§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie I ACa 1271112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2013 r. Sqd Apelacyjny W Warszawi

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 1271112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2013 r. Sqd Apelacyjny W Warszawie I Wydzia] Cywilny w sldadzie: Przewodniczapy — Sqdzia SA Robert Obrqbski Sqdzia SA Hanna Muras Sgdzia S0 del. Joanna Zaporowska (span) Protokolant st. sckr. sqd. Ewefina Borowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa M. 11(1) p1'ZECiWkO Skarbowi Paiistwa — Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w S.0raz Prokuratorowi Prokuratury Okrggowej w S. 0 zaplatg na skutek apelacji powoda _ od wyroku Sagiu Okrggowcgo w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt1C 861111 1. odclala apelacjg; NB podstawie ustevw 2 #43 5 Q0 29 1 I  do informacji publicznef B; L|_ 1{gJp'mC1 gin pszekazarro infnnmrcje pubiiczng w formie ' E10i<UFflBfl1Lf 1L!b w Igrmfe pfzetwmZone] ...... "T"? 4 "9"'1SF<t1 wnioskodav.c;,~ s 9 2. nie obciqia powoda kosztami postgpowania apelacyjnego poniesionymi przez strong pozwanq; . 3. przyznaje na rzecz radcy prawnego P. O. ze érodkéw Skarbu Pafistwa — Sqdu Okrggowego w Warszawie kwotg 3600 (trzy tysiqce szeééset) zlotych powigkszonag 0 naleinq stawkg podatku od towaréw i uslug tytulem zwrotu kasztéw zastgpstwa procesowego udzielonego powodowi z urzupdu w postgpowaniu apelacyjnym. Sygn. a1ctIA Ca1271f12 UZASADNIENIE M. D. (1)w pozwie z dnia 10 grudnia 2010 1". domagal’ sig zasqdzenia 0d Skarbu Pafistwa reprczentowanego przez Sqd Rejonowy dla W 1 ga Prokuraturg Generalnq kwoty 200 000 z1 z odsetkami w zwiqzku z niewydaniern mu jego czqéci nieruchomoéoi pohionej w (...)w gminie S.przezb1'ata P. D., co powéd lqczyl z bezprawnym i nieskutecznym — wjego opinii  dziaianiem szeregu instytucji pafistwowych. Dzia1aj a_ca w imieniu strony pozwanej Prokuratoria G::nera1na Skarbu Paflstwa w odpowiedzi na pozew wni0s1a 0 oddalenie powédztwa podnoszap, ze powéd nie wskazal z dzia1alnoéciqjal<iej jednostki Skarbu Pafistwa wiqze dochodzone roszczenie ani tez zjakimi dziaianiarni roszczenie jest zwiqzane. ' W kolejnym piémie procesowym powéd wskazah 2:: roszczenie swoje wiage z bezprawnq dzialalnoéciqjednostek Skarbu Pafistwa, ktérymi sq Prokuratura Rej onowa w S.i Prokuratura Okreggowa w S.. Prokuratorzy tych prokuratur ,,odrzuci1i” mi;gdzy innymi clwa postqpowania ROSiOW (...) z dnia 15 stycznia 2007 r. i RPSi0W (...)z dnia 9 czerwca 2008 r. Do pisma p0w6d_do1z;czy1 kserokopie pierwszych stron dwéch postanowic:11 z 15 stycznia 2007 1". i z 9 czenvca 2008 r., _w ktérych odméwiono wszczgcia dochodzenia w sprawic gréib pozbawicnia Zycia i pobicia, ktérych mia1 sis; dopusgczaé P. D.w stosunku do swoj ego brata M. D. (1). Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sqd Okrqgowy w sprawie z powédztwa M. D." (1 )przeciwko Skarbowi Pafistwa — Prezesowi Sqdu Rej cnowego dla W. oddalii powédzrwo i orzekt 0 kosztach postgpowania. Sygn. akt I ACa 1271112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydzial Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Robert Obrębski Sędzia SA Hanna Muras Sędzia S0 del. Joanna Zaporowska (spf.) Protokolant st. sekr. sąd. Eweiina Borowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. D. (1) przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w S.oraz Prokuratorowi Prokuratury Okręgowej -w S. o zapłatę na skutek apelacji powoda _ od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I C Sófłi 1. oddala apelację; Na podstawie usta-in' z *aa 5 ge 20 1 ' - do informacji psbliizznsf Dz? '„|_ 1{2Jp'¿,¿c1 şžm przekazano infonnacje publiczną w formie I ĽiOi<UF|'1BfliLř iL!b W jgfmfe pfletwürmnei ...... "me 4 "52"-'iSi<ü wnioskodawcy 8 › 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną; . 