Teza / krótkie omówienie
kosztów zastosował art. 102 k.p.c. uznając, że powód winien zwrócić stronie pozwanej jedynie niewielką część tych kosztów tj. kwotę 1.000 zł. Sąd zaznaczył, że brak było podstaw do całkowitego odstąpienia od obciążania
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I ACa 1124/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Szewczyk Sędziowie: SSA Wojciech Kościołek SSA Teresa Rak Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Galica po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J K przeciwko Skarbowi Państwa Zakładowi Karnemu w Tarnowie o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt I C 1034/09 1. oddala apelację; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie na rzecz adwokat A S, Kancelaria Adwokacka w Tarnowie ulica ……. kwotę 1098zł (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt osiem złotych), w tym 198zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu
--- STRONA 2 ---
apelacyjnym; 3. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 900zł (dziewięćset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
--- STRONA 3 ---
Sygn. akt I ACa 1124/10 Uzasadnienie wyroku z dnia 21 grudnia 2010 roku Powód J K w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu domagał się od Skarbu Państwa-Zakładu Karnego w Tarnowie zasądzenia na jego rzecz kwoty 300.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, w szczególności zdrowia psychicznego i fizycznego na skutek bezprawnego skonfiskowania należących do niego czajnika elektrycznego i grzałki elektrycznej. Domagał się też nakazania stronie pozwanej wydania mu czajnika elektrycznego oraz grzałki. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz od strony pozwanej kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że podczas wizytacji celi został mu odebrany czajnik elektryczny i grzałka elektryczna, co w jego opinii jest sprzeczne z treścią porządku wewnętrznego Zakładu Karnego w Tarnowie oraz art. 102 pkt 1 k.k.w. i stanowi naruszenie jego dóbr osobistych. Powód wskazał, że wykorzystywał odebrane mu urządzenia do przygotowywania posiłków z diety bezmięsnej, którą praktykuje. Podkreślił, że pozostaje pod stałą opieką psychiatry a w związku z uniemożliwieniem mu spożywania bezmięsnych posiłków pogorszeniu uległ jego stan zdrowia. Dodał, że brak ciepłej wody w celi uniemożliwia mu pranie rzeczy osobistych, mycie naczyń o raz mycie ciała, co w okresie zimowym naraża go na przeziębienia. Podniósł, że konfiskata powyższych urządzeń narusza także szereg innych przepisów, w tym przepisy prawa międzynarodowego. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasadzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona powodowa wskazała, że Dyrektor Zakładu Karnego w Tarnowie podjął decyzję o cofnięciu udzielonej wcześniej zgody na posiadanie przez powoda w celi grzałki i czajnika z uwagi na nie przestrzeganie przez niego zasad odbywania kary pobawienia wolności polegającego na pozostawieniu przez dłuższy czas płynącej wody z kranu oraz nie przestrzegania dyscypliny i porządku. Strona pozwana zwróciła uwagę, że powód miał zapewnione całodobowe wyżywienie oraz dostęp do niezbędnych urządzeń sanitarnych stosownie do obowiązujących przepisów. Podkreśliła, że po stronie Zakładu Karnego w Tarnowie występuje oczywisty brak bezprawności działania. Wyrokiem z dnia 16 września 2010 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie w pkt I oddalił powództwo, w pkt II przyznał od Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Tarnowie
--- STRONA 4 ---
