Wyrok I AC8. 598/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I AC8. 598/11 ,\ W *i/ WYROK , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIEJ ' Dnia 28 czerwca 2011 r. Sa,d Apelacyjny W Gdaflsku ~ Wydzialr I Cywilny W skiadziez A Przewodniczgcyz SSA Ewelina Jokiel Sqdziowie: SA Mirosiaw Oiég _ SA Wbdzimierz Gawrylczyk (spr.) Protokolantz sekretarz sgdovw Izabela Dziedzic p0 rozpoznaniu W dniu 28 czerwca 2011 r. W'Gd&fiS1(L1 na rozprawie sprawy Z powédztwa " przeciwl<0 Skarbowi Pafistwa  Aresztowi §leclczeniu W‘ Bydgoszczy i Zakiadowi Karnemu W Koronowie ' 0 zadoééuczyrlienie ” na skutek apelacji powoda od wyroku S egdu Okrqgowego W Bydgoszczy z dnia 16 Iutego 2011 r. sygn. akt1C 19."'10 I’. oddala apelacjegg ‘ II. zasqdza od Skarbu Palistwa — Szgdu Okmgowego w Bydgoszczy na rzecz adwokata Np ®— S—l<w0€; 3.700 (dwa tygiqce gigdemget) zigrych pgwiqkszonzg 0 naleizny podatek 0d towaréw i ushlg tymiem nieopiaconej pomocy pram/n€j udzielonej powodowi 2 urz¢du.w postegpowaniu apelacyjnym. Na 013/ginale whaéciwe podpisy ’ Sygn. akt I ACa 598/11 ,t W *if WYROK V W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ " Dnia 28 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział I Cywilny W składzie: Ą Przewodniczący: SSA Ewelina Jokiel Sędziowie: SA Mirosław Ożóg _ SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) Protokolantz sekretarz sądowy' Izabela Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa ' przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczeniu W Bydgoszczy i Zakładowi Kamemu W Koronowie ' o zadośćuczyriienie ` na skutek apelacji powoda od wyroku -S ądu Okręgowego W Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt I C 19.-"'10 Í, oddala apelację; Ą II. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata Kg Q- S_l-(wotę 2.700 (dwa tysiąca Siędęmgęr) złgfych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzęduw postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy ß --- STRONA 2 --- I ACa 598/ 1 1 Uzasadnienie Sqd Okrqgowy W Bydgoszczy Wyrokiem 2 16 lutego 2011 r. odda1i1 powodzm'0 1%. I K— przepiwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi élledczemu W Bydgoszczy i Za ldadowi Kamemu W Koronowie 0 zadoééuczynienie pieniozne za krzywvdo oraz zasqdzil od powoda na rzecz pozwanogo kwotg 3.600 z1_tytu1em zwrotu kosztow procesu. W)/rok ten zapadt W Wyniku nastopujqcych ustalefi i ro2Wa2af1: A Powod domaga1 sis; zasadzenia lqcznie kwoty 80.000 21, 2 tego 50.000 21 od Aresztu 8ledczego w Bydgoszczy i 30.000 21 od Zakiadu Karnego W Koronowie 2 ustawowymi od setkami od dnia Wniesienia pozwu za naruszenie dobr osobistych przez to, 2e okresie od 17 czerwca 199? r. do 25 czerwca 2004 r. oraz od 13 Iipca 2005 r. do dnia ziozenia pozwu prz.e bywal W celach, W ktorych na jednego osadzonego przypadedo mniej n12 3 mg powierzchni i W Zadnej cc:11 katcikl sanitarny nie byl naleiycie oddzielony od pomieszczenia mieszkalnego, gdyz przewaznie byi oddzielony blacharni, a rolo drzwi peinila zas1ona 2 tkaniny, a on musial spa16, spozywaé posflek, Vv'yS1L1Ch1W3.0 innych wspolosadzonych W takich pomieszczeniach, co Wykluczalo przyshlgujstce mu prawo do resocjalizacji. Os'wiadczy1, Ze jego zdaniem art. 248 Kodeksu karnego Wykonawczego (zwanego dalejr k.k.W.) namsza art. 31 