Postanowienie I ACa 102/11 Zrnienia zaskarzony wyrok

--- STRONA 1 --- .= ,..1:;2=2:   ;.; 15~:'==:=:t .. ": _ , :_ .. " IIF" . 1'  :='.. ' 12512 . '_I1"e;';I 1. ... ‘" E"'“.'i;‘5.'f~'§ ‘ ' I‘_=:§"i’§< 2'1: n= .= 1:, . 1 1'2‘ = '{j1.:. 1'? = .‘_,_ _ ;:'{3;I= ' 1."E2I.=E‘i'§a51f = akt I c 11s/09 ....p_‘_ '2.1e. ==...  ' Ii ' I . ' F??? "' ' ' ' TMIENIURZE(;*ZYP0sP0LITEJ POLSKIEJ " _ ‘ C V i§€\7?':?:  '" =." = <=" .1 w  / 7" ' " ' V ~ . _:_§3§i§~_;?i1'=15,:E._=.;=;j_.=.I{=.:t._I ' ‘ :':=.==;':E3'1;‘3=; 5;". ' _ " \ 4% 2, 0 ‘ ’ ‘D;nia:2"0“paidziernika 2010!‘. =;.=i|, _  ‘ _ . 2 _ , Okrggowy Warszawa  Praga W Wa rszawle I Wydzlai Cyw1lny~ =55 ' * _:*gkladzie nastgp uj gcym: ~ 2 ‘M zewodniczqcyz SSO Henryka Woliliska ' mokolantz protokolant Marzena Brzyszko rozpoznaniu w dniu 06 paidziernika 2010r. w Warszawie rozprawie rawmowédmz K 0 ;i'zeciWk'0_Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Sledczego * * * ) ’ W W §§*Lzad0s§éuczynienie oddala powédztwo w caioéci. zasqdza od Z? __ _ .. _ K na rzecz Skarbu Pafistwa Jeprezentowanego przez Dyrektora Aresztu Sledczego . ~  j ' W _ kwoteg 3600 2}. /trzy tysiqce" szesiéset zi“./ tytukm zwrotu Z8.StQpS1ZW8. procesowego, _ przejmuje na Skarb Pafistwa koszty sqdowe, od uiszczenia ktélych by} zwolniony. . ' ' skutek apelacji powoda Sqd Apelacyjny W Warszawie I Wydzial §;.;(:ywi1ny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt I ACa 102/11 Zrnienia zaskarzony wyrok:  ' ’" .4. . .r. Ti? ‘. =:.~ .,_, fig. . . J _ _¢_= . F "':".=aZ: reprezentowanego przez Dyrektorefliresztu Sledczego [ 2 Q ~ ) W W. . na rzecz Z1 ,K‘ J kwotq 2000 (dwa tysiqce) W punkcle I (plerwszym) w ten sposob, gs zasqdza od Skarbu Panstwa 4 Ziotych z ustawowymi odgetkami Qd dnia I2 stycznia 2012 roku do dnia .E;TI§{f: . 5 |'15 )5‘ r""=.r:= _ ,_.=\ .*fl?"'—I\';I' 1  .i:__ I" .'.€Ia‘ '\'1...».. . :_,.1.1__:;?:g. IV 0bciqZa_ Skarb Pafistwa nieuisgczpnymi kosztami sqdowymi ',._.  "A $1 | ¢ HQ. ; . 2‘ 7 r L‘:\ .' 4 1%‘;'= ' H» Oddala apelacjq W pozostahaj czqéci; A  >=§i='E  ' Zflpifitys " W punkcie 2 (drugim) W ten sposéb, Ze nie obciaga Z. 'K 1 kosztami zastqpstwa procesowego Skarbu Pafistwa Peprezentowanego przez Dyrektora. Aresztu $ledczeg0 ' £2 ~ ~ ) . . ; W Warszawie A  UL 0dst@p'uje' od obciagania powoda. kdsztami zastqpstwa procesowego P0ZWaneg0 W postcgpowaniu apelacyjnym; P°$1IQp0wania apelacyjnego, ' " A . " A 1.. \ I | l 2 + ‘ \. | I .. .. I .\.» j§:'¢i'; ._ ' ' ¥ “ N I 11 1 \ “'I_"""'_'“ 2asI iI Mwlwgajjdwr --- STRONA 2 --- IfI _  ..}’ ‘  ‘:1 ::=::...='==+; . 1 3,199  .  , . _ ? .._ _.,.=\1£.as, _ <.. J” .  " =;I;&ze_ 7  .= _. T .I .. az .=, . '  ,. ~ UZASADNIENIE 2 ,'===5::1'§Q15:I':21:" §. A1 ' . . ’5._. Pozwem Z 20.01.2009 2. z" K ., powolujap Si; na. art. 22 mt 1 .::;=a= =0 . . .  , . .  ;.= . . .:.:. 36; <1 »° . ,‘_ ‘ t 1. I Q 2 1 . ‘; ._. 5. =E =95 1 §‘ .. 5 1 » > 1 f I4 F 1' s ' I . ‘.. 1 . 3 1 ,. 1 ti’ 1 E 4.. _ A’ . 1 . I " “Ir I: _I';jEJ._ .* 1" ' ='5.“ Ii:.!t. ‘ 1 . ._ gs‘.3:='i'I:3 *.._ RP oraz an 417 k c 1 448 kc wmos§ o zasacdzc:n1e na Jego rz If . . . . . V .»_  Dyrektora Aresztu §1edczego ' { 5 1’ ~ X ‘ _ kwoty 150 000 zlotych tytuiem .§":_i?zgdoééuczynienia, Z ustawowymi odsetkami od diilxia wyroku do dnia zapiaty oraz kosztéw ;:_'p'1ocesu. ‘ V ' ~ _ Wskazat, iz doznat dtugotrwaiych, bezprawnych naruszefi jego dobr osobistych, dzdrowia, prawa do respektowania i poszanowania zycia osobistego i godnoéci jednostki na skutek nie wywiqzywai1ia sje; pozwanego z Ob0\7\(i8LZkL1_Zflp6VVDi6fli& wiqiniom humanitamych warunkow bytowych w myél art. 110 §»2 k.k.w. Jako podstawq do ubicgania SiQ o zasqdzenie zadoééuczylfienia wskazal art. 23, 24 i 4'48 k.c;A Aoraz a1’c.'77 Konstytucji; Podniosl, iz stztndardy wprowadzane do jcdnostek penitencjarnych w myél art. 248 k.k.w. sq sprzeczne z nakaiem humaoitamego traktowania witginiow zgodnie 2 norznami, przede wszystkim Konstytucjqi art. 3 Europej skiej Konwcn‘cji0Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnoéci. “ ' I I’ owod przebywal jako tymczasowo aresztowany 1. ‘_WAreszcie Sledczym' [ 0 1 _. p skazany w' okresach od..13 Iutego do 12 wrzcénia 2006r., od 23 kwictnia do 30 wrz_esn1a 2008:. i od 10 listopada 200 Sr. do czasu wytoozenia powodztwa.  W ocenie powoda pozwany ponosi odpowiedzialno éé za: 1. nadmieme przeludnienie W celacli mieszkalnych, nie zachowanie standardu powierzchniowego na jednego osadzonegog " . 2. Nie zapcwxiienie podstawowego sprzqtu kwatemnkowego tj. mniej Sza iloéé taboretow i _szafek'1ii2 osadzonych; _ _ 3. Osadzenie powoda w celi, w__ktorej przebywal 23 godziny na dobq oraz w celach przejéoiowych z_ osobami palapymi tytofi; _ » 0 '4. Nieludzkie i poniiajéycc traktowanie, brak warLTnl<ow do utrzymania higieny osobistej co skutkowato powainq chorobq skéry, zle warunki bytowe;  5. BI‘fll{’,ZfljQé kulturalno  oéwiatowychi sportowych; ‘ ‘ '5' Wanmki oéwietleniowe niedostosowane do pozy dnia i potrzeb; _W zwiqzku z powyzszym powod twierdzi, zé byt poddzmy przez~ okrcs izolacji niezgodnemu 2 prawcm, nieludzkiemu i ponizajapemu traktowaniu wynikajapemu Z ' wnionia humanitarnych warunkéw do czego p rt 30 Konstytucp W d&1SZ6_] CZQS01 uzasadlllflfl  \.v. . ..* ; A,;,.. .   nieprzcstrzegania prawa i me zapc _ Ozwal‘Y Jest" zobowiqzm1yim6Wi0_t}I1fi rniqdzy ini1§mi‘a . A A ' ' ' u Pflzwu powod powolal art. 40, 41 ust. 4 KOIlS'£y111C]l 1 art. 3 Europegskneg Konwencji Ochronie Praw Czlowieka i_Podstawowych Wolnoéci. Podmosl rowmez, ze W 36611105 _.  1: ’ .\.\ . --- STRONA 3 --- I '::';\\.. F  .=.;, \~  'i=$:'¢.; .. i?§1:'3'.J€:5Q|,' B 1: . . ii i 0 ' ja w ktérych przebywal nie miat zagwarantowanej minimalnej powierzchni 3 I ze pozbawiony byt podstawowego sprzotu kwateruflkowcgo (szafck, taboret6w, przez 00 niejednokrotnie musiat spoig/waé posilek na tozku lub taborecie. z pomicszczefi bylo ponadt0‘0grani0zone przez miejsce do spania, toaleto 1' Powéd przebywat W takim pomieszozeniu przez 23 godziny na dobq choé posiéxda kwalifikujqcq go do odbywania kary w zakladzie kamym typu poiotwartego. powoda zwiqzanc z dlugotrwalym przebywaniem w takich Warunkach bylo tym ze powéd ma problemy zdrowotne. Wlsytuacji, w ktorej sis; znalazt nie miat p1'aWi_e do ochrony swojej sfery intymnej, do poruszania siq czy sensownego 0r‘ganizowania czasu. W odpowiedzi na pozew (k. 3491) pozwany wnosil 0 oddalenie powédztwa w caloéci Kw oczywiécie bezzasadnego i o zasqdzenie od powoda na jego rzecz kosztéw procesu, w kosztow zastqpstwa procesowego wg norm przepisanych.  :1 uzasadnieniu stanowidka pozwany przyznal, Ze w Areszcie §1edczym ’ " H dluzszego czasu lutrzymywai siq stan przeludnienia., ktéry jednak sukcesywnie spada. ta wytrlikata jednak z przyczyn niezaleznychod strony pozwanej i w wanmlcach w art. 248 k.k.w. Na dowod powyzszcgo przedstawil sprawozdania z wizytacji Aresztu Sledczego za lata 2006, 2007 1 2008,,_zarzqdzcx1ia wewnqttzne z lat 2006 1 2008 oraz Ipisma z 2008r infonnujqce sodziego penitencjamego o umieszczaniu osadzonych w oelach o powierzclmi pondiej 3 m2 mi" osobq. .‘ Wyjaénil, Ze pzzeprowadzone W“ latach 2006 2008 wizytacje jednostki ' wykazaly, Ze' dzialalnoéé Igulturalno — oéwiatowa prowadzona byla " ' ' . d  antu'e sf dostqp do telewizji kablowej, radiowqzla a 1;al<Z_e w1asc1w1e Osa zonym gwar 3 Q organizuje sic; imprezy na Zywo. W zalvtresie zajqé kulturalno  sportowych osadzeni majq mozliwoéé korzystania z szerokioj gamy wariantow spqdzania ozasu oraz rozwoju kulturalnego. Codzienny przeglqd pgsy jest zapewniony w rfamach. radiowqzla. W ocenie pozwanego powodowiv nie ptzystuguje roszczenie okreélono W art. 448 K.c. Pozwany  podnidst, ze powéd w sposob doéé ogélny opisuje stan techniozny eel oraz ich wyposazemc oraz fakt zainfekowania skéry grzybica, W uiasadnieniu wskazano, it powéd w Zaden sposob nie wykaza}, aby doszto do bezprawncgodzialania funkcjonariuszy shxzby wiqziennej wobec nicgo, oraz ze takie dziahmia doprowadzily do powstania u niego szkody, jak réwniez nie wykazal na czym ta szkoda mialaby polegaé. Powod, w ocenie pozwanego, nie wykazat takze naruszenia jego dobr osobistych, a tjm bardzi'ej' nic zaistniaty przeslanki do wyptaty zadoééuczynienia. Poza tym pozwany podniosi zarzut naruszenia przez powoda dyspozycji  Q ~_ art.5k.c.  .. A _ Powod ustosunkowal siq do odpowiedzi na/fJozew w piémie 2 dnia 18.05.2009r. (k. 98929). Podniosl, Ze Sqd powszechny skazal go zadpopolnienic przestqpstwa prawomocnyrn 0 2 .2350 E . We . ' ., 3 ._ t i i | Y i I I l l --- STRONA 4 --- f'.:=i. . 1 ';I F i | . . 4,... F fig. .. . __ fell‘ 1 4 ... 1 ii . . "3' . E 14$’.\.~"¢<§"‘. . 25= 1 . .1 .:=;. '~.~. ? .  =.==_1 5. i’“':¥='.3' i ~ =1st. . W < k _,. 2. v?‘ 1=_ i osadzii go w zakiadzie kamym w celu odpiaty spoicczmistwu za. wyrzatdzone mu powierzajqc do realizacji'zadania, p0 wykonaniu ktérych miakby wrécié jako y obywatei do spolecznoéoi, ktérq zaw.iédi. Nie ma zatem mowy 0 kaxze jako spotecznej. W ocenie powoda odpbwiedi na pozew to iista poboznych Zyczefi. W wymienione sq zajqcia kulturalnooéwiatowe o ktorych w ogéle nikt nie wiedzial otrzymania pisma. Tak samo odnosi sie; do warunkéw socjalnobytowych i sh1Zby zdrowia. Dalsze wywody dotyczq poglqdu powoda na zasady i funkcjonowania wiqziennictwa. ~ 0 W piémie z dnia 19.08.2009r. peinomocnik z wybom powoda popart pozew ztozony powoda oraz argumentacjq i wnioski W nim zawaite (k. 115 121). Ponadto podniosl, Ze wemmki w jakich powéd odbywai karo pozbawienia woinoéci iudzkiej godnoéci. Pozwana jednostka penitencjama nie zapewniaia minimalnych prawem standardow. W Areszcie dledczym i 0 i . » . przeludnienia, brakowaio podstawowego sprzqtu kwatemnkowego tj. stoikow, ski medyczncj. W takich srodkow czystoéci. Nic zapewniaim takze wiaéciwej opi powéd nie mial mozliwoéci nauki i rozwoju kulturainego, nie miai mozliwoéci na i zachowanie intymnoéci. Odbywzmie kary pozbawienia wolnoéci W czy _ _ _ przeludnionej celi, 2 nie oddzielonq toaletqi wqziem sanitarnym, przy jednoclzesnym braku ' panowaly wentylacji i mozliwoéci utrzymania w celach czystoéci stanowi przejaw poni2ajqcego', nieludzkiego traktowania prowadzapego do naruszcnia godnoéci powoda. Nie zapewniono takie szafek z przeznaczeniem najcdzenie, érodki czystoéci i inne przedmioty. Pomieszczenia _ micszkalne nie miaiy Zapewnionej odpowiedniej wentylacji. Z_c wzglqdu na kraty wewnegtrzne okna otwieraiy sic; jedfnie w niewielkim‘ stopniu. Panujdoy zaduch niejednokrotrfie powodowdl u osadzonych, w tymjdpowoda, oslabicrfie, omdlenie i ogélnie zle samopoczucie, w niektdrych ceiach panowata straszna wilgoé, na écianeich pojawialy siq grzyby.» Powod’ wbrow swojej woli zmuszony ‘bylv ptzebywaé z osobami pa1qcymi, w celach ogélnie zadymionych, tiez odpowiedniej wentylacji. Przy takich warunkach odbywania kary u osadzonych pojawiata siq agrcsja, stres, tendencja do wszczynania béjek. Nie byto szans na resocjalizdcjq in prawidlowe przygotowanie sic; do przebywania w waiunkaoh wolnoéciowych. W areszcio nie byiy tez prowadzonc zajqcia sportowe, kulturalne itp. z uwagi 10a. przéznaczenie tego rodzaju pomieszczofi na cele micszkalne. Na potwierdzcnie powyzszyoh" zarzutow peinomocnik wnosil o dopuszczenie dowodu z zeznafi powodad éw. K '1' s u  i P  ' Q B. ‘ ;. W piémie Z dnia 27.'1‘0.2009r. (1_<. 166 ~ 170) peinomocnik powoda podnidsi dodatkowo, Ze : . __ . ‘/ ' _' ‘ b.  do celi dostawianc jest dodatkowe 162.140 PIQITOWB dla dwoch osob 1 brak dra me P . ._ \'. £62  7; r ' .';:<.'_.;§5.;=.;. H; Fl_Q‘1:2"I"v4r‘ '§ ' 1';1' . '=._. ' ‘I _3_.;;§(\ '!‘qg._,§E '. ". :'_':}*‘~"">‘ ' " .. 3' 'W in‘.==~ :'7 *l?':E‘;_\:§.1i\";' --- STRONA 5 --- ":=.. ' 1' .12.=4.?:~=';e.1 A. I =' a‘':.'=vI“i_.;;..__ 1.; = 5'56 :513'I.Zr» = . ';:=.i;0.:.=;:;..__.. ._ . . ..€,.F . i =.: ‘( i czn okres swojego pobytu prze "y  ' § . . i, 1| b wai w colach przeludnionych, I "fix IZ6Z Z113 poécieh, rqcznikéw i éciereczek wielokrotnie Wskazywai, Ze JIJZ dawno powinny lepit S1Q od brudu 1 nuai I116p1’Z}’j eniny zapach, ' ' stanowi siediisko grzybicy i innyoh chordb .  " est "w okropnym stame 1 _. Féhépnato ogicznyc . ' areszcie éledczym powéd. zostai zaraiony chorobami skérnymi co 25?.‘ 3‘; ¢ =:..v..._   ..'.'!. :12. . I. 1' ' i._:  12 P ‘ . . ': ; .\ .5 . _ 3,‘ 2' : 1 _ 1 ‘ I II K ' | if " . 5.], ii ‘I? 3* .0 555$ 1‘ . €1i ‘J q‘. F1" ' fi:= 0 =_£;,_:_:1. ' ===::;;=  .  .351. 53%;; 'if = = . . .' 7.__: 0: ;_ .‘:1.., ‘Pf ¢ . . ' .r' ;€!'_I , »..;,;..;. . =.=;,*;’J?»I¢_\i‘?=|01.'\'4.;  .13g. r ' ‘W okres1e pobytu z iéfizysparza mu wiele problemow, 1; lograniczony dostqp do lekarza, ' i istniaio powazne b i chorymi na choroby zakazne A . osoby zdrowe osadzone byly z oso am fyzyko zarazenia, 4 byi brak mozliwoéci uzyskania dodatkowego przydziaiu érodkow higienicznych a miesitgczny prgydziai nie wystarcizai na caiy miesiqc, kaniem talonu odziezowego,  byiy znaczne problemy z uzys ' b 1 w warunkach aresztanckich co oznaczaio  mimo prawomocnego skazama osadzony y ' bgraniczony dostgp do telefonu, ' " tkania z rodzinq podczas widzefi ze  mldno byio zachowaé kameralny, rodzmny nastro] spo 'aI<ioh “sir; odbywaly _ wzglqdu na wanmki w 3 , ~ W wanmkach przeludnienia nie ma moziiwoéci nauki i rozwoju kulturalnego, _ ' ' ' ' osadzonych do  niewielka iloéé pozycji i ich wartoéé w sensie hterackim ziuechqcajq czyt,a11i9,,  W éwietiicy stai stéi do tenisa ale brak byio raldetek i piieczek, '  nikt z osadzonyph nie siyszal o kolach zainteresowafi i zajqoiach sportowyoh. " Zdaniem peinomocnika wszystkie flgkazane uchybienia stanowiq naniszenie dobr ogobistyoh I powoda  godnoéci, dzci, prawa do intymnoéci. Przebywanie \W takich wanliikach wpiywa na ' ' 1 ' arunki osadzenid nie mega. stanowi<': jego psychjkq i zdrowie‘ pOZOS'E8W1&_]8,_0 PIQHIO. W dodatkowej kary dla. skazanego. Na podstawie materialu dowodowego zebranego w sprawie Sqd ustalil, co nastgpuje: 0 ' __ Powod przebywai w A0 " . od 13 lutego 2006r.