Postanowienie I ACa 112/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krak

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 112/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek (spr.) Sędziowie: SSA Paweł Rygiel SSA Zbigniew Ducki Protokolant: sekr.sądowy Marta Matys po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2015 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M N przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w T o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt I C 213/14 oraz zażalenia powoda zawartego w apelacji na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 opisanego wyżej wyroku 1. odrzuca zażalenie; 2. oddala apelację; 3. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie na --- STRONA 2 --- rzecz adwokata … kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych 60/100), w tym 27,60 zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym; 4. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. --- STRONA 3 --- Sygn. akt I A Ca 112/15 Uzasadnienie Powód M N w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w T domagał się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 70 600 zł na swoją rzecz tytułem zadośćuczynienia za doznana krzywdę wskutek naruszenia jego dóbr osobistych oraz kwoty 70 600 zł na cel społeczny tj. na rzecz Fundacji … w siedzibą w Ł. Strona pozwana Skarb Państwa - Zakład Karny w T , reprezentowana przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania wedle norm przepisanych na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w T oddalił powództwo, zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej koszty procesu oraz przyznał adwokatowi ustanowionemu w sprawie na podstawie postanowienia sądowego wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, ze powód przebywał w Zakładzie Karnym w T od dnia 27 listopada 2011 roku do 20 lutego 2012 roku, a następnie od dnia 14 marca 2012 roku do 5 września 2012 roku oraz od dnia 17 października 2012 roku do 8 stycznia 2014 roku. Powód umieszczony został w pawilonie A Zakładu Karnego i przebywał w celach Oddziału I i IV. W okresie osadzenia powód nie przebywał w warunkach przeludnienia, we wszystkich celach, w których został umieszczony powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła ponad 3 m 2 . Względem powoda nie były wydawane decyzje o osadzeniu w warunkach przeludnienia tj. w celach, w których powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła poniżej 3 m 2 . Zakład Karny w T znajduje się w budynku przy ul. …. Budynek został wybudowany na początku XX wieku. Cele mieszkalne są wyposażone w środki higieniczne i sprzęt kwaterunkowy zapewniający zarówno indywidualne miejsce do spania - łóżko, jak też miejsce do spożywania posiłków. Wyposażenie kwaterunkowe odpowiada normom wyposażenia w sprzęt na ustalonych na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r, w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W celach mieszkalnych znajduje się wyodrębniony, zabudowany kącik sanitarny z drzwiami, W celach nie ma --- STRONA 4 --- ciepłej wody, ale jest bieżąca woda chłodna. Raz w tygodniu zapewnia się skazanym ciepłą kąpiel. Dla poprawy racjonalności wydatkowania środków budżetowych zastosowano czasowe układy sterowania instalacjami wody w łaźniach. Kąpiel w łaźni składa się z trzech tur ok. 60 - sekundowych, w których puszczana jest ciepła woda, rozdzielanych przerwami. Na jedną celę może być stosowany jeden czajnik elektryczny, ponadto każdy osadzony może posiadać jedną grzałkę elektryczną. Powód podczas pobytu w jednostce penitencjarnej w Tarnowie korzystał z czajnika. Ze względów bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz względów oszczędnościowych w godzinach dopołudniowych (od godz. 8 do 14) oraz w porze nocnej (od godz. 22:30 do 5:30) w jednostce wyłączany jest dopływ prądu do gniazdek. W celach nie jest wyłączane oświetlenie. Cele są wyposażone w odpowiednie oświetlenie jarzeniowe i żarowe wykonane zgodnie z projektem instalacji elektrycznej. Ze względu na warunki architektoniczne budynku pomieszczania w których przebywają