Postanowienie I ACa 1096/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 1096/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Ewa Tkocz Sędziowie : SA Piotr Wójtowicz SO del. Tomasz Ślęzak (spr.) Protokolant : Justyna Wnuk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa B. K. przeciwko A. G. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I C 540/11, oddala apelację. I ACa 1096/11 UZASADNIENIE Powód B. K. w pozwie skierowanym przeciwko A. G. domagał się ochrony dóbr osobistych, a w jej ramach przeprosin w formie pisemnej umieszczonych w aktach prokuratorskich i zadośćuczynienia w kwocie 5 000 zł. Z uzasadnienia pozwu wynika, że do sprawy o sygn. akt 2 Ds 1169/10 Prokuratury Rejonowej w K. wpłynęło pismo z 13 stycznia 2011 roku Dyrektora NZOZ w C. przy ul (...), D. G., do którego to pisma dołączono kopię pisma pozwanej zatrudnionej w tym zakładzie jako psycholog kliniczny. Pismo to zawiera, zdaniem powoda, treści godzące w jego --- STRONA 2 --- dobre imię, przedstawiając go w złym niekorzystnym świetle, pomawia go o czyny, których się nie dopuścił. Ponadto na potrzeby śledztwa w sprawie o sygn. akt 4 Ds 1052/07 Prokuratury Rejonowej w C., w którym powód posiada status pokrzywdzonego, 16 października 2007 roku pozwana sporządziła opinię psychologiczną mimo braku powołania jej jako biegłej. W opinii, zdaniem powoda, pozwana podała nieprawdziwe informacje biograficzne i zawarła inne stwierdzenia godzące w jego dobre imię, poniżające w opinii czytających akta sprawy. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Podała, że 4 października 2007 roku została powołana jako biegły psycholog kliniczny przez Prokuraturę Rejonową w C. do udziału w przesłuchaniu pokrzywdzonego B. K. i do wydania opinii na podstawie udziału w przesłuchaniu i akt sprawy. Opinię sporządziła na podstawie danych z tych akt i danych z obserwacji B. K.. Nie była powołana do badania psychologicznego pozwanego. Potwierdziła napisanie listu do dyrektora NZOZ(...) w C. i to że odmówiła przyjęcia w poradni pozwanego z powodu wcześniejszego nękania jej psychicznego przez pozwanego, co polegało na przysyłaniu na adres domowy listów, przesyłek, książek, wydruków komputerowych, telefonach. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo. Sąd Okręgowy ustalił, że z zawiadomienia powoda toczyło się w Prokuraturze Rejonowej w C. postępowanie dotyczące złego prowadzenia sprawy przez policjantów i prokuratorów w sprawie dotyczącej odprowadzania ścieków (4 Ds. 1052/07). W sprawie tej wydane zostało w dniu 4 października 2007 r. postanowienie o zasięgnięciu opinii poprzez udział w przesłuchaniu powoda, występującego tam w roli pokrzywdzonego psychologa klinicznego A. G.. W postanowieniu prokurator zaznaczył co ma psycholog stwierdzić, jaki materiał udostępnić biegłej oraz to, że psycholog ma brać udział w przesłuchaniu. Pozwana wydala opinię w dniu 16 października 2007 roku. Po wydaniu opinii, jak to wynika ze stanowiska pozwanej oraz z dołączonych do odpowiedzi na pozew kserokopii listów zawierających podpisy wskazujące na to, że autorem jest B. K., powód nękał ją treściami w listach zawartymi. Powód nadto potwierdził, że dążył do spotkania z pozwaną w ramach wizyty w przychodni, aby ustalić motywy i powody tej opinii. Powód zapisał się do poradni, w której pracuje pozwana na dzień 20 kwietnia 2010 r. Pozwana w tej sytuacji napisała do Dyrektora Przychodni pismo z 15 kwietnia 2010 roku, z którego wynika, że nie przyjmie powoda podając motywy swej decyzji i wskazując, iż powód od dwóch lat ją nęka za wydanie opinii. Pismo pozwanej Dyrektor NZOZ przesłał do Prokuratury Rejonowej K. i zostało ono dołączone do akt sprawy. W oparciu o te ustalenia, Sąd Okręgowy uznał, cytując art. 23 i 24 kodeksu cywilnego, że brak w okolicznościach sprawy bezprawności czynu pozwanej, która działała w ramach porządku prawnego i nie mogło w związku z tym dojść do naruszenia dóbr osobistych powoda. W apelacji od tego wyroku powód, zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 23 i 24 k.c. przez ich błędne zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, że w sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, w związku z brakiem bezprawności działania pozwanej i brakiem odniesienia się do twierdzeń pozwanej zawartych w opinii z 16 października 2007 r., a także naruszenie przepisów prawa procesowego (bez ich wymienienia) polegające na braku ustaleń w przedmiocie wystąpienia naruszenia dóbr osobistych powoda i pominięcie dowodów przez niego