‘do_ 12 wrzeénia 2006r., od 23 kivietnia 20081: do 30 wrz.eé11ia 2008;‘, od 10 listopada 2008r.. do 29 stycznia 2009r. iod 23 marca 2009:. do 06 paidziemika 2010 i poiniej. _ ‘ 0 ' ' k tionowanego prZ6Z Z zestawienia przedstawionego przez pozwanego 1 me was powoda (k. 133  148) wynika, Ze: ‘ 4 . --- STRONA 6 --- ' ._1' . '=' ‘>2 .= I . 13 lutego do 18 lutego 2006r. powod przcbywal W pawilonie . cola nr .' 4 osobowa o powierzchni 12,29 Przebywaio w nicj w tym okresie 3 w dniu 16 lutego 4 osadzonych. Norma powierzchniowa byia zachowana; lutego 2006r, powévd przcbyvial w pawilonic cola . . Cola 4 osobowa o ' .12 67 m2, przebywaio W nicj 5 osadzonych. Do normy powierzchniowej '1 . . . 2.‘ " “ 2 chczcmu na Jednego osadzoncgo 0,4’? m ‘ in V‘ wod xzcbywak W pawilonie '. cola . Ccla 1 . . ....,,. .. 00 1s do 20 lutego 20061‘. p0 p powicrzchni 5,2 m2. Przcbywato vw nicj 2 osadzonych. Do normy powierzchniowej " . lo 0,8 m2, w przeliczeniu na jednego osadzoncgo 0,4m2; < ~ . od 27 lutego do 30 manca 20061‘. powod przebywal w pawllonie I cela * :jgilicela 4 osobowa o powierzchni 13,98m2. Przebywalo w niej 5 osadzonych; Do nonny " chniowej brakowalo 1,02m2, w przeliczeniu na jednego osadzoncgo 0,2m2; _marca do 15 kwietnia 2006r. Powod _ przebywal w tej same} ccli ale iloéc zwickszyla sic do 6. W tej sytuacji do normy powierzchniowcj brakowalo 1112, w przeliczeniu najcdnego osadzonego 0,67ml; ' .21" " §§;f=fi=0ln'esie 0d 16 lycwietnia do 8 sierpnia 20061‘. powod przebywal w pawilonie .' ' ' cela nr to cola 4 osobowa o powicrzchni 12,34m2. Przez 30 dni w tym okresic przcbywaio w 4 osadzonych a przcz pozostaly okrcs 5 osadzoi1ych._W przypadku 5 osadzonych do powicrzchniowej brakowalo 2,66m2, w przeliczcniu na jedncgo osadzoncgo 0,53m2; ' ' do 12 wizeénia 20061". powod przebywaiw tej samej ccli z tym, Ze stan. . ._..;==,;=._ _. _  .'.::1::;.';:_=».& 5.‘.a"    . '.=3»='=;2=41: .15.; i. :§=é15$. ==...'= "" 1.. E ii  ..:;,{*r‘.*¢?"1.'.:i*.'=a.~?~=  IF. ' .E:_£i=.i.Ifi'_':=.“‘  .0? / . iv \r _§Ix .__i;;fi. s. 4*’Y!'1::;*;.l2$1‘ .<<. ‘Rn==  '. '51 :1 .~.';_’ ’.:%§§);!'l ' ;.il75=:¥' =1 >2:’.;_>§i>.1. . .5. .0.»;>. =. . 35. ' _{“IPM '. ' 6 J_.1\j..\.==. .; .~.‘: ‘l la :>:,' r 3'1.‘.‘ i ii? ¢g=.§1?.'t'i .5? ,  .~* .e~<~» " 1?  i.515'=:‘ 0' 2.‘ ._ 2 ,._.;,$5535. 9 slerpma ' ' ad n ch a przcz 29 dni 6 w zasadzie zwiqkszyl SIQ do 6 lprzcz 6 dni byio S os zo y osadzonychl i wowczas do normy powicrzchniowej brakowato 5,66m2, w przeliczeniu na jcdncgo osadzonego /przy stanic 6 osobl 0,94m2 ; '" W czasie pobytu od 23 kwictnia 20081". do 30 wrzeénia 20081“. powod przcbywai: ' od 23 do 28'kwietnia 200812‘; pawilonie .1 1 ccla .. Cola 4 osobowa o powicrzchni 12»67I1‘12 Przcbywalo w niej od 2 do 4 osadzonych, norma powicrzchnio\_/va byla zachowana;  w dniui 29 kwietnia 20081‘. powod przcbywai w pawilonie . cela nr Icst to cc1a'4 0$0b0Wa 0 powierzchni 12,65m2, przebywalo w niej 7 osadzonych. Do normy Iwwierzchniowej brakowalo 8,35m2, w przcliczeniu najednego osadzonego 1,2m2; ' Oil 30 kwietnia do 08 maja 2008r. ipowéd przcbywai w pawilonie  1' '. cola nr 1 . Cela 4_ 2 b alo w nicj 4 albo 3 osadzonych. Normy byly osobowa o powierzchni 12,34m , prze yw Z&Ch0Wa,11g; _ _ ' 0'1 9 do 12 maja 2.0081‘. powod przebywat w pawilonie . ' cela . Cela I osobowa o Powicrzclmi 5,33m2, przebywalo wmniej .2’ osadzonych. Do 1fio1'my' powierzclmiowej brfikilwaio 0,67m2, w przcliczcniu na jedncgo osadioncgo 0,34m2; ' ' 5 I --- STRONA 7 --- ' \ .\ _.____:fiw\.:.»..:;\,,_,,‘__‘_ I '1 'e rzebywalwpawilonio .'ce1anr inormy b wa10 3 osadzonych) . maja do 16 czerwca 20081‘, powod przebywala w paw1l0n1c . w oe powierzchni 5,1 i 5,2m2. W oelach przebywalo 2' osadzonych, '_do normy brakowaio maksymalnie 0,9n'i2, w przeliczeniu na jednego osadzoncgo 7 erwca do 22 lipca 2008r. powod ponownie przebywalw pawilonie I ceia nr 1 cz przez 4 dni stan osobowy byl przekroczony. celi 4 osobowej przebywaio 5 23 lipca. do 28 wrzeéniad 20081‘. /67 dnif powod przebywal w pawilonie 1 . cola nr . to cela 4 osobowa 0 powierzchni 1»2,31m2. W tym okresie przebywaio w niej 5 /przez 20 lub 6 osadzonych /przez 46’ dnii‘. Do normy powierzchndiowoj brakowalo 2,69 lub S,69mz, :5 ‘Elprzeliczeniu najcdnego osadzonego 0,53 lub 0,94m2; ' ' . oolanrf .Cela4 dnlach 29 1 w _ I ' " S osadzonych. Do nonny .;.._=.; \_ 1. , ‘ * .;if5," ;;:¢_.. . 5? 1 ‘s=' . I ‘j . §._:,v_ '.;==. InI ' I l ° 30 rzeénia 2008r. powod przebywal w pawilome . 0 powiergchm 12,65m2, przebywalo w me] 2 . Ivej brakowaio 23 51112, w przeliczeniu na osobq O,47m . W czasie pobyhl od 10 listopada 20081‘. do 2.8 stycznia 20091’. /79 dnil powod _ .  " . 1 4 osobowa o powierzchni 12,7ni2. " w pawilome ' cela nr ., Jest to >ce a Przebywako w niej. od 3 do 6 osadzonych. W czasic pobytu 5 (pmez 20 dni) lub 6 (przez 43 ' dryi) osadzoriych do normy powierzchniowej brakowalo odpowiednio 2,3 lub 5,31112, w " .  2 _ przcliczeniu najednego osadzoncgo 0,46 lub 0,8 8m ; W Idniu 28 stycimia. 20091‘. powod wystqpil 2 niniej szym pozwem. _ l Sluchany w charakterze Istrony (k. 241242) powéd zezna}, is cierpial przcde wszystkim psyohi;_:zni<_: z fnowoduprzeludnienia w celach, w ktorych ptzebywal i warunkow w jakich sic; znajdowal. Twierdzi1,” w celach‘ brakowalo taboretow, co K mialo kluczowe znaozenie przy spozywaniu posiikow. By} problem z Zarégvkami, nowayiprzynoszono jak spalfla siq ostatnia Zarowka a powinno byé trzy. Niejednokrotnie igiaszail wychowawcy usterki w celi, obecnoéé grzybg na écianaoh i zwiqzane z tym dolegliwoéci‘, bfaki w sprzocic. Twierdzii, ze mial problemy dermatologiczne zwiaczane z trudnoéoiami utrzymoniu higieny osobistej. Srodki, ktored otrzymywak nie pozwaldly mu na utrzymanic czystoéci. Byt brak ciepkej wody. Cakoksztah, czyli to wszystko dzialalo na powoda Anegatywnie‘. Mia! poczucio bezsilnoéci; depresje, zwiaszoza kiedy p§zebywa1 w_ cclach bardzo malych. Nigdy nic palii papierolsow a zawsze przebywal z osobami palqcymi w ceii przejéciowcj. Twierdzit; Ze of/1 w tej celi pokilka tygodoi. NiejednokrotnieA13rzcl’)ywa1 Z osobomi cI1o1'yn'1i na; Zohaczkq i na HIV. Doprowadzalo go to do paranoi. Do chwilfobecnej pozostai mu odmch mycia rqk b0 A l l l ' ' = 'e o usiug k z stal z uslug fiyzjera, bo wszyscy z _] g 6 cia,gIe ma wraienio, Ze sq brudne. Nie_ or y “ ' M do 18 maja 20.08:‘. powod ponovsm p . . . _ 1‘ 5, byiy zachowane (prze y , < l l I * =~ ' '  laoh in . i * --- STRONA 8 --- I $535; _ * .' } ..  .?3i'=‘fl. F... ==s=.=u '=3= 5| .4 .. i‘~’.7.13?'7 .je,r _ ::? . __5;:;,,. _ e:g;;_,_,. r 111,1’ F 1 ii;;.»‘§;= . PDQ» F12}. 4 a ,1, E ll iri 11 21: If, 9 as: \,; J #1 ._.,...,. .. We wrzeéniu 2006r. powod opusicfl areszt. W kwietniu 2008r. zostaltymczasowo , poéniej mi&% ,,Wpr0Wadzony” wyrok i by} w zakfadzie karnym, tam by%y lepsze W czasie pobytu na wolnoéci powod precowzd i zarabiai okolo 1200 zi. miesiqcznie. dochod powoda przy tych zarobkach wynosflby 15.000 zi. Bedap W zakladzie karnym pracuje i zaxtabia polowe najnizszej pensji. Powod nie wyliczal zadoéouczyniénia z wzoru, okreélil je wg swoj ego odczuci_a.~ l I _ W Aregzcie Sledczym _w czasie pobytu powoda istotnie przeludnienie. Dyrektor wydawai stosowne zarzqdzenia wewnetrzne (k. 46  Na biezapo informowano takze sqd penitencjamy o aktoalnej sytuécji ddotyczaccej w jednostoe (k. 4045 u pisma). Cele, w lctéfych powédd przebywai byly stanclardowo. Brak taboretow (i tylko Ataboretévé) potwierdzili éw. B .. 0 : 1 ' Ani éwiadkowie ani powod nie sprecyzowali W jakim okresie i jak dlugo taboretow Z zeznafi éw G’ ‘ A wynika, Ze wyposazenie cel w sprzet bylo W przypadko zwiqkszenia. iloéci osob osadzonych w danej celi. Cele wyposazone tez w kratki Wentylacyjne. W kazdej celi byia jedna kratka, ktora zapewr1_ia%a wentylacje Kapik sdniterny w celach, w ktéirych przebywai powod byl odgrodzony it:suw.14.a1u1, bez drzwi We] éeiowych, ktore zastqpowaia zaslona. Potwierdzili to powohmi w sprawie éwiadkowie. _Pow6d nie wnosil ska;g zwiqzanych 2 wann1kami_ odbywania kaxj 4 h 'eniem od owiedniej jakoéci pozbawienia wolnoéci, przeludnieniem w celac , niezapewm _ p . sprzetu kwatelfrnistrzowskiego, nieodpowiednim leczeniem lub. jego hra_1_<_iem'. Nie kierowal ekarg aniwnioskéw do sedziego penitencjamego, czy tez dyrektora Aresztu Sledczego. z ze;11afi__éfir. K, 6 s 0 1, ~ ‘ 1 ~ ~ (1<.‘" 239240) wynika, ze przebywal Z powodem W 2008r. W celi iW2009r.w'ce1i ~_ ; W celi _ priewazfiie przebywalo 6 osob ale i bywalo 5 osob. W celi byiy trzy pietrowe lozka, dwa stol"y, trzy taborety, dwie szafki wiszqce. Szafld byly nieforemne i niewiele sie do nich mieécilo w'= zwiaczkuz czym oniewaiz czqéé rzeczy trzeba bylo trzymaé na podiodze. Atmosfera caly czas by}a napietap szeéé 0566 na takiej powierzehni rodzi konflikty. Kazdy ma swoje przyzwyczajenia, swoje zachowania, odrebny charakter. Kqcik sanitamy mial éciany murowane, w wejéoiu wisiaia tzw. parawanka lub perata». Byla kratka wentylacyjna na cele, Widzial powodaz ksia,Z1<q W reku, sam przeczyt:11 mote trzy ksiqzki. ‘ 3   P; ’ B’ ” ’ (k’.1'76) zezna1,A2e przebywai z powodem w celik ’ od marca do czerwca 2008r. Iloéé osob W4 celi zrhieniaka Sig, bywalo szeéé osob ii bywoly tylko txzy osoby. _Z zeznafiléwiadka wynika, ze ecela byla W ziym stanie teclulicznypo. Naficianach _i podlodze wystepowai grzyb. Brakowaio taboretow co zmuszaio osadzonuyohdo spoiywania posilkow s'iedzqc na 16Zku. Przyznal», Ze jest nosie/ielem wirusa HCV i pojnfonnowal o fym osadzonych zaraz po wejéciu do celi. Kazat im owazaé na jego przyboxy do golenia i pokazal . . _ _ ,7 --- STRONA 9 --- _._._._._‘_. , _ 3163 ktadzie. §Wiadek korzystai ze éwietlicy rzadko ale grai w pingpong, korzystai z mimo, Ze byio duzo przegtarzalych pozycji. Zdarzafo sie, Ze raz przeczytai jedfia, wmiesizicu i a innym razem trzy. Lekarsg powinien byé raz na dwa tygodnie ale nie by} obecny. Nie pamietal czy poW6d chorowai Wtym czasie. Nie zdarzylo siq Zeby w ozasie pobytu W celi vrazem z powodem nie dosta} sie do lekarza. Czasern musia} zaczekaé bo lekarz byi co dwa tygodnie. _ Powyiszy stan faktyczny usfalony zostai na podstawle dokumentow, ktorym Said dal ina podstawie zeznafi éwiadkéw: P; _ _Bp ~ __~.(k. 176), A; jY _. GL. (k. “V " (k. 2397240) a takze zeznafi powoda (k. 241). 4‘ < wiare zai6wmo’zezx1a.ni_om éwiadkow, jak i powoda, co do okolicznoéci faktycznych, opisywali. Rozpoznajqc sprawe Sqd zwaiyl, co nastepuje: powoda pozwany ponosi odpowiedzialnoéé za: _ nadmiefne przeludnienie w celach mieszkalnych, nie zachowanie standardu Ina jednego osadzonego; _ Nie zapewnienie podstawowego sprzetu lcwaterunkowego tj. mniejsza i1o_é_c': taboretow i ek nit osadzonych;   _ . . _ _ . __ . Osadzenie poWoda W celi, _w ktorej przebywai 23 godziny" na dobe oraz W celach llrzejéciowych lz osobami pala5_:y1ni iytofi;  ' . Nieludzkie i pornizajqce traktowanie, brak wanmkow do utrzymania higieny osobistej co fikutkowalo powaznq chorobq skory, zlewamnki bytowe;   1 5. Brlak zaj en’: kulturalno —— oéwiatowych i sportowych;  Wamnlci oéwietleniowe niedostosowane do pory dnia i potrzeb; ' dz' ' bl oddany przfez ok1'es' izolacji W zwiqzku z powyzszym powod 1LWlBI' 1, ze y\ p mezgodnemu z' prawem, nieludzkiemu i pomzajapemu traktowamu wymkajqcemu 2 A h arunkow do czego pozwany jest nieprzestrzegania prawai niezapewnienia humanitarnyc W zobowiaczanyi mowi 0 tym miqdzy innymi art. 30 Konstytucji. Powod powolal rowmez art. Ochronie Praw Czkowieka i 40, 41 ilst. 4 Konstytucji i art. 3 Europejskiej Konwencji 0 ‘ Podstawowyoh Wolnoéci. W pozwie powod jako podsltawq prawnq odpowiedziainoéci \.._ _ ' pozwanego wskazai rowniez art. 41?, 448, 23i24k,c. . A  _ _ Powéd zarzuoii pozwanemu, ze Wj6dIl0Stk21(;h penitencjamyeh, w ktoryeh przebywai . 2 ,   1 lnie miai zagwarantowanej minimalnej powierzchm 3 m , bywalo, ze pozloawlony by kw t mnkowe o“/szdfek taboretow, stoiowl przez eo niejednokrotme podstawowego sprzetu _ a e g , inusial spozywaé posiiek na 1_oz1<u lub taboreciei/I<orzys't/a.1_1ie z pomieszczefi bylo ponadto ograniczone przez miejsce do spania, toalete i umywalke. Powod przebywal W takim 7 a ,  --- STRONA 10 --- ‘7 Q15;..'=I;"¥:':' X: . 5?.» . 53 '.c:'==''_=;;;_7 ';..!::E1? ; _ '~._.= : . '5‘.1 J..‘T.’.».i ~. =.':E?:==;.=i..:r1.=== 1. :"FF"5:‘.§“.l;=F.¢!'.?5.? :5: I \\='r=¢_.,\@;;;.=:._=_..»;,'_¢;, _1'I1|5j;L}‘E5T_1j.'v 17,5,.#‘.jf ' "'.': r=r‘.'i=: ml:Lrx.1. ,, "  Ff.;%I;=|'a=.¥:.*3.'>.».P'' e=11;:.=:=.=.' :=1."6» . §_'_z'_:_=ee;:E.:_=.E;_\§ 4;; 'i\'I'f1:3i‘i~3I7'..__*P;3E5' .._.. . ~ ‘Si .=ur=;=~.»<». ;:‘.‘=4Z»;2;;=_:__.