Postanowienie I ACa 1207/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Kra

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 1207/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun Sędziowie: SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Józef Wąsik Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Galica po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2011 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J K przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Tarnowie o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I C 1052/09 oddala apelację. xš/ýw% --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 1207/10 UZASADNIENIE wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. Powód J K po ostatecznym sprecyzowaniu pozwu domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie kwoty 50.000 zł tytułem odszkodowania za stres wywołany niezgodnym z przepisami wykonywaniem kary pozbawienia wolności, a także kwoty 50.000 zł na cel społeczny, tj. Dom Dziecka przy ul. ….. w Tarnowie. Uzasadniając pozew wskazał, iż w 2009 r. podczas odbywania kary pozbawienia wolności skonfiskowano mu bez bliższego uzasadnienia szereg drobnych przedmiotów. W ocenie powoda oskarżenie go o posiadanie niedozwolonych przedmiotów naruszyło jego godność osobistą. Ponadto nałożono na powoda kary regulaminowe w postaci pozbawienia go widzeń z rodziną i zakaz korespondencji. Wywołało to u niego ogromny stres, który odbił się na jego zdrowiu. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Przyznała, iż w dniu 22 stycznia 2009 r. doszło do przeszukania celi nr 329, w której osadzony był powód. Administracja Zakładu Karnego prowadziła postępowanie w związku ze skargą powoda na to przeszukanie oraz w związku z aroganckim i wulgarnym zachowaniem powoda, a także nawiązywaniem przez niego niedozwolonych kontaktów. Powodowi wymierzono karę dyscyplinarną w postaci pozbawienia prawa korzystania z zajęć świetlicowych przez okres 2 miesięcy. Podkreśliła, że działanie funkcjonariuszy było legalne i stanowiło reakcję na naruszanie przez powoda przepisów kodeku karnego wykonawczego i porządku wewnętrznego. Wyrokiem z dnia 13 października 201 Or. Sąd Okręgowy w Tarnowie, Wydział I Cywilny w sprawie sygn. akt I C 1052/09 oddalił powództwo J K przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Tarnowie o zapłatę; zasądził od powoda J K na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Tarnowie na rzecz adw. T D kwotę 1.220 zł tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi pomocy prawnej z urzędu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny, ustalony przez Sąd I instancji: --- STRONA 3 --- W styczniu 2009 r. funkcjonariusze Zakładu Karnego w Tarnowie dokonali przeszukania celi, w której osadzony był powód. Podczas przeszukania skonfiskowano należące do powoda: taśmę klejącą, lateksowe rękawiczki, pudełko po tabletkach, w którym powód przechowywał ołówek i długopis. Powodowi wymierzono karę dyscyplinarną w postaci zakazu korzystania z zajęć kulturalno - oświatowych przez okres 2 miesięcy. Ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie zeznań powoda, uznając, że brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Sąd I instancji oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, iż wymierzenie mu kary dyscyplinarnej spowodowało ogromny stres i wywarło wpływ na jego zdrowie. W ocenie Sądu Okręgowego dowód tego rodzaju nie jest przydatny dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w sytuacji, gdy brak jest podstaw do uznania bezprawności działania funkcjonariuszy państwowych - co rodziłoby odpowiedzialność odszkodowawczą - ustalanie uszczerbku na zdrowiu powoda byłoby bezcelowe. Sąd I instancji oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z dokumentów dotyczących konfiskaty przedmiotów, odwołania powoda do Dyrektora Zakładu Karnego, podjętych decyzji i stosowania wobec powoda kar dyscyplinarnych, gdyż sam fakt konfiskaty przedmiotów nie był kwestionowany przez stronę przeciwną, a rodzaj wymierzonej powodowi kary okazał się być także okolicznością niesporną. Sąd Okręgowy podniósł, że powód nie sprecyzował dokładnie rodzaju dokumentów, które miałyby dotyczyć faktów będących podstawą powództwa. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wskazała wprawdzie sygnatury spraw toczących się z udziałem powoda, jednakże okazało się, iż dotyczą one innych zdarzeń - sprawa III Pen 5 72/09 dotyczyła skargi powoda na odmowę wydania mu zimowej czapki i szalika. Sprawy 3 Ds. 512/09 i II Kp 490/09 wywołane zostały natomiast wydaniem powodowi leków w zmienionej dawce. W ocenie Sądu I instancji powód otrzymując orzeczenia i zarządzenia sądu oraz Dyrektora Zakładu Karnego wydawane w sprawach go dotyczących nie powinien mieć żadnych trudności w dokładnym opisaniu dokumentów, które w jego ocenie mogą być przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy, szczególnie że korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu Okręgowego nie można więc w tej sytuacji obciążać strony pozwanej koniecznością poszukiwania dokumentów. --- STRONA 4 --- W świetle tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że powód roszczenia swoje wyprowadza z przepisów regulujących ochronę dóbr osobistych. Sąd Okręgowy podniósł, że rozpatrując kwestię, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych należy stosować kryteria obiektywne, nie należy natomiast kierować się subiektywnym odczuciem osoby żądającej ochrony. Istotne jest, jaką reakcję zdarzenie wywołuje w społeczeństwie (por. w tym względzie Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga pierwsza, Część ogólna, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1998, s. 66). Przeprowadzone postępowanie dowodowe zdaniem Sądu Okręgowego nie dostarczyło podstaw do przyjęcia, że podczas zdarzenia będącego podstawą faktyczną powództwa doszło do naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego powoda w rozumieniu art. 23 k.c. Pozbawienie powoda posiadania taśmy klejącej, rękawiczek lateksowych i pudełka po tabletkach w żaden sposób nie może być uznane za naruszenie godności powoda. Posiadanie lub nie posiadanie tego rodzaju przedmiotów nie ma żadnego wpływu na ocenę jednostki w społeczeństwie. Nie ma też żadnego wpływu na samoocenę człowieka. Ponadto w ocenie Sądu I instancji dokonanie przeszukania celi i zabranie powyższych przedmiotów przez funkcjonariuszy nie było działaniem bezprawnym, gdyż zakwestionowane przez funkcjonariuszy przedmioty nie należały do kategorii przedmiotów, które może posiadać skazany, wskazanej w przepisie art. 110 a Kodeksu karnego wykonawczego, a na posiadanie tych przedmiotów w celi nie wyraził zgody dyrektor zakładu karnego (art. 110 a § 2 kkw). Sąd Okręgowy wskazał, że także przeszukanie celi było działaniem dopuszczalnym w świetle art. 116 § 2 kkw. Brak jest także podstaw zdaniem Sądu I instancji do przyjęcia, że ukaranie dyscyplinarne powoda mogło doprowadzić do naruszenia jego dóbr osobistych, gdyż zastosowana wobec powoda kara pozbawienia prawa korzystania z zajęć kulturalno -oświatowych nie jest karą naruszającą godność człowieka. Ukaranie dyscyplinarne powoda również nie może być uznane za działanie bezprawne, gdyż kara pozbawienia prawa korzystania z zajęć kulturalno - oświatowych jest przewidziana przez art. 143 § 1 pkt 3 kkw. Uprawnienie do nałożenia kary dyscyplinarnej zostało przyznane dyrektorowi zakładu karnego i osobie przez niego upoważnionej w art. 144 § 1 kkw. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu Okręgowego nakazują przyjąć, iż fakty wskazane przez powoda jako podstawa powództwa nie mogą być uznane za naruszenie jego dóbr osobistych, a opisane w pozwie działania nie mogą być także uznane za sprzeczne z prawem. Z tego względu brak jest możliwości uznania, iż na Skarbie Państwa ciąży jakikolwiek obowiązek odszkodowawczy. --- STRONA 5 --- O kosztach postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1 kpc, zobowiązując powoda ze względu na wynik sprawy do zwrotu stronie pozwanej kosztów zastępstwa procesowego. Koszty te sąd ustalił na kwotę 1000 zł poniżej stawki minimalnej, przewidzianej w § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając, że nieskomplikowany charakter sprawy uzasadnia zastosowanie