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2). Sąd Okręgowy uzasadnił, że w -świetle przytoczonych przez powoda okoiiczności faktycznych oraz wskazanej podstawy prawnej roszczenia za zdarzenie wywołujące szkodę niematerialną należało uznać całokształt okoliczności, związanych z represjonowaniem powoda, jako działacza opozycji demokratycznej i niezależnego związku zawodowego w okresie stanu wojennego. ' Przyjmując najkorzystniejsze dla powoda stanowisko zakładające, iż bieg przedawnienia roszczeń, wynikających z represjonowania osób przez aparat państwa nie rozpoczął się (art. 121 pkt 4 kc) przed umowną datą 4 czerwca 1989--r. roszczenia powoda w sprawie niniejszej uległy przedawnieniu najpóźniej z dniem 04 czerwca 1999 r. Pozew o zapłatę wniesiony został w dniu 19 grudnia 2011 r. (a więc ponad 22 lata od chwili zmiany ustroju państwa, gwarantującej niezawisłość sądów powszechnych). Przepis art. 442 § 1 kc wiązał rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody czytrwałości jej następstw (wyrok SN z 24.11.1971, i CR 491/71, OSNC 1972/5/95) - niedopuszczalne zatem w sprawie niniejszej było przyjęcie, jako początku biegu terminu przedawnienia okresów, w których wystąpiły rzekomo powiązane z_ rep resjami kłopoty zdrowotne powoda. Vił ocenie "Sądu I instancji, powołanie się przez powoda na zasady współżycia społecznego w kontekście podniesionego zarzutu przędawnieniafnie zniweczyło skutków tego zarzutu. Jakkolwiek „ doktryna i judykatura zgodnie dopuszczają stosowanie, jako środka obronnego przepiwko zarzutowi przedawnienia klauzuli generalnej zawartej w art. 5 k.c., to jednak może mieć on charakter zupełnie wyjątkowy- w szczególności nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia wiązać się winno z istnieniem obiektywnej przeszkody po stronie zgłaszającego roszczenie, uniemożiiwiającej lub znacznie utrudniającej podjęcie akcji prawnej skutkującej przerwaniem biegu przedawnienia, zaś opóźnienie w dochodzeniu przedawnionego roszczenia nie może być nadmierne (tak np. wyrok SN z 14.12.2011, l CSK 238/11, LEX 1129070 oraz wyrok SN z 01.12.2010, I CSK 147/10, LEX 818558). W rozpatrywane] sprawie po stronie Fa P- nie wystąpiły wyjątkowe okoiiczności, usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczeń z tytułu doznanych krzywd - ważąc możiiwości intelektualne powoda, jego 'I' ,_„_„z.___:_„ „1 i -~ »'_\-zoom., św prz _-_-¿»_¬.__.z„__ 2¬__„________ __._ zas Be; Ĺ dol ust i wy' J. Pol | 1 FIBC Í 1 _ lin por poy Í" życi Pov' zwi: neg =' odb ' pre‹ o i krót i iwie l " instz z ro: jakie WĘÍF char. Íl szko' fi FOSZĽ 1 pieni Rom. weu ` zakre k.p.c. przer * związ _ powó naru nieza. .._.____ --- STRONA 5 --- owa enia eniu BWY iécia zcze ania ztaw enie rem ej do lat zoda eniu iedy oéci ode, ;iem esie enia 121 Bah’ dniu Qfiei Iegu abie SN 2 ayto JITIO ycia tego idka ., to autu zego Qcei enla rrok iana aniu iegv ~11_\=1¢.,=~»~* »14.<~ J=_A—;r:—"wau=¢esi 1 4 . i ! i f. Ii .1 '1 5. i ; 1% I? 5 J I 1 ' @ éwiadomoéé spoteczna i prawna stwierdzié naleiaio, 2e zwlekanie 2 wystqpieniem na drogg prawna nie byto usprawiedliwione. "  Sad Okrqgowypodniosi, ii w éwiadomoéci ogolnospotecznej od chwilizmiany ustrojowej zasziej w 1989 r. represje, jakie dotvkaiy dziaiaczy opozycyjnych ze strony Siuiby Bezpieczefistwa i innych stuib funkcjonujacych w okresie PRL, stanowify krzywdy uzasadniajace domaganie siq stosownych rekompensat  wyrazem takiego stanowiska rowniei po stronie ustawodawcy staia sia ustawa z dnia 23 Iutego 1991 r. o uznaniu za niewaine orzeczen wydanych wobec oséb represjonowanych za dziatalnoéé na rzecz niepodiegiego bytu Pafistwa Poiskiego (Dz. U. nr34, poz. 14); ‘ _ Okres 22Ietni w sprawie niniejszej Sad Okrqgowy uznat niewatpiiwe za oznaiczajacy nadmiernoéé opoinienia w wystqpieniu z roszczeniem . A Niezaieinie od wystapienia negatywnej formainej przesiankizasadnoéci powodztwa Sad I instancji wskazat’ na niewykazanie przez powoda adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiegdzy zdarzeniami z okresu stanu wojennego, a stanem jego zdrowia; w éwietle twierdzefi powoda negatywne nastepstwa w postaci choréb jego i najbliiszych, a takie niepowodzeri iyciowych i trudnoéci finansiowych byiy wynikiem dziatan funkcjonariuszy paristwowych PRL. Powod nie wykazai Iogicznego powiazania miqdzy tymi faktami  w szczegolnoéci dotyczacego zwiazku z wystapieniem cukrzycy, pogarszaniem siq wzroku oraz udarem mozgu. Bodice negatywne zwiazane ze stresem i szykanami maja wysoce zindywiduaiizowany charakter, ich odbieranie codo zasady zwiazane jest siinie z uksztaftowaniem osobowoéci danej osoby Ijej predyspozycjami psychicznozdrowotnymi; wykazanie istnienia zwiazku pomiqdzy szykana o charakterze psychicznym, _ a rozstrojem zdrowia ' przejawiajacym siq w cukrzycy, krotkowzrocznoéci i udarze m6zgu' wymagatoby przeprowadzenia skomplikowanego i wieioaspektowego procesu dowodzenia. . " Przyjmujac,_i:'z podstawa roszczen powoda bvi art. 445 § 1 k.c. (w zw. z art. 417 kc) Sad I instanoji uznat, fie brak jest podstaw do powiazania represji 2 okresu stanu wojennego z rozstroje'm' zdrowia powoda. Naruszenie débr osobistych pomimo