wnioskowanych. W oparciu o te zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: --- STRONA 3 --- Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Roszczenie powoda, który domagał się od pozwanej przeprosin określonej treści i w określonej formie oraz zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku z opinią i listem sporządzonymi przez pozwaną, oparte jest na treści art. 23 i 24 k.c., ale także w związku z art. 448 k.c. Przepis art. 23 k.c. stanowi, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. W myśl przepisu art. 24 k.c. ten którego ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. W razie naruszenia dobra osobistego sąd na mocy art. 448 k.c. może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przesłankami tak zakreślonej odpowiedzialności są: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie oraz bezprawność działania sprawcy naruszenia. Spełnienie dwóch pierwszych przesłanek wykazać musi poszkodowany. Jego rzeczą jest więc przede wszystkim określić, w jakich swoich odczuciach, ewentualnie, w jakich konkretnie prawem przewidzianych dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem się sprawcy, oraz na czym polega naruszenie tej jego sfery przeżyć, a także okoliczności te udowodnić (art. 6 k.c. i art. 232 k.c.). Nie ulega wątpliwości, że powód, o ile wskazał jakie jego dobra osobiste, według niego, pozwana naruszyła, to nie udowodnił, że do naruszenia takiego doszło. Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutom apelacji odnoszącym się do naruszenia prawa procesowego, przeprowadził postępowanie dowodowe pozwalające na ocenę roszczenia powoda ( dowód z postanowienia zlecającego opinię i opinii wydanej przez pozwaną ) i wobec jasnych stanowisk stron w sprawie, było to postępowanie wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie wiadomo o jakie dowody chodzi skarżącemu w apelacji, których pominięcie zarzuca. W pozwie powód, w ramach załączników zawarł stwierdzenie „do przeprowadzenia dowód z przesłuchania w charakterze świadka Dyrektora NZOZ D. G.”. Innych wniosków dowodowych powód nie składał. Jeżeli zatem zarzut powyższy sprowadzał by się wyłącznie do braku przeprowadzenia tego dowodu, to stwierdzić należy, że, wobec niekwestionowanej treści listu pozwanej do potencjalnego świadka i jego roli w sprawie polegającej na, także nie budzącym wątpliwości, przesłaniu tego listu do prokuratury, brak przeprowadzenia tego dowodu, nie może zostać oceniony jako uchybienie procesowe. Zarzuty apelacji naruszenia prawa materialnego, oceniane przez pryzmat ich uzasadnienia w tejże apelacji, także nie mogły odnieść skutku. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że apelacja (jej uzasadnienie) wskazuje, w większości, na inne sformułowania opinii wydanej przez pozwaną, przypisując im walor twierdzeń naruszających dobra osobiste powoda. Apelujący pomija w całości fragment listu pozwanej do dyrektora placówki medycznej zacytowany w pozwie i wymienia tylko jedno sformułowanie opinii dotyczące jego wrogiego nastawienia do policji. Pozostałe sformułowania, w których apelacja upatruje naruszenia dóbr osobistych powoda, nie były objęte przedmiotem żądania pozwu i oceną pierwszoinstancyjną. Zbędne zatem, biorąc pod uwagę, że w postępowaniu apelacyjnym rozszerzenie żądania pozwu nie jest możliwe (art. 383 k.p.c.), jest odnoszenie się do tej argumentacji zawartej w apelacji. Co do okoliczności w których powód od początku upatruje naruszenia swoich dóbr osobistych w postaci naruszenia jego czci (dobrego imienia), jak wskazano wyżej, powód naruszenia tego nie udowodnił. Dowodem takim nie może być ani opinia pozwanej, wydana wszak na zlecenie prokuratury i mająca charakter wewnętrznego dokumentu na potrzeby prowadzonego postępowania, ani list pozwanej kierowany do dyrektora placówki medycznej, którego treść była uzasadniona okolicznościami związanymi ze sposobem zachowywania się powoda wobec pozwanej, która mogła obawiać się spotkania z nim. Niezależnie od tego racje ma Sąd pierwszej instancji wskazując, tyle tylko że powinno to nastąpić we właściwej kolejności, iż działaniom pozwanej w żadnym razie nie można przypisać cech bezprawności. --- STRONA 4 --- Pozwana działała wydając opinię, jak już wskazano, na podstawie zlecenia prokuratury, granic tego zlecenia nie przekroczyła, a list do swojego przełożonego był uzasadniony okolicznościami i nie zawierał treści naruszających dobra osobiste powoda. Z tych względów Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację.