Wyrok I AC21 818/11 J W C

--- STRONA 1 --- . 5.1‘ Sygn. akt I AC21 818/11 J W C}? K 1:5” 21:" L: I Q 115$} CK * ii F *1 \1 {'3/r. /.1 *1 .'§'»_ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . Dnia 18 listopada 2011 r. Sa,d Apelacyjny W Lodzi I Wydzia1 Cywilny W skladziez 1 Przewodniczqcy: SSA Malgorzata Stanek Scgdziowie: SSA Anna Cesarz (spr.) SSA Alicja Myszkovvfika Protokolantt st. sekr. saglowy lacek Raciborski po rozpoznaniu W dniu 18 listopada 2011 r. W Lodzi na rozprawie sprawy Z powé dztwa J 111?‘, _ ' przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zakladowi Karnemu W I ' oraz Ministrowi Sprawiedliwoéci reprezentowanych przez Prokuratoring Generalnq Skarbu Paflstwa 0 zadoééuczgmienie na skutek ape1acji pozwanego Ska.rbu0Pa1'1s1:wa — Zakiadu Karnego W ' 0d Wyroku Sa,du Ok:r@goWeg0 W Lodzi . Z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt‘ IC 1052/10 1. oddaia apelacjtg; 2. zaszgdza od Skarbu Palistwa  Zakladu Karnego W 1 na rzecz J“ R_ ' . kwoteg 600 (szeééset) zlotych tytulem kosztéw nieoplaconej .- =/J Sygn. akt I ACa 818/11 J W C2? .K Ê? Ê-:-3 bz I <~:;~ Ĺ'-X1 Ćií *'- ii == Š \-J ,",?¿. 4 1% :SĹ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ Dnia 18 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: A Przewodniczący: SSA Małgorzata Stanek Sędziowie: SSA Anna Cesarz (spr.) SSA Alicja Myszkowska Protokolantz st. sekt. sądowy Jacek Racíborski po rozpoznaniu W dniu 18 listopada 2011 r. W Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa J »RV _ " przeciwko Skarbowi Państwa ~ Zakładowi Karnemu W ł " oraz Ministrowi Sprawiedliwości reprezentowanych przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa o zadośćuczynienie na skutek apeiacji pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego W ` od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi . z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt' IC 1052/10 1. oddała apelację; 2. zasądza od Skarbu .Państwa - Zakładu Karnego W 1 na rzecz Č' R_ ` . kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów nieopłaconej --- STRONA 2 --- pomqcy prawnej udzielonej powodowi z urzcgdu W postqpowaniu apelacyjnym przez adwokat Ewe; Stawiflskq prowadzqcq Kancelarig Adwokackq W Lad.zi. ' ' fl la‘ ' pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym przez adwokat Ewę Stawińska prowadzącą Kancelarie Adwokacka W Łodzi. ' ' f' lay ł --- STRONA 3 --- Sygn. akt 1 AC2 818111 UZASADNIENIE Zaskarzonym Wyrokiem z 12 maja 2011 r. Szgd Olcregowy W Lodzi Zasqdzii od pozwanego Skarbu Paxistwa  Zaldadgz Karnego W . .11a rzecz powoda J R Q Kyvote 1.800 21 Z ustawowymi odsetkami od 12 maja 2011 r. do dnia zapiaty, oddalii powodztwo W pozostaiej czeéci i nie obciqzyi powoda kosztami sagdowymi od oddalonej czeéci powédztwa. Wyrok ten zapadi na podstawie ustalefi faktycznych, ktorych istotne elementy przedstawiajat sie nastepujqco: ~ < 0  Powod odbywa kare pozbawienia Wolnoéci W Wyrniarze 12 lat za pope1nieni.e przestepstwa z art. 148 § 1 1<.k. i art. 209 § 1 k.k. Od 29 rnaja 2003 r. do 28 sierpnia 2006 r. kare te odbywai W Zaldadzie Kamym W ' _ I F a nastepnie W od 19 lutego 2008 r. do 27 lipoa 2009 r. W Zakiadzie Kamym W , _  W ozasie osadzenia W Zakladzie Kamym W powod pI‘Z81)}WVEL1 W nastepuj qeyeh oelaoh: 301 W olqesie od 19 do 22 lutego 2008 r.; 403 W okresie od 22 Iutego 2008 1'. do 22 lipoa 2009 r. i 408 W okresie od 22 do 28 iipca 2009 1'. Powod odbywai kare pozbawienia Wolnoéci W Warunlcach za1<1adukarnego typu zamknietego W systemie zwyldym. Cele, W ktoryoh