braku sprecyzowania, jakiekonkretnie dobra zost:rI'y naruszone  w zwiazku z represjami w zasadzie nie moie budzié watpliwosici; wskazatjednalde, it przyznanie zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c. nie ma charakteru obligatoryjnego. Zardwno z uwagi na okres, jaki uptynqf od zdarzefi wywotujacych szkodg, ale i rowniei zakres oraz charakter okolicznoéci, stanowiacych podstawg faktyczna roszczefi cfyskusyjnq pozostajea kwestia rzeczywi$tej zasadno§ci przyznania powodowi sumy pienioinej w oparciu 0 to norms; prawna. . ' Odnosinie negatywnych nastgpstw stanu wojennego, dotyczqcych  oraz _ Ra P Sad wskazat, ie kaida z tych osob miaia prawn dochodzié ochrony prawnej we wtasnym imieniu , a powéd nie skonkretyzowai podstawy prawnej swoich roszczeri w tym zakresie. 1 . Sad I instancji odstapii od obciaiania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Zdaniem Sadu za orzeczeniem o kosztach procesu w oparciu 0 zasade stusznoéci przemawia stan zdrowia powoda, jego sytuacja iyciowa oraz przyczyna oddalenia powédztwa zwiazana z podniesieniem zarzutu przedawnienia roszczerfi.  . . Od powyiszego wyroku apelacjz3 wywiddi powéd, zaskariajac go w czcgéci oddalajacej powéditwo izarzucajac Sadowi0krQgo_wemu : ' _ naruszenie przepisé.w prawa materiainego, w szczegoinoéci art. 5 k.c. na skutek niezastosowania zasad ptynacych z w/w normy prawnej, albowiem wyjatkowy charakter 3 _,* . .<=é2a' 511;; 2' a ~; .551" x.' . v3..,_. a ' "Z:: ~s 1 I51 . _Ii_ ..=a.$1‘1E .T.=.=.......r&; |' _:‘.1921. 1..i5‘,_,>g\ .. ~‘;;j;1=j=;; _'__ Q . =. ..=;==§_E'§.;;;‘»= . .; _;=_+:_t=:':;.*1= .. .;.=.; . '.‘_=.{§.}£:,':§7' . ,,» ..'|'. '1. 75%  i ‘.2’ ._..;m4|E||___ . "_:"i'="* 'i; '15:? ‘*'i¢' :!1‘»i1;'.< J 4. I A I 1' n > r .¢ I “t. e .. __=;= In.» . _|.,§_§. . .;,;r 17? . :_. ._1 P; =§3gi‘ s \ s 4 ,1» v a : ; e é 5 2 ową enia eniu BW? iścia zcze enia :taw enie yem ij do lat :oda eniu iedy ości _odę iiem esie enia 121 Bali' dniu ąfiei iegu obie SN z oyło JITIO ycia tego idka _, to :utu :ego ĘCBÍ enia ;rok iana eniu lego 1:-_\=¿±-_,M-›»~* »---±¬-<~ -J-=---_-A-:r±---¬'‹uau-±fli-- i ›‹ _ i 1 i j'_ Il _i "l i í s fi Ĺł i J | l ` ‹- świadomość społeczną i prawną stwierdzić należało, że zwlekanie z wystąpieniem na drogę prawną nie było usprawiedliwione. ' - Sąd Okręgowypodniósł, iż w świadomości ogólnospołecznej od chwilizmiany ustrojowej zaszłej w 1989 r. represje, jakie dotykały działaczy opozycyjnych ze strony Służby Bezpieczeństwa i innych służb funkcjonujących w okresie PRL, stanowiły krzywdy uzasadniające domaganie się stosownych rekompensat - wyrazem takiego stanowiska również po stronie ustawodawcy stała się ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. nr 34, póz. 14); ' _ Okres 22-letni w sprawie niniejszej Sąd Okręgowy uznał niewątpliwe za oznaczający nadmierność opóźnienia w wystąpieniu z roszczeniem . y Niezależnie od wystąpienia negatywnej formalnej przesłankizasadności powództwa Sąd I instancji wskazał na niewykazanie przez powoda adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniami z okresu stanu wojennego, a stanem jego zdrowia; w świetle twierdzeń powoda negatywne następstwa w postaci chorób jego i najbliższych, a także niepowodzeń życiowych i trudności finansowych były wynikiem działań funkcjonariuszy państwowych PRL. Powód nie wykazał logicznego powiązania między tymi faktami- w szczególności dotyczącego związku z wystąpieniem cukrzycy, pogarszaniem się wzroku oraz udarem mózgu. Bodźce negatywne związane ze stresem i szykanami mają wysoce zindywidualizowany charakter, ich odbieranie co_do zasady związane jest silnie z ukształtowaniem osobowości danej osoby ijej predyspozycjami psychiczno-zdrowotnymi; wykazania istnienia związku pomiędzy szykaną o charakterze psychicznym, _ a rozstrojem zdrowia ' przejawiającym się w cukrzycy, krótkowzroczności i udarze mózgu' wymagałoby przeprowadzenia skomplikowanego i wieloaspektowego procesu dowodzenia. _ ' Przyjmując,_iż podstawą- roszczeń powoda był art. 445 § 1 k.c. (w zw. z art. 417 kc) Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do powiązania represji z okresu stanu wojennego z rozstrojem zdrowia powoda. Naruszenie dóbr osobistych -"pomimo braku sprecyzowania, jakie-konkretnie dobra zostaly naruszone - w związku z represjami w zasadzie nie może budzić wątpliwości; wskazał jednakże, iż przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. nie ma charakteru obligatoryjnego. Zarówno z uwagi na okres, jaki upłynął od zdarzeń wywołujących szkodę, ale i również zakres oraz charakter okoliczności, stanowiących podstawę faktyczną roszczeń dyskusyjną pozostaje kwestia rzeczywistej zasadności przyznania powodowi sumy pieniężnej w oparciu o tę normę prawną. _ ` Odnośnie negatywnych następstw stanu wojennego, dotyczących _ oraz _ H* P- Sąd wskazał, że każda z tych osób miała prawo dochodzić ochrony prawnej we własnym imieniu , a powód nie skonkretyzował podstawy prawnej swoich roszczeń w tym zakresie. « _ Sąd l instancji odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p_c. Zdaniem Sądu za orzeczeniem o kosztach procesu w oparciu o zasadę słuszności przemawia stan zdrowia powoda, jego sytuacja życiowa oraz przyczyna oddalenia powództwa związana z podniesieniem zarzutu przedawnienia roszczeń. - _ _ Od powyższego wyroku apelację wywiódł powód, zaskarżając go w części oddalającej powództwo izarzucając Sądowiükręgowemu : ` _ naruszenie przepisów -prawa materialnego, w szczególności art. 5 k.c. na skutek niezastosowania zasad płynących z w/w normy prawnej, albowiem wyjątkowy charakter 3 _,e .