Postanowienie I ACa 1281/13 0.

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I ACa 1281/13 0. “'‹“_Ü.Ê3(,:: '.. 1 Is ._ '__ . == * *Ę ` \° -"-r Nř 4/* WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Anna Cesarz Sędziowie: SA Alicja Myszkowska (spr.) l SA Wiesława Kuberska Protokolantz stażysta Agata Jóźwiak po rozpoznaniu W dniu 4 kwietnia 2014 r. W Łodzi na rozprawie z ü sprawy z powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Okręgowemu W P- o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego W Płocku z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt I C 1685/12 I. zmienia zaskarżony wyrok na następujący: ,,1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej”; II. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym nafizzeçzfstrony pozwanej. --- STRONA 3 --- Sygn. akt I ACa 1281/13 r - Uzasadnienie H " Zaskarżonym ifwyrokiem z dnia 22 lipca 2013r. W sprawie z powództwa I. I_przeciWko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Okręgowej W 1. o zapłatę, Sąd Okręgowy zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 11 września 2012r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo W pozostałej części oraz nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. (wyrok k. 415) Powyższy wyrok zapadł na podstwiel poczybionych przez Sąd Okregowy ustaleń faktycznych, z których wynika, ze postanowieniem z dnia 21 czerwca 2006r., W sprawie V Ds. D Prokuratura Okręgowa W 1- postawiła Ki LC zåizut, 'iż="w okresie od 4 stycznia 2006r. do 21 lutego 2006r. w'*ce`lu osiągnięcia korzyści majątkowej wszedł W porozumienia z I- K_, który ujawnił mu przed rozstrzygnięciem przetargu publicznego na wykonanie usług z zakresu gospodarki leśnej informacje`o wysokości ofert innych osób startujących W tym przetargu, działając tym samym na szkodę organizuj ącego przetarg Nadleśnictwa Łąck - nie ma uzasadnienia postanowienia. " Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2006r. uzupełniono zarzuty W ten sposób, iż zarzucono podejrzanemu dodatkowo, iż W okresie od 20 lipca 2005r. do 12 stycznia 200ór. działając wspólnie i W porozumieniu z innymi osobami W krótkich odstępach czasu dokonał' zžiboru W celu przywłaszczenia drewna z_o wartości nie mniejszej, niż 200.000 zł. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2008r. zmieniono postanowienie' z dnia 21 i 22 czerwca 2006r. W zakresie zarzutu zaboru mienia, wskazano ilość drzewa i jego wartość. I" I' Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2006r. Sąd Rejonowy W I- zastosował wobec K_Ĺ_środek zapobiegawczy W postaci tymczasowego aresztowania na czas 3 miesięcy. Sąd stwierdził, że źgromadzony W sprawie materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo, iż podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Poza tym, z uwagi na wstępną fazę ustaleń W zakresie działania podejrzanego zachodzi Lizasadniona foibawa wpływania przez podejrzanego W spośólŠ”' sprzeczny zprawem na treść dowodów. Nadto podał, iż podejrzanemu grozi surowa kara do 10 lat pozbawieriia` wolności. l --- STRONA 4 --- Postanowieniem Sądu Rejonowego W Pn dnia 19 września 2006r., utrzymanym W mocy postanowieniem Sądu Okręgowego W P-z dnia 6 października 2006r., przedłużone okres tymczasowego aresztowania wobec I'I__do 21 grudnia 2006r. W dniu 18 grudnia 2006r. Prokurator Okręgowy W 1- uchylił środek zapobiegawczy W postaci tymczasowego aresztowania W stosunku do i zastosował wobec niego środki zapobiegawcze W postaci dozoru policji, p0r.ęczenia majątkowego W kwocie 10.000 zł oraz zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu. W postanowieniu wskazano, że wykonano kluczowe czynności, na których przebieg podejrzany mógłby bezpośrednio wpływać. Dlatego też uznano, że wystarczające ze względu na aktualny stan postępowania W sprawie będą środki zapobiegawcze o charakterze nieizolacyjnym. Postanowieniem z tego samego dnia prokurator postanowił W zakresie dozoru policji zobowiązać podejrzanego do stawiennictwa raz W tygodniu W Komisariacie Policji W S- zakazał mu oddalania się z miejsca pobytu, nakazał zawiadamiać prokuratora o zamierzonym wyjeździe oraz o terminie powrotu. . Prokurator' Okręgowy W 1. wniósł W dniu 30 czerwca 2008r; do Sądu Rejonowego W G- akt oskarżenia min. przeciwko K_ L: zarzucając mu, iz W okresie od lipca 2005r. do stycznia 2006r. działając wspólnie i w porozumieniu z imiymi osobami W krótkich odstępach czasu dopuszczał się wyrębu drzewa W lesie i dokonał zaboru W celu przywłaszczenia drewna z Ű o wartości nie mniejszej, niż 113.940 zł, II. W okresie od 4 stycznia 2006r. do 21 lutego 2006r. W celu osiągnięcia korzyści majątkowej wszedł W porozumienia z I; K- który ujawnił mu przed rozstrzygnięciem przetargu publicznego na wykonanie usług z zakresu gospodarki leśnej informacje o wysokości ofert innych osób startujących W tym przetargu, działając tycmtsamym na ,s,_zko'dę organizującego przetarg _ Ł- W uzasadnieniu wskazano, ze w oparciu o zeznania pracownika Straży Leśnej, K- N- ustalono, iz W niektórych oddziałach Nadleśnictwa ł- mogło dochodzić do nielegalnego pozyskiwania drewna, W tym także z udziałem pracovmików tej jednostki. Ustalono, że' jednym z zakładów usług leśnych, któremu Nadleśnictwo ł. udzieliło zamówienia na na świadczenie usług W zakresie gospodarki leśnej W 2006r. była firma należąca do K- I- Prokurator stwierdził, iz po przeprowadzeniu kontroli i oględzin stwierdzono niedobory różnego rodzaju gatunków drewna w poszczególnych oddziałach Nadleśnictwa Ł- Podał, ze z zeznań świadków, B S-„ 5- B; D- pracowników wynik że jiil 'Í 2 --- STRONA 5 --- W 20051". stwierdzili zaginięcie pozyskanego przez nich drzewa, o czym zawiadomili pracodawcę, który udzielił im Wymij ającej odpowiedzi. Proces przed Sądem Rejonowym W C- toczył się od 1 lipca 2008r. do 17 listopada 2009r. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2009r. W sprawie II K -Sąd Rejonowy W G-uniewinnił K_ Ĺ-od popełnienia zarzucanych mu czynów. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że brak jest dowodów na to, że Wyrębu i wywozu drewna z lasu dokonywał Podał, że jedynie trzej świadkowie wskazywali na „ginięcie” drewna, tjf S- D- B_i S- B- którzy poinformowali 0 tym K- Ĺ- on zaś przekazał informacje leśniczemu. Sąd podkreślił, iż świadek I_ B_swoją wiedzę na temat wywożenia drzewa z lasu pod nieobecność leśniczego czerpał Wyłącznie ze słyszenia, jego wiedza zaś na ten temat nie Wskazywała na jakikolwiek związek z owym Wywożeniem drzewa. Sąd podał, ze°'brak jest również dowodów na to, że lg I_uzyskał informację 0 wysokości ofert przed rozstrzygnięciem przetargu. Wskazał, że zgłoszony przez prokuraturę dowód z nagrania rozmowy telefonicznej między K_I__ a Ĺ- linie świadczył 0 ujawnieniu informacji, poza tym 1. I. nie miał możliwości ujawnienia informacji, gdyż oferta konkurencyjna wpłynęła 6 minut przed ofertą K. L_i D. K-przez tc 6 minut nie otwierał oferty konkurencyjnej. Wyrokiem z dnia 29 września 2010r. W sprawie ViKa”`S3/10 Sąd Okręgowy W P. utrzymał zaskarżony wyrok W mocy, W tym Wobec K. Sąd Okręgowy uznał, że materiały poufne, tj. podsłuch rozmów telefonicznych i treści sms~ów nie mogą stanowić -. fe , dowodów W tej sprawie, bowiem nie jest to przestępstwo wymienione W art. 237 kpk. Sąd zauważył, że nawet wykorzystanie materiałów poufnych nie pozwala na przypisanie winy K. I- W zakresie zarzucanych mu czynów. Sąd II Instancji stwierdził, że Sąd Rejonowy nie pominął żadnych dowodów, Wszystkie przeanalizował i rozwazył, dokonując ustaleń faktycznych i rozstrzygając sprawę. Podkreślił, iż W zakresie zarzucanego Km I* przestępstwa z art. 305 §l kk, warunkiem dokonania tego przestępstwa jest działanie na szkodę właściciela mienia, objętego przetargiem, zaś z ustalonych okoliczności wynika, że żadnej szkody Nadleśnictwo ł- nie doznało w związku z przedmiotowym przetargiem, przeciwnie K-L- złożył ofertę niższą, niż wyznaczona przez zamawiającego. Sąd stwierdził iż żaden dowód ujawniony W sprawie nie wskazywał na fakt Wejścia W porozumienie D. K- i K I- Również żaden dowód nie Wskazywał na uczestnictwo K. L-W procederze wyrębu 3 --- STRONA 6 --- i zaboru drzewa, nie dysponował om odpowiednim środkiem transportu, nie uczestniczył W czynnościach związanych z załadunkiem drewna, czy W transakcjach sprzedazy nielegalnie pozyskanego drewna, sam nie wykonywał żadnych prac W lesie, czynności te wykonywali jego pracownicy W zakresie wskazanym przez uprawnionych przedstawicieli Nadleśnictwa, a także nie miał wpływu na to, jakie prace były wykonywane i W jakim miejscu.