£_a1e\:f.;"  . przez 23 godziny na dobe choé posiada podgrupe kwaliiikujatca, go do _.kaIy w zakiadzie karnym typu p6\iotWartego.. Cierpienie powoda zwiqzane 2 przebywaniem W takich warunkac‘i1 byio tym Wieksze, Ze powod ma problemy W gytuacji, W ktorej sie znalz1'21 nie mid} prawie miejsca do ochrony swojej sfery poruszania sie czy sensownego organizowania sobie czasu. ' W okresach objetych sporem powod W Wiekszoéci przebywai W celach W ktorych powierzchnia przypadajapa na jednego osadzonego wynosila mniej (okolicznoéé niesporna). Jeden dzieri przebywai W celi, W ktorej do normy brakowaio Iponad 1m2. Powierzchnia uzytkowa eel nie odpowiadaia z art. 110 k.k.w. Pozwany dzialal jednak w ramaoh obowiqzujqcego porzzidku (legalnie), bowiem W myél art. 248 § 2 k.k.w. clyrektor aresztu éledczego lub karnego moze umiesicié osadzonych, no czas okreélony, W warunkach, W ktopyoh W celi na jednq osobe Wynosi mniej niz 3m2. Przepis tori nakiada obowiqzek informowania o tym fakcie sedziego penitencjarnego. Sedzia penitencjarny na. ten temat posiadal, gdyz byi regularnie informowany 0 pa11ujapej_ sytuacji. jest lregularnie Wizytowany przez przedstawicieli Sqdu Okregowego W Warszawie, Wydzial Penitencjarny, Sedzia dokonuje min. ogledzin pomieszczefi aresztu, cel mieszkalnych wiekszoéci oddziaiow, przeprowadza rozmowy osadzonymi, ktorzy podczas Wizyty W celach Wyrazajq cheé i zglaszajzi sie z wizytujzicgnn. Zdecydowania Wiekszoéé osadzonych (W tym powod) zgiaszala zadnych skarg i uwag ani Wnioskow) lub pytail. Protokoly wizytacyjne uiiotwvierdzily, i2 praca kierownictwa iadministraoji Areszm zashlguje na pozytywna, ooene "_i nie Wymaga przedstawiania Wnioskowi zalecefi (k. 51m  63, 64 77). Art. 102 ust. 10 k.k.w. gvyarantuje osobie skazanej prawo do skiadania vmioskow ii. skarg, podobnie jak istnieje njozliwoéé zaskarzenia decyzji Dyrektofa AS. Powod W Zflkresie okolicznoéci faktycznych, bedqcych podstawq roszczenia W niniejszej sprawie z tego Pfflwa nie korzystal . W niateriale dowodowym zgromadzonym w sprawie nie potwierdzily sie okolicznoéci zWi4ZaI1e ze stanem psychicznym powoda, ewentualnq udepresjat. ‘Min. powéd nigdy me Wnioskowal 0 objecic go opiekq psychologicznau Nie byi tez nawet jednorazowo k0nsu1towai1y przez psychologa, ani psychiatre, nie zg1asza% tez w trakcie Wizyt lekarskich doiegliwosici depresyjnych z’ ksiqzka ztdrowia k.149/. W dniu 24 kwiuetnio 2008r (po P°I10Wnym przyjeciu powoda do 3 areszto siledczego) poproszono o iaonsultacje deflnatologiozrlq Z powodu podejrzenia iliiusziczgrcy 4 k. I51. W dniu 6 meja 2008r. Wpisano d0 ksiiilki zdrowia, Ze poW6d choruje na iuszczyoe od 10 lat —k. 155. Poiniej powéd by} ieczony Z Pflwodu przeziqbiefi, kaszlu _i bolu gardla.  _ --- STRONA 11 --- _." ,   1';*"r‘ 5' '1‘ _.?= .3!'iaI=E£11? ‘ "£1 ; 1. l:='Ht‘ ’~ Sad przyjfich Z6 powéd nie byt konsultowany psychiatryoznie ani psyohologicznie W, .? E, 3 ~‘ " ' db ' kar 1 ozbawignia Wolnonscill (brak_jest na to dowodow, nie J‘\ r tez wnioskow dowodowych W tym zakresie).  _ |_15LZkU Z warunkam1 o ywanta 3 p Powod przedstawfai swoje zastrzezenia, do Wanuikow bytowyoh W Areszcie, Q ' kolwiek dziatalnosci .oferoWanej W * nie wykazai, iaby zgiaszai akces do jakiej 4 _  1 J‘ bibliote a, wewne y ‘ .jI=;;:t','_;?s “ <>Z,iI‘=i2?v‘ . 1 .‘»:_;; . 1'11f::>:£le."1;",;—»' ’ 4 zi; =5’;  1 , 1.,._... _ —_ . E‘ it W Areszoie prowztdzona jest dziaialnosé ipostpenitencjarna, kulturaino — oéwiatowa, I ach placowki. V y trzn radiowezet.iW celaoh roieszkalnyeh sa, gniazda antenowe do ' D ' k ' 'w'et1ice ocldzialowe. Prowadzone jest tez Centrum iodbiom telewizji k8.b10W6_]. zla ajq s x ’?:{{sztatceniaUstawicznego na poziomie szkoly podstawowej, gimnazjum, zasadniczej szkoly "3"" technikum uzupeh1iaja,cego’i liceum uzupeiniajagego. Funkcjonuje pracownia 15.I. .,; ._ H,‘ ._ Ir _ 3 F +.'=' =. W4?" i"?iitE§=§:5J%§:i5;;i:I=;=; "*3 He»" =I.'=':=a =.1= . =1=:'..., j;.f_ , . 7 = .11?} ?1'_:¥§'v :'; .'1_1'!! ‘ limb ..r___'. to 1 . . '  +511! {st= — .=.:;; , ‘IR’ _. _.=4 ._,._ . .= _L, ‘. ;;,;1.‘. | . ... ., . In‘; .1. 1?! \  .1._=.; v~‘._::_._;... 52$ .2‘; 1;i.i'_‘l' ' .\:~. _._ W Ifl9MlI&a'mnn|m|=mm,mu¢“‘_*_____ r 5‘ I . komputerowa, gdzie prowadzone sag/kusy informatyczne i 10 "stanowisk. $wiadlcowie B . i S . , jlkorzystali z biblioteki i éwietlicy. Oczywistym' jest, 2e to liczba osadzonych ogranicza rhozliwosé czestego korzystania ze stolu do ping ponga ozy_bib1ioteki. Nie jest to Wynikiem bezprawnego dziaiania pozwanego. Poza tym osladzony sam musi Wykazao chem’: korzystania z zajeé kulturalnooswiatowyeh czy sportowyclh. IS" " ' ' zeznal, Ze widzfai powoda z ksiaczka, W recea sam przeezytat tr_zy ksiqzki. Skoro inni osadzeni mogli korzystaé Z tych zajeé to swiadezy, ze powod nit: wylozywat inicjatywy w tym zakresie. 1 Wa.rtml{iem' odpowiedzialxiosci Q Skarbu Pafistwa jest bezprawne dziatanie fu11l<cj_oiiariuszy Skarbtl Pafistwa, szkoda po . stronie powoda, oraz normalny. zwiqzek priyczjmowy pomiedzy szkoda, a bezprawnym dzialanient, bqdz' zanieehaniem. Stosownie do dyspozycji art. 417 par. I k.c. za szkode wyrz_a,dzona przez niezgodne z plrawem dziaianie l lub zanieghanie przy wykonywaniu Wtadzy ' publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pafistwa ‘lub jednostka samorzqdu terytorialnegb _1ub inna osoba 211 ' ' Z E111. 417 k.C., prawna Wykonujqcq ta, wiadze. W kontekscie odpowiedzi nose: I1  ‘ ' ' d " lub zaniechanie niezgodne z prawem nalezy rozunnec mezgo nosc zkonstytuoyjnie rozumianymi Zrodtaani prawa,'czy1i Konstymejs, ustawami, ratyfikowanymi, umowami iriiedzynarodovvymi oraz rozporzqdzeniami, a cietar wykazania tej niezgodnoéci przez ,,dZia_1a.nie spoczywa na poszkodowanym. (. ..). A W ustalonym stainie faktycznym, brak jest wykazanej szkody po stronie powoda, a zatem bezprzedniiotowe sq rozwazania co do ewentualnej bezprawnosci dziaiania p0ZW9.I1BJ statio fisoii. Powod uskarzaj etc sie genefalnie na poziom swiadczefl zdrowotnych, kulturalno .' oswiatowych, socjalrtych, etc. nie priedstatwit ta/dnej konkretnej szkody, j_aka.mia1aby fl?“ zostaé Wyi'za,dzona W zwiaczku 2 gwarantowanj./m w Areszcie Sledczym poziomern W/W éwiadczefi i generalnie W zwiqzku z Warurikami odbywania kary pozbawienia wolnosci. ' ' 10 I I 5 A»? ’ --- STRONA 12 --- f 1 ~\=.,_............d._______ .5 _.= '_' "3' '" u 51115.11}:'2  1'" ,.|.'_;._._:, :3,=_=_;;_:; ._‘.'>. 1'=_=\1‘ . ..1‘ #2 ‘ 1 F‘ an ,, .1 F <9 ‘P wt J 1 5. . =.;.__.;.; _\_. .e*=; ‘JC1 I rt;2'; P033 tym od poczqtku postepowania polwod twierdzi, ze dochodzi zadoséuczynienia. W kontekécie ewentuainej odpowiedziainosci poiwaliego za naruszenie dobr powoda: godnosci, czoi i prawa intymnosci podkreslié nalezy, ze zgodnie art. 23 k.c. dobra osobistecztowieka, jak W szczegélnoéci zdrowie, Wolnosé, swoboda suniienia (.v..), pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niezaleznie od przewidzianej W innych przepisach. Kodeks cywilny nie zawiera definieji dobr ani teZ przepisu v/yjasniajapego, czy ma na wzgledzie ogol dobr osobistych jako zbiér, ktoremu odpowiada ogolne prawo osobiste podmiotowe. Brak jest takze katalogu tych dobr. Dobrsosobiste to ‘waxtosoi o eharakterze niemaja,tkowym, sie 2 osobowoéciq czlowieka i uznane powszechnie W spoteczefistwie. Wartoéci ze swiatem uczué i stanem psyehicznyrn cziowieka. Do wartosci tych nie nalezy do odpowiedniej opieki medycznej. . . Na zasadzie art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone oudzym moze Zqdaé Zaniechainia tego dzialania, chyba, Ze nie jest ono bezprawne. W razie naruszenia moze on takze fzgdaé, afzeby osoba, lchora dopuéciia sie naruszenia ezymiosci potrzebnych do usunieeia jego skutkow, W szczegolnosci, azeby ziozyla odpowiedniej tresci i w odpowiedniej formic. Na zasadaoh przewidzianych wzkodeksie moze on rowniez zqdaé zadoséuczynienia pienieznego lub zaptaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany eel spoleczny. Natomiast jezeli Wskutek naruszenia dobra osobistego zostaia 'wyrzqdzona szkoda majqtkoWa, poszkodowany moze zqdaé jej naprawienia na zasadach ogolnych (§ 2 cytowanego przepisu). Takze art. 448 k.c. stanowi, it W razie naruszenia dobra osobistego sqd moie ptzyznaé temu, ezyje dobro osobiste zostalo naidszone, odpowiednia, sumo tytutem zadoééuczynienia pienieznego za doznana, krzywde, (,., .)n'i'eza1'eZnie od innych srod1<6W potrzebnych do usunieeia skutkow naruszenia. " Przesianka, oehrony dobro osobistych jest zatem ich naruszenie lub powstanje groiby naruszenia, oraz bezprawnosé dziaiania sprawcy naruszenia. . _  ' ' l Przy ocenie, czy doszto do namszenia dobra osobistego nalezy posiugiwaé sie kryteriami natury obiektywnej, nie zaé jedynie subiektywnym odczuciem osoby zqdajqcej ochron'y — co wielokrotnie w swyeh orzeczeniaeh podkreslai Sqd Najwyzszy. Miemike, pozwalajqoego ustalié, czy doszto do naruszenia dobra osobistego, nalezy szukaé w opmz1 publicznej. Podkreéla sie przy tym, iz pr_zy ocenie, czy doszlo do naruszenia dobra osobistego, ' . . . . _. . , " ' _ Ztah ktorego oohrony domaga sie osoba zgiaszagqca zatdnie, nalezy brao pod uwage oatoks okolicznosci, nie zas zwrot, czy zachowanie wyrwane z caiej wypowiedzi, ozy tez z kontekstu sytuacyjnego. _  _ “Na temat bezprawnosci dziatania Sqd Naj_w§/Zszy wypowiedziat sie W sposob bardziej ogélny W orzeczeniu z dnia 19.10.1989 r. W sprawie II CR 419f89 (OSP 1112/90, poz. 377), --- STRONA 13 --- _1t i Ze za bezprawne uwaza siq kazde dzialeiiie fiaruszajqoe dobro osobiste, jezeli Zadna Z szczegolnych okolicznosei uspiawiedliwiajatcych je oraz, Ze ,,do wyiqczajapych bezprawnosé narusiienia dobr osobistych na ogoi zalicza sie: w ramach_porza,dku prawnego, tj. dzialanie dozwolone przez oboudqzujape przepisy wykonywanieprawa podmiotowego, zgode pokrzywdzonego (ale z zastrzezeniem jej skutecznosci w niektorych prgypadkach), oraz dzialanie W obronie interesu”. Przy czym naleiy parnietaé, ii W art. 24 § I k.c. ustawodawca domniemanie bezprawnosci i Ze to‘ pozwany W procesie 0 ‘ochrone dobr ,ma obowia_zek wykazania istnienie okolicznosci ‘usprawiedliwiajztcych dzialanie, a Wiec Wytqczajqcyeh bezprawnoéé. ' Powod W niniejszej sprawie domagai siei ocltrony takich dobr jak: zdrowie, prawo do i poszanowania Zycia osobistego, igodnosé, ozesé, prawo do intymnosci oraz do ,,odpowied11iej opieki medycznej”, Przepis art. 32 k.k.W. stanowi, iz nadzor tlad legalnoscia,i prawidiowoscia, wykonywania pozbawienia wolnosci, kary aresztu, tymezasowego aresztowania, zatrzymania oraz zabezpieczajqcego zwiqzanego 2 umieszezeniern w zakiadzie zamknietym, a takze kar porzqdkowych i srodkéw przymusu skutlctjqeych pozbawienie Wo1n_osci.spraW11je"_sedz_ia penltencjarny. Natomiast przepis art.102 ust. »1 k.k.w. stanoWi,. i2. skazany ma prawo wszczegolnosci do: odpowiedniego ze Wzgledu na zachowanie zdrowia wyzywienia, odziezy, Warunkow bytowyoh, pomieszczefi oraz éwiadczefi zdrowotnych i odpowiednich wanmkow higieny.  . WV, _ .  .  __  Sa,dI'NajWyZszy W Wyroku 2 dnia 25 kwietnia I989 r., I CR 143f89 (OSPiKA 1990, nr 9, poz. 330) Wyjaénii, Ze godnosé osobista jest sferet osobowosci, ktora konkretyzuje sie W poczuciu Wlasnej Wa1‘1Z0§Ci cztowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych Iudzi. Poczuoie Ito, stanovviape istotny ‘element psychiki czlowieka, ksztaitowane jest przez okolicznosci zewnetrzne. ‘ ~ _ _ .  Stosownie do tresci art, 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godnosé cziowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiagkiem Wiadz publicznych. Obowiqzek ten powinien byé realizowaiiy przez Wtadze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Pafistwo dziata W ramach, imperium, realizujqc swoje zadania represyjne, ktorych wykonanie nie mote prowadzié do wiekszego ograniczenia praw cztowieka i jegp godnosci, nit to wynika. zadafi oeiiromiych i ceiu zastosowainego srodka. (LEX nr 315849, M.PraWn. 200%/21/1112). W .w§'/roku Z 2.10.2007 1'. (11 CSL 269/Q7) sap ‘ P ' two odziw ch warunkdw odbywa_m'a_ . Najwyzszy wypowiedziai sie, 1'2 zapewnieniieiprzez ans g y karjy pozbawienia wolnoécijesrjednym z podstawowj/ch wyrriagari demokratycznego parisrwa isirawnego,znajdujqeym—wyr=az—w n0r=maeh—prawamiegdzynar0d0wegogTednakze 0s'adze.ni@H _ . _ I2 {I --- STRONA 14 --- "'5 .§I"|';i'=' ' ’ ..>'{i'_i''.'‘l'fi\ .__: =. ' * E‘?'1E.:1.;.=1iT §;.1..;,:_:.: 1:’ Tail2 !:_=§. .=  :;F=:‘r‘i;§.i i=. .1312, 1. . ta.‘ z;._.;3 I:. by, 1 .3 W,‘ ‘*7 1; r . t : iIV1 iv. "1 w celi w warunkach, w ktdrych powierzchnia najednq osobe wynosita mniej niz 3 3/ spefnieniu przesianek 0k7‘e‘.