osadzeni, jak też funkcjonariusze, nie są wyposażone w instalację wentylacyjną. Wymiana powietrza odbywa się poprzez mikrowentylację w oknach, a przede wszystkim poprzez wietrzenie okienne podczas pobytu skazanych poza celą. Więźniowie są informowanie o konieczności wentylacji. Ponadto umożliwia się osadzonym dodatkowe wietrzenie cel poprzez otwarcie drzwi na czas 30 minut. W miarę posiadanych środków finansowych Zakład Karny prowadzi remonty. W 2014 roku jednostka penitencjarna otrzymała środki na doprowadzenie ciepłej wody do cel mieszkalnych w pawilonie A i do końca tego roku to zadanie inwestycyjne ma zostać wykonane. Więźniowie mają możliwość spędzania czasu poza celą, jest m.in. świetlica z której mogą korzystać osadzeni, zapewniony jest w niej dostęp do prasy - wybranych wydawnictw, odbywają się w niej także zajęcia kulturalno - oświatowe. Zakaz uczęszczania do świetlicy jest stosowany jako kara dyscyplinarna. Powód korzystał zez świetlicy jeden do dwóch razy w tygodniu po godzinie. Co miesiąc powód, jak i pozostali osadzeni, otrzymywali środki czystości, w tym m.in. mydło, papier toaletowy, maszynkę do golenia, pastę do mycia zębów, płyn do mycia naczyń, proszek do prania. Powód korzystał z dostarczanych przez Zakłada Karny środków czystości, otrzymywał w tym zakresie również niewielką pomoc od osób spoza jednostki. Trzy razy dziennie powód otrzymywał posiłek, w tym jeden ciepły. Wszyscy w Zakładzie Karnym dostają jednakowe środki czystości i takie same porcje żywieniowe, nie różnią się one także ilościowo i jakościowo od racji w pozostałych placówkach penitencjarnych w kraju. Powód przez okres ok. 7 miesięcy osadzony był w jednej celi z G P, nie była to osoba agresywna, nie dochodziło między nimi do konfliktów. Osadzony, który następnie przebywał z powodem w celi nie był osobą skazaną za przestępstwo o charakterze seksualnym. Powód podczas --- STRONA 5 --- odbywania kary pozbawienia wolności miał zapewnioną opiekę medyczną W Zakładzie Karnym w T na stałe zatrudniona jest pielęgniarka i lekarz. Są wyznaczone dni kiedy skazani mogą zgłaszać się do lekarza. Osadzeni mogli korzystać z pomocy lekarza z ambulatorium raz w tygodniu, obowiązują wcześniejsze zapisy. Oprócz lekarza internisty w Zakładzie Karnym zatrudnieni są lekarze innych specjalności. Powód leczył się m.in. u lekarza laryngologa, specjalista zastosował u niego leczenie antybiotykiem, korzystał także z pomocy stomatologa oraz regularnie uczęszczał do lekarza psychiatry. Powód został także skierowany na Oddział obserwacji psychiatrycznej do Szpitala AŚ w K , gdzie przebywał od 20 lutego 2012 roku do dnia 13 marca 2012 roku. Powód miał problemy z zaśnięciem, a także z oddychaniem. Trudności oddechowe pojawiły się u niego już w wieku 21 lat, po zakończeniu służby wojskowej. Podczas osadzenia w Zakładzie Karnym w T powodowi wykonano dwukrotnie badanie radiologiczne klatki piersiowej oraz badania krwi. Wyniki badań nie ujawniły żadnych nieprawidłowości. Powód miał przepisywane środki farmakologiczne, w tym regularnie od lekarza psychiatry, był objęty w Zakładzie Karnym w T stałą opieka psychiatryczną. Na tej podstawie faktycznej uznał Sąd Okręgowy, że brak jest podstaw dla uwzględnienia powództwa, skoro w trakcie pobytu powoda w Zakładzie Karnym w T nie doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego. W szczególności dokumentacja medyczna powoda nie potwierdza zaniedbań w procesie leczenia powoda. Także pomimo, że warunki więzienne nie były idealne, to jednakże nie były rażąco nieludzkie jak wskazuje powód. W pierwszym rzędzie powód nie przebywał w Zakładzie Karnym w warunkach przeludnienia, zazwyczaj umieszczany był w celach dwuosobowych, tylko parę dni przebywał w celach o większej pojemności. Każda cela posiada odpowiednie otwory okienne, co przyznał powód, pozwalające na stosowne wietrzenie cel. Fakt wyposażenia każdej celi w otwierające się okno, pozwala uznać za słuszne twierdzenie strony pozwanej, iż w celi istniała możliwość właściwej cyrkulacji powietrza przy regularnym jej wietrzeniu. Nie bez znaczenia pozostaje więc okoliczność, iż