Wyrok I ACa 105/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 105/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Struzik Sędziowie: SSA Anna Kowacz-Braun SSO Regina Kurek del. Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2012 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M W przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego w Nowym Sączu zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwie o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I C 1301/10 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda M W na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700zł ( dwa tysiące siedemset złotych) kosztów postępowania apelacyjnego; 3. przyznaje od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Nowym Sączu na rzecz Spółki Cywilnej C M G Kancelaria Prawnicza w Nowym Sączu --- STRONA 2 --- kwotę 3.321zł ( trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych), w tym 621zł podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. --- STRONA 3 --- Sygn. I Ca 105/12 UZASADNIENIE Powód M W domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w Nowym Sączu zadośćuczynienia w kwocie 200.000 zł, a nadto zasądzenia na rzecz Domu Dziecka w Jasieninie Brzeskim kwoty 10.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż warunki odbywania kary pozbawienia wolności w pozwanym Zakładzie Karnym w którym przebywał, nie spełniały podstawowych standardów wynikających z przepisów prawa. Znaczne przeludnienie cel, brak ich należytego wyposażenia - w tym w środki czystości, a nadto brak wydzielonych kącików sanitarnych, właściwej wentylacji oraz „ordynarne" zachowanie funkcjonariuszy pozwanej jednostki spowodowały, że odbywana przez powoda kara pozbawienia wolności stała się nieproporcjonalnie dolegliwa, a sam został poddany nieludzkiemu i niehumanitarnemu traktowaniu. Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w Nowym Sączu, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania . Pozwany podniósł, że powód w żaden sposób nie wykazał przesłanek jej odpowiedzialności, w szczególności nie wyjaśnił precyzyjnie charakteru swojego roszczenia. Odnosząc się do żądań pozwu wskazał że działanie administracji penitencjarnej mieściło się w ramach wyznaczonych przez obowiązujący porządek prawny. Pozwana zagwarantowała powodowi należytą przestrzeń, a w warunkach przeludnienia w okresie blisko trzech lat odbywania kary, powód przebywał przejściowo i krótkotrwale. Również w tym przypadku zastosowane zostały wszelkie procedury przewidziane przez prawo. Podniósł, że również warunki cel w jakich powód byt osadzony, nie pozwalają uznać jej działań za bezprawne. Powód miał bowiem zapewnione wszystkie prawa wynikające z obowiązujących w tym względzie przepisów. Cele mieszkalne wyposażone były w sprzęty niezbędne do normalnego funkcjonowania osadzonych i zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Również wentylacja w zakładzie była i jest sprawna, co potwierdzają wyniki okresowej kontroli przewodów kominowych. Wbrew twierdzeniom powoda, pozwana zapewniła powodowi odpowiednie warunki do utrzymywania higieny osobistej, o czym świadczą wyniki kontroli warunków osadzenia przeprowadzanych regularnie przez sędziego penitencjarnego. Także powód podczas pobytu w pozwanej jednostce nie składał żadnych skarg dotyczących --- STRONA 4 --- poprawy warunków bytowych, higienicznych czy sanitarnych, ani też nie formułował żadnych oczekiwań co do wyposażenia celi czy ilości środków czystości. Strona pozwana podniosła także zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 201 lr Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił powództwo; zasądził od powoda M W na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; przyznał ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Nowym Sączu na rzecz spółki cywilnej C M G Kancelaria Prawnicza 33-300 Nowy Sącz, ul. ….. kwotę 8 856,00 zł , w tym 1656,00 zł podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Rozstrzygniecie takie Sąd Okręgowy wydał po ustaleniu następującego stanu faktycznego : Powód M W przebywał w Zakładzie Karnym w Nowym Sączu w okresie od 25 lipca 2006 r. do 8 lipca 2009 r. W początkowym do 3 listopada 2006 r. powód przebywał w celi o nr 214 o powierzchni 19,30 m2 w której przebywało 6 osadzonych. Następnie do 11 stycznia 2007 r. powód osadzony był w celi 020 o powierzchni 27,21 n2, w której zamieszkiwało 10 osób, przy zaludnieniu 2,72 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę. Do 5 lipca 2007 r. powód osadzony został w celi nr 404 o powierzchni 24,01 m2, gdzie zamieszkiwało od 4 do 10 osób, w tym w okresie od stycznia 2007 r. do kwietnia 2007 r. zaludnienie celi kształtowało się w granicach 2,40-2,67 m2. Następnie, do 25 lipca 2007 r. powód przebywał w celi nr 209 o powierzchni 27 m2, gdzie przebywało okresowo od 4-6 osadzonych, kolejno zaś w celu o nr 403 o powierzchni 22,33 m2, gdzie przebywało 6-7 osób, a przejściowo - w okresie 25-26 lipca 2007 r., 3-8 sierpnia 2007 r. i 9-17 sierpnia 2007 r. - 8 osadzonych (przy zaludnieniu 2,79 m2), a następnie ponownie w celi nr 020 z 10 osadzonymi. W okresie od 21 sierpnia 2007 r. do 30 sierpnia 2007 r. powód przebywał samotnie w celi o nr 006 (o powierzchni 8,82 m2), a do 18 września 2007 r. w celi o nr 019 o powierzchni 12,42 m2 z 4 osadzonymi. W okresie do 9 października 2007 r. powód osadzony został w celi o nr 216 (o powierzchni 27,20 m2), przy czym w okresie od 20 września przebywał okresowo z 10-11 osadzonymi (zaludnienie w granicach 2,47-2,72 n2). Kolejno odbywał