Konstytucji. Po zwany Wnosii 0 oddalenie powodztwa i zasqdzenie kosztow prooesu. Podnios1 zarzut przedavmienia roszczenia. Zaprzeczj,/1, aby bylo przeludnienie W celach, W ktorych powod przebywai. Przyznai, 26 by1y okresy, W ktorych osadzeni przebywali W celaoh W Wiggkszej liczbie od przewidzianej przy zaiozeniu, 2e powierzclmiana jodnego osadzonego Wynosfla mnioj niz 3 m2, ale o takich przypadkach by} powiadamiany sqd penitencjarny, co Wyklucza bezprawnoéé postopowania pozwanego. Oéwiadczyi rownieiz, 2e orzgdzenio kqcikow sanitar nyoh W celach nie byio sprzecine z obowiqzujqcymi przepisami prawa. Sqd Okreggowy ustalil, Ze powod przebywed W Areszcie éledczym W Bydgoszczy od 1997 r_., W 1998 r. zostai przetransportowany do Zak1adu Karnego Bydgos2czy~Fordonie, I18.S1ZQp1'1i6 W 1999 r. p1‘Z€b}“W31 W Zakiadzie Karnym we Wronkach, od 12 kwietnia 2000 r. do 28 Iistopada 2000 r. ponovmio W Areszcie 8ledcZym W Bydgoszczy, by1 tam rowniei od 8 St}/cznia 2003 r. do 11 Iutogo 2003 r. W Zaldadzie Kamym W Koronowie pr2ebyWa1 od 28 listopada 2000 r. do 8 stycznia 2003 r. oraz od 11 lutego 2003 r. do 25 czerwca 2004 r., kiedy zosta} zwolniony. Nastopnie 2 dniem 13 lipca 2005 r. zostai osadzony WA1'8SZC1€ 81edc2ym W B}/dgoszczy, gdzie przebywal do 20 lutego 2007 r., przebywai Wowczas W na III oddziale WI Pawilonie W celi n.r 322. Podczas tego pobytu zosta1 pobity przez Wspomsadzonych. 1\'astop nie odbywal km; WZa1;1adzie 1<;a1'nyn1 w Koronowie od 20 lutego 2007 1'. do 25 sierpnia 2008 I, gdzie przebywa1 W celi m 79 do 21 lutego 2007 r., w celach nr 122, 128 i 16 do 25 sierpnia 2008 r., W dniu 25 sierpnia 2008 r. W061i nr 4. W okresie od 13 sierpnia 2007 r. do 25 sierp nifi 2008 1". nie zanotowano przeludnienia W celach, faktyczne przeludnienie ’oy1o nawet niZ~ sze od przyjqtych norm. Potem powod zostaldprzewiediony do Aresztu édedczego W Bydgosz— CZ)’ i przebywai tam do 8 kwietnia 2009.r., kiédy zosta1 zwolniony, przy czym od 19 Wrzeénia 2008 r. przebywal W celi nr 317. __ A ' ' I ACa 598/1 1 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 16 lutego 2011 r. oddalił powództwo ły. fi K- przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczernu w Bydgoszczy i Za- kładowi Kamemu w Koronowie 0 zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 złtytułem zwrotu kosztów procesu. Wyrok ten zapadł W wyniku następujących ustaleń i rozważań: -Ń Powód domagał się zasądzenia łącznie kwoty 80.000 zł, z tego 50.000 zł od Aresztu' Śledczego w Bydgoszczy i 30.000 zł od Zakładu Karnego W Koronowie z ustawowymi od- setkami od dnia wniesienia pozwu za naruszenie dóbr osobistych przez to, że okresie od 17 czerwca 199? r. do 25 czerwca 2004 r. oraz od 13 lipca 2005 r. do dnia złożenia pozwu prze- bywał w celach, w których na jednego osadzonego przypadało mniej niż 3 mz powierzchni i W żadnej celi kącik' sanitarny nie był należycie oddzielony od pomieszczenia mieszkalnego, gdyz przeważnie był oddzielony blacbarni, a rolę drzwi pełniła zasłona z tkaniny, a on musiał spać, spożywać posiłek, wysłuchíwać itmych współosadzonych w takich pomieszczeniach, co wykluczało przysługujące mu prawo do resocjalizacji. Oświadczył, że jego zdaniem art. 248 Kodeksu karnego wykonawczego (zwanego dalej: k.k.w.) narusza art. 31 Konstytucji. Po- zwany wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Zaprzeczył, aby było przeludnienie w celach, w których powód przebywał. Przyznał, że były okresy, W których osadzeni przebywali w celach w większej liczbie od przewidzianej przy założeniu, że powierzchnia-na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 mz, ale o takich przypadkach był powiadamiany sąd penitencj amy, co wyklucza bezprawność postępowania pozwanego. Oświadczył również, że urządzenie kącików sanitar- nych w celach nie było sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd Okręgowy ustalił, że powód przebywał w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy od 1997 r., w 1998 r. został przetransportowany do Zakładu Karnego Bydgoszczy-Fordonie, następnie w 1999 r. przebywał w Zakładzie Karnym we Wronkach, od 12 kwietnia 2000 r. do 28 listopada 2000 r. ponownie w Areszcie Śledczyrn w Bydgoszczy, był tam również od 8 Stycznia 2003 r. do 11 lutego 2003 r. W Zakładzie Kamym w Koronowie przebywał od 28 listopada 2000 r. do 8 stycznia 2003 r. oraz od 11 lutego 2003 r. do 25 czerwca 2004 r., kiedy został zwolniony. Następnie z dniem 13 lipca 2005 r. został osadzony w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy, gdzie przebywał do 20 lutego 2007 r., przebywał wówczas w na Ill oddziale wl pawilonie W celi nr 322. Podczas tego pobytu został pobity przez współosadzonych. Następ- nie odbywał karę W Zakładzie l<;a1'nyn1 w Koronowie od 20 lutego 2007 r. do 25 sierpnia 2008 I-, gdzie przebywał w celi nr 79 do 21 lutego 2007 r., W celach nr 122, 128 i 16 do 25 sierpnia 2008 r., w dniu 25 sierpnia 2008 r. w celi nr 4. W okresie od 13 sierpnia 2007 r. do 25 sierp- HÍE1 2008 r. nie zanotowano przeludnienia W celach, faktyczne przeludnienie było nawet niż~ Sze od przyjętych norm. Potem powód został przewieziony do Aresztu Śledczego w Bydgosz- CZY Í przebywał tam do 8 kwietnia 2009r., kiedy został zwolniony, przy czym od 19 'września 2008 r. przebywał w celi nr 312. __ A ' " --- STRONA 3 --- 2 1 O istniejacym przeludnieniu W celach Areszt 81edczy W Bydgoszczy i Zaldad Kamy W Koronowie infonnowzdy sq;d2iego penitencjarnego. W Areszcie Sledczym W Bydgoszczy kazdy osadzony miak 1o21<o, taboret, miejsco przy stole i szafkq, raz W tygodniu Vv'j/d8.W‘&I1€ by1y érodki czystoéci, za zgoda dyrektora Aresztu osadzeni mogli mieé tclewizor, czajnik bezprzewodow;' i ugrzalrkq, cola sanitame byly Wyposazone W kaciki sanitame Wydzielone konstrukcja metalowa i od Wajécia przes1oni@te kotarau W kazdej celi byly okna, ktore mozna bylo otworzyé. Co najmniej raz W n'1ieSiacujed nostka poddzma ‘oyta kontroli Sanepidu. W Zakiadzie Karnym W Koronowic istniahfpodobno W&l'1_1I‘L1<i odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Osadzeni mogli korzystaé 2 sali gim_r1ast_vcz nej, éwietlicy i silowni. Ton stan faktyczn}' Sad ustalii na podstawie dowodow z dokumentow, zeznafi §Wiad kow i przesituchania powoda. Dowody uznai 2a Wiaozgodne, z Wykaczeniem dowodu 2 prze siuchania powoda, jakoby W celach, W ktorych przebywai bylo przeludnionie. Sad stwiordzik, 2e roszczenie powoda obejmujace okres sprzed 12 Wrzeénia 2005 r. u1eg1o przedawnieniu (art. 4421 § 1 k.c.). Stwierdzfl rowniei, 2e powéd nie udowodnik ros2 czenia za pozosta1y okres pobytu W Areszcie Qledczym i Zaldadzio Karnym, nie vwka2a1, 