Postanowienie I ACa 1023/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2010 r. Sąd Apelacyjny w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 1023/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: Wiceprezes SA Małgorzata Bohun (spr.) Sędziowie: SSA Sławomir Jurkowicz SSA Adam Jewgraf Protokolant: Joanna Skuza po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa R. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu nr (...) w S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt I C 87/10 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Opolu oddalił powództwo R. P. skierowane przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu Nr(...) w S., wskazując w uzasadnieniu, że powód nie udowodnił swego roszczenia. Podniósł Sąd I instancji, że z pozwu nie wynika przez jaki okres powód przebywał w przeludnionych celach i na czym polegało to przeludnienie. Nie wiadomo też co powód ma na myśli pisząc o braku odpowiednich warunków sanitarnych, o brudzie i zaniedbaniu cel. Nie zgłosił też powód żadnych wniosków dowodowych pozwalających na ustalenie czegokolwiek, w tym zwłaszcza doznanych przez niego cierpień fizycznych i psychicznych. W dalszych motywach wyroku wskazał Sąd I instancji, że istnieje szereg argumentów, które nie uzasadniają roszczenia jak np. to, że samo umieszczenie skazanego w celi, w której mogły być przekroczone normy metrażowe nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zadośćuczynienia. O możliwości zasądzenia roszczenia decydować bowiem powinna ocena stopnia pokrzywdzenia, --- STRONA 2 --- którego doznała osoba żądająca ochrony prawnej. Powód skazany został za ciężkie przestępstwa i z pewnością znane mu były ograniczenia jakim mógł być poddany w warunkach więziennych panujących w kraju. Z rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodził się powód składając apelację. Zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały znaczący wpływ na treść wyroku. Podniósł, że nie mógł zająć stanowiska w sprawie ponieważ przebywa w zakładzie karnym, a nie ma obrońcy, ponieważ wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został przez Sąd Okręgowy oddalony. Zarzucił, że Sąd powinien przesłuchać w sprawie świadków, czyli osoby, które przebywały z nim w jednej celi i wskazał nazwiska tych świadków. Sąd Apelacyjny rozpoznając apelację zważył, co następuje: Nie sposób odmówić racji zarzutom zawartym w apelacji. W szczególności podkreślić należy, że argumenty Sądu I instancji, iż powód „niczego w sprawie nie udowodnił” nie przekonują. Sąd Okręgowy ograniczył ustalenia poczynione w sprawie do jednego zdania, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym Nr(...) w S.. Jednocześnie w rozważaniach prawnych używa takich określeń jak „nie wynika z pozwu…, „nie wiadomo co powód ma na myśli”, „powód nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych pozwalających na ustalenie czegokolwiek”. Ten sam Sąd postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r. oddalił wniosek powoda o ustanowienie obrońcy z urzędu wskazując w motywach tego postanowienia, że „treść uzasadnienia pozwu i zawartych w nich sformułowań np. posługiwanie się przez powoda językiem prawniczym nie wskazują na nieporadność powoda”. W aktach sprawy znajdują się też pisma powoda z dnia 19.05.2010 r. i z dnia 10.06.2010 r., w których zwraca się do Sądu o informację w jego sprawie, a z treści tych pism wyraźnie wynika, że był on przekonany, iż na posiedzenie w sprawie będzie doprowadzony. W piśmie z dnia 10.06.2010 r. znajduje się wniosek o odroczenie rozprawy, z uwagi na mające się odbyć posiedzenie Sądu Okręgowego Wydziału Penitencjarnego o udzielenie przerwy w wykonaniu kary. Do wniosku tego Sąd Okręgowy nie odniósł się i na rozprawie w dniu 24.06.2010 r. zamknął rozprawę i ogłosił wyrok oddalający powództwo. W takiej sytuacji stanowisko Sądu Okręgowego uznać należy za nazbyt formalne, tym bardziej, iż powód będąc pozbawionym wolności, działał bez pomocy zawodowego pełnomocnika wobec odmowy ustanowienia obrońcy przez Sąd. Powód wyraźnie deklarował chęć udziału w rozprawie mając uzasadnione przekonanie, że będzie mógł zgłosić na niej wnioski dowodowe. W takim stanie sprawy należy uznać, że Sąd Okręgowy oddalając powództwo przy braku przeprowadzenia chociażby dowodu z przesłuchania stron i przy jednoczesnym przyznaniu w motywach wyroku uchybień w zakresie umieszczenia powoda w przeludnionej celi, uczynił to co najmniej przedwczesne. Uniemożliwienie powodowi zajęcia stanowiska, wobec twierdzeń strony pozwanej, zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do wykazania naruszenia jego dóbr osobistych stanowi podstawę do przyjęcia, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonego wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy, nie ograniczając się do poczynienia ustaleń w kwestii przeludnienia cel, winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe umożliwiające wyjaśnienie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. stwierdzenia w jakich warunkach bytowych powód odbywał karę pozbawienia wolności i czy mogły one wywołać doznanie przez niego cierpienia, a jeżeli tak to rozważyć ich zakres i odnieść to na płaszczyznę żądanego zadośćuczynienia. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie (art. 386 § 4 kpc). bp