przebywai powod, byly Wieloosobowe i byla W nioh zakwaterowana Wieksza liezba skazanyeh ponad ustalony stamprzeznaczenia. Cele nie by1y poddane remontom. Cela nr 403 mizda powierzehnie 33 I112 i przeznaezona. byia dla 11 osadzonych. Przebywalo W niej jednak Wiecej osob  érednio zakwaierowanyoh bylo W niej 16 skazanyeh. _Ce1a nie byia Wyre111ontoWana. W Zaldadzie Karnym W _ 1 kazdy osadzony mial zapewnione osobne miejsce do spaniel. Lozka byly dWu i trzy p1¢1IOW8. Powod sped na drugim albo na trzecim pietrze. Cele byiy Wyposazone W niezbedny sprzet kwaterunlcowj/. Osadzeni mieli do dyspozyoji szafiié W ktoryeh prz.eohoWy~ Wali swoje rzeozy. Szafka by1a. przeznaczona dla dwoch skazanyoh. Ponadto W celi znaj dowaiy sie dwa sto1y (krotki i diugi) oraz krzesia. Przy krétkim stole _siedzia51y 4 osoby, a przy dirugim 67 osob i W zwiqzku Z tym zdarzaio sie, 2e nie Wszyscy osadzeni mogli jednoczesinie usiqéé przy stolach aby spozywaé posflki. Spozywali posiiki siedzqc na 1c">Z1<aoh. Kazdemu osadzonemu zapevmione byiy podstawowe érodki higieny osobistej. Zapewniano rowniez niezbedny sprzet oraz érodki do utrzymania czystoéci W oeli. VJ kazdej celi znajdowaia sie toaleta, ktora by1a Wydzielonym (zabudowanym) kgcikiem sanitamym od czeéoi mieszkalnej celi. Podozas korzy stania z niej Zap€WI1101’1& byla osadzonemu intymno§é. Zuwagi na liczbe osadzonyoh W eeli zdar2a1o sie, Ze skazani mieli utrudniony dostep do toalety. W celaoh 1J}’18. bieigoa zirnna Woda oraz mis1<i_W iloéoi 1 sztuka na 4 osadzonych. Przy myciu skazani musieli oozekiwaé na swojac kolejnoéé. Osadzeni korzystali z iaini raz W tygodniu. Skazani otrzymywali trzy razy dziennie Sygn. akt E r-i›.Ca 818f11 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z 12 "maja 2011 r. Sąd Okręgowy W Łodzi zasądził od pozwanego Skarbu Panstwa - Zakładu Karnego W . . na rzecz poWo da J R j kwotę 1.800 zł z ustawowymí odsetkami od 12 maja 2011 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo W pozostałej części i nie obciążył powoda kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa. Wyrok ten zapadł na podstawie ustaleń faktycznych, których istotne elementy przedstawiają się następujące: ~ « . - Powód odbywa karę pozbawienia Wolności W wymiarze 12 lat za popełnienie przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. i art. 209 § 1 kk. Od 29 maja 2003 r. do 28 sierpnia 2006 r. karę tę odbywał W Zakładzie Karnym W " _ I f a następnie W od 19 lutego 2008 r. do 27 lipca 2009 r. W Zakładzie Karnym W , _ - W czasie osadzenia W Zakładzie Karnym W powód przebywał W następujących celach: 301 W okresie od 19 do 22 lutego 2008 r.; 403 W okresie od 22 lutego 2008 r. do 22 lipca 2009 r. i 408 W okresie od 22 do 28 lipca 2009 r. Powód odbywał karę pozbawienia Wolności W Warunkach zakładu- karnego typu zamkniętego W systemie zwykłym. Cele, W których przebywał powód, były Wieloosobowe í była W nich zakwaterowana Większa liczba skazanych ponad ustalony stan przeznaczenia. Cele nie były poddane remontem. Cela nr 403 miała powierzchnię 33 mz i przeznaczona była dla 11 osadzonych. Przcbywało W niej jednak Więcej osób' - średnio zakwaterowanycłi było W niej 16 skazanych. _Cela nie była Wyremontowana. W Zakładzie Karnym W _ 1 każdy osadzony miał zapewnione osobne miejsce do spania. Łóżka były dwu i trzy piętrowe. Powód spał na drugim albo na trzecim piętrze. Cele były Wyposażone W niezbędny sprzęt kwaterunkowy. Osadzeni mieli do dyspozycji sza&i¿ W których przecl'1oWy¬ wali swoje rzeczy. Szafka była przeznaczona dla