2e przeb)'Wa1 W przeludnionych celach ani nie Wskazal naruszonego dobra osobistogo. PoWo1a1 51¢. na art. 248 1{.1(.W. Wedhag treéci obowiazujacej W okresie, za ktory powod 2g1osi1 roszcze nie, W rnyél ktorego W szczogolnie uzasadnionych przypadkach mog1o dochodzié do og"rani czenia powierzchni celi przypadajacej na jednego osadzonego przez okroélony czas, o czym zakiad penitencjamy powinien powiadomié segdziego penitencjamogo. Faktern jest, 2e W Za kladzie Kamym W Koronowie i w Areszcie 81edc2ym W Bydgoszczy W okresie, kiedy powod tam przebywai, WystqpoWa1o przeludnienie W celach, kiedynnajednego osadzonego przypada to nieco nmioj niZ 3 mg powierzchni, nie mniej 1112 2 mg, ale to jednostki penitencjame zawia damiaiy o tym sodziego penitencjamego. Nie moina pozwanemu skutecznie postawié zarzutu bezprawnoéci 2 tego tytuhl. Art. 248 § 1 l<.k.W. W tym brzmieniu stracfl moo oboW‘iazujacapo okresie, za ktfny powod domaga1 sic; éwiadczenia pisniqznego. W tych okolicznoéciachSad oddz1111 powodztwo na podstawie art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. ' Powod (reprezentowany przez pelnomocnika ustanowionego z urzodu) Wnios1 ape1a cjq. Zaskarit}*1 Wyrok W ca1os'ci. Domagai siq jcgo zmiany 1 uwzglodnienia powodztwa, eman tualnie uchylenia W‘§’I‘OkL1 i przekazania sprauy Sahdowi pierwszej instancji do ponomlego rozpoznania. Zarzuoiiz 1/ sprzecznoéé 2 zehranymi dowodami ustalenia, 2e W czasie pOb}"tL1 powoda \\'|1€d nostkach penitencjarnych nie by10 przeludnienia W ceiach, 2,’ namszenie art. 6 k.c. W 2W. 2 art. 24 1<.c. przez przyj<=;cie, 2e ciqzar udowodnienia naruszenia dobr osobistych sp'oc2}"wa1na powodzie,  31' naruszenie art. 233 § I k.p.c. przez ustalerie, Ze powod przebywal W celach, ktore spe1nia1y obowiazujace norm}; i 2e nio doszlo do namszenia jego dobr osobistych. Pozwany Wfnosilz 0 odda1éi1ie.apeIac_ii i o zasadzenie kosztow procesu Wedkug norm przepisanych. ‘ 2 I O istniejącym przeludnieniu w celach Areszt Śledczy w Bydgoszczy i Zakład Karny w Koronowie informowały sędziego penitencjarnego. W Areszcie Śledczym w Bydgoszczy każdy osadzony' miał łóżko, taboret, miejsce przy stole i szafkę, raz W tygodniu wydawane były środki czystości, za zgodą dyrektora Aresztu osadzeni mogli mieć telewizor, czajnik bezprzewodowy i lgrzałkę, cele sanitarne były wyposażone W kąciki sanitarne wydzielone konstrukcją metalową i od wejścia przesłonięte kotarą„ w każdej celi były okna, które można było otworzyć. Co najmniej raz w miesiącu jed- nostka poddana była kontrolí Sanepidu. W Zakładzie Karnym w Koronowie istniałylpodobne warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Osadzeni mogli korzystać z sali girruiast_\‹'cz- nej, świetlicy i siłowni. Ten stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokurnentów, zeznań świad- ków i przesłuchania powoda. Dowody uznał za wianzgodne, z wyłączeniem dowodu z prze- słuchania powoda, jakoby w celach, W których przebywał było przeludnienie. Sąd stwierdził, że roszczenie powoda obejmujące okres sprzed 12 września 2005 r. uległo przedawnienia (art. 4421 § 1 k.c.). Stwierdził równiez, że powód nie udowodriił rosz- czenia za pozostały okres pobytu w Areszcie Śledczym i Zakładzie Kar-nym, nie "wykazał, że przebywał W przeludnionych celach ani nie wskazał naruszonego dobra -osobistego. Powołał się. na art. 248 k.l<.w. według treści obowiązującej w okresie, za który powód zgłosił roszcze- nie, w myśl którego w szczególnie uzasadnionych przypadkach mogło dochodzić do ograni- czenia powierzchni celi przypadającej na jednego osadzonego przez określony czas, o czym zakład penitencjamy powinien powiadomić sędziego penitencjarnego. Faktem jest, że w Za- kładzie Karnym w Koronowie i w Areszcie Śledczyrn w Bydgoszczy w okresie, kiedy powód tam przebywał, występowało przeludnienie w celach, kiedylnajednego osadzonego przypada- ło nieco mniej niż 3 mg powierzchni, nie mniej niż 2 mz, ale te jednostki penitencjame zawia- darniały o tym sędziego penitencjarnego. Nie można pozwanemu skutecznie postawić zarzutu bezprawności z tego tytułu. Art. 248 § 1 k.k.w. w tym brzmieniu stracił moc obowiązującą po okresie, za który powód domagał się świadczenia pieniężnego. W tych okolicznościach-Sąd oddalił powództwo na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. ' Powód (reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu) wniósł apela- cję. Zaskarżył wyrok w całości. Domagał się jego zmiany i uwzględnienia powództwa, ewen- tualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił: 1/ sprzeczność z zebranymí dowodami ustalenia, ze W czasie pobytu pówoda xx' jed- nostkach penitencjarnych nie było przeludnienia w celach, 2.-' naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 24 k.c. przez przyjęcie, że ciężar udowodnienia naruszenia dóbr osobistych spioczywał na powodzie, - 3.! naruszenie art. 233 § l k.p.c. przez ustalenie, że powód przebywał w celach, które spełniały obowiązujące normy i że nie doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Pozwany wfnosił o oddalenie. apelacji i o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. ` --- STRONA 4 --- '\ J Sad Apelacyj ny zwazyi, co I18.S‘£Qp'L!j€I Ape1acja jest bezpodstawna, choc’: czeéciowo trafny jest zarzut b1ednej oceny doWo dow (art. 233 § 1 1<.p.c.) przez stwierdzenie, Ze powod nie prze'o}Wa1 W pewnych okresach W przeludnionj/ch celach. Niemniej uchybienie to nie ma Wp1yWu na treéé zaskarzonego Wyro ku, Wiec apelacja nie mo gla byé uwzgledniona. Co do zasady cieiar udowodnienia faktu SPOCZ}"'W& na osobie, ktora z tego faktu Wy wodzi skutki prawne (art. 6 1<.c.). W przypadku osob osadzonych W 2ak1adach penitencjar nych zakiady te powinny posiadaé dokumentacje, 2 ktorej powizmo wynikaé ilu osadzonyeh przeby/Wa1o W poszczegolnych okresach w danych celach. Powod moze przeciwstawiaé takim dowodom 2: dokumentow jedynie dowody osobowe. Powod zeznai, Ze W kaidym czasie, kie dy przebyWa1 W Areszcie 81edc2ym W Bydgoszczy i WZa1<1adzie Kamym W Koronowie, cele byly przepemione, tzn. na jednego osadzone przypada1'o nmiej n12 3 ml powierzchni, co by1o sprzeczne z art. 110 § 2 k.k.W., choé nie Wskaza1 W1<torych celach W jakini okresie Wystapiio przeludnienie. Pozwany W odpowiedzi na pozew zaprzeczyl temu twierdzeniu podanernu W pozwie, jednak ze z1o2onych przez niego dokumentow Wynika, 2e wys'tepoWa1y okresy prze Iudnienia W celach. W ocenie Sadu Apelacyjnego ciezar Wykazania braku bezprawnoéci dzia 1ania, tzn. W}./1<a2ania 2e powod nie przebyWa1 W przeludnionych celachi 2e inne zarzucane W pozwie Warunki pobyto powoda W celach nie by1y sprzeczne z przepisami prawa, spocz}"Wa1 W rym przypadku na pozwanym (art. 24 § 1 k.c.). Trafny jest W1QC zarzut skarzacego, 2e Sad Okregowy bhednie obcia2y1 powoda ciezarem Wykazania, 2e przebywal W zakiadach peniten cjarnych W nieodpowiednich Warunkach. 