3. przyznaje na rzecz radcy prawnego P. 0. ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Warszawie kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zlotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt IA Ca 1271112 UZASADNIENIE M. D. (l)w pozwie z dnia 10 grudnia 2010 r. domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Sąd Rejonowy dla W 1 ga Prokuraturę Generalna kwoty 200 000 zł z odsetkami w związku z niewydaniern mu jego części nieruchomości położonej w (...)w gminie S.przezb1'ata P. D., co powód łączył z bezprawnym i nieskutecznym - wjego opinii - działaniem szeregu instytucji państwowych. Działaj ąca w imieniu strony pozwanej Prokuratoria Generaina Skarbu Państwa -w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, ze powód nie wskazał z działalnościąjakiej jednostki Skarbu Państwa wiąże dochodzone roszczenie ani też zjakimi działaniami roszczenie jest związane. ` W kolejnym piśmie procesowym powód wskazał, że roszczenie swoje wiąże z bezprawną działalnościąjednostek Skarbu Państwa, którymi są Prokuratura Rej onowa w S.i Prokuratura Okręgowa w S.. Prokuratorzy tych prokuratur,,odrzuci1i” między innymi dwa postępowania ROSiOW (...) z dnia 15 stycznia 2007 r. i RPSiOW (...)z dnia 9 czerwca 2008 r. Do pisma- powóddołączył kserokopie pierwszych stron dwóch postanowień z 15 stycznia 2007 r. iz 9 czerwca 200,8 r., _w których odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie gróźb pozbawienia zycia i pobicia, których miał się dopuszczać P. D.w stosunku do swojego brata M". D. (1). Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy- w sprawie z powództwa M. D; (1 )przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego dla W. oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu Sqd Okrggowy dokonai liastqpujqoych ustalefi i rozwazafi: powéd twierdzih Ze Prokuratura Rejonowa W S. iPr0kurat11ra Okrqgowa w S.od 15tu lat nie chcq uznaé aktu notarialncgo z 1996 r., W ktérym to akcie rodzice powoda przekazali mu ‘/E dziaiki i domu polozonego w B.. Udzial ten powinien byé wydany powodowi, czego brat P. D.nie uczynil. Powod zlotyi do akt orzeozcnia sqdow wyclawanyoh zjcgo powédztwa oraz skiadane przez powoda zawiadomicnia 0 popeinieniu przestgpstw, jak rownici; licznc skargi do réznych urzqdéw (k. 30104). Said Okrqgowy uznai, Z2 powédztwo nie zasiugujc na uwzglgdnienie. Jako poclstawg prawnq wskazai art. 417 § 1 11.0., ktéry stanowi, 2e za szkode; wyrzqdzonq przcz niezgodne 2 prawem dziaianie lub zaniechanie przy wykonywaniu wladzy publicznej ponosi odpowiedziainoéé Skarb Paristwa lub jednostka samorzqdu terytorialnego Iub inna osoba prawna wykonuj qca to wiadzo z rnocy prawa oraz. art. 77 Konstytucji RP stanowiapy, Ze kazdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka zostaia mu wyrzqdzona przez niezgodne 2. prawem dziaianic organu wiadzy publicznej. W nastqpnej kolejnoéci Sqd Okrogowy podniési, is dla odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa konieczne jest wskazanie, zejej p1‘ZE!S'l8.1'lk81Tl1 sa, szkoda ijcj przyczyna w postaci niezgodnego z prawem dziaiania orgaliu wiadzy publicznej. Powéd twierdzii, ze poniési szkodq na skutek czynnoéci podejmowanych przez organy Skarbu Pafistwa — Prokuraturq Rejonowa_w S. i Prokuraturg Okrqgowq w S.. Nie udowodniijednak trzech niezbqdnych dla odpowiedziainoéci odszkodbwawczej elementéwz szkody, zdarzania ktére te szkodq wywoiaio oraz adekwatnego zwiagku przyczynowego pomiqdzy tym zdarzeniem a szkodsc Na powodzie spoczywal cigzar udowodnienia faktéw, 2 ktérych wywodzii skutki prawns (art. 6 k.c.). Powéd nie udowodnii tych