karę w celi nr 019 z 4 osobami, w okresie od 12 października 2037 r. do 26 października 2007 r. samotnie w celi o nr 6 o powierzchni 8,82 m2, zaś w okresie od 26 października 2007 r. do 27 lutego 2008 r, w celi o nr 204 o powierzchni 13,02 m2 - z 4-5 osadzonymi (2,60 m2 - 3,25 m2), W okresie do 10 kwietnia 2008 r. powód przebywał w celi o nr 210 o powierzchni 18,40 m2, z 5-6 osadzonymi, do 1 lipca 2008 r. - w celi 203 o powierzchni 17,50 m2 z 6 osadzonymi i ponownie w celi nr 201 z 6 osobami. W okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 17 lutego 2009 r. --- STRONA 5 --- powód został przetransportowany do Zakładu Karnego w Nowym Wiśniczu. Po powrocie, do 19 marca 2009 r. przebywał w celi nr 203 z 6 osadzonymi, zaś do 8 lipca 2009 r. w celi nr 210 z 6 osobami. Cele mieszkalne Zakładu Karnego w Nowym Sączu są i były do siebie podobne -zarówno co do ich wyposażenia w sprzęt kwaterunkowy, jak też oświetlenia wentylacji i układu kącika sanitarnego. W okresie pobytu powoda w pozwanej jednostce, każdy osadzony dysponował oddzielnym łóżkiem i miejscem do spożywania posiłków, ponadto cele wyposażone były w taborety, szafki oraz środki niezbędne do utrzymania czystości w celi w ilości odpowiedniej do aktualnej liczby osób przebywających w celi. We wszystkich celach mieszkalnych wydzielony był węzeł sanitarny, zapewniający całkowitą intymność. Znajdowało się w nich odpowiednie wyposażenie i armatura. Drzwi wydzielonych kącików zamykane były od wewnątrz, a wysokość zabudowy warunkowana była historycznym charakterem budowy - łukami sufitowymi. Ciepła woda do kącików sanitarnych doprowadzona była w Pawilonie B oraz oddziału II Pawilonu A. W pozostałych oddziałach Pawilonu A osadzeni mieli możliwość korzystania z ciepłej wody, pobieranej z ujęcia zlokalizowanego na korytarzu. Cele wyposażone były w niezbędne oświetlenie żarowe i otwierane okna, które zapewniały dostęp światła. Ponadto, na indywidualna prośbę, mogła być skazanemu przyznana lampka do czytania. Zasłony okienne tzw. blendy, w przypadku ich ochronnego zastosowania, montowane były w sposób umożliwiający swobodną wymianę powietrza przez okno i nie stanowiły bariery dla światła dziennego. Wentylacja i przewietrzanie cel odbywało się poprzez stolarkę okienną i drzwiową. Ponadto w większości cel mieszkalnych istniały kratki wentylacji grawitacyjnej, niektóre zabezpieczone w sposób uniemożliwiający nielegalne kontakty pomiędzy osadzonymi z różnych poziomów budynku. Odpowiednie ogrzewanie zapewniała instalacja centralnego ogrzewania, która podlegała regularnej konserwacji. Posiłki dostarczane były bezpośrednio do cel mieszkalnych w specjalnych wykonanych ze stali nierdzewnej i hermetycznie zamykanych pojemnikach o odpowiedniej izolacyjności termicznej. Gramatura, kaloryczność i zawartość składników odżywczych oraz warzyw odpowiadały normom wyżywienia przewidzianych w przepisach. W pozwanym Zakładzie Karnym systematycznie przeprowadzane były corocznie przeglądy przewodów wentylacyjnych i kominowych. Kontrole w latach 2006-2009 r. nie wykazały nieprawidłowości stanu technicznego przewodów wentylacyjnych i kominowych. W zakresie zajęć kulturalno-oświatowych, powód dysponował możliwością zagospodarowania czasu wolnego w różnorodny sposób. Każdy osadzony miał możliwość korzystania z zasobów biblioteki zakładowej oraz zajęć w świetlicy oddziału. Administracja zakładu prenumerowała --- STRONA 6 --- prasę codzienna, dostarczaną codziennie do każdej celi. Dla osadzonych organizowane były również cyklicznie konkursy i turnieje, które emitowane były za pomocą radiowęzła. Za jego pośrednictwem nadawane były również informacje na temat nowych uregulowań prawnych dotyczących pomocy społecznej i pomocy postpenitencjarnej. Osadzeni mieli również możliwość uczestnictwa w zajęciach rekreacyjnych organizowanych w specjalnie przeznaczonej do tego celu sali. Istniała także możliwość wypożyczenia do celi mieszkalnej różnorodnych gier stolikowych. Mimo pozytywnie rozpatrzonego wniosku powoda o nauczanie w Zakładzie Karnym w Wiśniczu, ostatecznie M W zrezygnował z nauki. Kolejny wniosek rozpatrzono odmownie ze względu na brak wolnych miejsc. Ponadto w okresie od 1 sierpnia 2006 r. do 3 listopada 2006 r. powód zatrudniony był w charakterze porządkowego w wymiarze pól etatu. Wskazał Sąd Okręgowy, że sprawozdaniach z wizytacji za lata 2006-2009 dokonywanych przez sędziego penitencjarnego, nie stwierdzono nieprawidłowości w warunkach bytowych skazanych. Zakład Karny zapewniał niezbędną opiekę medyczną, tak podstawową jak i specjalistyczną. W jednostce stopniowo wykonywane były kolejne prace modernizacyjne. Wyposażenie cel mieszkalnych Zakładu Karnego w Nowym Sączu, w których powód odbywał karę pozbawienia wolności, było zgodne z normami określonymi w stosownych przepisach. Całodniowe wyżywienie osadzonych zróżnicowane było pod kątem doboru potraw, wieku osadzonych oraz wskazań lekarza. Dla osadzonych stosowane były przewidziane prawem normy żywieniowe. Niezbędne środki higieny osobistej wydawane były osadzonym przy przyjęciu, a później zaś, raz w miesiącu w ilościach przewidzianych stosownymi przepisami. Zaznaczył Sąd Okręgowy , że powód nie składał nigdy skarg co do poprawy warunków bytowych, higienicznych czy sanitarnych. Sąd I instancji ustalił, że pozwana co miesiąc informowała sędziego penitencjarnego o skali przeludnienia. W okresie przebywania powoda w Zakładzie Karnym w Nowym Sączu, zaludnienie kształtowało się na poziomie od 505 do 515 osadzonych, co stanowiło 129,4% do 132% pojemności Zakładu. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone do sprawy dokumenty urzędowe, które - jak podkreślił - sporządzone zostały przez uprawnione organy w zakresie posiadanych przez nich kompetencji, a których autentyczność i wiarygodność nie była przez żadną ze stron kwestionowana, ani też nie budziła też wątpliwości Sądu. Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda zgłoszone w piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. o zobowiązanie strony pozwanej do przedłożenia wskazanej w nim dokumentacji i informacji. Wskazał Sąd --- STRONA 7 --- Okręgowy że, przepis art. 248 k.p.c. dotyczy dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia ale również tych, znajdujących się w posiadaniu podmiotu do której kierowane jest wezwanie, zatem przede wszystkim istniejących. Dokumenty i informacje żądane przez powoda, zdaniem sądu I instancji, dyspozycji tego przepisu nie spełniały. Podkreślił Sąd Okręgowy , iż podstawę rozstrzygnięcia stanowi konkretny stan faktyczny, oparty na przedstawionej przez powoda podstawie faktycznej roszczenia a znajdujący odzwierciedlenie w zgromadzonym zgodnie z inicjatywą dowodową stron w myśl art. 6 k.c. oraz art. 3 k.p.c. i art. 232 k.p.c. materiale dowodowym. Powyższy stan faktyczny doprowadził Sąd Okręgowy do stwierdzenia , że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia Sąd Okręgowy podkreślił , że powód wiąże odpowiedzialność Skarbu Państwa z odbywaniem przez niego kary wolności w Zakładzie Karnym w Nowym Sączu począwszy od 25 lipca 2006 r., z kilkumiesięczną przerwą - do 8 lipca 2009 r., natomiast pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 30 listopada 2010 r. Skoro tak - a zgłoszone przez powoda roszczenia mają charakter majątkowy i jako takie podlegają przepisom o przedawnieniu, to w sprawie znajduje zastosowanie zapis art. 4421 k.c. Wyjaśniając kwestią kluczową dla określenia momentu przedawnienia dochodzonego przez powoda roszczenia , jakim jest ustalenie wymagalności roszczenia tj. momentu, w którym powód powziął kumulatywnie wiadomość o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, (ta bowiem data wyznacza początek biegu przedawnienia) , wskazał Sąd Okręgowy, że powód przebywając w określonym czasie w warunkach izolacji penitencjarnej, które jego zdaniem uwłaczały godności, miał świadomość szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia. Stąd też - w ocenie Sądu Okręgowego- roszczenia powoda z tytułu majątkowej ochrony dóbr osobistych za okres od 25 lipca 2006 r. do 30 listopada 2007 r. uległy przedawnieniu, najpóźniej z dniem wniesienia pozwu w sprawie. Argumentował sąd I instancji, że pewne niedogodności związane z pobytem w pozwanym Zakładzie Karnym, ujawniały się w różnych okresach pobytu powoda w pozwanej jednostce, a wynikając z różnych przyczyn, stanowiły byt samodzielny, wyznaczając własne trzyletnie terminy przedawnienia. W toku postępowania nie zostało zaś wykazane by powód podejmował tego typu działania, w świetle których mogłoby dojść do przerwania biegu przedawnienia tych roszczeń. Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że niezależnie od uznania, że roszczenia powoda we wskazanym wyżej zakresie uległy przedawnieniu - to i tak powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. --- STRONA 8 --- Odnosząc się do twierdzeń powoda o przebywaniu w Zakładzie Karnym w Nowym Sączu w "nieludzkich warunkach" a świadczyć ma o tym - zdaniem powoda- przeludnienie, brak należytego wyposażenia cel, złe warunki higieniczne panujące w celach oraz „ordynarne" w stosunku do niego zachowanie wskazał Sąd Okręgowy, iż odbywanie kary pozbawienia wolności może stanowić przejaw poniżającego traktowania prowadzącego do naruszenia godności osoby pozbawionej wolności jedynie przy braku zapewnienia minimum warunków bytowych zagwarantowanych obowiązującymi przepisami. Taka jednak sytuacja, jak zaznacza sąd I instancji, nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Poza sporem pozostaje, jak przyjmuje to Sąd Okręgowy, że w analizowanym okresie odbywania kary pozbawienia wolności, powód przejściowo przebywał w celach przeludnionych, w których powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego nie odpowiadała normie minimalnej 3 m2, wynikającej z art. 110 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym w okresie pobytu powoda w pozwanym zakładzie karnym. Jednakże, jak uzasadnia to Sąd, w działaniu strony pozwanej polegającym na umieszczeniu powoda w celach przeludnionych nie można przypisać waloru bezprawności. Przepisy obowiązującego wówczas prawa przewidywały równoczesne odstępstwo od minimalnych standardów powierzchniowych wyznaczonych normą z art 110 k.k.w. Obowiązujący do dnia 6 grudnia 2009 r. artykuł 248 k.k.w., w szczególnie uzasadnionych wypadkach, umożliwiał bowiem dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego umieszczanie osadzonych, na czas określony, w warunkach w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła poniżej 3m2. Przepis ten zobowiązywał administrację zakładu karnego do bezzwłocznego powiadomienia sędziego penitencjarnego o każdorazowym przekroczeniu w/w norm na jednego osadzonego. Jak wynika z ustaleń, w Zakładzie tym występowało okresowe przeludnienie w celach, sięgające 132 % dopuszczalnej normy (według 3 m2 na skazanego), o czym regularnie zawiadamiano sędziego penitencjarnego, przesyłając mu stosowne informacje. W okresie objętym żądaniem pozwu, norma art. 248 k.k.w. obowiązywała w polskim porządku prawnym, wobec powyższego działanie strony pozwanej było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Stanowisko, że osadzenie skazanego w celi w warunkach w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m2 - przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 248 § 1 k.k.w. - było , zdaniem Sądu Okręgowego, zgodne z prawem. Powołał się przy tym sąd I instancji na liczne orzecznictwo Sądów Apelacyjnych , Sądu Najwyższego oraz wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 19.04. 2001 . Zdaniem Sadu Okręgowego, twierdzenia pozwu dotyczące warunków osadzenia niespełniających minimalnych norm bytowych, były bardzo ogólnikowe, i nie zawierały --- STRONA 9 --- szczegółowych danych pozwalających na poczynienie stanowczych ustaleń i dokonanie ocen. Podkreślił sąd I instancji, że powód nie tylko nie przedstawił dowodów na poparcie w tym zakresie swych twierdzeń, ale również nie podjął inicjatywy by dostarczyć sądowi dowodów w postaci swoich zeznań a brak było podstaw do podejmowania przez sąd inicjatywy dowodowej z urzędu. Zaznaczył Sąd Okręgowy, że to na powodzie, jako osobie dochodzącej roszczeń, spoczywał ciężar dowodu-stosownie do zapisu art. 6 k.c- szczególnie uciążliwych warunków odbywania kary. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wprost wynika, jak analizuje Sąd Okręgowy, że wszystkie cele mieszkalne wyposażone były w odpowiedni i adekwatny do zaludnienia sprzęt kwaterunkowy oraz środki utrzymania czystości. Również warunki sanitarne i higieniczne w celach mieszkalnych, w których powód odbywał karę pozbawienia wolności były zgodne z przepisami kodeksu karnego wykonawczego, regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, co znalazło odzwierciedlenie w wynikach przeprowadzanych wizytacji. Normy techniczne w celach mieszkalnych były spełnione - w tym co do wyposażenia cel w sprzęt kwaterunkowy i środki czystości, a ich stan był na bieżąco kontrolowany i w miarę potrzeb uzupełniany. Więźniowie mieli też odpowiednie warunki do utrzymania higieny, nie można bowiem za takie nie uznać kącików sanitarnych wykonanych z trwałych, nieprzejrzystych i przymocowanych na stałe konstrukcji należycie wyposażonych w niezbędną armaturę. W celach w których przebywał powód zapewnione było także odpowiednie oświetlenie. Pomieszczenia te były oświetlane zgodnie z wewnętrznymi przepisami, a dopływ światła czy powietrza zapewniały też okna. Nie można również uznać, że w celach brak było jakiejkolwiek wentylacji. Istniała bowiem nie tylko wentylacja grawitacyjna ale dopływ powietrza zapewniany był również przez okna, do których osadzeni mieli swobodny dostęp. Powód nie zdołał także wykazać, jak konstatuje sąd I instancji, by zachowanie funkcjonariuszy względem niego było tak niewłaściwe, by można mówić o poniżającym traktowaniu. Apelację od powyższego wyroku złożył powód , który zaskarżył go w całości i zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego tj. -art. 117 kc w związku z art. 442(1) kc - poprzez jego zastosowanie, i w konsekwencji przyjęcie, iż za okres od 25 lipca 2006 do dnia 30 listopada 2007r. doszło do przedawnienia roszczeń powoda, --- STRONA 10 --- - art. 24 k.c, oraz art. 448 k.c. poprzez ich nie zastosowanie pomimo ustalenia, iż warunki odbywania kary pozbawienia wolności nie odpowiadają określonym w przepisach k.k.w. i obowiązującym normom, - art. 110 k.k.w w związku z art. 248 k.k.w. - poprzez błędną interpretację, i przyjęcie, iż umieszczenie powoda w zakładzie karnym w warunkach, w których przypadająca na osadzonego powierzchnia wynosiła poniżej 3 m2 nie miało waloru bezprawności, - art. 6 k.c. w związku z art. 24 k.c. w związku z art. 448 k.c - poprzez przyjęcie, iż powód zobowiązany był wyłącznie do inicjatywy dowodowej, - art. 102 k.p.c. - poprzez jego nie zastosowanie i obciążenie powoda zwrotem kosztów zastępstwa procesowego. II. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść orzeczenia polegające na: - naruszeniu art. 232 kpc w związku art. 258 kpc w związku z art. 6 kc - poprzez przyjęcie, iż powód nie zgłosił wniosku dowodowego z przesłuchania świadków z którymi przebywał w celach, - naruszeniu art. 248 kpc w związku z art. 227 kpc w związku z art. 232 kpc w związku z art.6 kc - poprzez jego nie zastosowanie i pominięcie wniosku dowodowego zgłoszonego o przedłożenie dowodów z dokumentów i uściślających informacji będących w posiadaniu pozwanego w celu wykazania faktów dotyczących uciążliwych warunków odbywania kary przez powoda, - naruszeniu art. 217 par 2 kpc w związku z art. 227 kpc w związku z art. 232 kpc w związku z art. 6 kc poprzez pominięcie wszelkich wniosków dowodowych powoda. III. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż : - za okres od 25 lipca 2006 do dnia 30 listopada 2007r. doszło do przedawnienia roszczeń powoda, - działanie pozwanego polegającego na umieszeniu powoda w celach przeludnionych nie miało waloru bezprawności, - powód nie zgłosił wniosku dowodowego na okoliczność przesłuchania świadków którzy mieli z nim przebywać w celach, - nie stwierdzono nieprawidłowości w warunkach bytowych skazanych, powód przebywał w celach 215, 411, 402 oraz 214, i 209 przez cały okres odbywania kary, -we wszystkich celach wydzielony był prawidłowo węzeł sanitarny zapewniający intymność, -cele były wyposażone w niezbędne oświetlenie żarowe i otwierane okna zapewniające dostęp do światła, --- STRONA 11 --- - wentylacja i przewietrzanie odbywało się poprzez drożną wentylację, - gramatura, kaloryczność iż zawartość składników odpowiadały normom wyżywienia, - powód miał zapewniona prawidłową opiekę medyczną. Z powołaniem się na te zarzuty wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 poprzez uznanie powództwa oraz zasądzenie na rzecz powoda kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 10.000 zł. na cel społeczny Dom Dziecka w Jasieninie Brzeskim z odsetkami od dnia prawomocności orzeczenia do dnia zapłaty, - zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. II - poprzez jego uchylenie i nie obciążanie powoda kosztami zastępstwa procesowego, Ewentualnie - uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego a ponadto zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu za postępowanie odwoławcze bowiem nie zostały one opłacone ani w całości ani w części. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Apelacja powoda pomimo obszerności wywodu jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w apelacji zarzuty okazały się bezzasadne i tym samym nie stanowiły dostatecznej podstawy do weryfikacji zaskarżonego wyroku w kierunku postulowanym przez apelującego. Na wstępie należy zaznaczyć, iż ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy , które legły u podstaw wydania zaskarżonego wyroku , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne , co czyni ich powtarzanie w dalszej części uzasadnienia zbędnym W wywiedzionej apelacji skarżący zarzuca zarówno naruszenie przez Sąd orzekający przepisów prawa procesowego , jak i przepisów prawa materialnego. W sytuacji, w której skarżący kwestionuje zasadność zaskarżonego orzeczenia , powołując się zarówno na naruszenie prawa materialnego jak i przepisów procedury, w pierwszej kolejności wymaga rozważenia zarzut naruszenia przepisów procesowych , bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego może być oceniony na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zarzuty apelacji skierowane przeciwko ustaleniom podstawy faktycznej wyroku, Sąd Apelacyjny uznał za całkowicie niezasadne i w żadnej mierze nie wykazujące wadliwości rozstrzygnięcia sądu I instancji. Sąd Okręgowy w sposób obiektywny i wszechstronny rozważył wszystkie okoliczności ujawnione w toku postępowania oraz zawarte w aktach sprawy i w oparciu o nie dokonał --- STRONA 12 --- prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, nie naruszając przy tym w żaden sposób przepisów prawa materialnego i procesowego. Zarzuty apelacji sprowadzają się do gołosłownej polemiki powoda z prawidłowym rozstrzygnięciem sądu I instancji, stanowią polemikę ze swobodną oceną dowodów przeprowadzoną przez sąd I instancji, której to ocenie nie można nic zarzucić, skoro ocena ta nie wykracza poza ramy zakreślone w art. 233 kpc. i koncentrują się na próbie przeforsowania stanowiska o naruszeniu dóbr osobistych powoda. Podnoszony przez apelanta zarzut naruszenia szeregu zasad wyrażonych w przepisach prawa procesowego w szczególności art. 232 kc, 258 kpc, 248 kpc, 227 kpc , 217 § 2 kpc - jest chybiony. Art. 227 kpc nie może być przedmiotem naruszenia sadu, ponieważ nie jest on źródłem obowiązków ani uprawnień jurysdykcyjnych , lecz określa jedynie wolę ustawodawcy ograniczenia faktów , które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym. Powyższy przepis określa jedynie jakie fakty są przedmiotem dowodu i stanowi, że mają to być fakty o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Uregulowanie art. 232 kpc jest adresowane do stron a nie do sądu. Art. 232 zd.l kpc wskazuje jedynie na ciężar dowodu w znaczeniu procesowym czyli obowiązek przedstawienia faktów i dowodów przez strony. Powyższy przepis nie nakłada na sąd żadnego obowiązku; reguluje zasady i uprawnienia sądu w zakresie gromadzenia dowodów. Nie stanowi on podstawy wyrokowania i nie może mieć wpływu na poprawność wydanego przez sąd rozstrzygnięcia. Art. 258 kpc określa nie obowiązki sądu lecz obowiązki strony procesu powołującej się na dowód z zeznań świadków . Skoro powyższy przepis dotyczy treści wniosku dowodowego , zatem sąd nie może go naruszyć. Art. 248 kpc dotyczy ustawowego obowiązku przedstawienia na żądanie sądu wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, spoczywającego na każdym ich posiadaczu. W literaturze podkreśla się , że strona żądająca od swojego przeciwnika procesowego przedstawienia dokumentu w sądzie, powinna go szczegółowo oznaczyć w celu umożliwienia sądowi wydania postanowienia dowodowego. Wskazać zatem należy, iż w piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 201 lr powód wniósł o zobowiązanie pozwanego do przedłożenia szeregu informacji dotyczących pobytu powoda w pozwanym Zakładzie Karnym. Trafne jest zatem stanowisko Sądu Okręgowego, iż powyższe nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach procedury cywilnej. W komentowanym przepisie mowa jest o dokumencie ( a zatem środku dowodowym już istniejącym ) a nie o informacji , a nadto uwzględnienie wniosku powoda sprowadzałaby się --- STRONA 13 --- do zmuszenia strony pozwanej do wytworzenia żądanych przez powoda informacji , specjalnie na potrzeby niniejszego procesu. Tego rodzaju żądanie nie znajduje podstaw w przepisach art. 248-251 kpc. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż - skoro informacja może być podana w dowolnej formie - to szereg informacji , o które powód wnioskował, strona pozwana podała w pismach procesowych, prezentując swoje stanowisko w sprawie. Na przyjęciu tych informacji do wiadomości powód poprzestał, nie czyniąc z nich żadnego użytku. Odnośnie wnioskowanych przez powoda dowodów z dokumentów - prawidłowo Sąd Okręgowy te wnioski pominął, jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 227 kpc uprawnia sąd do selekcji zgłoszonych dowodów jako skutku przeprowadzonej oceny istotnych okoliczności faktycznych, których wykazaniu dowody mają służyć. 