'PozWany podniosk zarzut przedavmienia roszczenia i zarzut ten nie b3/1 zwalczany W apelacji. Nie ma podstaw do uznania go za sprzeczny 2 art. 5 k.c. Poniewaz powod z1o2}'1 pozew W administraeji Aresztu Sledczego W Bydgoszczy W dniu 31 sierpnia 2008 r., co Wy nika z adnotacji na kopercie (k. 6), W ocenie Sa_du Apelacyjnego ten dzied trzeba przyjaé za date 'W}'S13_p16l'l1& 2 roszczeniern. Oznacza to, 2e przedavgnieniu u1eg1o roszczenie obejmujace okres sprzed 31 sierpnia 2005 r. (art. 4421 § 1 1<.c.). Nie zachodzi zatem potrzeba badania Wa runkow pobytu powoda W zakiadach penitencjarnych W okresie sprzed tego dnia. Wedlug niekwestionowanej przez powoda informacji pozwanego 2 19 Eistopada 2008 r. (k. 33) W okresie, za ktory roszczenie nie jest przedavmione (od 31 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r.), powod przebywval W Areszcie 81edczym W Bydgoszczy do 20 lufinego 200'! r. W Zakiadzie Kamym W Koronowie do 25 sierpnia 2008 r. i nastepnie znovm W Areszcie 81edczym W Bydgoszczy od 25 sierpnia 2008 r. Niespome jest, 2e zaldady penitencjame in forn1owa1y sedziego penitencjamego 0 xvystepujacych przeludnieniach W celach. Wobec tego zawarte W odpowiedziach jednostek penitencjamych na pozew informacje o niewj,=st<;pox\'ani11 przeeludnienia W celach sa nieécis1e (pismo D}‘rektora Aresztu Sledczego W Bydgoszczy do Przewodniczacego V Wydziam Penitencjamego Sa_du Okregowego W Bydgoszczy 2 dnia 29 sierpnia 2008 1". — k. 165, pisma Dyrektora Zak1adu Karnego W Koronowie — k. 220222). Wynika to takie 2 protokoiéw 2 Wizyracji Aresztu Qledczego W Bydgoszczy (14. 169174), ale dotycza one okresu po2niejs2ego,.niZ Wskazany przez powoda W podstawie faktycznej po Wodztwa, oraz 2 proto1<o1u wizytacji Zaldadu Kamego W Koronowie (k. 226235). ¬ J Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezpodstawna, choć częściowo trafny jest zarzut biednej oceny dowo- dów (art. 233 § 1 k.p.c.) przez stwierdzenie, że powód nie przebywał W peWnych okresach W przeludnionych celach. Niemniej uchybienie to nie ma wpływu na treść zaskarżonego wyro- ku, Więc apelacja nie mogła być uwzględniona. Co do zasady ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wy- wodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). W przypadku osób osadzonych W zakładach penitencjar- nych zakłady te powinny posiadać dokumentację, z której powinno wynikać ilu osadzonych przebywyało W poszczególnych okresach W danych celach. Powód może przeciwstawiać takim dowodom z dokumentów jedynie dowody osobowe. Powód zeznał, że W każdym czasie, kie- dy przebywał W Areszcie Śledczym W Bydgoszczy' i W Zakładzie Karnym W Koronowie, cele były przepełnione, tzn. na jednego osadzone przypadało mniej niz 3 mi powierzchni, co było sprzeczne z art. 110 § 2 k.k.W., choć nie wskazał W których celach W jakim okresie wystąpiło przeludnienie. Pozwany W odpowiedzi na pozew zaprzeczył temu twierdzeniu podanernu W pozwie, jednak ze złożonych przez niego dokumentów Wynika, że występowały okresy prze- ludnienia W celach. W ocenie Sądu Apelacyjnego ciężar wykazania braku bezprawności dzia- łania, tzn. wykazania że powód nie przebywał W przeiudnionych celachi ze inne zarzucane W pozwie Warunki pobytu poWoda W celach nie były sprzeczne z przepisami prawa, spoczywał W tym przypadku na pozwanym (art. 24 § 1 k.c.). Trafny jest Więc zarzut skarżącego, że Sąd Okręgowy błędnie obciązył powoda ciężarem wykazania, ze przebywał W zakładach peniten- cjarnych W nieodpowiednich warunkach. 