warunki higieniczne w celach w dużym stopniu zależały od samych skazanych, gdyż to oni mieli obowiązek wietrzyć cele, dbać o czystość i porządek w celi. Zwrócił Sąd Okręgowy uwagę, iż Zakład Karny poddawany jest cyklicznym kontrolom stosownych służb jak Sanepid, czy służby nadzoru budowlanego, a ponadto sędziego --- STRONA 6 --- penitencjarnego. Powód nie wskazał, aby którakolwiek z kontroli wskazywała na nieprawidłowości w zapewnieniu więźniom prawidłowych warunków bytowania. Władze pozwanego od szeregu lat podejmowały działania zmierzające do poprawy warunków bytowych skazanych poprzez remonty cel, a w tym roku dzięki uzyskaniu środków finansowych podjęto się realizacji inwestycji w postaci doprowadzenie ciepłej wody do każdej celi. A zatem nie można stronie pozwanej postawić zarzutu, iż celowo narażała skazanych na przebywanie w złych warunkach higienicznych i represjonowała ich w ten sposób. Jest to bowiem związane z faktem, iż budynek Zakładu Karnego w T jest budynkiem pochodzącym z początku XX wieku, który wymaga sukcesywnych remontów i modernizacji a te - jak wykazano - są stopniowo wykonywane i warunki bytowe ulegają poprawie. Wyposażenie cel zgodnie było z normami przewidzianymi Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 186, poz. 1820). Nie doszło również do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności ( Dz. U. Nr 152 poz. 1493). Fakt braku wentylacji grawitacyjnej w celach, przy jednoczesnym uwzględnieniu, iż każdy skazany dysponował własnym łóżkiem w celi, miał zapewnione regulaminowe sprzęty, w tym też możliwość posiadania dodatkowych urządzeń, miał dostęp do bieżącej wody, do gwarantującego intymność kącika sanitarnego, dostęp do świeżego powietrza przez nowe okna, właściwe oświetlenie, otrzymywał środki higieniczne i sanitarne, nie może przesądzać o tym, iż została naruszona godność osobista powoda na skutek niewłaściwych warunków bytowych i higienicznych. Ponadto Sąd przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Tarnowie na rzecz adwokata … kwotę 295,20 zł tj. kwotę 240 zł powiększoną o podatek VAT - tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi pomocy prawnej z urzędu. Wynagrodzenie stanowi dwukrotność stawki minimalnej za czynności adwokata ustalonej zgodnie z § 11 ust 1 pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t), W ocenie Sądu I instancji przyznanie wynagrodzenia w podwójnej wysokości, odpowiadał obiektywnemu nakładowi pracy pełnomocnika powoda. Apelacje od wyroku złożył powód oraz w imieniu własnym pełnomocnik powoda ustanowiony w sprawie z urzędu zaskarżając wyrok w całości. --- STRONA 7 --- Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez niezasadne stwierdzenie, ze okoliczności ujawnione w toku postępowania oraz przeprowadzone dowody zaprzeczyły twierdzeniom powoda o naruszeniu prawa przez niezapewnienie odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności, podczas gdy z przeprowadzonych dowodów wynika, że warunki odbywania kary pozbawienia wolności nie odpowiadają normom prawnym; a w szczególności, że powód przebywał w celach wieloosobowych z osadzonymi nie podlegającymi tożsamej kwalifikacji penitencjarnej, ze wadliwe oświetlenie wywoływało u powoda ból oczu, że brak właściwej wentylacji powodował smród a na ścianach występowało zagrzybienie, powód nie miał zapewnionego dostępu do prasy, nie mógł utrzymać właściwej higieny, nie wolno było powodowi prać odzieży i używać czajnika elektrycznego, zaś opieka medyczna była niedostateczna, gdyż udzielana powodowi pomoc nie była efektywna, nadto powód był szykanowany przez funkcjonariuszy; - naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez poprzez ustalenie okoliczności faktycznych na podstawie wyłącznie dowodów zaoferowanych przez stronę pozwaną bez dokładnej analizy i rozważenia co do wiarygodności wszystkich dowodów wnioskowanych przez powoda; - bezzasadne pominięcie dowodów z opinii biegłych dla ustalenia uszczerbku na zdrowiu powoda, z oględzin cel mieszkalnych oraz z zeznań funkcjonariuszy, których danych osobowych powód nie zna, a których zachowanie świadczyło o naruszeniu godności powoda; - naruszenie art.98 § 3 i 4 k.p.c. a nadto § 11 ust 1 pkt 25 w zw. z § 6 pkt.