-'Sam fakt, iż Ki- był bliskim znajomym innych podejrzanych, nie wystarczył do uznania go za współdziałaj ącego W czynie zabronionym. -. W dniu ,18 lutego» 20llr. L__ wystąpił do Sądu Okręgowego W P_o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania W kwocie 574.000 zł za poniesioną tytułu niesłusznego'-tymczasowego aresztowania szkodę majątkową oraz zadośćuczynienie w kwocie 100.000 zł za doznaną z tego tytułu krzywdę. _ Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy W P- W sprawie II Ko- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz KnI_kWotę l46.579,71 zł tytułem odszkodowania i kwotę 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Sąd wskazał, że szkoda majątkowa Wnioskodawcy za 2006 i 2007r. Wynika z faktu, iż nie mógł osobiście prowadzić firmy, nadzorować jej, czyniła to za niego nieprzygotowana do tego zadania jego żona, na skutek czego odeszło z pracy dwóch najcenniejszych pracowników, obsługujących rębak, Ra i li zaś fwnioskodawca nie mógł brać udziału W procedurach przetargowych na usługi leśne i wobec tego nie mógł pozyskiwać odpowiedniej ilości zrębki drewnianej do zakładu W zmuszony był sprzedać zrębak, by spłacać kredyty, wycofał się z dostaw zrębek. Sąd przyjął - dla ustalenia wysokości odszkodowania za 2006r. i 2007r. Wysokość dochodów firmy powoda za 2005r. Po rozpoznaniu apelacji K: L* oraz prokuratora Sąd Apelacyjny W ł_Wyrokiem z dnia 29 marca 2012r., w sprawie II AKa _ zmienił przedmiotowy Wyrok W ten sposób, że obniżył Wysokość zasądzonego odszkodowania do kwoty l21.201,87 zł, i oddalił apelację W pozostałej części. Sąd wskazał, że wskutek niewątpliwie niesłusmego tymczasowego aresztowania i to przez okres 6 miesięcy Wnioskodawca pozbawiony został możliwości prowadzenia działalności gospodarczej swojej firmy W takim zakresie, W jakim mógłby to uczynić pozostając na wolności. Przed aresztowaniem prowadził Íinnę osobiście, a W okresie aresztowania jego żona starała się, nie mając kwalifikacji i umiejętności W tym zakresie, jedynie zminimalizować straty wynikłe z nieobecności męża. Wskutek aresztowania załamała się dochodowość jego przedsiębiorstwa, W tym okresie odeszli z firmy wykwalifikowani pracownicy, a ze względu na aresztowanie wnioskodawca był pozbawiony mozliwości wzięcia udziału W procedurach na usługi W 2007r., efektem tego były mniejsze 4 --- STRONA 7 --- dochody firmy W 2006r., a w 2007r. ich radykalny spadek. Sąd za uprawniony uznał wniosek, że gdyby wnioskodawca nie był aresztowany W okresie od 26 czerwca do 18 grudnia 2006r. to dochód jego firmy na koniec 2006r. i na 2007r. utrzymałby się co najmniej na poziomie z 2005r. Sąd zmniejszył wysokość odszkodowania o podatek dochodowy, jaki wnioskodawca musiałby zapłacić od uzyskanego dochodu. Sąd odwoławczy za niezasadny uznał pogląd wnioskodawcy, iz W II półroczu 2006r. i w 2007r. uzyskałby' dochód z tytułu realizacji zamówienia dla finny E. S- K- Ĺ- od listopada 2002r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług dla leśnictwa, produkcji handlu zrębkami, szkółkarstwa; firmę p.n. U prowadził jako osoba fizyczna, zatrudniał ok. 10 osób, stawał do przetargów na usługi leśne. Zaciągnął dwa kredyty na zakup maszyn do firmy, jeden na 100.000 zł, drugi na 270.000 zł. Do 2006r. jego dochody wynosiły od 150.000 zł do 160.000 zł rocznie. Od 20051: miał podpisaną umowę na dostarczanie zrębek do firmy- - odbiorcy w do firmy 1. S- Po jego aresztowaniu firma zaczęła upadać; prowadziła ją zona powoda, ale nie miała w tym doświadczenia, realizowała umowy zawarte jeszcze przed aresztowaniem męża, pracownicy rezygnowali z pracy, na ich miejsce żona powoda nie mogła znależć imiych, produkcja zrębek znmiejszała się, zmniejszały się także dochody, nie było Więc pieniędzy na spłatę kredytów. W czasie przesłuchania policjanci mówili pracownikom powoda: “co ty tam jeszcze robisz, firmy -uż nie ma”, sugerowali im, że firma powoda upadnie. Kiedy B- L- rozmawiała z leśniczym na temat ewentualnego przystąpienia przez nią do przetargu na prace leśne usłyszała, że lepiej będzie jeśli Íirma -nie przystąpi do przetargu, bo przecież jej właściciel jest w areszcie. Za zgodą męża ustaliła z bratem męża, że to on w swoim imieniu stanie do przetargu na 2007r.; brat powoda wygrał przetarg na prace leśne w jednym nadleśnictwie, nie miał ani sprzętu, ani pracowników, by ubiegać się 0 zlecenia W innych jeszcze nadleśnictwach. Po opuszczeniu aresztu dalej prowadził firmę, zostało mu jednak tylko 2 pracowników. Jako podwykonawca brata wykonywał prace W nadleśnictwie W ramach wygranego przez niego przetargu na 2007r., uzyskał Z tego tytułu 30.000 zł dochodu. Był zmuszony zaciągnąć kolejny kredyt, by spłacić poprzedni, w tym celu także sprzedał sprzęt firmowy za część jego wartości. W 2007r. powód