- .‹=é&Ł` şişi: 2' a ~; ,_'±'iI" x.-' _-- 8-3,-„__ '. '- "'-¦-: 4 '_ fa _ _'Í _.='.-_i1"š¬ -.Ta-_=-..z.'_'-_.lig '.' _: -.'.' 3:21. 1..Ê-,,,›ş\ .. ~~';:j;==f›ş¿ _', _ 4 .- =_ _.=-;-==ş_-Ê"š_,z;'¬= _- .; _;=¿~;=- riyrz __ _¦.=.; _ '_^_¦.¿'_+;-j:-151.' _ ,,» ..'.'. '¿. řüāęř - -i *¦._Ó ,__¿¿,¿,Ê||___ __ "'_:"'i'="i 'ir `:E.Í:s *'16 -:if¬'_f;1f .J 4. I »- i- ¬' a ›- r .z Í 1. 8 __ ¬_=‹= 'zm _ _|_|.„¿~.__f _ ¬-;,;‹'- ze _ :__ ._'› Ę =Š‹3§'Í s 1 r 4 ,.› 't ‹ e j -e J å' 2 --- STRONA 6 --- _ ¥ .__>_: 41; ..':=Z§é>.;,!?i,._=..,~\.. .2; I‘ . 9 E Q“. >! 1 '1 »~ s 1 1 a . _.;., ' <! ‘I. 3. ? r " :5 =1 ii ix 9 \ przedmiotowej sprawy w éwietle zasad wspoiiycia spoiecznego nakazywai nie uwzglqdnié podniesionego zarzutu przedawnienia, btad w ustaieniach faktycznych, polegajacy na biqdnym uznaniu, ii R P nie wykazat, jakie dobra osobiste zostaty naruszone w§kutek nieuprawnionego dziaiania aparatu pafistwa ,. w sytuacji gdy wnikliwa analiza treéci pozwu oraz wyjaéniefi powoda, zioionych w trakcie,rozprawy giownej wprost wskazuja na te dobra (tj. wolnosié, zdrowie, bezpieczeristwo, Swoboda w wyraianiu pogladéw, prywatnoéé, prawo do edukacji), jak i rodzaj, rozmiar i irodta naruszen, sprzecznoéé istotnych ustalen z treécia zebranego w sprawie materiaiu dowodowego, poiegajacego ha uznaniu, E2 powéd nie wykazat zwiazku przyczynowo  skutkowego pomiqdzy dziaianiem funkcjonariuszy panstwowych PRL, a negatywnymi konsekwencjami, ktére nastgpnie wystapiiy wiyciu powoda, w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiat dowodowy , zasady doéwiadczenia iyciowego oraz Iogiki nakazujq uznaé, ii taki zwiazek zachodzi. " Wskazujac na powyisze zarzuty apelujqcy wniosf o zmiang zaskarionego wyroku poprzez uwzglodnienie powodztwa w caioéci i obciaienie pozwanego kosztami procesu, wedtug norm prawem przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarionego orzeczenia i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania Sqdowi Okrogowemu w Piocku . W odpowiedzi na apeiacjqpozwany —Skarb Pafistwa reprezentowany przez Ministra Spraw Wewnetrznych, zastqpowany przez Prokuratorie; Generaina Skarbu Panstwa wniost o oddalenie apeiacji i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postqpowania apelacyjnego wediug norm przepisanych. ' Sad Apelacyjny zwaiyi : '4 Nie podzielajac iadnego z zarzutéw, zawartych w tapeiacji, orzekajqc na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. Sad Apelacyjny oddaiit apelacjq od powoda od wyroku Sadu Okrqgowego w Ptocku. Na wstgpie zastrzec naleiy, 2e Sad Apelacyjny w catej rozciqgtoéci aprobuje i przyjmuje za wtasne prawidiowe i precyzyjne ustalenia faktyczne poczynione przez Sad I instancji uznajac, 2e nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania w dalszych rozwaianiach. Co do zasady sq one miqdzy stronami niesporne. W pierwszejlkolejnoéci naieiy siq odnieéé do zarzutu biqdnego uznania przez Sad Okrqgowy, 2e powod w toku procesu nie wykazat jakie dobra osobiste zostaiy naruszone 4 3 ii 1. 1 ¢ = ‘J V 1) i ii 3 ii i. I i 1 1 J “._. R ...._._.,.._1.._._._.. .,,.. _,__.._ .__ I WI pc pc w od HII za: Je: i ti PO ma po P°* zw zdr prz P0! w I spc i pi zas Ape" I Io od; wys poo wyli art. rosz dot) w t zast dnia kodl pozx obo1 Kon: _ Š __,›_z ,„-;Š __':=2`i"é›.¦,Ê?i,.-=¬.,«\__ .żå I, ¬_ ă Ľ Q3. ii Ą 'ii «‹ s z 1 s _ __¿., ' ‹!- Ê'-. zl. ł r "` :-f =: Ê ia 'Š › przedmiotowej sprawy w świetle zasad współżycia społecznego nakazywał nie uwzględnić podniesionego zarzutu przedawnienia, błąd w ustaieniach faktycznych, polegający na błędnym uznaniu, iż R- P- nie wykazał, jakie dobra osobiste zostały naruszone wşkutek nieuprawnionego działania aparatu państwa ,_ w sytuacji gdy wnikliwa analiza treści pozwu oraz wyjaśnień powoda, złożonych w trakcie, rozprawy głównej wprost wskazują na te dobra (tj. wolność, zdrowie, bezpieczeństwo, swoboda w wyrażaniu poglądów, prywatność, prawo do edukacji), jak i rodzaj, rozmiar i źródła naruszeń, sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego' w sprawie materiału dowodowego, polegającego na uznaniu, iż powód nie wykazał związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy działaniem funkcjonariuszy państwowych PRL, a negatywnymi konsekwencjami, które następnie wystąpiły wżyciu powoda, w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy , zasady doświadczenia życiowego oraz logiki nakazują uznać, iż taki związek zachodzi. ' Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego_ wyroku poprzez .uwzględnienie powództwa w całości i obciążenie pozwanego kosztami procesu, według norm prawem przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku _ W odpowiedzi na apeiacjępozwany -Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. ' Sąd