adwokatowi A S kwotę 1.200 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, w pkt III zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania procesowego. Sąd I instancji wskazał na następujące bezsporne okoliczności sprawy: powód odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w Tarnowie od dnia 13 maja 2006 roku do chwili obecnej za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 13 k.k. W dniu 27 sierpnia 2009 roku Dyrektor Zakładu Karnego w Tarnowie dokonał wizytacji celi, w której osadzony był min. powód i podjął decyzję o zatrzymaniu m.in. czajnika elektrycznego oraz grzałki elektrycznej należących do powoda oraz przekazania tych przedmiotów do depozytu skazanego. Powód złożył do Sądu Okręgowego w Tarnowie Wydział III Penitencjarny skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zakładu Karnego. Sędzia penitencjarny poinformował go, że w wyniku przeprowadzenia czynności wyjaśniające nie potwierdziły podnoszone przez niego zarzuty. Również Dyrektor Służby Więziennej w Krakowie uznał za bezzasadną skargę powoda w tej sprawie. Powód nie jest zatrudniony w Zakładzie Karnym w Tarnowie, ma jednak zgromadzoną w depozycie kwotę 3.113,86 zł, którą będzie mógł dysponować przy zwolnieniu z Zakładu Karnego po odbyciu kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: powód wiedział, że w dniu 27 sierpnia 2009 roku ma być przeprowadzona kontrola w jego celi przez Dyrektora Zakładu Karnego i w godzinach rannych postanowił wyprać pościel. W tym celu zagotował wodę w czajniku i równocześnie przegotował wodę, aby napełnić nią butelkę. Powód włożył butelkę z przegotowaną gorącą wodą pod kran i odkręcił zimna wodę, aby ostudzić napełnioną butelkę. W tym czasie do celi przyszedł funkcjonariusz i kazał opuścić powodowi celę, gdyż miała być przeprowadzona kontrola przez Dyrektora. Powód spiesząc się nie zakręcił kranu z wodą, która lała się aż do czasu przeprowadzenia kontroli tj. do godziny 12.30. Dyrektor po przeprowadzonej kontroli poinformował powoda, że zostanie pozbawiony wszelkich przedmiotów, które posiadał w celi z uwagi na to, że zostawił odkręconą wodę w kranie i posiadał w celi butelki napełnione wodą, co jest niedopuszczalne. Ostatecznie Dyrektor podjął decyzję o pozbawieniu powoda i osadzonych z nim w jednej celi więźniów czajników elektrycznych, grzałek i telewizorów. Po tym zdarzeniu powód został przesunięty na inny Oddział Zakładu Karnego. Powód używał czajnika do gotowania wody celem przygotowania posiłków, gdyż od stycznia 2009 roku postanowił nie spożywać potraw mięsnych w związku z ideologią, której nie chce ujawnić. Przegotowanej wody używał do przygotowywania herbaty z melisy i rumianku. Lekarz nie zalecał mu picia tych ziół, choć powód regularnie
--- STRONA 5 ---
korzystał z więziennej służby zdrowia, w tym z wizyt u psychiatry. Powód używał także czajnika do gotowania wody w celu mycia się, prania rzeczy osobistych oraz mycia naczyń. Sąd I instancji ustaleń dokonał w oparciu o zeznania powoda, dołączonych do pozwu oświadczeń współosądzonych oraz przedłożonych do akt dokumentów. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, które potwierdzają fakt pozostawienia przez niego nie zakręconego kranu z wodą w celi. Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, gdyż okoliczności przywoływane przez powoda, w zakresie których świadkowie mieliby zeznawać, były niesporne i przyznane przez stronę pozwaną, a część nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie wniosku o przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego Sąd uznał, że wobec faktu, że kwestionowana przez powoda decyzja Dyrektora Zakładu Karnego nie była bezprawna, ustalenie w drodze opinii biegłych okoliczności przywoływanych przez powoda nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji uznając, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie wskazał, że powód wywodził swoje roszczenie o zadośćuczynienie zgodnie z art. 445 § 1 k.c. częściowo z tytułu doznanej szkody niemajątkowej tj. krzywdy powstałej na skutek bliżej niesprecyzowanego naruszenia i pogorszenia jego stanu zdrowia w związku z niemożnością przygotowania we własnym zakresie produktów bezmięsnych, przygotowania melisy oraz koniecznością mycia się w zimnej wodzie, a częściowo z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych tj. jego zdrowia i godności w związku z odebraniem mu czajnika oraz grzałki elektrycznej stosownie do art. 23 k.c. i art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Sąd skupił się na faktach, z których powód wywodził swe roszczenie, a mianowicie ustaleniu czy doszło do naruszenia jego dóbr osobistych oraz do