1 tak - skoro brak prawidłowej opieki lekarskiej nie stanowił podstawy faktycznej żądania pozwu to dowód z dokumentacji lekarskiej z leczenia powoda w pozwanym zakładzie karnym, jest irrelewantny z punktu widzenia istoty sprawy. Wobec przyjętego zarzutu przedawnienia roszczenia dochodzonego przez powoda za okres od 25 lipca 2006 do 30 listopada 2007r - dokumenty w postaci sprawozdania sędziego Penitencjarnego za lata 2006 -2007 i protokoły kontroli okresowej przewodów kominowych za powyższy okres-nie mają żadnego znaczenia w sprawie. Odnośnie wnioskowanej dokumentacji z kontroli sanitarnej w celach w których powód przebywał, strona pozwana ustosunkowała się do tego wniosku podając, iż obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku przeprowadzania kontroli w poszczególnych celach mieszkalnych. Chybiony jest zarzut powoda naruszenia przepisu art. 217 § 2 kpc w zw. z art. 227 kpc w zw. z art. 232 kpc poprzez pominięcie wniosku dowodowego z przesłuchania świadków. Zgodnie z art. 258 kpc strona powołująca się na dowód z zeznań świadka powinna dokładnie oznaczyć fakty ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 17.04.1963 II CR 240/62 OSN 1964 nr 10 poz.197, wyrok SN z 3.12.1981 IC PRN 14/81 Lex 8377) na które ten środek ma być dopuszczony (jest to konieczne dla wydania przez sąd postanowienia dowodowego) oraz wskazać świadka w taki sposób , aby " wezwanie go do sądu było możliwe" ( co do zasady poprzez podanie imienia , nazwiska i adresu ) Powyższy przepis łączy się ściśle z art. 236 kpc , który nakazuje sądowi sformułowanie w postanowieniu dowodowym tezy dowodowej , tj. " faktów podlegających stwierdzeniu " przy pomocy dopuszczanego środka dowodowego. Podstawą zatem dla sądu do wydania postanowienia dowodowego jest m.inn teza dowodowa sformułowana przez stronę we wniosku dowodowym. --- STRONA 14 --- W świetle orzecznictwa za dopuszczalne należy uznać pominięcie przez sąd dowodu z zeznań świadków powołanych na ogólnikowe twierdzenie ( tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 maja 1997 III CKN 16/97) Skoro tak - to dopuszczalne było pominięcie dowodu z zeznań wnioskowanych przez powoda świadków na ogólnikowe twierdzenie " złych warunków bytowych w celach". Teza dowodowa nie została przez powoda w sposób prawidłowy sformułowana. Jeżeli powód twierdzi o złych warunkach bytowych w pozwanym Zakładzie Karnym to powinien dokładnie i wyraźnie wskazać jakie konkretne złe warunki mają być zeznaniami świadków wykazane ; jakie konkretne fakty związane ze złymi warunkami świadkowie poprzez swoje zeznania mają wykazać i na czym te złe warunki polegały. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż żaden przepis procedury cywilnej nie zezwala sądowi, na przerzucanie obowiązku wskazania adresów świadków na przeciwnika procesowego strony, która dowód z zeznań tychże świadków powołała. Skoro tak - to takiego obowiązku, (wskazania adresów świadków wymienionych przez powoda) nie miał i pozwany Skarb Państwa, a Sąd I instancji nie mógł - z uwagi na brak ku temu podstawy prawnej - takiego obowiązku na pozwanego nałożyć. Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut błędów w ustaleniach faktycznych . Poza ich sformułowaniem , powód zaniechał wskazania jakiejkolwiek argumentacji , wobec czego ten zarzut procesowy musi zostać uznany za zupełnie nietrafny. Należy pamiętać, iż według utrwalonego orzecznictwa sądowego błędna ocena dowodów polega na wyprowadzeniu z dowodów wniosków nie dających się pogodzić z ich treścią oraz na formułowaniu ocen - bez rozważenia całości zebranego w sprawie materiału , a także ocen sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania . Tylko tego rodzaju ocena dowodów dokonywana przez sąd prowadzi do dowolnych ustaleń faktycznych i może stanowić skuteczny zarzut strony przeciwnej. Przechodząc do oceny naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 117 kc w zw. z art. 442 § 'kc poprzez jego zastosowanie - nie jest uzasadniony. Kwestia postawionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia dochodzonego przez powoda okazała sie doniosłą dla rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie Sąd Okręgowy stanął na stanowisku , że roszczenia powoda za okres od 25 lipca 2006r do 30 listopada 2007r uległy przedawnieniu. Apelacja - poza gołosłownym stwierdzeniem o niesłuszności stanowiska sądu w tym przedmiocie - nie daje żadnych argumentów za poglądem przeciwnym . Poza sporem pozostaje fakt, iż powód miał na bieżąco wiedzę o warunkach w jakich był osadzony, stąd też , o ile w rzeczywistości --- STRONA 15 --- spowodowały one szkodę, winien wystąpić z roszczeniem w przepisanym terminie. Wymaga zaznaczenia, iż rozpoczęcie biegu przedawnienia wiąże się z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia ( co ewidentnie miało miejsce w trakcie pobytu powoda z pozwanym Zakładzie Karnym ) a nie o zakresie szkody , czy o trwałości jej następstw (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 24.11.1971 I CR 491/71 OSN 1972 nr 5 poz.95)) Dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia nie jest przy tym konieczne, aby poszkodowany, który dowiedział się o zaistniałej szkodzie znał już jej rozmiar ( w chwili wyrządzenia szkody) . Na marginesie tylko wypada stwierdzić, iż - jak wynika z informacyjnego przesłuchana powoda- w celach nr 215, 411 i 402 powód przebywał na początku