Apelacyjny zważył : |‹ Nie podzielając żadnego z zarzutów, zawartych w apelacji, orzekając na podstawie przepisu art. 385 k_p_c. Sad Apelacyjny oddalił apelację od powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku. Na wstępie zastrzec należy, że Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości aprobuje i przyjmuje za własne prawidłowe i precyzyjne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd l instancji uznając, że nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania w dalszych rozważaniach_ Co do zasady są one między stronami niesporne_ W pierwszejlkolejności należy się odnieść do zarzutu błędnego uznania przez Sąd Okręgowy, że powód w toku procesu nie wykazał jakie dobra osobiste zostaly naruszone 4 T ii (_ ¬ ‹ 1 il ,_ il i ii 3 il í. i l i i J `*¬_. =`ł ---„..._-._....._-s.._._._..- _-,,__ _,_____ ___ ;_ Wi pc pc w od nii za: Je: i ti PO ma po P0* zw zdr prz P0ł w l spc i pi zas. Apr" i lo od; wys poo wyli art. rosz doti w l: zast dnia kodl pozi oboi Kon: --- STRONA 7 --- dnifi nie ania oda, wie, .jak 380, ego ami, ariai gzek oku esu, enia stra lids? ania |wie a_du Juje ad I ach. Sad  one 3: H 474.4._.._.__:, }..,_._._....=_.__.....A‘<.._¢..i._......_.__...,‘,4_ 1 [ ‘film ;‘_pk 1: i ‘i I :_. J 1 s i 5 f | i J | \ | ' r wskutek nieuprawnionego dziafania aparatu rzqdowego, podczas gdy 2 tres'ci uzasadnienia pozwu wynika, 2e chodzi 0 zdrowie, wolnosié bezpieczeristwo, swobodq w wyraianiu poglqddw, prywatnoéé , prawo do edukacji. Zarzut ten zostai sformufowany, jako biqd _w ustalenjach faktycznych, choé de facto nim nie jest. Sqd Okrqgowy wskazaf, 2e niezalenie od tego jakie konakretne dobra w przypadku powoda zostafy naruszone "( a fakt naruszénia nie budzi wqtpliwoéci) to i tak, z uwagi na upiyw czasu i charakter powofanych okoficznosici, zasadnoéé przyznania fakuitatywnego zadoééuczynienia musi izudzié zasadnicze wqtpliwoéci. Jest to wywéd dodatkowy’, zaakcentowany poza ocenionym zarzutem przedawnienia_ i trudno mu odméwié siusznoéci. Zarzut braku wyrainego okreélenia 0 jakie dobra osobiste powoda chodzi nie ma tu istotnego znaczenia. Podobnie naleiy ocenié zarzut sprzecznoéci istotnych ustaiefi Sqdu z tresiciq zebranego materiafu dowodowego i uznanie, ie powéd nie wykazaf zwiqzku przyczynowo —skutkowego pomigdzy dziafahiem funkcionariuszy , a negatywnymi konsekwencjami w iyciu powoda , podczas gdy zasady logiki i doéwiadczenia iyciowego nakazujq przyjqé istnienie takiego zwiqzku, bo iycie w ciqgiym strachu , brak érbdkéw do iycia odbih; sis; negatyvvnié na stanie zdrowia powoda. Tymczafsem Sad Okrqgowy wskazai na niewykazanie adekwatnego zwiqzku przyczynowego pomiqdzy zdarzeniami z okresustanu wojennego, a wystqpieniem cukrzycy, pogorszeniem wzroku i udarem mézgu, na ktére powofywaf sig powéd, a ktére wystqpiiy jui w latach 90tych zwiaszcza, ie psychiczna szykana i_stres.oddzia{ujq w bardzo indywidualny sposéb, a reakcje organizmu majq silny zwiqzek 2 uksztaftowaniem osobowoéci i predyspozycjami psychicznozdrowotnymi. Sad podkreélii jedynie takie na marginesie zasadniczych rozwa2afi na wielorakie obiektywne trudno:Sci w wykazaniu takiego zwiqzku. Apelujqcy zwiqzek przyczynowy wyprowadzii de facto 2 zasad doéwiadczenia iyciowego Hogiki, a to stanowczo zbyt maio, by przyjqfi udowodnienie tej podstawowej przesianki odpowiedzialnoéci. Natomiast w oparciu 0 te zasady i odlegioéé czasowq pomiqdzy wvstqpieniemucukrzycy, pogorszeniem wzroku i udarem mézgu Sqd Okrggowy zasadnie pocldai w wqtpliwosié moiliwoéé wykazavnia takiego zwiqzku . To powéd winien ten zwiqzek wykazaé . Okolicznoéé ta i tak nie jest najistothiejsza przy rozstrzyganiu sprawy. Najistotniejszym zarzutem apelacji jest zarzut naruszenia przez Sad I instancji przepisu art. 5 k.c. przy cenie skutecznoéci podniesionego przez strong pozwanq zarzutu przedawnienia roszczefi powoda .ApeIujqcy nie pohemizuje 2 Sqdem Okrqgowym co do tegojakie przepisy, dotyczqce przedawnienia majq zastosowanie w niniejszéj sprawie, przyjmuiqc wywody w tym»zakresie za uzasadnione. Nie ma wqtpiiwoéci w ocenig Sadu Apelacyjnego ,2e zastosowanie ma tu przepis art; 442 § 1 k.c. w brzmieniu sprzed zmiany , obowiqzujqcej od dnia 10 sierpnia 2007 roku, wprowadzonej ustawq z d'nia' 16 Iutego 2007 roku ,zmieniajQca| kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 80, poz.538 ze zm.} , a podstawe odpowiedzialnoéci strony pozwanej naleiafoby rozpatrywaé przez pryzmat przepiséw art. 417 i 418 k.c. w brzmieniu obowiqzujqcym przed dniem 17 paidziernika 1997 roku ( przed dniem wejécia w iycie Konstytucji). _ l l  5 g ___,_...\..,...~.~__... E n € f _\_ Inv:!=:<*'~2* + W K § 1' F dnić nie ania oda, wie, .jak 280, ego ami, ariał ;zek 'oku asu, enia stra iiósł ania iwie -ądu Juje ąd I ach. Sąd - one 3: ii .ͬ_......__-Ľ, }..,_._......=_........o-‹-.._„..i.._......____...