stawki niższej, a to na podstawie § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Sąd Okręgowy wskazał przy tym, że brak jest argumentów przemawiających za koniecznością odstąpienia od obciążania powoda tymi kosztami, gdyż sam fakt przebywania powoda w zakładzie karnym i jego aktualna sytuacja majątkowa nie mogą być wystarczającym argumentem przemawiającym za przerzuceniem wszelkich kosztów na Skarb Państwa. Ponadto na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Sąd I instancji przyznał na rzecz adw. T D wynagrodzenie za udzielenie powodowi pomocy prawnej z urzędu, ustalone w stawce identycznej jak wynagrodzenie pełnomocnika strony przeciwnej, przy czym stosownie do § 2 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia stawka ta ulega podwyższeniu o kwotę podatku od towarów i usług. Powyższy wyrok w całości zaskarżył powód, domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie powództwa w całości, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za instancje odwoławczą, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania. Skarżący wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił: - niezgodności ustaleń faktycznych Sądu z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie, że powód nie udowodnił podstawy faktycznej swojego roszczenia - naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn dla których sąd pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych przez powoda i wydal wyrok na podstawie własnego uznania. W uzasadnieniu powód podniósł, że postępowanie w sprawie nakładania kar regulaminowych wprawdzie pozornie zgodne jest z obowiązującymi przepisami i mimo podważania tego rodzaju czynności przez powoda, skargi jego nie przynoszą efektu, lecz administracja Zakładu Karnego wykorzystuje każdą okazję, by nawet z błahej przyczyny dodatkowo „zdołować" powoda, co odbija się na jego zdrowiu. Zarzucił, że Sąd I instancji nie dokonał dogłębnego zbadania sprawy, a wnioski dowodowe powoda nie mogą być oddalane tylko na tej zasadzie, iż „swoim działaniem angażuje --- STRONA 6 --- szereg osób i instytucji". Podniósł, że zasada doświadczenia życiowego nie jest wystarczająca do orzekania w tym zakresie, zwłaszcza, że powód ma prawo występować z wszelkiego rodzaju powództwami i wnioskami i oczekiwać należytego ich rozpatrzenia. Zastrzeżenia powoda budził również sposób orzeczenia o kosztach zaprezentowany w zaskarżonym wyroku, albowiem skazany nie ma jakichkolwiek możliwości pokrywania kosztów w tej sprawie i był od tych kosztów prawie w całości zwolniony. Skarżący podniósł, że powołane przez Sąd pierwszej instancji przepisy odnośnie kosztów za czynności adwokackie ustanawiają stawki minimalne, które mogą być jedynie podwyższane, nigdy zaś obniżane i to w taki sposób, że nie przyznano nawet stawki minimalnej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procesowych nie mogły wywołać zamierzonego przez powoda skutku w postaci zmiany czy też uchylenia zaskarżonego orzeczenia, a taką ocenę zarzutów częściowo uzasadniało już samo ich wadliwe zredagowanie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. wskazać należy, że zarzut taki może stanowić uzasadnioną podstawę odwoławczą, o ile uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozwala na jego kontrolę instancyjną. Tylko bowiem w takim wypadku uchybienie art. 328 § 2 k.p.c. może być uznane za mogące mieć wpływ na wynik sprawy (przykładowo wyroki Sądu Najwyższego z 2 lipca 2009 r., III SK 10/09, LEX nr 551869, z 24 września 2009 r., II PK 58/09, LEX nr 558303, z 23 lipca 2009 r., II PK 25/09, LEX nr 533082, z 4 listopada 2009 r., I UK 142/09, LEX nr 564770, z 16 października 2009 r., I UK 129/09, LEX nr 558286, z 9 czerwca 2009 r., II UK 403/08, LEX nr 523551, z 5 czerwca 2009 r., I UK 21/09, LEX nr 515699). Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji uzasadnił bowiem wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami, przewidzianymi w art. 328 § 2 k.p.c. W ramach zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. skarżący nie może zaś skutecznie zarzucać Sądowi I instancji, że odmówił przeprowadzenia wskazanych przez powoda dowodów. Sąd Okręgowy, wbrew stanowisku skarżącego, wskazał w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia przyczyny, dla których uznał wnioski dowodowe powoda za zbędne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ocenę powyższą Sąd Apelacyjny podziela, albowiem co wynika wprost z art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są wyłącznie fakty mające dla rozstrzygnięci sprawy istotne znaczenie. W tej sytuacji uwzględnienie wniosku dowodowego, sformułowanego przez --- STRONA 7 --- pełnomocnika powoda jako przeprowadzenie dowodu z „akt wszystkich spraw, które toczyły się w związku z odbywaniem kary przez powoda" nie znajdowała uzasadnienia w odniesieniu do zakreślonej przez powoda podstawy faktycznej powództwa, z której powód wyprowadzał swe roszczenie o ochronę dóbr osobistych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w niniejszym procesie skarżący kwestionował jedynie czynności pozwanego związane z przeszukaniem celi, odebraniem powodowi przechowywanych przedmiotów i wymierzeniem mu kary dyscyplinarnej, nie zaś inne zdarzenia, których dotyczyły sprawy, prowadzone z udziałem powoda. Co więcej, w sytuacji w której powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazał w sposób precyzyjny i pozwalający na jednoznaczne określenie, dowód z których dokumentów ma zostać przeprowadzony, Sąd nie był zobligowany do uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Nie jest bowiem rzeczą Sądu poszukiwanie dowodów, które mogłyby świadczyć na korzyść twierdzeń skarżącego. Zgodnie z art. 232 k.p.c. to strony obowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowody nie wskazane przez strony i może w celu ich ustalenia zarządzić odpowiednie dochodzenie (art. 232 zdanie drugie k.p.c), jednakże przepis ten nie może być rozumiany zbyt szeroko, gdyż doprowadziłoby to do przekreślenia zasady kontradyktoryjności procesu cywilnego. W szczególności sąd nie ma obowiązku zbierania dalszych dowodów z urzędu, jeżeli zebrany w sprawie materiał jest dostateczny do jej rozstrzygnięcia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 1980 r. sygn. akt I CR 75/80). Podobnie dokonana przez Sąd I instancji ocena zasadności przeprowadzenia wnioskowanego przez powoda dowodu z opinii biegłego na okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego wskutek działań pozwanego, zasługuje na aprobatę. Skoro bowiem brak było podstaw do przyjęcia, że kwestionowane przez powoda działanie pozwanego cechuje bezprawność, prowadzenie dowodu w kierunku określenia skutków tego działania w odniesieniu do stanu zdrowia powoda jest bezprzedmiotowe, a uzasadnienie podjętej przez Sąd Okręgowy decyzji wbrew stanowisku skarżącego znajduje oparcie nie w „zasadach doświadczenia życiowego", lecz w regułach rządzących postępowaniem dowodowym. W ocenie Sądu odwoławczego brak jest także uzasadnienia dla podniesionego przez skarżącego zarzutu dokonania błędnych ustaleń podstawy faktycznej. Ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny Sąd Apelacyjny przyjął za własny, bowiem wyprowadzony on został z dowodów, których ocena odpowiada wszelkim wskazaniom z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uwzględnił wszystkie przeprowadzone w toku postępowania dowody, wyciągnął z nich wnioski logicznie poprawne, o poprawności których świadczą pisemne motywy zaskarżonego uzasadnienia, w których --- STRONA 8 --- przedstawione zostały fakty stanowiące podstawę wydanego wyroku, a także omówione zostały dowody stanowiące podstawę przeprowadzonych ustaleń. Zaznaczyć przy tym należy, że dla skuteczności tego rodzaju zarzutu nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (tak: Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach: z dnia 23 stycznia 2001 r. IV CKN 970/00, LEX nr 52753; z dnia 12 kwietnia 2001 r., II CKN 588/99, LEX nr 52347; z dnia 10 styczni a 2002 r... II CKN 572/99 LEX nr 53136). Powyższych wymogów nie może zatem spełniać poprzestanie na oświadczeniu, że dokonana przez Sąd ocena dowodów jest błędna. Brak jest zatem w ocenie Sądu Apelacyjnego podstaw do skutecznego kwestionowania ustalonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stanu