okolicznoéci oraz nie skonkret§zowa1 szkody. Brakjest tez podstaw aby uznaé, by pozwany dziaiai lub zaniechal dziaiania w sposob niezgodny z prawem. Podstawq rozstrzygniocia 0 kosztach stanowii art. 102 k.p.c., zaé o kosztach vwnagrodzenia peinomocnika z urzodu orzeczono na podstawie § 15 rozporzagizenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzcénia 2002 r. w sprawie oplat za. czynnoéoi radcow prawnych oraz ponoszenia p1'ZB2 Skarb Pafistwa kosztéw pomocy prawncj udzielonej przez. radcq prawnego ustanowionego z urzqdu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze 2111.). _ \V apelacji od Wyroku Sqdu piCI"wSZ.6j instancji M. D. (1)wni6s10jego zmiang i uwzglgdnicnie iqdafi p0zWLl. Wskazal, is na szkodq W wysokoéci 200 000 21, ktéra. poniosi na skutek dziaialnoéci jednostek Skarbu Pafistwa, w szczegélnoéoi Prokuratury Rej onowej w S.. sklada siq niemoznoéé uzytkowania picczarkarni przez 15 lat (198 000 Z1) oraz suma podatkow oplaconych za nieruchornoéé (2000 21). Zdarzenia, ktore to szkodg wywoialy to niewydanie przez Prokuraturq poiowy gospodarstwa, gdyz jednostka ta nie chce uznaé aktu notarialnego z 1996 12, W ktérym to akcie rodzice przekazali mu 1/E dziaiki z zabudowaniarni czyii domu i pieczarkarni oraz ciagnik rolniczy {...). Adekwatny zwiqzek przyczynowy miqdzy tyrni zdarzeniami a szkodq polega na tym, ze przy minimalnej produkcji méglby utrzymaé siebic i syna, a mieszkanie w W.“ynajqé i nie popaéé w dlugi. W piémie procesowym z 20 lutego 2013 r., zioionym w toku postgpowania apelacyjnego, peinomocnik powoda zarzucil, ze sprawa zostala niéwlaéciwie zakwalifikowana, natomiastjej wstopne badanie powinno skutkowaé uznaniem, Za powodowi chodzilo 0 dwie sprawy: 1) czynnoéé egzekucyj nq— powéd bowiem zamiast skierowaé sig do satdcwego organu cgzekucyjnego myinie skierowai zqdanie wprowadzenia go we wspolposiadanie nieruchornoéci do poiicji i prokuratury. Dalsze roszczenia powoda adresowane do ministra, a potem do sqdu powszechnego byly tylko konsekvvencjq bezprawnej, zdaniem powoda, bezczynnoéci policji i prokuranlry, 2) o odszkodowanie za utracone korzyéci z eksploatacji pieczarkarni, slderowane przeciwko bratu. Popicrajap apelacjq zarzucii nierozpoznanie istoty sprawy, niewlaéciwofié trybu postqpowania, rriewlaéciwoéé miejscowq i rzcczowq Sqdu. W piérnie z dnia 20 iutago 2013 r. zgioszone zostaly réwniei wnioski dowodowez 2 umowy darowizny z dnia 19 kwietnia 1996 1". na okolicznoéé, Ze V; nieruchomoéci przed wytoczeniem powodztwa stanowiio wlasnoéé powoda, ugody zawartej miqdzy powoclem ajego synern M. D. (2)na okolicznoéé ich udzia1éw W nieruchomoéci, zaéwiadczenia z 13 paidziernika 2006 r. Urzodu W., Ze powéd i jego syn sq wspéiwiaécicielami ciqgnika rolniczego i z przesluchania powoda. Ska:b Pafistwa, reprezentowany przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S.i Prokuratora Prokuratury Okrggowcj w S., zastqpowany przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Pafistwa, w odpowiedzi na apelacjq wniési 0 jej oddalenie. Sqd Apelacyjny zwaiyl, co nastgpuje: apelscja nie mogia zostaf: uwzglgdniona. W pierwszsj kolejnoéci naiezy wskazaé, Ze Sqd Okrqgowy biqdnie 0kre§li1w sentencji wyroku Prezesa Sqdu Rejonowcgo dlaW., jako jednostkq reprczentujqcq W niniejszej sprawie pozwany Skarb Pa1‘1stwa(co Sqd ten dostrzegl na etapie sporzqdzania uzasadnienia). Zgodnie bowiem z art. 67 § 2 k.p.c. za Skarb Pastwa podejmuje czynnoéci procesowe organ p£iI'1S'EWOW0_i_ji‘JC1I10S1I1{1 organizacyjncj, z ktérej dziaiadnoéciq wiqze sio dochodzone roszczenie, Iub organ jednostki nadrzqdnej. Powod w pozwie wskazywai wprawdzic jako pozwanego Skarb Pafistwa reprezentowany przez Sqd Rejonowy dla W.i Prokuraturq Gcneralnac, ale juz w piémie z dnia 2 sierpnia 2011 r. sprecyzowai, Ze jego roszczenia zwiatzanz: sq z dziaialnoéciq Prokuratorow Prokuratury Rejonowej w S.i Prokuratury Okrggowej w S.. Roszczenia te wywodzil nadto z odmowy wszcz¢cia dochodzenia, postanowieniami Prokuratora Prokuratuiy Raj onowej w S.z dnia 9 czerwca 2008 r. (RPS i OW — (...