„.,z_ 1 i 'mw ±-_-e-ve 1: Ś 'ł I P. i 1 s i 5 f | i l | \ | ` v wskutek nieuprawnionego działania aparatu rządowego, podczas gdy z treści uzasadnienia pozwu wynika, że chodzi -o zdrowie, wolność bezpieczeństwo, swobodę w 'wyrażaniu poglądów, prywatność , prawo do edukacji. Zarzut ten został sformułowany, jako błąd _w ustaleniach faktycznych, choć de facto nim nie jest. Sąd Okręgowy wskazał, że niezalenie od tego jakie konkretne dobra w przypadku powoda zostały naruszone '( a fakt- naruszenia nie budzi wątpliwości) to i tak, z uwagi na upływ czasu i charakter powołanych okoiiczności, zasadność przyznania fakultatywnego zadośćuczynienia musi budzić zasadnicze wątpliwości. Jest to wywód dodatkowy, zaakcentowany poza ocenionym zarzutem przedawnienia i trudno mu odmówić słuszności. Zarzut braku wyraźnego określenia o jakie dobra osobiste powoda chodzi nie ma tu istotnego znaczenia. Podobnie należy ocenić zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego i uznanie, że powód nie wykazał związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy działaniem funkcjonariuszy , a negatywnymi konsekwencjami w życiu powoda , podczas gdy zasady logiki i doświadczenia życiowego nakazują przyjąć istnienie takiego związku, bo życie w ciągłym strachu , brak środków do życia odbiły się negatywnie na stanie zdrowia powoda. Tymczasem Sąd Okręgowy wskazał na niewykazanie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniami z okresugstanu wojennego, a wystąpieniem cukrzycy, pogorszeniem wzroku i udarem mózgu, na które powoływał się powód, a które wystąpiły już w 'latach 90-tych zwłaszcza, że psychiczna szykana istresoddziałują w bardzo indywidualny sposob, a reakcje organizmu mają silny związek z ukształtowaniem osobowości i predyspozycjami psychiczno-zdrowotnymi. Sąd podkreślił jedynie -także na marginesie zasadniczych rozważań- na wielorakie obiektywne trudności w wykazaniu takiego związku. Apeiujący związek przyczynowy wyprowadził de facto z zasad doświadczenia życiowego iiogiki, a- to stanowczo zbyt mało, by przyjąć udowodnienie tej podstawowej przesłanki odpowiedzialności. Natomiast w oparciu o te zasady i odległość czasową pomiędzy wystąpieniemlcukrzycy, -.pogorszeniem wzroku i udarem mózgu Sąd Okręgowy zasadnie poddał w wątpliwość możliwość wykazania takiego związku . To powód winien ten związek wykazać . Okoiíczność ta i tak nie jest najistotniejsze przy rozstrzyganiu sprawy. Najistotniejszym zarzutem apelacji jest zarzut naruszenia przez Sąd l instancji przepisu art. 5 k.c. przy cenie skuteczności podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczeń powoda .Apelujący nie połernizuje z Sądem Okręgowym co do tego jakie przepisy, dotyczące przedawnienia mają zastosowanie w niniejszej sprawie, przyjmując wywody w tymzakresie za uzasadnione. Nie ma wątpłiwości w ocenie Sadu Apelacyjnego ,że zastosowanie ma tu przepis art. 442 § 1 k.c. w brzmieniu sprzed zmiany , obowiązującej od dnia 10 sierpnia 2007 roku, wprowadzone] ustawą z dnia' 16 lutego 2007 roku ,zmieniającą kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 80, poz.538 ze zm.) , a podstawę odpowiedzialności strony pozwanej należałoby rozpatrywać przez pryzmat przepisów art. 417 i 418 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 17 października 1997 roku ( przed dniem wejścia w życie Konstytucji). _ I I - 5 Ê; ___,_...\-„¬...~.~¬-_-... E |- 1 if _\_ iw-v:'!=:'=-'re-° .1- Ê' K Š 1' F --- STRONA 8 --- W ocenie skariqcego , Sqd meriti wydajqc zaskariony wyrok dopuslcii siq szeregu uchybiefi, przejawiajqcych sig w biqdnym zastosowaniu prawa materialnego oraz naczeinych zasad prawa cywilnego, zgodnie z ktorymi winien rozpatrywaé sprawq przede wszystkim w oparciu o zasady wspoiiycia spoiecznego. Specyfika sprawy, wyrazajqca sirg w tym, 2e_ chodzi o roziiczenie z narodowqv przeszioéciq, o sprawiediiwoéé rangi paristwowej winny byé decydujqce. W przywoiywanych realiach przedawnienie ro§zczenia winno zejéé na drug} plan, albowiem jego uwzgiqdnienie rownoznaczne jest 2 wyraieniem aprobaty dla dziaiafi owczesnych’ wiadz 'Pafistwa Polskiego, z przyczynianiem siq do zatarcia pamigci o nagannoéci systemu totaiitamego. irodia krzywd powdd upatruje w dziaianiach aparatu rzqdowego, zatem potrzeba byio wieie czasu, by F. Q nabrai éwiadomoéci prawnej i wiaw w moiiiwosié dochodzenia swoich praw naruszonych przez Pafistwo, ktore niegdyé go skrzywdziio. Sqd Apeiacyjny uznai, 2e powyiszy zarzut apeiujqcego jest bezzasadny. Peinomocnik powoda nie sprecyzowai de facto jakie klauzule generaine powod chce poddaé kontroii. Zasadnie podnosi strona pozwana , 2e tak sformuiowany zarzut rnoie éwiadczyé jedyriie o jego poiemicznym charakterze. Odnoszqc sig do twierdzefi apelanta pozwany zasadnie zaznaczyi, fie trzyletni okres przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwoionym, przewidziany w art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c. ma funkcje dyscypiifiujqce poszkodowanego, aby nie zwiekai ze skorzystaniem z przysiugujqcego mu praw. Przyjqcie przez Sad Okrqgowy i obecnie Sqd Apeiacyjny , ie strona powodowa podniosia skutecznie zarzut przedawnienia, nie ma nic wspolnego — i to z caiq stanowczoéciq naieiy podkreélié  2 wyraieniem aprobaty dla dziaiafi owczesnych wiadz Pafistwa Poiskiego Czy tei z przyczynianiem siq do zatarcia pamigci o zasadach funkcjonowania systemu totaiitamego. Te twierdzenia apeiujqcego sq niczym nie uzasadnionym ibardzo dowolnym traktowaniem