faktycznego, wyżej przytoczonego za Sądem Okręgowym. W istocie, pomimo sformułowania zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, skarżący zasadniczo nie podważa dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, niesporna jest najistotniejsza okoliczność, mianowicie okoliczność przeszukania celi powoda, zatrzymania posiadanych przez niego przedmiotów i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej. Sporna pozostaje jedynie kwestia oceny, czy pozwany poprzez przedmiotowe działanie naruszył dobra osobiste powoda i czy takie działanie było bezprawne, czy też nie. W judykaturze (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13 oraz z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07, OSNC - ZD 20 08, nr 3, poz. 75) trafnie zwrócono uwagę, że wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych obowiązków demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z norm prawa międzynarodowego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, każda osoba pozbawiona wolności musi być traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Zasady powyższe zostały recypowane do polskiego porządku prawnego i wyrażone w art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji. Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie, a działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. --- STRONA 9 --- Z art. 24 § 1 k.c. wynika jednoznacznie, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym, przewidzianej w powołanym przepisie. Wskazać w tym miejscu należy, iż na temat bezprawności działania Sąd Najwyższy wypowiedział się w orzeczeniu z 19 października 1989 r., II CR 419/89, Lexpolonica nr 296329 (OSP 11-12/90, poz. 377), wyjaśniając, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je, oraz że „do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: 1) działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, 2) wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz 4) działanie w obronie uzasadnionego interesu". Pozwany Skarb Państwa obalając domniemanie bezprawności wykazał, że jego działanie było zgodne z prawem, co więcej, sam skarżący w apelacji przyznał, że przeszukanie celi i zakwestionowanie przechowywanych przez powoda przedmiotów było zgodne z obowiązującymi przepisami. Skarżący jednakże upatruje naruszenia swych dóbr osobistych przez pracowników Zakładu karnego w korzystaniu przez nich z regulaminowych środków represji celem pogorszenia kondycji psychicznej powoda. Twierdzenia takie i subiektywne odczucia powoda nie mogą stanowić skutecznej podstawy do weryfikacji zaskarżonego orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez skarżącego. Panujący w zakładach karnych dyskomfort jest bowiem elementem odbywania kary pozbawienia wolności, z którym powód powinien się liczyć popełniając przestępstwo. Prawidłowo więc zostało wskazane, że nie można w tej sytuacji przyjmować, iż działanie polegające na pozbawieniu skarżącego dostępu do zajęć kulturalno -oświatowych było bezprawne. Powód odbywał tę karę na skutek stwierdzenia zawinionego przezeń naruszenia zakazów wynikających z ustawy, a to posiadania w celi bez zgody dyrektora zakładu przedmiotów niewskazanych w przepisie art. 110 a Kodeksu karnego wykonawczego. Samo przeszukanie celi jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, także nie było działaniem bezprawnym, skoro znajduje podstawę w świetle art. 116 § 2 kkw, a skarżący nie kwestionował, by przeprowadzona kontrola nie była uzasadniona względami porządku lub bezpieczeństwa. Także dokonana przez Sąd I instancji ocena, że ukaranie dyscyplinarne powoda nie mogło doprowadzić do naruszenia jego dóbr osobistych, gdyż nie może być uznane za działanie bezprawne, jest prawidłowa, jako że kara pozbawienia prawa korzystania z zajęć kulturalno - oświatowych jest przewidziana przez art. 143 § 1 pkt 3 kkw. Trudno także uznać, by była to kara nieproporcjonalnie --- STRONA 10 --- surowa do stopnia naruszenia przez powoda przepisów regulujących prawa i obowiązki skazanego, a nadto by jej wykonanie naruszyło godność osobistą skarżącego. Wszystkie powyższe uwagi