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t). Na tej podstawie domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa i obciążenia pozwanej kosztami procesu ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego. --- STRONA 8 --- Sąd Apelacyjny zważył; apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności identyfikacji prawnej podlega środek prawny złożony w sprawie przez wyjaśnienie czy jest nim (jak to oczekuje jej autor) jedynie apelacja, czy też doszło do kumulacji w jednym piśmie (zatytułowanym apelacja) dwóch środków zaskarżenia w postaci apelacji i zażalenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego w opisanym piśmie doszło do takiej kumulacji, skoro w postępowaniu cywilnym pełnomocnikowi z urzędu przysługuje autonomiczne zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (uchwała SN z dnia 8 marca 2012, III CZP 2/12, OSNC 2012, nr 10, poz. 115). Nie poszerzając zatem ponad potrzebę rozważań w tej kwestii należy zauważyć, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony powodowi (do rąk jego pełnomocnika ) w dniu 8 grudnia 2014r.(k 237 akt), zaś pismo procesowe zawierające powyższe zażalenie złożone zostało w dniu 22 grudnia 2014r (k.238 akt). Konfrontując obie daty nie sposób nie zauważyć, że zawarte w apelacji zażalenie złożone zostało z uchybieniem tygodniowego terminu o jakim mowa w art. 394 § 2 k.p.c., co w świetle art. 373 k.p.c. usprawiedliwia jego odrzucenie o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku. Przechodząc do oceny istoty sporu wskazać należy, ze w świetle orzecznictwa międzynarodowych organów ochrony prawnej, traktowanie nieludzkie to złe traktowanie, które jest: zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez dłuższy czas i spowodowało u ofiary obrażenia ciała albo intensywne cierpienie fizyczne w przepełnionych celach, w warunkach uwłaczających ludzkiej godności. Cierpienie i poniżenie muszą przy tym wykraczać poza nieunikniony ich element związany z daną formą, zgodnego z prawem, traktowania lub karania. Najczęściej zwracano uwagę na: złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, permanentną niemożliwość zaspokojenia potrzeby snu spowodowaną niewystarczającą liczbą łóżek, jak i nieustannie zapalonym światłem czy panującym hałasem, niedostateczne oświetlenie uniemożliwiające czytanie, złą wentylację cel, szczególnie uciążliwą dla osób niepalących osadzonych z palącymi, warunki prowadzące do rozprzestrzeniania się chorób bądź brak możliwości leczenia (por. orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przytoczone i przeanalizowane w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2008 r., SK 25/07, OTK-A 2008, Nr 4, poz. 62 oraz w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 października 2011 r., III CZP 25/11, OSNC 2012, Nr 2, poz. 15). W art. 41 ust. 4 Konstytucji ustawodawca przyjął, że każdy pozbawiony wolności ma prawo do --- STRONA 9 --- traktowania go w sposób humanitarny. Traktowanie "humanitarne" w rozumieniu tego przepisu to takie, które pozwala na zaspokojenie minimalnych potrzeb każdego człowieka, z uwzględnieniem przeciętnego poziomu życia w danym społeczeństwie (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2008 r., SK 25/07, OTK-A 2008, Nr 4, poz. 62). Stopień rozwoju i zamożności społeczeństwa decyduje zatem o tym, na jakim poziomie jest ono zdolne zaspokoić potrzeby osób, wobec których wykonywana jest kara pozbawienia wolności. Także art. 1 k.k.w. stanowi, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego oraz że zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Podstawowe warunki, w jakich skazany ma odbywać karę pozbawienia wolności, co do m.in. powierzchni celi mieszkalnej przypadającej na skazanego, określa art. 110 k.k.w. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 6 grudnia 2009 r. (na podstawie ustawy z 9 października 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy, Dz. U. Nr 190, poz. 1475), przewiduje, że powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 oraz określa warunki, jakim muszą odpowiadać cele. W tym kontekście trzeba przyznać apelującemu, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne są nader ogólne, tym niemniej nie budzi też wątpliwości, że takowa treść ustaleń stanowi efekt równie ogólnikowych twierdzeń pozwu, które powód jedynie potwierdził w swym przesłuchaniu, a i zeznania słuchanych świadków posiadają ogólną treść. Z kolei z porównania danych zawartych w dokumentach dołączonych do akt sprawy (przegladarka historii rozmieszczenia i wykaz pomieszczeń k.58 i 59 akt) wynika jedynie to, że miały miejsce wypadki w których powód przebywała w celach powyżej dwuosobowych, lecz nie wynika, by przebywał tam z osobami podlegającymi odrębnej kwalifikacji penitencjarnej albo by naruszone zostały wobec powoda normy powierzchniowe. W każdym bowiem z analizowanych przypadków zachowana była powierzchnia minimalna, zaś w faktu pobytu z celach mieszkalnych z osobami zagrażającymi dobru powoda nie potwierdza żaden ze słuchanych w sprawie świadków. W tym kontekście za prawidłową uznać należy ocenę Sądu I instancji o gołosłowności niewiarygodności tej części zeznań powoda, w których twierdził, że jego sytuacja bytowa w opisanym zakładzie karnym była szczególnie uciążliwa. Jak to wskazano wyżej warunki pobytowe w celach mieszkalnych były równe dla wszystkich osadzonych, zaś przeprowadzone w zakładzie kontrole nie potwierdzały niegodziwego standardu obiektu dla realizacji celu penitencjarnego. Samo oczekiwanie ze strony powoda wyższego standardu pomieszczeń nie usprawiedliwia roszczeń powoda, gdy się zważy iż ten odpowiadał określonym normom, zaś nadzór penitencjarny nie stwierdził podstaw dla --- STRONA 10 --- przyjęcia by pobyt wszystkich osadzonych w opisanym miejscu nie odpowiadał minimalnym wymogom. Sąd pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowych ustaleń faktycznych , które Sąd drugiej instancji przyjmuje za własne. Wbrew stanowisku powoda przeprowadzona przez Sąd Okręgowy ocena zgromadzonego materiału dowodowego , której dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku spełnia wymagania stawiane przez przepis art. 233 § 1 k.p.c. W konsekwencji nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c, skoro Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił motywy odmowy uznania za wiarygodne części zeznań powoda , powołując się na informacje zawarte w konkretnych dokumentach przedstawionych przez stronę pozwaną , a które w sposób oczywisty przeczyły rzeczywistości przedstawionej przez powoda w tychże zeznaniach. Ponadto wyjaśnił przyczyny oddalenia zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych. Nadto na rozprawie z dnia 5 listopada 2014r. Sąd Okręgowy oddalił wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy czy określonych także apelacja wywiadów. Z kolei brak zastrzeżenia ze strony powoda w trybie art. 162 k.p.c. co do oddalonych wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych i przeprowadzenia stosownych wywiadów, pozbawia go na obecnym etapie postępowania możności przeprowadzenia tych dowodów . Za utrwalony uznać należy pogląd, że cel art. 162 k.p.c. byłby trudny do osiągnięcia przy założeniu, że strona, która we właściwym czasie nie zgłosiła odpowiedniego zastrzeżenia, może powoływać się na rzekome uchybienia procesowe sądu pierwszej instancji dopiero po raz pierwszy w środku zaskarżenia. Strona nie może zatem skutecznie zarzucać w apelacji uchybienia przez sąd pierwszej instancji przepisom postępowania, dotyczącego oddalenia wniosków dowodowych, jeżeli nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie. Innymi słowy strona nie może skutecznie zarzucać w apelacji uchybienia przez sąd przepisom postępowania, dotyczącego wydania postanowienia oddalającego wnioski o przeprowadzenie dowodów, jeżeli w trybie art. 162 k.p.c. nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie. W konsekwencji wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodów wnioskowanych apelacją uznać należy za prawnie bezskuteczne. Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę na ani w pozwie, ani w toku procesu przed Sądem Okręgowym, powód nie wskazał kiedy i w jakich okolicznościach nie uzyskał pomocy medycznej, zaś z dokumentacji medycznej wynika, że leczenie powoda odbywało się w sposób rzetelny i zgodny ze sztuką lekarską. Podnoszenie w apelacji, że opieka medyczna była niewłaściwa bez sprecyzowania konkretnych zarzutów w tym zakresie, nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącego --- STRONA 11 --- rezultatu. Ponadto zeznania powoda potwierdzają, że jego leczenie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz pozbawiony uchybień w sztuce lekarskiej, a jedynie w ocenie powoda stan zdrowia miast ulec polepszeniu pogorszył się. Uwzględniając zatem, że celem dowodu z opinii biegłego nie jest ustalanie faktów związanych z leczeniem, lecz ocena konkretnych faktów przez pryzmat wiedzy specjalnej, to i z przyczyn merytorycznych wnioski powoda nie są zasadne. Podobnie ocenić należy zaniechanie przeprowadzenia opisanych apelacją wywiadów. Pozostawiając na uboczu, ze o ile zachowanie funkcjonariuszy było godzącym w dobra osobiste powoda, to okoliczność ta sama w sobie nie usprawiedliwia legitymacji biernej pozwanego Skarbu Państwa, dla którego odpowiedzialności konieczne byłoby wykazanie, że osoby związane z nadzorem nad pracą tych osób wiedziały o takim nagannym zachowaniu i je tolerowały. Dowodów a i konkretnych twierdzeń w tym zakresie brak, co posiada o tyle znaczenie, że jak ma wynikać z twierdzeń powoda zachowanie takie nie miało charakteru powszechnego w tym znaczeniu by dotyczyło wszystkich funkcjonariuszy. Ustawowe ograniczenia praw i wolności osób odbywających karę pozbawienia wolności zamieszczone są między innymi w k.k.w., regulującym zasady i sposób wykonywania orzeczonych przez sądy kar. Przepisy art. 102, art. 110a, art. 135 k.k.w. określają prawa i obowiązku osób odbywających karę pozbawienia wolności oraz regulują uprawnienia i obowiązki funkcjonariuszy zakładów karnych w zakresie nadzoru nad prawidłowym wykonaniem tej kary oraz ochrony porządku i bezpieczeństwa. Jednocześnie w przepisach 137-141 k.k.w. przewidziano określone nagrody za dobre zachowanie, zaś w art. 142-148 k.k.w. kary dyscyplinarne, regulując także zasady postępowania dyscyplinarnego. Przepisy kkw przewidują też szczególną drogę dochodzenia przez skazanych odbywających karę pozbawienia wolności ochrony ich praw naruszonych lub zagrożonych działaniami funkcjonariuszy więziennych. Zgodnie z art. 7 i art. 34 k.k.w. skazany może zaskarżyć do sędziego penitencjarnego oraz do sądu penitencjarnego decyzje wydawane przez funkcjonariuszy z powodu ich niezgodności z prawem, jak również zaskarżyć wymierzenie kary dyscyplinarnej (art. 148 § 1 k.k.w.). W tym szczególnym trybie następuje zatem stwierdzenie, czy decyzja oraz działania i zaniechania funkcjonariusza służby więziennej ograniczające prawa osoby osadzonej były zgodne z prawem czy bezprawne. W tym trybie następuje także badanie merytorycznej zasadności takich decyzji (działań), które wydawane są w celu zapewnienia bezpieczeństwa i realizacji zadań wychowawczo - resocjalizacyjnych ciążących na administracji zakładu karnego. --- STRONA 12 --- Z tych względów, jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r. IV CSK 276/11 (niepubl.), sąd cywilny w procesie o naruszenie dóbr osobistych skazanego nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia (np. dostępu do prasy czy innych dóbr oświatowo kulturalnych) działał zgodnie z prawem czy bezprawnie, jak również czy zastosowanie wobec skazanego kary dyscyplinarnej było uzasadnione i zgodne z prawem czy bezprawne. Do oceny tej uprawniony jest jedynie sędzia lub sąd penitencjarny w sytuacji odwołania się skazanego od takich decyzji lub podjęcia działania z urzędu. Dopuszczenie badanie tych kwestii przez sąd cywilny w sprawie o naruszenie dóbr osobistych skazanego oznaczałoby nie tylko dopuszczenie dwutorowości postępowania sądowego w zakresie nadzoru nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności, lecz także prowadziłoby w konsekwencji do faktycznego pozbawienia znaczenia przyjętego przez ustawodawcę trybu postępowania