odbywania kary tj. w 2006r , a zatem roszczenia związane z pobytem także w tych celach uległy przedawnieniu. Bezskuteczne jest powoływanie się przez apelanta na naruszenie art. 110 kk w zw. z art. 248 kk poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że umieszczenie powoda w zakładzie karnym w warunkach , w których przypadająca na osadzonego powierzchnia wynosi poniżej 3m nie miało waloru bezprawności. W okresie nie objętym przedawnieniem, powód odbywał karę pozbawienia wolności w dwóch celach , w których powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła poniżej normy. Mianowicie w celi nr 204 , w której powierzchnia na osadzonego wynosiła od 2.604 m do 3.255 m2 i w celi nr 203, w której powierzchnia na osadzonego wynosiła 2.916 m2 Odnosząc się do stanowiska powoda w tym przedmiocie należy poczynić kilka ogólnych uwag. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 maja 2008r SK 25/07 stwierdził, że nadmierne zagęszczenie w celi może samo w sobie być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne a w razie wyjątkowej kumulacji różnych niedogodności - nawet jako tortura. Trybunał zauważył jednak, że ocena stopnia dolegliwości wynikającej z przeludnienia jednostek penitencjarnych wymagająca analizy ewentualnej kumulacji innych jeszcze czynników wpływających na wartościowanie warunków przebywania, ma z natury rzeczy charakter oceny in concreto. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18.10.201 lr III CZP 25/11 oraz między innymi w wyroku z 27.10.2011 VCSK 489/10 ( niepublik) Sąd Najwyższy stwierdzając, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3m2 może stanowić wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych wskazał jednocześnie, że sam taki fakt nie przesądza o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc, którego przyznanie zależy od wielu różnych okoliczności, w tym między innymi od długotrwałości przebywania w przeludnionej --- STRONA 16 --- celi, uciążliwości z tym związanych , poczucia krzywdy i jego stopnia oraz od pozostałych warunków odbywania kary wolności, które mogą zwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać a nawet sprawiać , że w ogóle powstało. Z powyższego jasno wynika, że samo wskazanie na przebywanie w celi nie zapewniającej powierzchni nie mniejszej niż 3 m2 nie może być oceniane jako automatycznie , w każdym przypadku, naruszające dobra osobiste i nie skutkuje obligatoryjnością kompensacji krzywdy poprzez zadośćuczynienie. Jak stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu ( orzeczenia ; z dnia 29 kwietnia 2003 nr 38812 Póltoracki przeciwko Ukrainie oraz nr 50390 McGlinchey i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu) Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Kwestia ciężaru dowodu może być rozpatrywana w aspekcie procesowym i materialnoprawnym. Aspekt procesowy ( formalny) dotyczy obowiązków ( powinności ) stron procesu cywilnego w zakresie przedstawiania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy . Wynika on z przepisów art. 3 i art. 232 kpc które stanowią, że strony i uczestnicy postępowania są obowiązani dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów , z których wywodzą skutki prawne. Aspekt materialnoprawny dotyczy natomiast negatywnych skutków , jakie wiążą się - w myśl prawa cywilnego- z nieudowodnieniem przez stronę faktów , z których wywodzi ona skutki prawne ( art. 6 kc) Przyjmuje się , że przedstawienie przez stronę dowodu w celu wykazania określonych twierdzeń o faktach sprawy, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne , nie jest jej prawem czy obowiązkiem procesowym , lecz ciężarem procesowym , wynikającym i zagwarantowanym przepisami prawa , przede wszystkim w jej własnym interesie. To interes strony, jakim jest wygranie procesu nakazuje jej podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach ; strony nie można zmusić do ich podjęcia. ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 czerwca 2009r IV CSK 71/09) Zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne . Opierając się na tej regule , doktryna i judykatura przyjmują zgodnie , że powód powinien udowodnić fakty, z których wywodzi dochodzone roszczenie , a pozwany - fakty uzasadniające jego zarzuty przeciwko roszczeniu powoda; fakty tamujące lub --- STRONA 17 --- niweczące roszczenie powinien udowodnić przeciwnik tej strony , która wystąpiła z roszczeniem, a więc w zasadzie pozwany ( por. wyroki Sądu Najwyższego z 3.10.1969 II PR 313/69, OSN 1970 nr 9 , z dnia 20.04.1982 I CR 79/82 niepublik. z 11.06.1999 II CKN 390/98 OSN 1999 nr 12) W tym procesie powód zatem winien był wykazać i udowodnić , że odbywał karę pozbawienia wolności w określonych warunkach , pozwany zaś, iż warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobisty powoda. Skoro powód nie sprostał ciężarowi dowodu to w konsekwencji negatywne tego skutki jego obciążają. Powód nie wykazał, ażeby przejściowe przebywanie w dwóch celach o powierzchni przypadającej na jednego osadzonego niższej niż 3 m2 na osobę wywołało u niego negatywne skutki psychiczne lub fizyczne powodujące poczucie krzywdy lub miało jakikolwiek inny negatywny wpływ na jego osobowość. Powód nie wykazał też , by inne niedogodności w czasie odbywania kary pozbawienia wolności miały cechy dręczenia lub upokarzania powoda i wywołały w nim poczucie krzywdy, które musi być skompensowane . Nie wykazał też, ażeby ewentualne cierpienia oraz trudności które go dotknęły, przewyższały poziom dolegliwości i niedogodności związany nierozerwalnie z wykonywaniem