nie chciał we własnym imieniu stawać do przetargów na kolejne, był przekonany, że skoro jest nadal oskarżony, to żadnego z przetargów nie wygra. Dlatego jego zona otworzyła działalność gospodarczą W zakresie usług leśnych na swoje nazwisko. Przystąpiła tylko do jednego przetargu, gdyż nie miała odpowiedniej ilości sprzętu 5 --- STRONA 8 --- i pracowników, by podjąć się większej ilości zleceń; wygrała przetarg na lata 2008 ~ 2009 i 2010 - 2011. Powód nieformalnie pomagał jej prowadzić tę działalność, niekiedy firma żony zlecała jego firmie jako podwykonawcy pewne prace, uzyskiwał jednak niewielkie dochody. Za każdy rok zona powoda uzyskała ok. 25.000 zł zysku. Z tych pieniędzy opłacali pracowników powoda, spłacali kredyty, utrzymywali swoją rodzinę. K- L-nie rozwijał swojej firmy, był przekonany, że nie będzie miał zleceń jako ,, kryininalista”, jako osoba oskarżona, ze nikt nie zechce się u niego zatrudnić, uważał, że w środowisku ma złą reputację przez to że został oskarżony i aresztowany, poza tym,-. uważał, że ówczesne możliwości jego firmy wystarczyłyby na obsługę tylko jednego przetargu. Był przekonany, że całe jego środowisko wie o jego aresztowaniu i oskarżeniu, że mają o nim złe zdanie, że nikt nie chce z nim poważnie rozmawiać, dochodziły do niego słuchy, że ludzie nie chcą u niego pracować jako u kryminalisty. Jeden z pracowników powoda był przekonany, że zarzuty postawione szefowi były prawdziwe, chociaż nie znał podstaw, na jakich je oparto. Dlatego w lipcu 2011r. postanowił zakończyć działalność gospodarczą, wyrejestrował firmę. Jego pracownicy przeszli do firmy W 2008r. lub 2009r. K- Ĺ- kupił drewno z Nadleśnictwa ł' Z- D- przewoził drzewo do domu powoda. Ok. 50 m od domu powoda zatrzymała go do kontroli straż leśna, by sprawdzić, czy ma dowód zakupu drzewa, czy jego ilość zgadza się z zapisaini W dokmnencie zakupu. Wyszła wówczas z domu sąsiadka powoda i zapytała go, czy znów będą aresztować pana Ĺ- K-Ĺ- utrzymuje się z dochodów z uprawy kukurydzy, osiąga dochód roczny 6.000 zł - 7.000 zł, jego żona nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje ok. 20.000 zł rocznie. Mają na utrzymaniu jedno dziecko, które studiuje. W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uwzględnił w części wytoczone powództwo W zakresie żądania zadośćuczynienia W związku z naruszeniem dóbr osobistych powoda wskutek postawienia mu zarzutów popełnienia czynu zabronionego. Stwierdzając zatem jego trafność Sąd zasądził na rzecz powoda z tego tytułu zadośćuczynienie w wysokości 20.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia ll września 2012r. do dnia zapłaty, oddalając jednocześiiie W pozostałym zakresie żądanie zadośćuczynienia oraz odszkodowania, jako bezzasadne. Sąd Okregowy uznał bowiem, że czyrmości Prokuratury Okręgowej w P- związane z przedstawieniem powodowi zarzutów popełnienia przestępstwa, zastosowania środków zapobiegawczych, a następnie wniesieniem i popieraniem aktu oskarżenia przeciwko 6 --- STRONA 9 --- niemu nosiły znamiona bezprawności. W toku postępowania przygotowawczego nie zebrano bowiem żadnych dowodów, które wskazywałyby na winę K-L- W zakresie zarzucanych mu czynów; nie dysponowano dowodami, które pozwalałyby przyjąć, że uzasadnione było podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. Odnośnie zarzutu wejścia przez K- Ĺ- W porozumienie z D- K_w celu uzyskania infonnacji o wysokości ofert konkurentów, zauważyć należy, że prokurator nie wskazał nawet w akcie oskarżenia, z jakich dowodów wysnuł wniosek o istnieniu takiego porozumienia; nie wynikało to z rozmów telefonicznych prowadzonych przez oskarżonych, a sam fakt ich znajomości nie stanowi dowodu popełnienia przestępstwa. Ponadto, prokurator winien zauważyć, że fizycznie nie było możliwe, by zawiadomił powoda 0 treści oferty konkurencyjnej firmy, gdyż wpłynęła ona 6 minut przed ofertą l_a D-K-oferty tej nie otwierał, poza tym, powód nie byłby w stanie przez owe 6 minut przygotować swojej oferty, nawet gdyby poznał ofertę konkurencji dzięki informacji D. K- Odnośnie zarzutu wyrębu i wywozu drewna stwierdzić należy, 'ze żaden z dowodów, jakimi dysponował oskarżyciel nie świadczył o tym, by powód dopuścił się tego czynu. 