§l0nyC/1 w 248 § I k.;'cw., jest zgodne 2 prawem zo 200873175). z . Obowiazek, o ktorym mowa powyzej, wynika Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego Polske miedzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 e.k.p.c., stanowiaeyeh, 2e kaftda pozbawiona wolnoéci bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem godnosci czlowieka. Te zasady prawa miedzynarodowego WyraZaja_ art. 40, 41 4 147 Konstytucji. _ j 0 dziaiania, przez ktora rozumie sit; dziaianie (zaniechanie) sprzeczne porzqdkiem prawnym i aasadmni wspolzycia spoiecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje tie bezprawnosci dziatania namszajacego dobra osobiste, co powoduje, ze na nim za cieiar Wykazania, i2 jego dziatanie bylo zgodne Z prawem. _ ' _ Pozwany Skatb Pafistwa Wykazal, ze jego dziaianie, W tym osadzenie powoda W celi ZW Warunkaeh, W ktdryoh powierzchnia na jedna, osobe Wynosila mniej niz 3 mz’ byio zgodne z prawem. Dyrektor pozwanego Zakiadu, stosownie do art. 248 I k.k.W., wydai deeyzje o umieszczeniu osadzonyoh na czas okreslony W Wanmkach, W ktorych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej niz 3 n12‘ Deeyzja ta zostata utrzymana W mocy przez sad penitencjarny. Tej oceny nie moze zmienié trese wyroku Sada Najwyzszego z_ dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431306, W ktorym przyjeto, Ze odbywanie kaly W przeludnionej celi narusza dobro osobiste, zostal on Ibowiem Wydany W innym' stanie faktycznym, W ktorym powod odbywal kare pozbawienia woinosci nie tylko W przeludnionej celi, ale W ktorej nie byte iozek dla Wszystkieh osadzonych oraz oddziehiego wezia __sanitarnego, i te" okolicznosci zaWa2':y1y na tresci rozstrzygniecia. ‘ _ W'o1zecznictwie Sadu Najwyzszego W wyroku z 28.02.2007 r. uznano pr osadzonego do domagania sit; zadoséuczynienia W przywodztwie przeciwko Skarbow awo i Pafistwa za szkody spowodowane przeludnieniem i nieodpowiednimi Warunkami sanitarnymi W zaktadach penitencjarnych. (wyrok SN z 28.02.2007 r. w sprawie V CSK 431/06, takze wyrok SA We Wroclawiu z 6.12.200’? 1'. W‘Sp1‘3.Wi6 I ACa 499/07). W stanie faktycznym, bedaeym przedmiotem badania $adu byty uszkodzenia ciaia osadzonego. Po skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznaniat Sad Apielacyjny we Wrociaiviul stwierdzii, i2 przeludnienie W poiaczeniu 2 nieodpowiednimi warunkami Zycia i warunkami sanitarnymi WZ&l1(i€tdZi6 karnym mogio przyczyriié isie do ponizajacego traktowania, W sposob naruszajacy dobra osoiaiste osadzonego. Sad ,po'tepi1praktjrki uttzymywania Wysokiego Wskainika przeludnienia W zakiadaoh karnych iia terenie caiego kraju. Zauwaiono jednak, . ' _ " 13 Przeslanka odpowiedzialnoéci za naruszenie cudzego dobra osobistego'"""j'e"st" --- STRONA 15 --- . " a 1.. . ' ' ' ' ' ' d’ Zednoczonych dnia 10 grudnia 1 ' ' Nadto odkreslono it przyznawanie jakichkoiwiek , ' \ 1. :.;=.Ij=;ii;=ig.=;_' I __ _ _ P I ‘P '..11 .  == : .1'Ei'::r?zt3i ' ' ’ .1 _ _ ' k ‘dc naruszenie dobr osobistych.‘ nie ma obowiazku przyznawania odszkodowanla za az . . ,3 z glownych kryteriow oceny, czy nalezy przyznaé Eadoséuczynienie za naruszex_iie !¢;. ' ' ' ' ' 0 '. U . " W zwiazku 2 przeludnieniem bistych by} stopien Winy strony pozwanej znano, 12 ‘ mozna przypisaé Winy osobom zarzddzajacym konkretnymi jednostkami penitencjarnymi, ' ' ' 1 odmowié przyjecia kolejnych skazanyeh, badi. tyrnozasowo me mogy one i;5ztoWanych. Ogolnokrajowa sytuacja powodowata, iz trudno byioby przyjaé, iz dziaiano eelu ponizenia, bqdi w z ej w1erze. jp ,  V V n'a dobr osobiistych w zwiazku z przeludnieniem byioby K * ot pienieznych z tytutu narusze 1 ' ‘ _ _§j_:' FF; z powszechnym poczuciem sprawiedliwosci (ostatecznie roszczenie oddalono). Sad iii’ J;§;~13:~.a,ey stanowiskoto podziela. 8 ' *"5";1l:£i.1‘ 26.05.2008 1‘. TK uznal art. 248 zaisprzeczny 2 art. 40 i 41. konstytucji RP. W.” "’ 2 1 ilifikfa SK 25/07) N16 wykluczono jednak mozhwosci czasowego umieszczenta skazanych b uac'ach nadzwyczajnyeh typu W W celach o powierzchni mniejszej nit 31112 na oso Q, w syt _] _ , nagiy Wzrost przestepczosci 1 wyrokdw skazujacych ~ zgo me d ' z art. 110 par. 2 kkw. ' C)droczoi1o_tennin1itraty mocy obowiazujap'ej.a1t. 248 kkw . " . Przepis art. 3 ECHR (Dz. U. 2 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowi, ii: ,,nikt tinie mote byc poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizajacemu traktowamu *3 ” ” st 1 W catosci przejeta z Konwencji W sprawie ' _ _. . . L} ‘ 7” ' f 1:5. == . " 1 I §;?:F§'r.=;_ = albo karaniu. Definicja pojqcia ,,tort1u'y zo a a ' 1 d kie o lub ponizajapego traktowania '2 zakazu stosowania toxtur oraz innego okmtnego, me u z g albo karama, przyjetej przez. Zgromadzeme Ogolne Naro ow _] _ if" ' 0 . '  art. 1 ust. 1 Wfw Konwencji brzini: . . 5) ,,.=.. .r  '5 $4‘?! ' ' ' ' d’ b tr ecie'.informacji lub W'yZI1E1I'11£1,%W celu ukarama jej 1 $8. 1,... 19.84 r. (Dz. U..z 1989 r., Nr 63, poz. 378)_ l k enc'i okreslenie "tortury" oznacza kazde dziaianie, ktorym Wrozumieniu niniejszej onw _] jakiejkolwiek osobie umys 1e za aje Q l W eeiu uzyskama od _n1ej lub o oso y z 3 V b ' atbo o ktorego dokonanie jest ona podejrzana, za czyn popeiniony przez nialub oso Q trzecta V cia nacisku na nia lub trzecia osobe a takze w celu zastraszenia iub Wywar V lkie‘ formy dyskryminacji, gdy taki bot albo w jakimkolwiek imym celu wynikajacym z Wsze 1 1 funk‘ ' sza aftstwowego lub 444111133.‘ osobe lub cierpienie powodowane sq przez cjonanu p 1 ‘a albo za wyfaina lub milczaca, wystopujacapw charakterze urzedowym lub z ich po ecem . h ' d nie ze zgodnyoh zgoda. Okreslenie to nie obejmuje bolu iub cierpienia Wynikajacyc je y zprawem sankcji, nieodiacznie zwiazanych z tymi sankcjami  _u przez nie przypadkowof’. Ust,.’ 2 cytowanego przepisu stanowi, ii: ,, Artykui ten nie umow miedzynarodowych lub ustawodawstwa wewnetrznego, zavvierajaeych‘ lub zwieraé postanowienia o szerszym zastosowanitfi’  r y 87 l '1n' d ' si ostry bol lub cierpienie, fizyczne badi psychiczne, 1 wywoialljfcil :w. nnunm mmm W1::m:wwe;a&z:i'\2|q§9s..2FM --- STRONA 16 --- T"1' 1:1 H;5. 1Ti.3_."..' ‘ 1?? l Z definicji zacytowanej powyzej wynika, iz ta ozesé art. 3 e.k.p.c. nie ma zastosowania faktycznego, z ktorego pownodiwywodzi swoje rosiczenie. W tej rsytuaoji tylko nalezy stwierdzié, ze Europejski rtyi§'i1,11i11 Préiw Cztowieka dokonajac Wykiadni c. stwierdzit, Ze cierpienie i‘upokorzenie musza W kaidym razie przelqaczaé 3 e.k.p. element cierpienia Wpisanego W pozbawienie Wolnosei, aby stanowily tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97, Poltoracki Ukrainie, oraz or 50390/99, McG1i11chey ii inni przeciwko Zjednoczonemu ). W wyroku z 19.04.2001 r. (Peers przeciwko Grecji, 23524/95) ECHR wskazai, dokonujac ooeny, czy kara lub traktowanie jest ponizajace W rozumieniu art. 3 Konwencji, Wziaé pod uwage, czy W zamierzeniuma ponizaé i upo1<oriz),/<5 dana osobe, oraz czy w do nastepstw Wywaria negatywnywpiyw na jej osobowosé w sposob sprzeczny z 3 Konwencji. (per. takze ECHR W wyrokach z 6.04.2000. r. Labita przeciwko Wtochom, 12 Z 26.10.2000 I. Kudla przeciwko Polsce. 30210/96).  