zarzutéw merytorycznych. Odwoiujqc sis; do wyroku Sadu Najwyiszego z dnia 18 maja 2006 r., wydanego w sprawie IV CK 367/05 ( bozo LEX nr 371507) naieiy wskazaé, ie przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi naduiycie prawa uwzglgdniaé naieiy wszystkie okoiicznoéci konkretnego przypadku, zachodzqce tak po stronie zobowiqzanego, jak I po stronie poszkodowanego. Dopuszczenie stosowania art. 5 k.c., jako obrony przeciwko zarzutowi przedawnienia jést z zasady wyjqtkowe i pozostaje uzaleinione od wykazania okolicznoéci majqcych taki charakter. Z koiei w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 2007 r., wydanego w sprawie I CSK 48/07 ( bozo LEX nr 445215) Sqd Najwyiszy wskazai, 2e po noweiizacji Kodeksu cywilnego, dokonanej ustawq z dnia 28 iipca 1990 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321), w orzecznictwie wyraiony zostai poglqd, ie said moie wyjqtkowo nie uwzglqdnié upiywu przedawnienia dochodzonego roszczenia, jeieli podniesienie przez diuinika zarzutu przedawnienia nastqpiio w okolicznoéciach objqtych hipotezq art. S I:.c.;' innymi siowy, gdy nosi znamiona naduiycia prawa (zob. uchwaiv Sagdu Najwyiszego z dnia 10 marca 1993 r., lli CZP 8/93, OSNCP 1993, nr 9, poz. 153 oraz 2 dnia 11 6 3 ~—;_— ~» J».M».r < 6 . . J .1 i .1‘ 1 1 J. ii >_... ..u=~w.=.L_  '1 1 i » 1 E _|' E pai wyl prz zna mie opi (zoi cze 20C 206 w v pov zacl z dr w 2' Wvii doc star Najx 2 kt zna: pos: znaz w dc powc’ opoér wska; byieg éwiad 'skutk~ roszc: w nin upiym czerw okolic takie proce I18 ITIC W ocenie skarżącego , Sąd meriti wydając zaskarżony wyrok dopuścił się szeregu uchybień, przejawiających się w błędnym zastosowaniu prawa materialnego oraz naczelnych zasad prawa cywilnego, zgodnie z którymi winien rozpatrywać sprawę przede wszystkim w oparciu o zasady współżycia społecznego. Specyfika sprawy, wyrażające się wtym, że chodzi o rozliczenie z narodową' przeszłością, o sprawiedliwość rangi państwowej winny być decydujące. W przywoływanych realiach przedawnienie roşzczenia winno zejść na drugi plan, albowiem jego uwzględnienie równoznaczne jest 2 wyrażeniem aprobaty dla działań ówczesnych' władz 'Państwa Polskiego, z przyczynianiem się do zatarcia pamięci o naganności systemu totalitamego. Źródła krzywd powód upatruje w działaniach aparatu rządowego, zatem potrzeba było wiele czasu, by F. Q nabrał świadomości prawnej i wiary w możliwość dochodzenia swoich praw naruszonych przez Państwo, które niegdyś "go skrzywdziło. Sąd Apelacyjny uznał, że powyższy zarzut apelując_ego jest bezzasadny. Pełnomocnik powoda nie sprecyzował de facto jakie kiauzule generalne powód chce poddać kontroli. Zasadnie podnosi strona pozwana , że tak sformuiowany zarzut może świadczyć jedynie o jego polemicznym charakterze. Odnosząc się do twierdzeń apelanta pozwany zasadnie zaznaczył, że trzyletni okres przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwoionym, przewidziany w art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c. ma funkcje dyscypiinujące poszkodowanego, aby nie zwlekał ze skorzystaniem z przysługującego mu praw. Przyjęcie przez Sąd Okręgowy i obecnie Sąd Apelacyjny , że strona powodowa podniosła skutecznie zarzut przedawnienia, nie ma nic wspólnego - i to z całą stanowczością należy podkreślić - z wyrażeniem aprobaty dla działań ówczesnych władz Państwa Polskiego czy też z przyczynianiem się do zatarcia pamięci o zasadach funkcjonowania systemu totalitamego. Te twierdzenia apelującego są niczym nie uzasadnionym ibardzo dowolnym traktowaniem zarzutów merytorycznych. Odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., wydanego w sprawie IV CK 367/05 ( baza LEX nr 371507) należy wskazać, że przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa uwzględniać należy wszystkie okoiiczności konkretnego przypadku, zachodzące tak po stronie zobowiązanego, jak I po stronie poszkodowanego. Dopuszczenie stosowania art. 5 k.c., jako obrony przeciwko zarzutowi przedawnienia jest z zasady wyjątkowe i pozostaje uzależnione od wykazania okoliczności mających taki charakter. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 2007 r., wydanego w sprawie I CSK 48/07 ( baza LEX nr 445215) Sąd Najwyższy wskazał, że po nowelizacji Kodeksu cywilnego, dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321), .w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że sąd może wyjątkowo nie uwzględnić upływu przedawnienia dochodzonego roszczenia, jeżeli podniesienie przez dłużnika zarzutu przedawnienia nastąpiło w okolicznościach objętych hipotezą art. 5 k.c.§ innymi słowy, gdy nosi znamiona nadużycia prawa (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1993 r., lli CZP 8/93, OSNCP 1993, nr 9, poz. 153 oraz z dnia 11 6 i «ß---;-_- Ą'«-' -›~=--_~‹--M-›._-r ‹ 5 . . . .i .ii .1` -1 i J. il ›-... ..z.=«w.z.L-_- - 'Š 1 i » 1 ř _ł *. paź wyl prz zna mie opi- (zoi cze 20C 206 w v pov zacl z dr w z' Wvi= doc star Naji z kt znar pos: znat W dt powc' opóźi wska; byłeg świad `skutk~ roszc: w nin upłyvi czerw okolic także proce [18 ITIC --- STRONA 9 --- regu wch tkim rdzi byé alan, aiafi iiQCi ratu oéci tore iny. :hce o2e mta enie anie Eem ‘ona caia iadz lach nie ego rzut oéci Jnie owi oéci ego :acji Ieks oie eieli iych adu 1 11 i l 1 i , i 1 U ii gi1. :3 5 I .1‘ . i , . 