wyrządzenia mu szkody na skutek decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. Sąd Okręgowy uznał, że strona pozwana wykazała, że Dyrektor Zakładu Karnego wydając decyzję o cofnięciu zezwolenia na posiadanie czajnika i grzałki elektrycznej w celi działał w ramach porządku prawnego. Obowiązujące kodeks karny wykonawczy tj. art. 110a k.k.w., jak również rozdział VIII zarządzenia nr 11/2009 Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie z dnia 16 marca 2009 roku w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego Zakładu Karnego w Tarnowie wydanego na podstawie art. 73 § 2 k.k.w. przyznają Dyrektorowi takie uprawnienie. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że skazanemu nie przysługuje bezwzględne prawo do posiadania w celi czajnika elektrycznego i grzałki elektrycznej a na ich posiadanie osadzony musi uzyskać zgodę Dyrektora. Udzielenie przez Dyrektora zgody na posiadanie takich przedmiotów ma charakter uznaniowy i zgoda taka może być cofnięta,
--- STRONA 6 ---
zwłaszcza w razie nie przestrzegania przez skazanego porządku panującego w Zakładzie Karnym. Zgodnie z treścią art. 104 k.k.w. korzystanie przez skazanego z przysługujących mu praw powinno następować w sposób nie naruszający praw innych osób oraz nie zakłócający porządku ustalonego w zakładzie karnym. Przepisy rozdziału III ww. zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie kategorycznie zabraniają min. podgrzewania wody do prania. Nie dopuszczalne jest też pozostawienie odkręconej wody w kranie znajdującym się w celi, zwłaszcza w razie jej opuszczenia przez skazanych. Skoro było okolicznością niesporną, przyznaną przez powoda, że w dniu 27 sierpnia 2009 roku pozostawił on odkręconą wodę w kranie w swojej celi to naruszył on zasady porządku wewnętrznego obowiązującego w Zakładzie Karnym. Nadto używał czajnika elektrycznego do podgrzewania wody do prania, co wg obowiązującego porządku jest zabronione. Dlatego w ocenie Sądu Instancji skoro decyzja Dyrektora Zakładu Karnego nie miała charakteru bezprawnego, to odpada podstawowa przesłanka decydująca o istnieniu odpowiedzialności strony pozwanej zarówno na podstawie przepisów regulujących odpowiedzialność deliktową, jak i przepisów o ochronie dóbr osobistych. Sąd I instancji zaznaczył, że powód nie kwestionował powołanego przez stronę pozwaną faktu, iż miał zapewnione w Zakładzie Karnym odpowiednie wyżywienie. Nie kwestionował faktu, że mógł korzystać z jednej ciepłej kąpieli w ciągu tygodnia oraz z bieżącej wody. Powód przyznał, że niespożywanie przez niego potraw mięsnych było jego subiektywną decyzją wynikającą z jego światopoglądu, nie było zaś uwarunkowane medycznie i potwierdził, że odmówiono mu przyznania diety bezmięsnej a jego pozew o zadośćuczynienie z tego powodu złożony do Sądu Okręgowego w Tarnowie został prawomocnie oddalony. Potwierdził, że lekarz nie przepisał mu melisy i sam z własnej inicjatywy pił te zioła. Według Sądu nie można zatem uznać, że uniemożliwienie powodowi przez Dyrektora Zakładu Karnego korzystania z czajnika i grzałki naruszyło zdrowie powoda lub jego godność osobistą. Decyzja ta była bowiem jedynie reakcją na niestosowanie się przez powoda do zasad obowiązujących w Zakładzie Karnym. W ocenie Sądu naruszenie dóbr osobistych powoda pozostaje jedynie jego subiektywnym odczuciem. Skoro decyzja Dyrektora nie była bezprawna, to Sąd nie mógł nakazać Dyrektorowi wydania powodowi zabranych mu rzeczy. Sąd Okręgowy orzekając w przedmiocie kosztów zastosował art. 102 k.p.c. uznając, że powód winien zwrócić stronie pozwanej jedynie niewielką część tych kosztów tj. kwotę 1.000 zł. Sąd zaznaczył, że brak było podstaw do całkowitego odstąpienia od obciążania
--- STRONA 7 ---