Powod nie Wykazat (de facto nawet nie zglaszal takowego zarzutu), it by1_ traktowany ‘W sposob nieludzki i ponizajacy przez fuokcjonariuszy siuzby wieziennej. W kontekscie 1 przyjetych przez Komisje. Praw Cztowieka i Europejski Trybunai Praw Cziowieka 111.111.W sprawach przeciwko Grecji (1969r.), Wielskiej B1'ytan_ii (1971r., 1982r.), przeciwko Szwajcarii (1977) naIezy uznad, i2 dzialanie funkcjonariuszy shizby Wieziennej W nirtiejszej sptawie W Zaden sposob nie mozez obiektywn_ego pimktu Widzenia bye u_z11’a.ne za nieiudzkie l_ub ponizajace dla powoda. Brak byio W ich zachowaniu cech brutalnotici, fizycznego ipsyciiieznego _ znecania sie o nateieniti dajacy1n zakwalifikowaé ich dziaianie jako Wyezerpuj ace Znainiona przepisu, na ktorj powoluje sie powod. I ' Reasumuj ac, _w " Iiiniejszej sprawie powod nie Wykazai Zadnej z przesianek odpowiedzialnosci Skarbu Pafisti/W_a, a to 1ia'nim zgodnie a. art. 6. k".c_. spoczyWa1 ciezar udowodnienia faktow, 2: ktorych wywodzil sktitki prawnc. Powéd nie udowodnii, iz dziatanie pozwanego byto niezgodne z prawem (bezprawne), nie wykazal, by .po11i6s1 jakas szkode W z dziaianiemipozwanego. Ponadto W ocenie Sadu brak jest rowniez adekwatnego zwiazku przyczynowego miedzy rzekomymi cierpieniami powoda zwiaczanymi z jego zlyrn samopoczuciem psychicznym w zwiazku z osadzenijem W przelttdnionych, Zle wyposazonych i Wentylowanych ceiach, niezapevmieniem mo wiasciwych warmtkow higieny (strzyzenie jedna maszynka), a postepowaniem pozwanego (wykonywanie kary pozbawienia woinosci). PoW6d nie wykazal by pobyt W pozwanym areszcie sledczym, w warunkachpopisanych przez powoda i sWiadkoW, narazil go ina cierpienia, uzasadniajace _Za,danje zasadzenia _zado§c_':uczynie11ia. Bezspoma jest ok'oiieznosé, iz powod co najmni_ej_ 3 razy przebywai W ' / . .  r _placo.Wkach pemtencjarnych z powodu naruszenia prawa 1 skazama. Wczesmej sze u 15 --- STRONA 17 --- 1 3 E ad ,.. odnosnie Warunkéw panujacych Wwtego typu placowkach nie wptyneiy 65'3" stylu zycia powoda. F Koniecznym bylo dla merytorycznego rozstrzygnieeia.zaLda11ia powoda takze ustalenie po stronie pozwanej zaistniaiy jakiekolwiek bezprawne dziaiania lub zaniechania, ktdrych skutkiem byio pogorszenie stanu zdrowia powoda. Skiadajac zeznania fiharakterze strony jpowod rowniez nie wykazal, aby Warunki odbywania kary pozbawienia i stosowanie srodka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowama W sposob wptyneiy na jego kondycje psychiczna, sarnoocene, etc. Luszczyce u powoda 10 lat Wczesniej, innej choroby skéry nie stwierdzono. < na art. 24 'k.c. zadoééuczynienia pienieznego mozna Reasumujac, przy powolaniu sie A jeslinastapiio naruszenie dobra osobistego danej osoby, ale wskutek dziaiania, ktore bezprawne, a ciezar Wykazania braku bezprawnosci ciazy na pozwanym. _Woce11ie'Sa,du pozwany Wykazat, brak bezprawnosci W dziataniu jego t‘11nI<cjona.1'iuszy._Majap na uwadze wynik przeprowadzonego postepowania dowodowego oraz uwzgledniajac caioksztatt okoiicznosci sprawy bralt byio podstaw do przyjecia odpowiedzialnosci pozwanego z tytutu naruszenia dobr osobistych powoda W. zwiazicu z warunkami odbywanjia kary pozbawiema WOInO§Ci W kontekscie traktowania powoda W pozwanej jednostee penitencjamej. Podniesé nalezy, iz pozbawienie Woinosci jest kara za postepowanie sprzeczne z obowiazujacym porzadldem prawnym. Osoba skazana na kart; pozbawienia Wolnosci musi mieé swiadomoéé ograiiiczefi i dolegliwosci, jakie Wiaza sie z izolacja i zobowiazana jest znosié 13/gory zycia eodzietinego Wjednostce penitencjamej, wynikajace z przepisdw prawa zawartych W k.k.w., scowego W postaci Zarzadzeii Dyrektora stosownych rozporzadzeniach i irodtach prawamiej Aresztu 8Iedczego. 'Ocz"yWis'1cie warunkow przeludriienia nie mozna uznac za normalny i uzasadniony element; kary pogaawienia wolnosci, jednakze  poza tzw. Wymogami elementamymi okreslonymi w k.k.w. i regulaminie odbywania kary pozbawienia Wolnosci (a' takze aktach prawa miedzynarodowego), rozstrzygajac o roszczeniach fmansowych osadzonych nie mozna abstrahowaé od ogolnych Warunkow ekonomicznych i socjalnych istniejacych W Polsce. ‘ uwz 1 dnienie bowiem art. 1442 1<.¢. 1/ ” 7 Q‘ 33 Co zatym idzie 1oszczenie powoda nie zasluguje na g e _ . , stanowi, iz ’,,w razie naruszenia dobra osobistego sad rnoze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaioi naruszone, odpowiednia some tytuiem zadoséuezynienia pienieznego d " d owiednia, sume pienieima na Wskazany. za doznana krzywde lub na jego zadanie zasa z1c o p przez niego eel. spoieczny, 111023111:;111e'¢d innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow 'naruszenia. (...).”. Zatem nawet przypadku stwierdzenia naruszenia dobr zadoscuczynienie jest fakultatywne. (por. wyrok SN z 19.04.2006 r., II PK 245/05, 20026/708/101,Wyrok SN. 2 27.08.1969_r., 1 PR 224/60, OSNCP 1910, 111 6, poz. 111). mum --- STRONA 18 --- . , . _ ._ .  , . . . "fe§I61'1l8 wymaga rowmez, 12 przy oceme zasadn0sc1 roszczenla powoda zasqdzenla nalezy uwzglqdnié dodatkowc okolicznoéti, tak jak niedofinansowanie '  . " '  = dfOWifl lacowek 0sw1ato c W1 zxenmctwa 1 w1elu um ch sfer z 01a ubhczne 0 “ :~ c1e swladczen soc aln ch 1 zdrowotn ch. W oszcze oln ch zaldadach, w t In w anej jednostce pcnitencjarnej przeprowadza siq okresowe remonty i_ przebudowy. I1'121_}3,_ coraz lepsze warunkl bytowe, terapeutyczne, res0_c]al1zacyJnc, w zakres1c zdrowotnej, swmdczen edukacyjnych, kulturalno ~ oswlatowych. W taklch reahach na rzecz powoda zadoééuczymenla za naruszenle jego débr osoblstych, nawet do tego doszto, ktére to naruszenie nie wynikatoby z celowego i nacechowanego zlq , ‘ “Y” ak e okolwiek podnuotu odpowwdzlalnego za warunk1 oclbywama kary , » ' .3» 1:; dzlalama _| 1 g 3 $\ ‘ 1 wolnoscl, lezaloby w Sp1‘Z6CZI1OSC1 z powszechnym p0czuc1em spra.w1ed11w0sc1, nalezamby uznaé to za naduzycue prawa, od czego me mozna abstrahowaé przy zadoscuczymema. Dochodzona kwota zadoscuczymema stanow1 rownowartoéc 10 0 letmch dochodow powoda, osmganych z pracy w czas1e pobytu na wolnosm (gdyby __ ' 'r'{_;§§T§K:?;;:§zecz3I\v1sc1e prac0wa{). .  Z powyzszych Wzglqdow, na podstawxe wczesmc; cytowanych przep1sow orzeczono Jak . .»,  _ . ’131?} O kosztach orzeczono na podstawie art. 98, 99 i 108 k.p.c. oraz art. 108 u.k.s.c., _='__5§;L_gwzglqdniajacc fakt, Ze powéd zostal zwolniony do kosztéw w zakresic oplaty od pozwu ' ll postanowienie) i nie ulegly zmianie okolicznoéci dla. ktélych zwolnienie to przyznano. .scn'te11c_|'i. 1 , ._WJ2‘; . ' E2‘'"~*iP, .' ~: : . .1 '_ \=:I=R:;. . :5.. §!; . l Z.  V _/' ?" _:_  ‘> \a "hi" %. 15 .. . 1 \ "= 2:": :’=?‘.': I1"' . . ".==<.,I'.'£{':.‘.='_. \ . ‘ ' .91 .   . .'?"*'If'=*1'I»= ¥.'='a.:%v:‘*‘"¥‘*$» .\=<= ' ~. r;._.=_... : '=  .," '., ~ % I ; »»'h _ .we}.; =71" .. .. . » \ \