Wyrok I ACa 1251.311 Sygn. akt I ACa 1251/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 1251.311 Sygn. akt I ACa 1251/11 _ Na podstawia ustawy 2 dnia 6.05.2001 r. 0 do§1§Pi@ do informaqi publicznei Dz. U. 112 puz. 1196 2 pozn. 2m. przekazanu iniumwaciq; pl1h|iCZ|‘lE1 w formre dokumentu lub w iormie przelwurzene} W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . .. Ernie E nazwisko wr~ioskodawc&' mm zs maja 2_012 r. Sqd Apelacyjny W Warszawie I Wydzial Cywilny W skladziez . PrzeW0dniczqcy:SSA Roman Dziczek Sqdzicwie:SA Edyta Mroczek (spr.) SO (de1.) Maria ZgietZawadzka Protokolant: st. sekr. sqd. Marta Rudnik p0 rozpoznaniu W dniu 25 maja 2012 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa A. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Prezesa Sqdu Olcrqgowego w Radomiu 0 odszkodowanie na skutek apelacji powoda 0d wyroku Sqdu Okrqgowego W Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt I C 69r'10 1. oddala apelacj Q; 2. nie obciqia powoda obowiqzkiem zwrotu kosztéw zastgpstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. Sygn. 31¢ I ACa 1251/11 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 18 stycznia 2010 roku powéd A. K. wniésl  0 zasaglzenie na jego rzecz od Skarbu Pafistwa ~ _Prezesa Sqdu Okrqgowego W Radomiu kwoty 130 000 21 Wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od clnia wydania Wyroku do dnia zaplaty oraz 0 przekazanie z powyzszej kwoty . 40.000 21 na dom dziecka kolo G.. Powéd Wniési takze 0 bezwzglqdne Wznowienie postqpowania W sprawie rozp0z_naWa.nej przez Sqd Okrqgowy W Radomiu sygn. akt II K 134/04. W uzasadnieniu wskazal, Ze Wyrokiem Sqdu Okrqgowego W Radomiu W sprawie II K 134/04 zostal skazany na karq pozbawienia Sygn. akt I ACa 1251.31] Sygn. akt I ACa 1251111 _ Na podstawie ustawy z dnia 6.05.2001 r.edcĘ1§FÍ@ do informaqi publicznej Dz. U. 112 poz. 1198 z porn. zm. przekazane in¦em¬.ac]ę publiczną w formie dokumentu lub w iermie przelwerzsnei W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . .¬ imię i namisko wnioskodawci' Dnia 25 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: , Przewodníczący:SSA Roman Dziczek Sędziowie:SA Edyta Mroczek (spr.) SO (del.) Maria Zgiet-Zawadzka Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Rudnik po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Okręgowego W Radomiu o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt1C 69f'10 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. sygn. a1<zIAca 1251/11 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 18 stycznia 2010 roku powód A. K. wniósł - o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa ~ _Prezesa Sądu Okręgowego w Radomiu kwoty 130 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz o przekazanie z powyższej kwoty _ 40.000 zł na dom dziecka koło G.. Powód wniósł także o bezwzględne wznowienie postępowania w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w Radomiu sygn. akt II K 134/04. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem Sądu Okręgowego W Radomiu W sprawie II K 134/04 został 'skazany na karę pozbawienia --- STRONA 2 --- Wolnosici. W wyroku tym zastosowano przepis artykulu 64§I k.k., co bylo b1@dem proceduralnym maj qcym wpiywna ooeng mate_:ria1"_u dowodowego. Pozwany Skarb Pafistwa Prezes Sqdu Okreggowego W Raclomiu Wniosl 0 oddalenie powédztwa iprzyznanie na rzecz pozwanego kosztow zastegpstwa procesowego. _ Wyrokiem z dnia 21 marca 2011 roku Sqd Okrqgowy oddalil powodztwo oraz orzekk 0 kosztach procesu. Powyiszy wyrok zapadl po dokonaniu przez sqd pierwszej instancji nastgpujqcych ustalefi _ faktycznych i rozwaiafi prawnych. A. K. zostai skazany na karq pozbawienia Wolnoéci Wyrokiem Sqdu Okrqgowego W Radomiu W sprawie o sygn. akt II K 134/04. Z W/W Wyrokiem powéd wiqie odpowicdzialnoéé pozwanego za poniesionq przez niego szkodq. Powéd p0W0h1jB siq na art. 417 I § 2 k.c., ktéry stanowi, Ze jezeli szkoda zostaia wyrzqdzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia. mozna Zqdaé po stwierdzeniu we wlaéciwym postqpowaniu ich niezgodnoéci z prawem. Jak Wskazal Sqd Okrqgowy podstawowq przeslankqw dochodzeniu odszkodowania na poclstawie