powoda kosztami procesu, bowiem fakt, że ktoś z własnej woli znalazł się w Zakładzie Karnym popełniając umyślne przestępstwo nie jest wystarczającą przesłanką do zwalniania od ponoszenia kosztów procesu, a tym samym traktowania go jak osoby, która z przyczyn niezależnych od siebie znalazła się w trudnej sytuacji i nie jest w stanie ponieść kosztów procesu. Sąd wskazał, że nie można wykluczyć, że po opuszczeniu Zakładu Karnego powód będzie w stanie uzyskać dochody, które pozwolą mu na spłacenie zasądzonych kosztów procesu. Sąd zaznaczył ponadto, że powód posiada zgromadzoną kwotę ponad 3.000 zł. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że koszty pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu winny się kształtować w stawce minimalnej wynoszącej 8.784 zł, wliczając w to podatek Vat w wysokości 22 %. Sąd wziął jednak pod uwagę nakład pracy pełnomocnika z urzędu i uznał, że zasądzenie wynagrodzenia w minimalnej stawce byłoby nieuzasadnione i niewspółmierne do nakładu pracy pełnomocnika, który ograniczył się do napisania jednego pisma procesowego oraz udziału tylko w jednej rozprawie, a sprawa nie miała charakteru skomplikowanego. Sąd orzekł kierując się przesłankami określonymi w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powód założył apelację od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucił naruszenie 1) art. 23 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. poprzez ich błędną interpretację polegającą na pominięciu aspektu skutków związanych z pozbawieniem powoda czajnika elektrycznego i grzałki a tym samym do realizacji gwarantowanych mu praw, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia jego godności i dóbr osobistych, 2) § 2 pkt 3 w zw § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez jego błędną interpretację polegającą na nieuzasadnionym zaniżeniu wynagrodzenia zasądzonego pełnomocnikowi ustanowionemu dla powoda z urzędu, 3) art. 102 k.p.c. poprzez jego zastosowanie polegające na obciążeniu powoda kosztami postępowania w sytuacji, gdy uprzednio zwolniony on został od ponoszenia kosztów postępowania, ponieważ nie ma możliwości dysponowania zdeponowanymi pieniędzmi, 4) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a w szczególności oddalenie wniosków dowodowych powoda oraz odmówienie wiarygodności istotnej części zeznań powoda, 5) art. 328 § 2 k.p.c. poprzez ogólnikowe podanie w uzasadnieniu przyczyn, dla których Sąd nie
--- STRONA 8 ---
dopuścił wniosków dowodowych powoda oraz odmówił wiarygodności jego zeznaniom. Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa. Strona pozwana złożyła odpowiedź na apelację powoda wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Strona pozwana podkreśliła, że zarówno odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych, jak i odpowiedzialność odszkodowawcza związana jest z bezprawnością i zawinionym działaniem wyrządzającego szkodę i naruszającego dobra osobiste. Strona pozwana wskazała, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których może dojść do naruszenia dóbr osobistych, czego przykładem jest istnienie kary pozbawienia wolności. Strona pozwana zaznaczyła, że funkcjonariusze publiczni postępowali względem powoda w zakresie przyznanych im kompetencji. W wyniku konfiskaty grzejnika elektrycznego oraz grzałki elektrycznej nie doszło, zdaniem strony pozwanej, do bezpośredniego naruszenia dóbr osobistych powoda a brak dostępu do ciepłej wody nie miał wpływu na możliwości kontynuowania zalecanego przez lekarza jego leczenia. Strona pozwana zaznaczyła, że Sąd I instancji nie odmówił przymiotu prawdziwości zeznaniom powoda a oddalenie wniosków dowodowych o powołanie świadków było zasadne, gdyż okoliczności te były bezsporne. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne. Przystępując do analizy zarzutów zawartych w apelacji złożonej przez powoda reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika od wyroku Sądu I instancji nieuwzględniającego jego powództwo o zapłatę w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 23 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Powód w złożonej apelacji wskazał, że Sąd I instancji badając niniejszą sprawie pominął konsekwencje wynikające z faktu pozbawienia go przez Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie czajnika elektrycznego i grzałki elektrycznej, co doprowadziło do naruszenia jego godności i dóbr osobistych. Należy podkreślić, że prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art.