1' S- zeznał W czasie przesłuchania W postępowaniu przygotowawczym, że nic nie wie na temat ewentualnych nieprawidłowości W wycinaniu, czy wywozie drzewa, że tylko w jednym przypadku uznał, że zaginęło 70 m3 drewna i że problem ten miał wyjaśnić leśniczy. przesłuchiwany w czasie dochodzenia, zeznał jednak, że w tylko w jednym przypadku stwierdził zaginięcie drzewa i że było to w 2002 lub 2003r., o czyni nikogo nie informował. Natomiast D-E zeznał, że jesienią 2005r. zaginęło ok. 70 m3 drewna i że informację tę przekazał powodowi, który obiecał to WYj&ŚI1ÍĆ, ale nie wyjaśnił. ÜB-także zeznał, że w jego ocenie zaginęło wtedy 70 ms drzewa, dodał jednak, że kwestię tę leśniczy wyjaśnił. Z tych zeznań w żaden sposób nie można wysnuć wniosku, że to K- L- odpowiada za zaginięcie drzewa, zgłosił on ten fakt leśniczemu, który to wyjaśniał. Także z zeznań świadka ICB_który podejrzewał, że mniejsza jest ilość drzewa odbieranego od ilości drzewa przez niego wyciętego, nie wynika, by miał jakikolwiek związek z powstaniem tej różnicy; zresztą świadek wskazywał podczas przesłuchania W postępowaniu przygotowawczym, że 0 tych nieprawidłowościach informował leśniczych, którzy tę kwestię wyjaśniali. Wszystkie omówione okolicznościbyły jedynymi, które ustalił oskarżyciel i na których oparł swoje twierdzenia o popełnieniu przez powoda przestępstw. Prokurator obowiązany był zgromadzić dowody popełnienia przestępstwa przez K- Ĺ_i dopiero na ich podstawie prowadzić przeciw niemu postępowanie karne, ale 7 --- STRONA 10 --- tylko przy założeniu, że dowody te pozwalają na uzasadnione podejrzenie, że przestępstwo popełniono. Zatem W ocenie Sądu Okręgowego prokurator obowiązkowi temu nie sprostał; nie dysponował dowodami W toku postępowania przygotowawczego, które uzasadniałyby takie podejrzenie. Błędne więc były jego decyzje o postawieniu powodowi zarzutów, następnie .zastosowaniu wobec niego środków zabezpieczających- i w konsekwencji wniesieniu aktu oskarżenia. Przy czym Sąd podkreślił, że inaczej wyglądałaby jego ocena, gdyby oskarżyciel zebrał dowody popełnienia przestępstwa, a Sąd karny ocenił je odiniennie, tzn. nie dał im wiary i W konsekwencji uniewinnił oskarżonego. W rozpoznawanej sprawie jednak nie istniały żadne dowody, na podstwie których oskarżyciel mógł oprzeć swoje zarzuty wobec powoda. W efekcie Sąd uznał postępowanie prokuratora Prokratury Okręgowej w P. za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417 kc, a zatem bezprawne, naruszające dobra osobiste powoda W postaci godności - dobrego imienia - dobrej opinii wzśrodowisku. Niewątpliwie bowiem na skutek bezprawnego zachowania wskazanego organu ścigania K-L-mocno przeżył fakt, że wszczeto przeciwko niemu postępowanie karne, zarzucając popełnienie przestępstwa i ograniczając jego prawa i wolności obywatelskie oraz skierowano przeciwko niemu akt oskarżenia. W efekcie powód 'stał się przeczulony na ludzkie reakcje i zachowania wobec mego, sądzi, że otoczenie uważa go za kryminalistę, gdyż jest przekonany, że wszyscy wiedzą o postawionych mu zarzutach. Sąd uznał krzywdę powoda za tym bardziej dotkliwą, że powód nie był wcześniej karany i był znany w swoim środowisku, gdyż przez wiele lat był weterynarzem. Mając powyższe na uwadze, na podstwie an. 24 § 1 kc w zw. z art. 448 kc, Sąd Okręgowy uznał, ze kwota 20.000 zł jest adekwatna do rozmiaru doznanych przez powoda cierpień psychicznych, a przyznana rekoinpensata finansowa posłuży wyrównaniu doznanej krzywdy. Szczególnie, że określając wysokość należnego zadośćuczynienia Sąd Okręgowy miał na względzie, że powodowi przyznano już zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie w kwocie 80.000 zł, a z pewnością krzywda doznana na skutek zastosowania tego środka - izolacji - była dużo większa, niż w przypadku działań prokuratury ocenianych w tej sprawie. Dodatkowo Sąd podkreślił, że reakcja otoczenia powoda - którą odbiera on za bardzo dotkliwą - wynika bardziej z poznania informacji o jego aresztowaniu, niż o samym postawieniu mu zarzutów, czy oskarżeniu. Świadczą o tym szczególnie zeznania świadków: D. R- J. D- M. A- czy zachowanie sąsiadki powoda, kiedy straż leśna sprawdzała legalność zakupionego drewna dla powoda. Wszyscy opowiadali o aresztowaniu, a nie postawieniu zarzutów, czy oskarzeniu. Ponadto, 8 --- STRONA 11 --- z okoliczności sprawy nie wynika, żeby - jak twierdził powód - istniał związek pomiędzy oskarżeniem powoda a chorobą jego ojca i związanymi z tym cierpieniami. W pozostałej części Sąd Okręgowy uznał roszczenie o zadośćuczynienia jako nieudowodnione i wygórowane. Podobnie jako bezzasadne Sąd ocenił żądanie odszkodowawcze powoda. K-Ĺ:nie wykazał bowiem, żeby