Wskazanego przepisu jest stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego orzeczenia. W ocenie Sqdu  stwierclzenie tej przesianki nie moze nastqpié W niniejszym postqpowaniu o odszkodowanie, gdyz sag! rozpozznaj qcy sprawq nie jest Wiaéciwy do indywidualnej oceny legalnoéci teg02 wyroku, ktory zdaniem powoda stanowi irédio szkody. Poniewaz powod nie wykazal W niniej szym postegpowaniu istnienia Wymaganego prawem prejudykatu, powédztwo podlega oddaleniu. Sqd 1'c'>WnieZ Wskazal, Ze zgloszone przez powocla Zqdanie Wznowienia postqpowania W sprawie rozpoznawanej przez Sqd Okrogowy W Radomiu, sygn. akt II K 134/04, nie moze byé rozpoznawane w postqpowaniu cywilnym. W tym zakresie kodeks postqpowania cywilnego nie przewiduje drogi sqdowoj i Zqdanie winno byé odrzucone, czego jednak omylkowo Sqd nie uczynil w wyroku. O kosztach postqpowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Powod Wydany Wyrok zaskarzyl apelacjq W caloéci. Wskazal na nastqpuj rice zarzuty:  proceduralny; zwiqzany Z naruszeniem prawa procesowego, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a takze art. 6 Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Woinoéci i art. 14 ust 1 Miqdzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (prawo do Wysfuchania i prawo do osobistego udzialu W rozprawie), merytoryczny; tj. naruszenie prawa materialnego dotyczapego art. 45 U811 1 Konstytucji oraz art. 6 Europej skiej Konwencji PraW Czlowieka polegajqcy na nierozwazeniu istoty sprawy co przelozyio sis; na arbitralnoéé postqpowania. sqdowego. Z uwagi na powyzsze apeluj spy Wniosl o zmianc; zaskarzonego Wyroku poprzez uwzglegdnienie powodztwa W caioéci lub z ostroinoéci procesowej 0 jego uchylenie i ptzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sqd I instancji. Pozwany wniésl 0 oddalenie apelacji i zasqdzenie od powoda na swojq rzecz kosztow postqpowania apelacyjnego, W tym kosztow zastqpstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. 0 Prokurat0riiGenera1nej Skarbu Pafistwa ( Dz. U. Nr. 169, poz. 1417 ze zm. ). Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. 0 Pr_aWid10Wo ocenilr Sqd Okrqgowy Zqdanie powoda z punktu widzenia artykulu 417 1§2 k.c. Powod Wywodzii bowiem swoje roszczenie odszlcodovifawcze z faktu wydania Wobec niego Wyroku skazujqcego W oparciu o niewlaéciwie zastosowany przepis prawa. Stosownie do treéci artykuiu 417 1§2 k.c., jezeli szkoda zostala Wyrzqdzona przez Wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia mozna Zqdaé po stwierdzeniu We Wlaéciwym postqpowaniu ich niezgodnoéci z prawem. W przepisie tyrn mozliwoéé dochodzenia naprawienia szkody zostala wiqc uzalezniona od uprzedniego stW1e1'dzen_ia we wolności. W wyroku tym zastosowano przepis artykułu 64§I k.k., co było błędem proceduralnym maj ącym wpływ na ocenę materiału dowodowego. Pozwany Skarb Państwa Prezes Sądu Okręgowego w Radomiu wniósł o oddalenie powództwa iprzyznanie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego. _ Wyrokiem z dnia 21 marca 2011 roku Sąd Okręgowy oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok zapadł po dokonaniu przez sąd pierwszej instancji następujących ustaleń _ faktycznych i rozważań prawnych. A. K. został skazany na karę pozbawienia wolności wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu w sprawie o sygn. akt Il K 134/04. Z W/w wyrokiem powód wiąże odpowiedzialność pozwanego za poniesioną przez niego szkodę. Powód powołuje się na art. 417 I § 2 k.c., który stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzone. przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Jak wskazał Sąd Okręgowy podstawową przesłankąw dochodzeniu odszkodowania na podstawie wskazanego przepisu jest stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W ocenie Sądu - stwierdzenie tej przesłanki nie może nastąpić w niniejszym postępowaniu o odszkodowanie, gdyż sąd rozpoznaj ący sprawę nie jest właściwy do indywidualnej oceny legalności tegoż wyroku, który zdaniem powoda stanowi źródło szkody. Ponieważ powód nie wykazał w niniejszym postępowaniu istnienia wymaganego prawem prejudykatu, powództwo podlega oddaleniu. Sąd również wskazał, że