--- STRONA 9 ---
24 i 448 k.c. (por. wyrok SN z dn. 17.03.2010r., II CSK 486/09, LEX nr 599534). Warunkiem jednak tej odpowiedzialności jest bezprawność działania naruszającego dobra osobiste tj. działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Nie jest natomiast bezprawne działanie, chociażby zagrażało dobru osobistemu lub nawet je naruszało, gdy jest oparte na obowiązującym przepisie prawa albo stanowi wykonywanie prawa podmiotowego (por. wyrok SN z dn. 24.01.2000 r., III CKN 553/98, LEX nr 52737; wyrok SN z dn. 4.06.2003 r., I CKN 480/01, LEX nr 137619). Na gruncie niniejszej sprawy działania podejmowane przez Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie miały umocowanie zarówno w przepisach kodeksu karnego wykonawczego tj. art. 73 § 1, art. 102, art. 104., art. 110a, jak i wydanego na jego podstawie tj. art. 73 § 2 k.k.w. zarządzenia nr 11/2009 z dnia 16 marca 2009 roku w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego Zakładu Karnego w Tarnowie. Działania strony pozwanej pozbawione były zatem elementu bezprawności. Dotyczy to zarówno decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie o odebrania powodowi czajnika elektrycznego i grzałki na skutek naruszenia przez niego zasad porządku wewnętrznego obowiązującego w Zakładzie Karnym w postaci podgrzewania wody przeznaczonej do prania i pozostawienia odkręconej wody w kranie znajdującym się w celi, jak również zapewnienia osadzonym, w tym powodowi odpowiedniego dostępu do ciepłej wody oraz wyżywienia. Strona pozwana obaliła zatem domniemanie bezprawności zawarte w art. 24 § 1 k.c. poprzez powołanie odpowiednich przepisów prawnych w oparciu o które podejmowała stosowne działania wobec powoda. Jej działania mieściły się zatem w ramach prawnych wyznaczonych przez wskazane przepisy i w związku z tym nie mogą być ocenione w konsekwencji jako naruszające dobra osobiste powoda. Wymaga podkreślenia, że powód odmiennie oceniający działania strony pozwanej oraz rygory, jakim podlega osoba wobec której realizowana jest kara pozbawienia wolności traci z pola widzenia przyczyny z powodu, których taka kara jest wobec niego wykonywana oraz charakter tej kary, która ze swej natury związana jest z określonymi uciążliwościami, które dotyczą również sfer życia powoda, na które skarżył się on inicjując niniejsze postępowanie. Niezasadny jest zarzut powoda naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. W świetle bowiem reguł służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów tj. reguł logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów należało, jak uczynił to Sąd I instancji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przychylić do stanowiska zaprezentowanego w sprawie przez stronę pozwaną. Wnioski
--- STRONA 10 ---
dowodowe, jakie zaoferował powód, w tym dotyczące przesłuchania stosownych świadków właściwie zostały nie uwzględnione przez Sąd I instancji, były bowiem nieprzydatne, dotyczyły okoliczności bezspornych tj. odebrania powodowi czajnika elektrycznego oraz grzałki elektrycznej oraz skutków tej decyzji. Także wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wpływu decyzji odebrania ww. przedmiotów na jego życie i zdrowie był zbędny z uwagi na to, iż u powoda nie zdiagnozowano, mimo, iż często, jak sam wskazuje korzystał z więziennej służby zdrowia, negatywnego wpływu braku dostępu do ciepłej wody oraz diety bezmięsnej na jego stan zdrowia. Należy zatem uznać, że twierdzenia powoda w tym zakresie są gołosłowne i stanowią jego indywidualną ocenę swojego obecnego stanu zdrowia i samopoczucia. Sąd Okręgowy nie naruszył także art. 328 § 2 k.p.c., wbrew twierdzeniom