'Pozvi-'any podniósł zarzut przedawnienia roszczenia i zarzut ten nie był zwalczany' W apelacji. Nie ma podstaw do uznania go za sprzeczny z art. 5 k.c. Ponieważ powód złożył pozew W administracji Aresztu Śledczego W Bydgoszczy W dniu 31 sierpnia 2008 r., co wy- nika z adnotacji na kopercie (k. 6), W ocenie Sądu Apelacyjnego ten dzień trzeba przyjąć za datę wystąpienia z roszczeniern. Oznacza to, że przedawnieniu uległo roszczenie obejmujące okres sprzed 31 sierpnia 2005 r. (art. 4421 § 1 k.c.). Nie zachodzi zatem potrzeba badania Wa- runków pobytu powoda W zakładach penitencjarnych W okresie sprzed tego dnia. Według niekwestionowanej przez powoda informacji pozwanego 2 19 listopada 2008 r. (k. 33) W okresie, za który roszczenie nie jest _przedawnione (od 31 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r.), powód przebywał W Areszcie Śledczyni W Bydgoszczy do 20 lutego 200? r. W Zakładzie Karnyrn W Koronowie do 25 sierpnia 2008 r. i następnie znowu W Areszcie Śledczyrn W Bydgoszczy' od 25 sierpnia 2008 r. Niesporne jest, że zakłady penitencjarne in- forniowaly sędziego penitencjarnego o ivystępujących przeludnieniach W celach. Wobec tego zawarte W odpowiedziach jednostek penitencjamych na pozew informacje o niewystępowaniii przeeludnienia W celach są nieścisłe (pismo Dyrektora Aresztu Śledczego W Bydgoszczy do Przewodniczącego V Wydziału Penitencjamego Sądu Okręgowego W Bydgoszczy z dnia 29 sierpnia 2008 r. - k. 165, pisma Dyrektora Zakładu Karnego W Koronowie - k. 220-222). Wynika to także z protokołów z wizytacji Aresztu Śledczego W Bydgoszczy (k. 169-174), ale dotyczą one okresu późniejszegofniż wskazany przez powoda W podstawie fakty-'cznej po- wództwa, oraz z protokołu Wizytacji Zakładu Karnego W Koronowie (k. 226-235). --- STRONA 5 --- 4  Wedhlg pozwancgo nie jest moiliwe ustalenie, czy powod przebywai W przeludni0 nych celach W Zakiadzie Kamym W Koronowic W okresio od 20 lutego 200'? r. do 12 sierpnia 2007 r., natomiast W okresie od 13 sierpnia 2008 r. W celi nr 128 (przemianowanej na celq nr 18) przeludnienia nie bylo (informacja — k. 215). To twierdzenie pozwanego nie bylo kWe stionowane (nie liczqc zeznania powoda, ktore ma charakter ogolnikovfl, ktorogo W tych ol<o Iicznoéciach nie mozna uznaé 2a Wiarygodne). W ocenie Saglu Apelacyjnego trzeba uznaé, Ze powod przebywafl W przeludnionych celach W Zaldadzie Kamym W Koronowie W okresie (za ktory roszczenie nie jest przedawnione) od 20 Iutego 2007 r. do 12 siexjpnia 2008 r. Jest to okres przeciqtnie dhlgi i odnosi siq do czasu, w ktérym obovviatzjwva} art. 248 § 1 k.k.w. W brzniieniu sprzed 6 grudnia 2009 r., kiedy utracii moo obowiaczujaccaa. Jeéli chodzi zaé 0 pobyt powoda w Areszcie §ledczym W Bydgoszczy w okresie nie objqtym przedawnieniem roszczenia (31 sierpnia 2005 r. do 20 lutego 2007 r.), to pozwany nie