1 \‘ i € 1 ‘é 5 I 5 s .1 3 “*2'~, ~"—"*~—nun¢L<:hnng i. paidziernika 1996 r., Ill CZP 76/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 16). Kontynuujac ten kierunek wykiadni, Sad Najwyiszy w poiniejszych orzeczeniach podkreélai, 2e podniesienie zarzutu przedawnienia mo2e byé uznane za naduiycie prawa zupeinie wyjatkowo, 2e istotne znaczenie dla oceny tego zarzutu z punktu widzenia zasad wspoiiycia spotecznego mo2e mieé czas opoinienia w dochodzeniu roszczenia, oraz 2e stosowanie art. 5 k.c. musi zawsze opieraé sie na wszechstronnym rozwaieniu caioksztaitu okolicznoéci rozpoznawanej sprawy (zob. wyroki Sadu Najwyiszego z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 522/99, nIepubl., z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 278/00, niepubl., z dnia27 czerwca 2001 r., ll CKN 604/00, OSNC 2002, nr 3, poz. 32, z dnia 8 listopada 2002 r., Iii CKN 1115/00, niepubl., 2 dnia 2 kwietnia 2003 r., I CKN 204/01, niepubi., 2 dnia 7 listopada 2003 r., V CK 399/02, niepubl.). Z koiei w wyroku 2 dnia 16 iistopada 2005 r., V CK 349/05 (niepubl.}, Sad Najwyiszy przyjqt, 2e powoianie sie na zarzut przedawnienia moie stanowié naduiycie prawa takie wtedy, gdy zachowanie siq diuinika nie miaio wpiywu na upiyw przedawnienia. Podobnie w wyroku 2 dnia 16 iutego 2006 r., IV CK 380/05 (niepub|.), podkreélii, 2e jakkoiwiek powoianie sie w zwiazku 2 zarzutem przedawnienia na art. 5 k.c. moie mieé miejscetylko w wypadkach wyjatkowych, wyjatkowoéé ta moie byé zwiazana 2 przyczynami dotyczacymi osoby dochodzacej roszczenia. Podsumowaniem prezentowanych poglqdow jest natomiast stanowisko wyraione w uzasadnieniu uchwaiy_ peinego skiadu izby Cywiinej Sadu Najwyiszego 2 dnia 17 Iutego 2006 r., ill CZP 84/05 (OSNC 2006, nr 78, poz. 114}, zgodnie 2 ktorym przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi naduiycie prawa, rozstrzygajace znaczenia maja okolicznoéci konkretnego wypadku, zachodzace po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiqzanej do naprawienia szkody. W szczegélnoéci ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznai poszkodowany, przyczyna opoinienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania. Ocenie naruszenia art. 5 k.c. w skorzystaniu 2 zarzutu przedawnienia, jaka poczynii powod, winny towarzyszyé szczegolne okoiicznoéci usprawiedliwiajace tak znaczne opoinienie w dochodzenia przez niego roszczefi. Tymczasem Sad Okregowy zasadnie wskazai na ich brak po stronie powoda, podkreélajac iepowod jest osoba , od ktorej jako byiego dziaiacza —  moina oczekiwaé wiekszej ni2 przecietna éwiadomoéci prawnej i znajomoéci obowiazujacego prawa, a co najmniej éwiadomoéci ‘skutkow ignorancji w zakresie przepisow prawa. Wydarzenia, 2 ktorych powod wywodzi roszczenia dochocizone w niniejszej sprawie miaty miejsce w latach 198183. Pozew w niniejszej sprawie zostai natomiast zioiony pod koniec 2011 roku, zatem wiele lat po upiywie terminu przedawnienia liczonego w sposob nejkorzystniejszy dla powoda czyii od 4 czerwca 1989 roku. Nie moga tu mieé znaczenia podnoszone przez strong powodowa okoiicznoéci w postaci zmian stanu zdrowia powoda, ktore nastapiiy po 1990 r. Nie ma takie znaczenia dla oceny roszczefi powoda podnoszona przez niego przediuiajaca sie procedura uzyskania statusu osoby pokrzywdzonej. Uzyskanie tego statusu nie ma wpiywu na moiliwoéé dochodzenia roszczefi wywiedzionych ostatecznie przez powoda . . 7 1 a ='~?e'." \ i 1.v.“~ 1 4 L i ..,_ .1. \_ ‘°i J _ r.» I "='f!*\.? ,. S 9 1 2 : M .. 5;" é. ?. 2 i. g. regu 'iych tkim idzi być ilan, ałań iięci ratu ości tóre iny. :hce oże mta anie anie iem 'ona całą iadz Iach nie ego rzut ości ;nie owi ości ego :acji leks oże iżeli :ych ądu 1 11 i J Í i . i -i ‹. ii gi1. i ! \ .i' . l , . l i i Š Ê `ś Ê 1 ā a .' 3 “^A-'~. L-'-"*~'-'una-uLf:|nnng j. października 1996 r., lli CZP 76/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 16). Kontynuując ten kierunek wykładni, Sąd Najwyższy w późniejszych orzeczeniach podkreślał, że podniesienie zarzutu przedawnienia może być uznane za nadużycie prawa zupełnie wyjątkowo, że istotne znaczenie dla oceny tego zarzutu z punktu widzenia zasad współżycia społecznego może mieć czas opóźnienia w dochodzeniu roszczenia, oraz że stosowanie art. 5 k.c. musi zawsze opierać się na wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2000 r., ill Ci(N 522/99, niepubl., z dnia 28 czerwca 2000 r., IV »CKN 278/00, niepubl., z dnia`27 czerwca 2001 r., ll CKN 604/00, OSNC 2002, nr 3, poz. 32, z dnia 8 listopada 2002 r., lii CKN 1115/00, niepubl., z dnia 2 kwietnia 2003 r., I CKN 2104/01, niepubi., z dnia 7 listopada 2003 r., V CK 399/02, niepubi.). Z kolei w wyroku z dnia 16 listopada 2005 r., V CK 349/05 (niepubl.), Sąd Najwyższy przyjął, że powołanie się na zarzut przedawnienia może stanowić nadużycie prawa także wtedy, gdy zachowanie się dłużnika nie miało wpływu na upływ przedawnienia. Podobnie w wyroku z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/05 (niepub|.), podkreślił, że