kary pozbawienia wolności. ( zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 12.10.20lOr w sprawie „ Łatak przeciwko Polsce"- skarga nr 52070/08 , oraz " Łomiński przeciwko Polsce " - skarga nr 33502/09 oraz wyroki ETPCz z 22 .10.2009r sprawach " Orchowski przeciwko Polsce "- skarga nr 17885/04 i "Norbert Sikorski przeciwko Polsce "- skarga nr 17599/05) Zważywszy zaś , że brakująca przestrzeń do 3m2 nie była rażąca, a wręcz niewielka i nieznaczna, zaś pobyt w tych dwóch celach nie trwał nadmiernie długo, w korelacji z innymi czynnikami wpływającymi na " jakość" pozbawienia wolności tj. odpowiednie warunki higieniczne , dostęp do światła, wyposażenie w środki czystości, właściwa wentylacja oraz możność skorzystania z toalety w warunkach zapewniających poszanowanie prywatności - skonstatować należy , że nie ma podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia w oparciu o przepis art. 448 kc. W tym kontekście jako całkowicie nietrafny jawi się zarzut naruszenia art. 6 kc w zw. z art. 24 kc w zw. z art. 448 kc poprzez przyjęcie przez sąd , że powód był wyłącznie zobowiązany do inicjatywy dowodowej. Absolutnie takiego założenia sąd I instancji nie przyjął zaś lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż Sąd Okręgowy orzekając w sprawie, kierował się dyrektywami określonymi w art. 6 kc i nadał im właściwe znaczenie. --- STRONA 18 --- Powód nie dostarczył sądowi I instancji nawet dowodu z jego przesłuchania. Dowód taki ma charakter dodatkowy, uzupełniający i przeprowadza się go jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 299 kpc) Powód nie stawił się bez usprawiedliwienia na rozprawę celem przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania , a skoro tak - to skonstatować należy, iż twierdzeń samego powoda nie zastąpi-bo zastąpić nie może- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania innych. Twierdzenia skarżącego , iż w sprawie przeprowadzono dowód z " zeznań powoda - są nieporozumieniem. Swoje stawiennictwo powód ograniczył do jednego posiedzenia sądu, w trakcie którego sąd powoda informacyjnie wysłuchał. Wyjaśnienia informacyjne strony procesowej nie mają mocy dowodowej z punktu widzenia art. 233 § 1 kpc. Wymaga podkreślenia, że zgłoszony w apelacji powoda zarzut naruszenia art. 24 kc i art. 448 kc pozostaje w sprzeczności z całością pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego ( art. 233 § 1 , 232 , 217 § 2 , 227, 248 , kpc) które- zdaniem skarżącego- doprowadziły do licznych błędów w ustaleniach stanu faktycznego tego Sądu. Jeśli bowiem apelujący kwestionuje prawną zasadę rozstrzygnięcia , wskazuje tym samym , że sąd dokonał wadliwie zestawienia okoliczności faktycznych sprawy z treścią normy prawnej bądź to poprzez błędny wybór danej normy prawnej z systemu prawa , bądź to poprzez błędną interpretację przepisu, który zasadniczo w sprawie miał zastosowanie. Zarzut naruszenia prawa materialnego musi więc być oparty na założeniu , że stan faktyczny sprawy w zakresie , w jakim stanowił podstawę wadliwej subsumcji sądu , został ustalony prawidłowo i jest przez apelującego akceptowany. Natomiast kwestionowanie ustaleń faktycznych - w zakresie , w jakim miały wpływ na treść rozstrzygnięcia - powoduje w razie uwzględnienia takiego zarzutu konieczność ponownego zastosowania przepisu prawa materialnego do nowo ustalonych okoliczności sprawy. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia art. 102 kpc. Sposób skorzystania z tego przepisu jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu i do jego oceny należy przesądzenie , czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie , a jeśli tak to w jakim zakresie , od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej . Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do odstąpienia od obciążania powoda kosztami postępowania, a powód również nie dostarczył ku temu żadnych argumentów, mogących przemawiać za takim rozwiązaniem. --- STRONA 19 --- Wszystkie powyższe uwagi uzasadniają postawioną na wstępie tezę o bezzasadności apelacji. Uwzględniając powyższe apelacja jako bezzasadna , zgodnie z dyspozycją art. 385 kpc została oddalona. Na podstawie art. 98 § kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc, stosując zasadę odpwiedzialności za wynik procesu, zasądzono od powoda na rzecz strony pozwanej koszty postępowania apelacyjnego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu pełnomocnika - radcy prawnego ustalonemu stosownie do przepisu § 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust.l pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Wymaga podkreślenia, że szczególnie uzasadnione wypadki , o których mowa w art. 102 kpc, nie mogą się ograniczać tylko do złej sytuacji materialnej strony ( wniosek taki jednoznacznie wynika z treści art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005r o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) ale sytuacja ta może być jednym z elementów , które łącznie z innymi pozwolą na przyjęcie , że przesłanka z art. 102 kpc zachodzi. Tymczasem powód tego rodzaju okoliczności nie wskazał. Na podstawie art. 29 ust.l ustawy z dnia 26 maja 1982 -Prawo o adwokaturze przyznano od Skarbu Państwa na rzecz Spółki Cywilnej C M G Kancelaria Prawnicza w Nowym Sączu wynagrodzenie za pomoc udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, przy czym wysokość tego wynagrodzenia określono stosownie do przepisów § 2 ust.3 i § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust.l pkt 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.