przedstawii bliiszych infonnacji ozakwaterowaniu osadzonych, poza zaprzeczeniem, by istniaio przeludnienie. W tych okolicznoéciach trzeba uznaé, ze przehidnienie bylo. Niezaleznie od tych stwierdzefi, W ocenie Sqdu Apelacyjnego nie ma upodstaw do uwzglodnienia powodztwa, gdyz postqpowanie pozwanego nie byio bezpravme. W okresie objotym Wskazywanym przez powoda stanem faktycznym na podstawie art. '24S § 1 k.k.W. vvyjagkowo dopuszczalne by§o przekroczenie norm zaludnienia W celach. Okres pobytu po woda W przeludnionych celach — przyjqty jedynie na podstawie jego zeznafi, W braku dowo dow rozmieszczenia go W niektorych okresach w zakladaoh penitencjarnych, nie ‘oy% nad miernie dlugi. Powod nie Wskazal jakie dobra osobiste zosta%y przez to naruszone. }es'1i cho dzi zaé 0 kqoiki sanitarne, to nie Wykazal, 2e byly one urzqdzone sprzecznie z oboWiqzuja§:y mi plrzepisami prawa. To ustalenie Sqdu Okrqgowego jest prawidlowe. Majqc powyzsze okolicznoéci na uwadze, Sqd Apelacyjny oddalfl apelacjq na podsta Wie art. 385 k.p.c. Jednoczeénie Sagd zasqdzfl 'wynagTodzenie' na rzecz pehuomocnilca powoda ustanowionego z urzqdu. \ . 4 - Według pozwanego nie jest możliwe ustalenie, czy powód przebywał W przeludnio- nych celach W Zakładzie Karnym W Koronowie W okresie od 20 lutego 2007 r. do 12 sierpnia 2007 r., natomiast W okresie od 13 sierpnia 2008 r. W celi nr 128 (przemianowanej na celę nr 18) przeludnienia nie było (informacja - k. 215). To twierdzenie pozwanego nie było kwe- stionowane (nie licząc zeznania powoda, które ma charakter ogólnikowy, którego W tych oko- licznościach nie można uznać za wiarygodne). W ocenie Sądu Apelacyjnego trzeba uznać, że powód przebywał W przeludnionych celach W Zakładzie Karnym W Koronowie W okresie (za który roszczenie nie jest przedawnione) od 20 lutego 2007 r. do 12 sierpnia 2008 r. .lest to okres przeciętnie długi i odnosi się do czasu, W którym obowiązywał art. 248 § 1 k.k.w. W brzmieniu sprzed 6 grudnia 2009 r., kiedy utracił moc obowiązującą. Jeśli chodzi zaś o pobyt powoda w Areszcie Śledczym W Bydgoszczy W okresie nie objętym przedawnienie-m roszczenia (31 sierpnia 2005 r. do 20 lutego 2007 r.), to pozwany nie przedstawił bliższych informacji orzakwaterowaniu osadzonych, poza zaprzeczeniem, by istniało przeludnienie. W tych okolicznościach trzeba uznać, ze przeltidnienie było. Niezależnie od tych stwierdzeń, W ocenie Sądu Apelacyjnego nie ma 'podstaw do uwzględnienia powództwa, gdyz postępowanie pozwanego nie było bezprawne. W okresie objętym Wskazywanym przez powoda stanem faktycznym na podstawie art. "24-S § 1 k.k.W. Wyjątkowo dopuszczalne było przekroczenie norm zaludnienia W celach. Okres pobytu po- woda W przeludnionych celach - przyjęty jedynie na podstawie jego zeznań, W braku dowo- dów rozmieszczenia go W niektórych okresach W zakładach penitencjarnych, nie był nad- miernie długi. Powód nie wskazał jakie dobra osobiste zostały przez to naruszone. Jeśli cho- dzi zaś o kąciki sanitarne, to nie wykazał, że były one urządzone sprzecznie z obowiązujący- mi przepisami prawa. To ustalenie Sądu Okręgowego jest prawidłowe. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podsta- Wie art. 385 k.p.c. Jednocześnie Sąd zasądził 'Wynagrodzenie' na rzecz pełnomocnika powoda ustanowionego z. urzędu. \ '.