jakkolwiek powołanie się w związku z zarzutem przedawnienia na art. 5 k.c. może mieć miejscetylko w wypadkach wyjątkowych, wyjątkowość ta może być związana z przyczynami dotyczącymi osoby dochodzące] roszczenia. Podsumowaniem prezentowanych poglądów jest natomiast stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały. pełnego składu izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., lll CZP 84/05 (OSNC 2006, nr 7-8, poz. 114), zgodnie z którym przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa, rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązane] do naprawienia szkody. W szczególności ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania. Ocenie naruszenia art. 5 k.c. w skorzystaniu z zarzutu przedawnienia, jaką poczynii powód, winny towarzyszyć szczególne okoiiczności usprawiedliwiające tak znaczne opóźnienie w dochodzeniu przez niego roszczeń. Tymczasem Sąd Okręgowy zasadnie wskazał na ich brak po stronie powoda, podkreślając żepowód jest osobą , od której- jako byłego działacze _ - można oczekiwać większej niż przeciętna świadomości prawnej i znajomości obowiązującego prawa, a co najmniej świadomości skutków ignorancji w zakresie przepisów prawa. Wydarzenia, z których powód wywodzi roszczenie dochodzone w niniejszej sprawie miały miejsce yv latach 1981-83. Pozew w niniejszej sprawie został natomiast złożony pod koniec 2011 roku, zatem wiele lat po upływie terminu przedawnienia liczonego w sposób najkorzystniejszy dla powoda czyii od 4 czerwca 1989 roku. Nie mogą tu mieć znaczenia podnoszone przez stronę powodową okoliczności w postaci zmian stanu zdrowia powoda, które nastąpiły po 1990 r. Nie ma także znaczenia dla oceny roszczeń powoda podnoszona przez niego przedłużająca się procedura uzyskania statusu osoby pokrzywdzonej. Uzyskanie tego statusu nie ma wpływu na możliwość dochodzenia roszczeń wywiedzionych ostatecznie przez powoda . _ 7 1 a ='~?f!'." :-- .ä ›.!'.e<›"-" L 4 l› i .¬_- .L i. `°í J - z-¬» I "='f!*\.? ¿. S rz 1 2 :- ¿_„ .. sf å. ?. 2 i-_ ş. --- STRONA 10 --- '9' z ‘S 3. . s .,. ii #2 v, ii a 2.650;|\:‘1|.<S.‘;. at .T\‘ 9 .,.1¢,,,=';';;,',g;'~»1 1:3 f2 Er? j.i. ’i 2' é E 2 1 K 1 2' ~ W toku rozprawy apeiacyjnej powod podniosi, 2e wystapii 2 roszczeniami , bo chciaiby pomoc niepeinosprawnemu, studiujacemu wnukowi. W tych okolicznosiciach apeiacja powoda podlegata oddaieniu. Sad Apelacyjny, kierujac sie podobnymi do Sadu Qkregowego motywami, nie obciaiyi powoda kosztami zastepstwa procesowego strony pozwanej wpostepowaniu apeiacyjniym. Powod jest osoba starsza, stan jego zdrowia wymaga ieczenia, skorzystanie z zarzutu przedawnienia jest uprawnieniem, a nie obowiazkiem strony pozwanej, rzutujacym jednak w sposob zasadniczy na treéé rozstrzygniecia .( art. 102 w zw. 2 art. 391 § 1 k.p.c.) 0 wynagrodzeniu za pomoc prawna, udzielona powodowi z urzedu w postqpowaniu apelacyjnym, Sad orzeki na podstawie § 6 pkt. 6 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. 5 2 ust. 3 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwoéci 2 dnia 28 wrzeénia 2002 roku w sprawie opiat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Paristwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze 2m./ . Q Zarz dzenie : 1/odpis wyrokuvwraz z uzasadnieniem doreczyé powodowi zgodnie 2 jego i i i J i .\ ii H V 1 l ii J I it 41 A//i/I/I iir iistu 5 E '2 \ ;...\ \..__, 1 liq,“ If ._.,U...,; _" I ' t2:, Be: Ned: inia __.._._.1._...._."__w..,.._ F‘ P3. ‘I O part dniu 9! _ . gvmosl wnioskiem; , 2/ akta przedstawié P. Przewodniczacemu w zwiazku 2 wnioskiem 0 ustanowienie dla L powoda peinomocnika 2 urzedu ceiem sporzadzenia skargi kasacyjnej . 8 WW“? , | J < Ii. E podst 'Ś' -'i 'S 3. .- s .,. ii si f, :Ÿš rs ›.¬å›Ă¬\=`fi|.‹¿.';. as .T\' Š .,„1›;.,¬,=`¿';¦,`,¿'›`~»'| ZŁĹŠ ft .fiš j.ř. *i ł' é Š ze 1 K -å f' ~ W toku rozprawy apeiacyjnej powód podniósł, że wystąpił z roszczeniami , bo chciałby pomóc niepełnosprawnemu, studiującemu wnukowi. W tych okolicznościach apelacja powoda podlegała oddaleniu. Sad Apelacyjny, kierując się podobnymi do Sądu Qkręgowego motywami, nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej wpostępowaniu apeiacyjnym. Powód jest osobą starszą, stan jego zdrowia wymaga leczenia, skorzystanie z zarzutu przedawnienia jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony pozwanej, rzutującym jednak w sposób zasadniczy na treść rozstrzygnięcia .( art. 102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.) O wynagrodzeniu za pomoc prawną, udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, Sąd orzekł na podstawie § 6 pkt. 6 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ _ s Zarz dzenie : 1/odpis wyrokuwraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi zgodnie z jego i i i i i .i 'i il V 1 J ji J i R- 41 //WI iii' iistu 5 Ê 'A ` ¿...\- \.-.__¿ j 'rym If ._.,Ü..ř¿ _"' I -' r-:'y,_ Eez Nad: inia __._„_._-.s._._.,._.„„_w......_ F* ?3„ 'I O part dniu ą _' _ rrmosi wnioskiem; , 2/ akta przedstawić P. Przewodniczącemu w związku z wnioskiem o ustanowienie dla L powoda pełnomocnika z urzędu cełem sporządzenia skargi kasacyjnej . 8 WW? , | J ‹ iÍ. W. podsi