utrata dochodów finny W latach 2008 - 2011, strata pieniężna z uwagi na sprzedaż sprzętu firmy i konieczność poniesienia kosztów wyszkolenia nowych pracowników były normalnym następstwem działań prokuratury, będących przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 102 Sąd Okręgowy nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi kosztów jego zastępstwa procesowego. (uzasadnienie k. 419 - 435) Strona pozwana zaskarżyła powyższy wyrok apelacją W części, tj. W zakresie punktu l i 3, zarzucając naruszenie zarówno prawa: I. procesowego, tj. ~l) art. 233 § 1 kpc poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2) art. 102 kpc w zw. z art. 98 § 1 kpc i art. 100 kpc poprzez uznanie, iż W rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za odstąpieniem od zasady odpowiedzialności za wynik proces; II. jak i prawa materialnego, tj.: 1) art. 417 § 1 kc poprzez przyjęcie, że działania podjęte przez pozwanego względem powoda posiadały charakter bezprawny i warunkujący odpowiedzialność odszkodowawczą; 2) art. 23 kc poprzez przyjęcie, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda; 3) art. 442] § 1 kc poprzez przyjęcie, że bieg trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń deliktowych rozpoczął się w momencie wydania wyroku uniewinniającego powoda od popełnienia zarzucanego mu czynu; 4) art. 24 § 1 kc W zw. z art. 448 kc poprzez przyjęcie, że w realiach rozpoznawanej sprawy istniały przesłanki przyznania powodowi zadośćuczynienia pieniężnego; 5) art. 481 § 1 kc w zw. z art. 363 § 2 kc poprzez zasądzenie odsetek za okres poprzedzaj ący ustalenie przez Sąd wysokości należnego zadośćuczynienia. W konlduzji apelujący wniósł o zmianę kwestionowanego wyroku w zaskarżonym zakresie i oddalenie powództwa W całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów' zastępstwa procesowego 9 --- STRONA 12 --- za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie kwestionowanego wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. (apelacja k. 438 - 442) W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyjnym. (odpowiedź na apelację k. 448 ~ 448V) Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Podniesione W zgłoszonym środku odwoławczym zarzuty zarówno obrazy prawa procesowego, jak i przede wszystkim materialnego są co do zasady trafne, gdyż Sąd l instancji rozważając zasadność wytoczonego powództwa dokonał W istocie zbyt powierzchownej, pochopnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wtym przede wszystkim w odniesieniu do stwierdzenia bezprawności zachowania wskazanego funkcjonariusza publicznego - prokuratora Prokuratury Okręgowej W I- a W konsekwencji zasadności choćby W części żądania powoda W zakresie dochodzonego zadośćuczynienia. Uwadze Sądu 1 instancji zdaje się bowiem umykać utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych stanowisko, że wprawdzie co do zasady nie można wykluczyć, iż w określonych przypadkach wszczęcie i prowadzenie postępowania kamego przeciwko obywatelowi będzie mogło być uznane za czyn niedozwolony W rozumieniu art. 415 i nast. kc, niemniej podstwy do takiej konkluzji inożliwe są W sytuacji, gdy postępowanie wszczęto lub prowadzono przy oczywistym braku dowodów winy, ze świadomością sfabrykowania takich dowodów, bez zachowania podstawowych przepisów procedury (wyrok SA W Poznaniu z 19.05.2005r., I ACa 1848/04, Lex 166820). Natomiast uniewinnienie oskarżonego w procesie karnym samo przez się nie prowadzi do uznania, że działania organów ścigania były niezgodne z prawem. Przesłanka bezprawności ujęta w art. 417 § 1 kc oznacza bowiem niezgodność działania lub zaniechanie z konstytucyjnie rozumianymi źródłami prawa. Zgodne z prawem czynności organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości związane z uypełiiiaiiiem ich ustawowych obowiązków nie nabierają charakteru działań 10 --- STRONA 13 --- nielegalnych tylko przez to, że postępowanie karne zostaje zakończone uniewinnienicm (wyrok SA W Poznaniu z 23 maja 2013r., I ACa 351/13, LEX 1363331). Czynności organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości związane z wypełnianiem ich ustawowych obowiązków nie mają charakteru działań niezgodnych z prawem także wtedy, gdy przeprowadzone postępowanie karne zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku uniewimiiającego. Obywatele muszą bowiem W interesie ochrony dobra wspólnego - jakim jest bezpieczeństwo publiczne - ponosić ryzyko