zgłoszone przez powoda żądanie wznowienia postępowania w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w Radomiu, sygn. akt II K 134/04, nie może być rozpoznawane w postępowaniu cywilnym. W tym zakresie kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje drogi sądowej iżądaníe winno być odrzucone, czego jednak omyłkowo Sąd nie uczynił w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Powód wydany wyrok zaskarżył apelacją w całości. Wskazał na następujące zarzuty: - proceduralny; związany z naruszeniem prawa procesowego, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 14 ust 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (prawo do wysłuchania i prawo do osobistego udziału w rozprawie), -merytoryczny; tj. naruszenie prawa materialnego dotyczącego art. 45 ust 1 Konstytucji oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka polegający na níerozważeníu istoty sprawy co przełożyło się na arbitralność postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe apeluj ący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości lub z ostrożności procesowej o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, wtym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. 0 Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ( Dz. U. Nr. 169, poz. 1417 ze zm. ). Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. ` Prawidłowo ocenił Sąd Okręgowy żądanie powoda z punktu widzenia artykułu 417 1§2 k.c. Powód wywodził bowiem swoje roszczenie odszkodowawcze z faktu wydania wobec niego wyroku skazującego w oparciu o niewłaściwie zastosowany przepis prawa. Stosownie do treści artykułu 417 1§2 k.c., jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. W przepisie tym możliwość dochodzenia naprawienia szkody została więc uzależniona od uprzedniego stwierdzenia we --- STRONA 3 --- "wlaéciwym postopowaniu", ze orzeczenie nie bylo zgodne z prawem. Dopiero zatem po uzyskaniu przez powoda We ,,W1aéciWym post:gpowaniu” orzeczenia stwierdzaj qccgo Wydanie przytoczonego W pozwie Wyroku Sqdu Okrqgowego W Radomiu niezgodnie z prawem, powod moglby Wystqpié z roszczeniern odszkodowawczym. Wskazaé bowiem nalezy, ze W p0S'£Qp0WEL1'1il1 0 naprawienie szkody przedmiotem samodzielnych ustalefi sqdu nie moze byé ocena Iegalnoéci konkretnego Wyroku sqdu. Natomiast z treéci pism powoda Wynika, ze chcia1by, aby to ssgd cywilny W niniej szej sprawie dokonal takiej oceny§ Tymczasem stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego orzeczenia sqdowego Wydanego W p0S’EQpOW&!1iL1 karnym moze nastqpié albo W trybie wznowienia. postqpowania albo W Wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Z materialu dowodowego nie Wynika, aby powod uzyskal jedno ze Wskazanyoh Wyzej rozstrzygniqé, a zatem nie Wykazal istnienia Wymaganego prawem prejudykatu. Z uzasadnienia apelacji, ktora przytacza szereg orzeczefi Trybunaiu Konstytucyjnego oraz Europej skiego Trybunahl Praw Czlowieka (...), mozna Wywnioskowaé, ze powod zarzuca sqdowi pierwszej instancji brak mozliwoéci przedstawienia. swoich racji polegaj qcy na niewysiuchaniu powoda osobiécie przed sqdem. Z tymi okolicznoéciami utozsarnia. zarzut naruszenia art.45 ust.1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji 0 Ochronie Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnoéci, jak rowniez art.14 ust.1 Miodzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Tymczasem przytoczone Wyzej przepisy Wyrazajq bardzo Waznq zasadq olqeélanq mianem prawa. od sqdu. W artykulach tych jest mowa. 0 prawie do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, a VV1QC zostala Wprowadzona zasadajawnoéci rozprawy szidowej. Nie ulega wqtpliwoéci, ze W niniejszym postqpowaniu zasada ta W Zaden sposob nie zostala naruszona. Powod wystqpil do sqdu z pozwem, ktory zostal merytorycznie rozpoznany. Okolicznoéé, zc Wynik sprawy nie jest dla strony satysfakcj onuj apy, nie oznacza, Ze zostala ona pozbawiona prawa do satdu.W niniej szej sprawie Said Okrqgowy Wyznaozyi jeden tannin rozprawy, o ktorym powod zostal powiadomiony. Wskazaé ubocznie nalezy, ze zgodnie z przepisem art. 299 k.p.c. przeprowadzenie dowodu z przesluchania