}i z dnia 15 stycznia 2007 r. (RCS i OW (...)), przeciwko P. D.w sprawic kierowanych przez niego groib pozbawienia zycia i pobicia powoda. . W uzasadnieniu Sąd Okręgowy dokonał następujących ustaleń i rozważań: powód twierdził, że Prokuratura Rejonowa w S. iPr0kuratu1'a Okręgowa w S.od 15-tu lat nie chcą uznać aktu notarialnego z 1996 r., w którym to akcie rodzice powoda przekazali mu 'zé działki i domu położonego w B.. Udział ten powinien być wydany powodowi, czego brat P. D.nie uczynił. Powód złozył do akt orzeczenia sądów wydawanych zjego_ powództwa oraz składane przez powoda zawiadomienia o popełnieniu przestępstw, jak równiez liczne skargi do róznych urzędów (k. 30--104). Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Jako podstawę prawną wskazał art. 417 § 1 k.c., który stanowi, ze za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa oraz art. 77 Konstytucji RP stanowiący, że każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. W następnej kolejności Sąd Okręgowy podniósł, ze dla odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa konieczne jest wskazanie, zejej przesłankarni są szkoda ijej przyczyna w postaci niezgodnego z prawem działania organu władzy publicznej. Powód twierdził, ze poniósł szkodę na skutek czynności podejmowanych przez organy Skarbu Państwa - Prokuraturę Rejonowąw S. i Prokuraturę Okręgową w S.. Nie udowodniłjednak trzech niezbędnych dla odpowiedziałności odszkodowawczej elementów: szkody, zdarzenia które te szkodę wywołało oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy tym zdarzenieni a szkodą. Na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia faktów, z których wywodził skutki prawne (art. 6 k.c.). Powód nie udowodníł tych okoliczności oraz nie skonkretyzował szkody. Brakjest też podstaw aby uznać, by pozwany działał lub zaniechał działania W sposób niezgodny z prawem. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 102 k.p.c., zaś o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez. Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). _ VV apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji M. D. (1) wniósł 0 jego zmianę i uwzględnienie żądań pozwu. Wskazał, że na szkodę w wysokości 200 000 zł, którą poniósł na skutek działalności jednostek Skarbu Państwa, w szczególności Prokuratury Rejonowej w S., składa się niemożność użytkowania pieczarkami przez 15 lat (198 000 zł) oraz suma podatków opłaconych za nieruchomość (2000 zł). Zdarzenia, które tę szkodę wywołały to niewydanie przez Prokuraturę połowy gospodarstwa, gdyż jednostka ta nie chce uznać aktu notarialnego Z 1996 1"., W którym to akcie rodzice przekazali mu 1/5 działki z zabudowaniarni czyli domu i pieczarkami oraz ciągnik rolniczy (___). Adekwatny związek przyczynowy między tymi zdarzeniami a szkodą polega na tym, że przy minimalnej produkcji mógłby utrzymać siebie i syna, a mieszkanie w W.wynająć i nie popaść w długi. W piśmie procesowym z 20 lutego 2013 r., złożonym w toku postępowania apelacyjnego, pełnomocnik powoda zarzucił, że sprawa została niewłaściwie zakwalifikowana, natomiastjej wstępne badanie powinno skutkować uznaniem, ze powodowi chodziło o dwie sprawy: 1) czynność egzekucyj ną- powód bowiem zamiast skierować się do sądowego organu egzekucyjnego mylnie skierował żądanie wprowadzenia go we współposiadanie nieruchomości do policji i prokuratury. Dalsze roszczenia powoda