uzasadniają postawioną na wstępie tezę o bezzasadności apelacji. Wbrew wywodom apelującego Sąd Okręgowy prawidłowo określił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia i w konsekwencji przyjął, że brak jest podstaw do ustalenia, że pozwany dopuścił się bezprawnych zachowań względem powoda. Odnośnie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, zasadnie uznał Sąd I instancji, że nakład pracy pełnomocnika ustanowionego z urzędu, nie uzasadnia zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej 100 % stawki minimalnej, gdyż nie znajduje to odzwierciedlenia ani w zawiłości sprawy, ani w zakresie czynności podjętych przez pełnomocnika. Wskazać należy, iż zgodnie z §19 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Przepis ten wyznacza zatem jedynie górną granicę wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przy czym brak podstaw do przyjmowania, iż Sąd nie może zasądzić kwoty niższej niż stawka minimalna. Rozporządzenie operuje bowiem dwoma odmiennymi zakresowo pojęciami tj. „opłaty za czynności adwokackie" - co do których odnoszą się stawki minimalne opłat - i „koszty nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu". Nie sposób zatem wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z wyboru i ustanowionego przez sąd z urzędu traktować tożsamo, skoro z woli samego ustawodawcy w przypadku wynagrodzeń pełnomocników ustanowionych z urzędu rozporządzenie nie posługuje się określeniem „opłat minimalnych", a określeniem „kosztów udzielonej pomocy", użyta zaś forma dokonana świadczy o pomocy faktycznie udzielonej stronie. Tym samym nie znajdzie tu zastosowania § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokackie stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 (przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy), skoro w zakresie pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozporządzenie przewiduje przepis szczególny (§ 19), wyłączający zastosowanie § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego zasadnie postąpił Sąd I instancji, dokonując oceny nakładu pracy pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu i zasądzając na jego rzecz od Skarbu --- STRONA 11 --- Państwa kwotę 1.220 zł z tytułu nieopłaconych kosztów pomocy prawnej. Kwota ta jest bowiem adekwatna do wysiłków adwokata, które sprowadziły się do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia półstronicowego pisma procesowego z dnia 2 lipca 201 Or. i stawiennictwa na dwóch terminach rozpraw. Powyższe czynności nie zasługują na opłacenie ich kwotą 3.600 zł, żądaną przez skarżącego. Jednocześnie brak było podstaw do przyznania na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu w postępowaniu apelacyjnym. Zaznaczyć należy, że wniosek pełnomocnika wykwalifikowanego, ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych, o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zgodnie z § 20 rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części; wniosek niezawierający takiego oświadczenia podlega oddaleniu a limine jako nieuzasadniony (postanowienie SN z dnia 14 października 1998 r., II CKN 687/98, OSNC 1999, nr 3, poz. 63). Oświadczenie to jest bowiem nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata lub radcy prawnego nie została wynagrodzona, a zatem, iż zachodzi podstawa poniesienia kosztów. Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.c. roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Powyższy przepis, odpowiednio stosowany w postępowaniu apelacyjnym, wskazuje, że wniosek o przyznanie kosztów procesu należnych za postępowanie odwoławcze powinien być złożony do czasu zamknięcia rozprawy apelacyjnej lub do czasu podpisania sentencji orzeczenia sądu odwoławczego (jeżeli jest ono wydawane na posiedzeniu niejawnym). Pełnomocnik ustanowiony dla powoda z urzędu, domagając się przyznania „stawki minimalnej, wynikającej z dotychczasowej wartości przedmiotu sporu", nie złożył zaś oświadczenia, o którym mowa powyżej, co przesądzało o braku podstaw do uwzględnienia wniosku. Uwzględniając powyższe apelacja jako bezzasadna, zgodnie z dyspozycją art. 385 k.p.c. została oddalona.