stron dopuszczalne jest wyj agkowo, gdy W§W161Zi6 oceny szidu, opartej na caloksztaicie okolicznoéci sprawy, brak jest W ogole innych érodkow dowodowych albo gdy istniej ape okazaly siq niewystarczaj ape dla Wyj aénienia okolicznoéci faktycznych istotnych dla rozstrzygniegcia sprawy. Taka sytuacja nie miaia W tej sprawie miejsca bowiem z przedstawionych przez powoda tWierdzef1 Wynikai brak spelnienia podstawowej przesianlci dla skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego na podstawie art.417 l§2 k.o. Z tych samych Wzglqdow nie doszio do naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie PraW Czlowieka i Podstawowych Wolnoéci oraz art.14 ust. Miqdzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Wszelkie procedury W rzetelnym rozpoznaniu sprawy powoda przewidziane W/W aktami zostaiyzachowane. Biorqc powyzsze pod uwago Said Apelacyjny oddalii apelacjq na podstawie art.385 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawle art. 102 k.p.c., biorqc pod uwagq trudnq sytuacjq matcrialna powoda. "właściwym postępowaniu", ze orzeczenie nie było zgodne z prawem. Dopiero zatem po uzyskaniu przez powoda we „właściwym postępowaniu” orzeczenia stwierdzającego wydanie przytoczonego w pozwie wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu niezgodnie z prawem, powód mógłby wystąpić z roszczeniern odszkodowawczym. Wskazac bowiem nalezy, że W postępowaniu o naprawienie szkody przedmiotem samodzielnych ustaleń sądu nie może być ocena legalności konkretnego wyroku sądu. Natomiast z treści pism powoda wynika, że chciałby, aby to sąd cywilny w niniejszej sprawie dokonał takiej oceny. Tymczasem stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w postępowaniu karnym może nastąpić albo W trybie wznowienia postępowania albo w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Z materiału dowodowego nie wynika, aby powód uzyskał jedno ze wskazanych wyżej rozstrzygnięó, a zatem nie wykazał istnienia wymaganego prawem prejudykatu. Z uzasadnienia apelacji, która przytacza szereg orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (...), można wywnioskować, że powód zarzuca sądowi pierwszej instancji brak możliwości przedstawienia swoich racji polegający na niewysłuchaniu powoda osobiście przed sądem. Z tymi okolicznościami utożsamia zarzut naruszenia art.45 ust.1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak równiez art.14 ust.1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Tymczasem przytoczone wyżej przepisy wyrażają bardzo ważną zasadę określaną mianem prawa od sądu. W artykułach tych jest mowa 0 prawie do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, a więc została wprowadzona zasadajawności rozprawy sądowej. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszym postępowaniu zasada ta w żaden sposób nie została naruszona. Powód wystąpił do sądu z pozwem, który został merytorycznie rozpoznany. Okoliczność, że wynik sprawy nie jest dla strony satysfakcj onuj ący, nie oznacza, że została ona pozbawiona prawa do sądu.-W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy wyznaczył jeden termin rozprawy, o którym powód został powiadomiony. Wskazać ubocznie należy, że zgodnie z przepisem art. 299 k.p.c. przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron dopuszczalne jest wyjątkowo, gdy W świetle oceny sądu, opartej na całokształcie okoliczności sprawy, brak jest w ogóle innych środków dowodowych albo gdy istniejące okazały się niewystarczające dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja nie miała w tej sprawie miejsca bowiem z przedstawionych przez powoda twierdzeń wynikał brak spełnienia podstawowej przesłanki dla skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego na podstawie art.417 1§2 k.c. Z tych samych względów nie doszło do naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art.14 ust. Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Wszelkie procedury w rzetelnym rozpoznaniu sprawy powoda przewidziane w/w aktami zostały-zachowane. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art.385 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę trudną sytuację materialna powoda.