adresowane do ministra, a potem do sądu powszechnego były tylko konsekwencją bezprawnej, zdaniem powoda, bezczynności policji i prokuratury, 2) o odszkodowanie za utracone korzyści z eksploatacji pieczarkami, skierowane przeciwko bratu. Popierając apelację zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy, niewłaściwość trybu postępowania, rriewłaściwość miejscową i rzeczową Sądu. W piśmie z dnia 20 lutego 2013 r. zgłoszone zostaly również wnioski dowodowe: z umowy darowizny z dnia i9 kwietnia 1996 r. na okoliczność, że l/z nieruchomości przed wytoczeniem powództwa stanowiło własność powoda, ugody zawartej między powodem ajego synem M. D. (2)na okoliczność ich udziałów W nieruchomości, zaświadczenia z 13 października 2006 r. Urzędu W., ze powód i jego syn są współwłaścicielami ciągnika rolniczego i z przesłuchania powoda. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S.i Prokuratcra Prokuratury Okręgowej w S., zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: apelacja nie mogla zostać uwzględniona. W pierwszej kolejności nalezy wskazać, że Sąd Okręgowy błędnie określił w sentencji wyroku Prezesa Sądu Rejonowego dlaW., jako jednostkę reprezentującą w niniejszej sprawie pozwany Skarb Państwa (co Sąd ten dostrzegł na etapie sporządzania uzasadnienia). Zgodnie bowiem z art. 67 § 2 k.p.c. za Skarb Pastwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. Powód w pozwie wskazywał wprawdzie jako pozwanego Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Rejonowy dla W.i Prokuraturę Generalną, ale już w piśmie z dnia 2 sierpnia 2011 r. sprecyzował, ze jego roszczenia związane są z działalnością Prokuratorów Prokuratury Rejonowej w S.i Prokuratury Okręgowej w S.. Roszczenia te wywodził nadto z odmowy wszczęcia dochodzenia, postanowieniami Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S.z dnia 9 czerwca 2008 r. (RPS i OW - (...}i z dnia 15 stycznia 2007 r. (RCS i OW (...)), przeciwko P. D.w sprawie kierowanych przez niego gróźb pozbawienia zycia i pobicia powoda. . --- STRONA 3 --- lak Wskazai Sa_d Najwyzszy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r. III CKN 295100 (LEX nr 523 82) obowiqzek wlaéciwego oznaczenia strony pozwanej spoozywa na powodzie, jednakze W praktyoe za uksztaitowany uwazany jest poglafl, iz sod orzekajqcy Winien ozuwaé nad tym, by Skarb P&11S1IW6. byl reprezentowany W proeesie przez Wlaéciwajednostke. Stosownie do art. 33 i 34 k.e. — Skarb Pafistwa stanowi jednolity podmiot; niezaleznie od wieloéoi Wskazanych W pozwie i orzeozeniu S8.C10W}/1'1‘1 pafistwowyoh jednostek organizacyj nych (art. 67 § 2 k.p.c.), strongjest zawsze Skarb Paristwa, a uie wskazanejednostki (v.: wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 11 maja 1999 r. 1 CKN 1148197 LEX11r 37454). Z kolei W wyroku z dnia 14 kwietnia 1999 r. 111 CKN 1239198 (LEX nr 36680) Sqd Z\Iajw3/zszy Wskaza1, ze jezeli W postqpowaniu przed sqdem pierwszej instancji Skarb Pafistwa reprezentowany by1ty1ko przez czeéé jednostek organizacyjnych, z ktorych dziaialnoéciq wiqze sio doohodzone roszczenie, to poininiecie pozostaiych jednostek nie moze byé podstawzit do uznania niewazliofioi postepowania z przyczyn wymienionych W art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c. Wprawdzie W uzasadnieniu tego wyroku Sod Najwyzszy zauwazyi, ze o niewaznoéoi postepowania mozna by1oby ewentualnic méwio tylko Wowozas, gdyby od poozqtku proeesu reprezentacja Skarbu Pafistwa byla przypadkowa W tym sensie, ze wykonywaiajqjednostka organizacyjna zupeinie nie maja_ca zwiagku z dochodzonym roszozeniem. Nalezy jednak wziqé pod uwagq, ze orzeczenie to ZE1padlO przed wejéciern W zycie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.), czyli przed dniem 15 marca 2006 r. Od wej écia W zycie tej ustawy zastepstwo procesowe Skarbu Pafistwa przez Prokuratorie Genera1naJ W sprawach rozpoznawanych W pierwszej instancji przez sqd okregowy, jest obowiqzkowe (an. 8 ust. l pkt 1). W niniejszej sprawie Sa_d Rejonowy dla W. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. przekazal sprawe Sqdowi Okregowemu w Warszewie, jako wiaéciwemu rzeczowo. Odpis pozwu z zairzgcznikami zostai dorqczony Prokuratorii Generalnej, ktéra ustosunkowaia sie do niego w odpowiedzi na pozew z dnia 2 czerwca 2011 r. Jak z powyzszego wynika strona pozwana od poczqtku postepowania przed Sa.dem Okregowym byia wiaéciwie 1, zastepowana, interesy Skarbu Pafistwa byiy naiezyoie chronione, nie doszlo zatem do niewaznoéci postepowania (art. 3'79 pkt 2 i 5 k.p.c.) Sod Apelaoyjny postanowieniem 2 dnia 7 maja 2013 r. dokonai natomiast wiaéciwego oznaczeniajednostek Skarbu Paxistwa, 2 dziakaniem ktoryoh wiqze sio doohodzone roszczenie. Nie lnozna natorniast podzielio poglqdu wyrazonego W piémie pelnomocnika powoda z dnia 20 lutego 2013 r., be powodztwo M. D. (1)zos1a1o wadliwie zakwaiifikowane przez Sa_d, gdyz W istocie powodowi chodziio 0 czynnoéé egzekuoyjna_ wprowadzenie we wspolposiadanie nieruohomoéoi oraz powodztwo o odszkodowanie skierowane przeoiwko P. D.. Powéd do swojego pisma prooesowego z dnia 15 kwietnia 2011 r. doiqczyi miedzy innymi kopie orzeozefi sqdowych w sprawach z jego powodztwa przeoiwko P. D.o dopuszczonie do Wspoikorzystania z nieruohomoéci (IC 107110 Sqdu Rejonowego w S. — umorzenie postepowania postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r.), 0 Wydanie nieruchomoéci i zaplate (IC 16110 Sqdu Rej onowego W S.  Wyrok z dnia 9 czerwca 2010 r. oddalaj spy powodztwo) oraz z Wniosku powoda 2; udziaiem P. D.o roszczenia iniedzy Wspoiwlaécicielami (umorzenie postepowania postanowieniem Sqdu Rejonowego W S.z dnia 14 styoznia 2011 r. w sprawie INs 300/09). Jak z powyzszego wynika powod prowadzil postQpoWa.nia cywilne przeoiwko lub z udziaiem brata. P. D., dotyczqce spornej nieruohomosioi, nie osiqgajap zamierzonych ce1oW. Jak natomiast wynika z pozWu i kolejnyoh pism powoda, W niniejszej sprawie powod kierowai swoje roszczenia do jednostek organizaoyjnyoh Skarbu Pafislwa, z ioh dziaianiern Wiagag szkode, ktorej wyrownariia doohodzii. Sqd Okrqgowy trafnie odczytal powodztwo jako roszczenie odszkodowawcze i ustalii sran faktyozny sprawy W zakresie niezbgdnym do rozstrzygniecia. Niemniej jednak, w zwiqzku z treéciq pisma powoda z dnia 2 sierpnia 2011 r. precyzuj atcym powodztwo nalezaio uznao, ze roszozenie zwiagzane byio 2 dwukrotnq odmowq Wszczecia dochodzenia w sprawie groib karalnych kierowanych przez P. D. w stosunku do powoda. Skoro tak, pO{1S1I&WE)_ dochodzonego roszczenia byl przepis art. 4171 § 2 k.c., zgodnie 2 ktorym powod, dia wykazania zasadnoéei roszczenia, musiaiby przede wszystkim przedstawié orzeczenie o stwierdzeniu We w1as§oiwym postqpowaniu niezgodnoéci z prawem odmowy wszozecia dochodzenia. Stwierdzenie niezgodnoéoi z prawem prawornocnego orzeozenia nastepuje wedlug przepisow tego postepowania, W lctorym rozstrzygniqcie zostalo wydane. Tymozasem powod takiego orzeozenia nie przedstawii. Trafnie Wskazai natomiast Sqd Okregowy, ze powod nie wykazal rowniez szkody. Powéd przedstawii bowiemjedynie swoje twierdzenia i wyliczenia W tyrn zakresie, nie pl"ZEC1StaWi8._jE)_C na ich poparcie zadnyoh dowodow. Reasumujqc nalezy zatem stwierdzié, ze apelacja podlega odda1eniu(ar1. 