i oddziaływania sędziego i sądu penitencjarnego na skazanego w zakładzie karnym. Zwrócenie uwagi na powyższe rozwiązania prawne posiada o tyle znaczenie, ze podnoszone przez powoda przypadki pozbawienia go dostępu do określonych dóbr pomimo tego, że inni osadzeni je otrzymywali wymagałoby wykazania odpowiednimi środkami dowodowymi. A takich dowodów w sprawie brak, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Z kolei opóźnienia w dostarczeniu bieżącej prasy czy ograniczenia w zakresie dostępu do ciepłej wody, właściwego oświetlenia, możliwości bieżącego prania odzieży, a nawet otrzymywania środków higieny czy niedostatki wentylacji nie miały cech szykany ze strony pozwanej wobec powoda i podyktowane były określoną przez Sąd I instancji sytuacją finansową placówki, która mimo krytycznej oceny ze strony powoda podejmowała w opisanym okresie działania zmierzające do poprawy warunków bytowych osadzonych, zaś przeprowadzone w placówce kontrole nie stwierdzały uchybień, które nakazywałyby zamknięcie opisanego zakładu karnego. Także uważna lektura motywów zaskarżonego orzeczenia nie potwierdza trafności zarzutu o niewłaściwej ocenie materiału dowodowego przeprowadzonego przez sąd I instancji. Oceniając ów materiał dowodowy nie sposób także nie zauważyć, ze z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynika, że w Zakładzie Karnym w T obowiązują zasady pobytu osadzonych zbliżone do ośrodka półotwartego, skoro więźniowie zachowana mieli możność odwiedzania się w celach. Dodatkowo okresowe zmiany w planach rozmieszczenia więźniów zapewniały możność zapewnienia im proporcjonalnie podobnych warunków pobytowych. Reasumując powyższe należy uznać, że poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń, co do --- STRONA 13 --- warunków bytowych panujących w jednostce penitencjarnych oraz sprawowania opieki zdrowotnej, nie zakwestionowano skutecznie w apelacji, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego w niniejszym postępowaniu powoda. Prawidłowa jest także ocena Sądu Okręgowego, iż pozwany swym zachowaniem wobec powoda nie naruszył żadnego dobra osobistego powoda i swym zachowaniem nie wyrządził mu szkody. Samo zaś osadzenie powoda w warunkach zakładu karnego w ramach kary pozbawienia wolności na podstawie orzeczenia sądu nie jest bezprawne. Już tylko z tej przyczyny wyrok jest prawidłowy a apelacja podlega oddaleniu. Przechodząc do oceny wniosków procesowych o przyznanie kosztów wskazać należy, że te znajdują swoje oparcie w art. 98 k.p.c. , skoro stroną wygrywająca to postępowanie jest strona pozwana, a brak jest w sprawie okoliczności pozwalających uznać istnienie szczególnych okoliczności, który z przesłanek słusznościowych usprawiedliwiałyby inne rozstrzygnięcie. Z kolei rozstrzygając o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu uwzględnić należy wskazywaną przez Sąd I instancji regulację zawartą w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, a w szczególności § 11 ust.1 pkt. 25 przewidujący stawkę 120 zł (jako podstawową) dla wynagrodzenia należnego adwokatowi za udział w sprawie o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania. Możliwość kumulowania roszczeń z art. 448 k.c. dla kompensowania krzywdy, wynika z podobieństwa funkcji, realizowanej za pomocą identycznego narzędzia (zapłata). Należy jednak zwrócić uwagę, że jeżeli pokrzywdzony żąda świadczenia na cel społeczny, to satysfakcja, jaka kompensuje wyrządzoną mu krzywdę, ma swoje szczególne źródło w sposobie wsparcia majątkowego, udzielonego realizacji wskazanego celu społecznego: wsparcia udziela pokrzywdzony, ale bezpośrednio obciąża ono odpowiedzialnego za krzywdę. Nie zmienia to zatem istoty sprawy, która łączy się z oceną kwestii zasadności takiego roszczenia w aspekcie takim jak i zadośćuczynienie czy odszkodowanie. Podobieństwo zatem obu instytucji wyklucza stosowanie innego miernika dla ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia z tytułu tak skumulowanego roszczenia procesowego. Mając to wszystko na uwadze orzekł Sąd Apelacyjny jak w wyroku na podstawie wskazanych przepisów oraz art.385 k.p.c.