związane z legalnym wdrożeniem postępowania karnego. Nie ulega więc wątpliwości, że jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wszczęcie śledztwa lub dochodzenia jest działaniem zgodnym z prawem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 paździemika 2012r., IV CSK 165/12, LEX nr 1231327). Zatem nie jest wystarczającą podstawą poszukiwania odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie czy to art. 417 kc, czy też np. art. 77 ust. 1 Konstytucji RP saina okoliczność, że W postępowaniu karnosądowym oskarżonego uniewinniono od zarzutu popełnienia zarzuconego mu czynu (wyrok Sądu Apelacyjnego W Poznaniu z dnia 19 maja 2005r., I ACa 1848/04, LEX nr 166820). Tymczasem na gruncie analizowanego przypadku brak podstaw dla trafności zaprezentowanego przez Sąd I instancji stanowiska, gdyz W świetle zgromadzonego W sprawie materiału dowodowego w 2006r. Prokuratura Okręgowa w I. dysponowała materiałem, który uzasadniał wówczas postawienie powodowi W dniu 21 i 22 czerwca 20 06r., konkretnych zarzutów (V Ds. Nadto materiał ten uzasadniał wówczas (od dnia 23 czerwca 2006r.) stosowanie przez Sąd W stosunku do powoda przez okres prawie 6 miesięcy izolacyjnego środka zapobiegawczego aż do dnia 18 grudnia 2006r., a następnie innych nieizolacyjnych środków zapobiegawczych, jak: dozór, poręczenie majątkowe, zakaz opuszczania kraju z zatrzymaniem paszportu. Ostatecznie W dniu 30 czerwca 2008r. Prokuratura Okręgowa W I-skierowała przeciwko powodowi akt oskarżenia. Wobec powyższego nie sposób podzielić konkluzji Sądu I instancji, że W toku postępowania przygotowawczego nie zgromadzono żadnych dowodów, które wskazywałyby na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez powoda, W tym na jego winę W zakresie zarzuconych inu czynów. Tym bardziej, ze ten sam materiał dowodowy stanowił wstępnie podstwę stosowania wobec pow‹Ŝ`"da`powołanych środków zapobiegawczych, W tym nawet o charakterze izolacyjnym. Nadto z obszernego i wnikliwego, a przez to Wyczerpującego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego W (iz dnia 17 listopada 2009r., mocą którego powód został uniewinniony od postawionych zarzutów jednoznacznie Wynika, że podstawą nieprzypisania powodowi odpowiedzialności karnej - nie kwestionując ll --- STRONA 14 --- jego niewinności - był ostatecznie brak działania powoda na szkodę Nadleśnictwa ł. co nie deprecjonuje W całości istoty postawionych pierwotnie zarzutów oraz ówczesnej oceny przez organy ścigania zgromadzonego W postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego. Poza tym zgromadzony W sprawie “poufny” materiał dowodowy - do którego nie miał, z uwagi na jego charakter, dostępu ani Sąd I instancji, ani Sąd II instancji ~ W ocenie Sądu karnego był niewystarczający do kategorycznego wyjaśnienia kwestii odpowiedzialności powoda (str. 25 załączonego do akt sprawy uzasadnienia wyroku Sądu W sprawie Il K n, co zgodnie z naczelną zasadą in dubio pro reo (art. 5 § l i 2 kpk), musiało skutkować uniewinnieniem powoda, a czego nie można było W taki sposób już ocenić W dacie stawiania powodowi zarzutów, czy kierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia. W tym miejscu należy dobitnie podkreślić - na co trafnie zwróciła uwagę strona apelująca ~ że zgodne z prawem czynności organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, związane z wypełnianiem ich ustawowych obowiązków, nie nabierają charakteru działań nielegalnych przez to, że postępowanie karne zostaje zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Błąd, czy odmienność oceny dowodów i kwalifikacji prawnej działań obywatela przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości nie przesądza per se o nielegalności*-ełich' poczynań (wyrok TK z 26.07.2006r., SK 21/04, OTK-A 2006/7/88 oraz wyrok TK z 11.01.2005r., SK 60/03, OTK-A 2005/1/2 - Dz.U.2005/11/88). Rolą organów ścigania jest bowiem Wszczynanie i prowadzenie postępowań karnych najpier ad rem, a następnie ad personam, gdy zachodzą podstwy - tj. uzasadnione podejrzenie popełnienia czynów zabriononych - do postawienia konkretnym podmiotom określonych zarzutów i W uzasadnionych przypadkch kierowanie następnie aktów oskarżenia wobec tych osób, zaś ostateczna weryfikacja zgromadzonego także W toku postępowania sądowego materiału dowodowego odbywa się przed Sądem. Zatem co do zasady uniewirmienie oskarżonego od postawionycli zarzutów nie uzasadnia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa Wobec niego z tytułu potencjalnego naruszenia dóbr osobistych. Szczególnie, że W kontekście analizowanego przypadku nie sposób pominąć okoliczności, iż powód uzyskał już prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego W ł- z dnia 29 marca 2012r., W sprawie II AKa - zadośćuczynienie W wysokości 80.000 złotych oraz odszkodowanie W wysokości 121.20l,87 złotych z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania oraz wynikłycli z tego szkód materialnych. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny zgromadzonego W sprawie materiału dowodowego i W efekcie bezpodstanie jako 12 --- STRONA 15 --- bezprawne zakwalifikował zachowanie wskazanej jednostki organizacyjnej pozwanego Skarbu Państwa, które tymczasem znamion bezprawności nie nosiło. Strona pozwana zdołała bowiem obalić ujęte W art. 24 § 1 kc domniemanie bezprawności. Nadto zdaniem Sądu Apelacyjnego powód nie wykazał takze naruszenia jego dóbr osobistych (godności, dobrego imienia - opinii W otoczeniu i środowisku) W związku z postawieniem mu określonych zarzutów, W czym upatrywał źródła tego naruszenia, gdyz bez wątpienia powód doznał naruszenia tych dóbr, a takze szkód materialnych, jednak było to wynikiem zachowania funkcjonariuszy Skarbu Państwa polegającego na zastosowaniu wobec powoda środków zapobiegawczych, W tym szczególnie izolacyjnego, czego dowodzą powołane wyroki W sprawie odszkodowawczej powoda z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania (Il Ko _ i I AKa -, a nie samego faktu postawienia powodowi zarzutów, który per se nie wyrządził powodowi krzywdy bądź szkody - a W kazdym razie powód nie zdołał tego udowodnić. Tym bardziej, że nawet W kontekście zaoferowanego przez powoda na okoliczność wykazania doznanej krzywydy - utraty dobrego imienia W otoczeniu i środowisku - materiału dowodowego jest oczywiste, że znający' powoda, widząc kontrole -1» kontraktujących z nim osób zastanawiali się, czy znów będzie on aresztowany (k. 364 i k. 385), _gdyż to ów - obiektywnie, społecznie dostrzegalny i dotkliwy dla samego powoda - fakt, a nie samo postawienie zarzutów utkwiło W otoczeniu powoda i mogło wywołać negatywne reakcje, czy choćby obawy, utratę zaufania, wiarygodności, czy uczciwości w oczach kontrahentów. Zwłaszcza, że W sferze odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej, przesłanka bezprawności oznacza naruszenie przez władzę publiczną przepisów prawa, przy czym nie kazde naruszenie prawa będzie stanowiło podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, ale _jedynie takie naruszenie, które stanowiło warunek konieczny powstania szkody i którego normalnym następstwem w danych okolicznościach jest powstanie szkody (wyrok SA w Poznaniu z 30.12.2010r., I ACa 925/10, LEX 898665; wyrok SN z 7.05.2010r., III CSK 243/09, LEX nr 852665). Tymczasem - abstrahując juz nawet od wykazanej powyżej kwestii braku bezprawności zachowania strony pozwanej, w którym powód upatrywał źródła szkody - W wyniku tego działania powód nie doznał również konkretnej szkody (krzywydy), pozostajacej w adekwatnym związku przyczynowym z tym działaniem. W wyniku bowiem samego wydania postanowienia o postawieniu powodowi zarzutów nie została naruszona jego godność, ani dobre imię (decyzja ta nie była W żaden sposób rozpowszechniona), jak równiez powód nie został przez samą tę decyzję pozbawiony mozliwości prowadzenia dotychczasowej 13 --- STRONA 16 --- działalności gospodarczej. Wszelkie doznane przez powoda negatywne skutki i to zarówno W sferze przeżyć psychicznych, jak i szkód materialnych Wiązały się bowiem z zastosowaniem wobec powoda izolacyjnego środka zapobiegawczego, a W tym zakresie szkoda i krzywda powoda zostaly już zrekompensowane. Mając powyższe na uwadze, na podstwie art. 385 kpc, Sąd Apelacyjny zmieiiił zaskarzony wyrok W ten sposób, że oddalił powództwo i nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej, uwzględniając charakter dochodzonego roszczenia oraz sytuację osobistą i materialną powoda i jego rodziny, W tym bez wątpienia istotną zmianę sytuacji życiowej i majątkowej powoda Wskutek wszczęcia przeciwko niemu rzeczonego postępowania karnego i jego reperkusji. _ Na podstwie art. 102 kpc W zw. z art. 108 § l kpc, mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny nie obciązył powoda równiez obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyjnym na rzecz strony pozwanej. ‹` a -., ~ .r ` ___,.»' 14