385 k.p.c.), gdyz wyrok Sqdu Okregowego, pomimo pewnych wadliwoéci, odpowiada prawu. Sa_d Apelacyjny nie obciqzyi powoda obowiqzkiem zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego strony przeciwnej, pomimo oddaleniajego apelacji. W sprawie niniejszej zachodzi bowiem szczegélnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. Sytuacja majzgtkowa powodajest trudna i byia podstawq zwolnienia go od kosztow sqdowych. Powéd utrzymuje sie z niewysokiej renty, korzysta tez z pomocy spoieoznej. Wjego subieklywnym przekonaniu brak ochrony ze strony organow paostwa stai sie przyczynqniemozliwoéci czerpania korzyéoi z naleznej mu czqéci majajrku po rodzicach. Niepowodzenia w sporach z bratem na drodze prawnej skutkowaiy wytoozeniem niniejszego powodztwa przeciwko Skarbowi Pafistwa. Majqc to na uwadze orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Podstawe przyznania kosztow zastepsiwa prawnego pelnomocnikowi powoda ustanowionemu z urzedu stanowiiy przepisy § 15 plct 1 W ZW. 2 § 6 pkt 6 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 r. w sprawie opiat za czynnoéoi radoéw prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej przez radoe prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze 2111.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r. III CKN 295100 (LEX nr 52382) obowiązek właściwego oznaczenia strony pozwanej spoczywa na powodzie, jednakże w praktyce za ukształtowany uważany jest pogląd, iz sąd orzekający winien czuwać nad tym, by Skarb Państwa był reprezentowany w procesie przez właściwajednostkę. Stosownie do art. 33 i 34 k.c. - Skarb Państwa stanowi jednolity podmiot; niezależnie od wieiości wskazanych w pozwie i orzeczeniu sądowym państwowych jednostek organizacyjnych (art. 67 § 2 k.p.c.), stronąjest zawsze Skarb Państwa, a nie wskazanejednostki (v.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 r. I CKN i148ƒ97 LEX nr 37454). Z kolei w wyroku z dnia 14 kwietnia 1999 r. Ill CKN 1239f'98 (LEX nr 36680) Sąd Êdajwyższy wskazał, że jeżeli w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji Skarb Państwa reprezentowany był tylko przez część jednostek organizacyjnych, z których działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, to pominięcie pozostałych jednostek nie może być podstawą do uznania nieważności postępowania z przyczyn wymienionych W art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c. Wprawdzie w uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy zauważył, ze o nieważności postępowania można byłoby ewentualnie mówić tylko wówczas, gdyby od początku procesu reprezentacja Skarbu Państwa była przypadkowe W tym sensie, że wykonywałająjednostka organizacyjna zupełnie nie mająca związku z dochodzonym roszczeniem. Nalezy jednak wziąć pod uwagę, że orzeczenie to zapadło p1'zed wejściem w zycie ustawy z dnia 8 łipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.), czyli przed dniem 15 marca 2006 r. Od wej ścia w życie tej ustawy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalna, w sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy, jest obowiązkowe (art. 8 ust. l pkt 1). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dla W. 'postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie, jako właściwemu rzeczowo. Odpis pozwu z załącznikami został doręczony Prokuratorii Generalnej, która ustosunkowała się do niego w odpowiedzi na pozew z dnia 2 czerwca 2011 r. Jak z powyższego wynika strona pozwana od początku postępowania przed Sądem Okręgowym była właściwie 1, zastępowana, interesy Skarbu Państwa były należycie chronione, nie doszło zatem do nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c.) Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. dokonał natomiast właściwego oznaczeniajednostek Skarbu Państwa, z działaniem których wiąże się dochodzone roszczenie. Nie można natomiast podzielić poglądu wyrażonego w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 20 lutego 2013 r., że powództwo M. D. (1)zostało wadłiwie zakwaiifikowane przez Sąd, gdyż w istocie powodowi chodziło o czynność egzekucyjną- wprowadzenie we współposiadanie nieruchomości oraz powództwo o odszkodowanie skierowane przeciwko P. D.. Powód do swojego pisma procesowego z dnia 15 kwietnia 2011 r. dołączył między innymi kopie orzeczeń sądowych w sprawach z jego powództwa przeciwko P. D.o dopuszczenie do współkorzystania z nieruchomości (IC 107!10 Sądu Rejonowego w S. - umorzenie postępowania postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r.), o wydanie nieruchomości i zapłatę (IC 16!l0 Sądu Rejonowego w S. - wyrok z dnia 9 czerwca 2010 r. oddalaj ący powództwo) oraz z wniosku powoda z udziałem P. D.o roszczenia między współwłaścicielami (umorzenie postępowania postanowieniem Sądu Rejonowego w S.z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie INs 300/09). Jak z powyższego wynika powód prowadził postępowania cywilne przeciwko lub z udziałem brata P. D., dotyczące spornej nieruchomości, nie osiągając zamierzonych celów. Jak natomiast wynika z pozwu i kolejnych pism powoda, w niniejszej sprawie powód kierował swoje roszczenia do jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa, z ich działaniem wiąząc szkodę, której wyrównania dochodził. Sąd Okręgowy trafnie odczytał powództwo jako roszczenie odszkodowawcze i ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia. Niemniej jednak, w związku z treścią pisma powoda z dnia 2 sierpnia 2011 r. precyzuj ącym powództwo należało uznać, że roszczenie związane było z dwukrotną odmową wszczęcia dochodzenia w sprawie gróźb karalnych kierowanych przez P. D. w stosunku do powoda. Skoro tak, podstawą dochodzonego roszczenia był przepis art. 4171 § 2 k.c., zgodnie z którym powód, dia wykazania zasadności roszczenia, musiałby przede wszystkim przedstawić orzeczenie o stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem odmowy wszczęcia dochodzenia. Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia następuje według przepisów tego postępowania, w którym rozstrzygnięcie zostało wydane. Tymczasem powód takiego orzeczenia nie przedstawił. Trafnie wskazał natomiast Sąd Okręgowy, że powód nie wykazał również szkody. Powód przedstawił bowiemjedynie swoje twierdzenia i wyliczenia w tym zakresie, nie przedstawiając na ich poparcie żadnych dowodów. Reasumując nalezy zatem stwierdzić, że apelacja podlega oddaieniu (art. 385 k.p.c.), gdyż wyrok Sądu Okręgowego, pomimo pewnych wadliwości, odpowiada prawu. Sąd Apelacyjny nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, pomimo oddaleniajego apelacji. W sprawie niniejszej zachodzi bowiem szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. Sytuacja majątkowa powodajest trudna í była podstawą zwolnienia go od kosztów sądowych. Powód utrzymuje się z niewysokíej renty, korzysta też z pomocy społecznej. Wjego subiektywnym przekonaniu brak ochrony ze strony organów państwa stał się przyczyną niemożłiwości czerpania korzyści z należnej mu części majątku po rodzicach. Niepowodzenia w sporach z bratem na drodze prawnej skutkowały wytoczeniem niniejszego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa. Mając to na uwadze orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Podstawę przyznania kosztów zastępstwa prawnego pełnomocnikowi powoda ustanowionemu z urzędu stanowiły przepisy § 15 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Warszawie#I ACa 1271112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2013 r. Sqd Apelacyjny W Warszawi#art. 77 Konstytucji#art. 6 k.c.#art. 102 k.p.c.#art. 67 § 2 k.p.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 379 pkt#art. 4171 § 2 k.c.#art. 8 ust.#art. 385 k.p.c.