powoda uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, jakimi powinno charakteryzować się uzasadnienie orzeczenia sądowego, w tym wskazuje na przyczyny nie uwzględnienia wniosków dowodowych powoda oraz jego twierdzeń dotyczących bezprawności w działaniu strony pozwanej. Za nietrafny należy uznać zarzut powoda naruszenia § 2 pkt 3 w zw § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez. Sąd I instancji prawidłowo ocenił nakład pracy pełnomocnika z urzędu powoda kierując się dyrektywą zawartą w § 2 ust. 1 przywołanego orzeczenia, który stanowi, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Posłużył się też przesłankami wyartykułowanymi w § 3 tego rozporządzenia określając wynagrodzenie pełnomocnika powoda z urzędu na poziomie poniżej wskazanych w tym rozporządzeniu stawek minimalnych. W związku z tym należy uznać, że wynagrodzenie pełnomocnika powoda nie zostało, wbrew jego odmiennej ocenie, zaniżone. Również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. polegający na obciążeniu powoda kosztami postępowania w sytuacji, gdy uprzednio zwolniony on został od ponoszenia kosztów postępowania. Przede wszystkim należy podkreślić, że powód przegrał sprawę. Sąd zdecydował się jednak posłużyć się wobec niego stosowaną w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasadę wyrażoną w art. 102 k.p.c. i zasądził od niego tylko część kosztów procesu uznając, że w realiach niniejszej sprawy ma miejsce szczególnie uzasadniony
--- STRONA 11 ---
przypadek uzasadniający nie obciążanie powoda pełnymi kosztami postępowania. Należy podkreślić, że sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak to, w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (por. wyrok SN z dn. 19.05.2006 r., III CK 221/05, LEX nr 439151). Sąd Okręgowy właściwe określił zakres obciążenia powoda kosztami przegranego procesu uznając, że będzie on w stanie w przyszłości koszty te uiścić a fakt, iż przebywa w zakładzie karnym na skutek popełnieni przestępstwa nie może automatycznie stanowić przesłanki uznania, iż zasługuje na całkowite odstąpienie od obciążania go kosztami procesu. Twierdzenia powoda, że został zwolniony od kosztów sądowych co, w jego ocenie, powinno także skutkować nie obciążaniem go kosztami procesu w kontekście przywołanego także przez Sąd I instancji zapisu art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi – są nietrafne. Wobec powyższego należało uznać, że argumentacja zaprezentowana przez powoda w złożonej przez niego apelacji jest nieprzekonująca i niewystarczająca, aby stanowić skuteczną podstawę do dokonania ingerencji w treść orzeczenia Sądu I instancji. Dlatego Sąd Apelacyjny w Krakowie w pkt 1 wyroku działając na zasadzie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda. W pkt 2 orzeczenia na podstawie § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznał wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu uwzględniając charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika. W pkt 3 w oparciu o art. 102 k.p.c. zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej koszty postępowania apelacyjnego uznając, że powód w sytuacji w jakiej się obecnie znajduje tj. odbywania kary pozbawienia, będzie w stanie zasądzoną kwotę uiścić.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział#I ACa 1124/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krak#art. 102 pkt 1 k.k.w.#art. 148 § 1 k.k.#art. 13 k.k.#art. 445 § 1 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 110a k.k.w.#art. 73 § 2 k.k.w.#art. 104 k.k.w.#art. 102 k.p.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 328 § 2 k.p.c.#art. 108 ustawy#art. 385 k.p.c.