dwóch skazanych. Ponadto W celi znajdowały się dwa stoły (krótki i długi) oraz krzesła. Przy krótkim stole siedzíały 4 osoby, a przy długim 6-7 osób i W związku z tym zdarzało się, że nie Wszyscy osadzeni mogli jednocześnie usiąść przy stołach aby spożywać posiłki. Spożywali posiłki siedząc na łóżkach. Każdemu osadzonemu zapewnione były podstawowe środki higieny osobistej. Zapewniano również niezbędny sprzęt oraz środki do utrzymania czystości W celi. \V kazdej celi znajdowała się toaleta, która była Wydzielonym (zabudowanym) kacikiem sanitarnym od części mieszkalnej celi. Podczas korzy- stania z niej zapewniona była osadzonemu intymność. Zuwagi na liczbę osadzonych W celi zdarzało się, że skazani mieli utrudniony dostęp do toalety. W celach była bieżąca zimna Woda oraz miski W ilości 1 sztuka na 4 osadzonych. Przy myciu skazani musieli oczekiwać na swoja, kolejność. Osadzeni korzystali z łaźni raz W tygodniu. Skazani otrzymywali trzy razy dziennie --- STRONA 4 --- r posilki, o odpowiedniej Wartosoi odzywezej, W tym co najnmiej jeden posilek gorzgoy. Iadlospisy byly przygotowywarle zgodoie Z Rozporzqdzeniem Ministra Sprawiedliwosoi z 2 Wrzesnia 20 03 r. W sprawie okreélenia Wartoéoi dziezmej normy Wyzywienla oraz rodzaju diet v5/dawanych osobom osadzonym W zakladaoh karnyoh 1 aresztach éledczyeh. Zgodnie z zasadami HACCP szef kuchni prowadzil staly monitoring temperatury Wydawanyeh posilkow z kuohni. Pos/ilki, ktore musialy bye gordce, Wydawane ‘oyly W1l6H1’1OS&Ol'l i Zaohowywely odpowiedniq cieplote. W Zakladzie Kamym byly prowadzone kontrole semitarne sposobu Zywienia osadzonych, przy gotowywauia i wydawania posilkow, pzzechowywania produktow przez Pafistwowego PoWla towego i Wojewodzkiego Inspelctora Sanitarnego i nie stwierdzono W tym zalcresie Zadnych uohybiefi i nieprawidlowosoi. Zdarzalo sie, Ze skazani skarzyli sie na jakosé i porcjowanie po silkow. W kazdej oeli mieszkalnej byla. Wentylacja grawitacyjna. Cele Wyposarzone byly VV'Ol<l1& otwieralno  uchylne. Olma te zapewnialy odpowiedni doplj/W sWie2ego powietrza oraz 0sWie~ tlenie. Cele Wyposaione byly rowniez W oswietlenie sztuczne. Droznosé Wentylaoji podlegaia coroeznej lcontroli przez uprawnionq do tego osobe. Zgo dnie z zarzedzeniem Nr 512004 Dyrektora Generalnego SW 2 1 lipca 2004 r. ternperatura W pomieszczeniaeh przeznaczonyoh na staly pobyt ludzi bez olqyé zewnetrznyoh, nieWyl<onu jsoych W sposob oiegiy praoy fizycznej (eele mieszkalne, pokojowe) Wynosi 20°C W porze dziennej. W porze no enej temperature W tych pomieszozeniaeh jest nieznaeznie obnizana talk, Ze obnizenie to powoduje okresowego 2moiej szenia. temperatury W ogrzewanych pomieszozeniach Wieoej niz o 4°C. Temperatura take W oelach utrzymywana jest na WW. poziomie. Wywietrzniki  kratlci Wentylaoyjne W eelaoh ozesto byly niszcdone przez skazanych  uzywali ich jako slqytki np. na telefony l<omor1<:oWe, narkotyki, note. XV podobnych eelaoh niszozone byly podlogi oraz okna. Skezani przebywajepy W cell nr 403 zglaszali problemy z Wywietrznikiem. B311 uszl<o~ dzony i kapala z niego Woda. Skazani We W1asnym zakresie zakleili go torbs follows ale podozas przeszulqlnia W oeli zabezpieczenie zostalo usuniete. powoda dwukrotnie znaleziono telefon komorkowy, ktoryeh nie mial prawa mieé przy sobie. ~  W sprawach osobistyoh i innyeh zWia,zan}"oh 2 pobytem skazanego W zakladzie karnym, skazani mogli zwraoaé sie do kazdego flmkcjonariusza, bez Wzgledu na stanowisko sluzbowe ozy pelniona, funkcj e. Powod lnie zglaszal sie do kierownikatdzialu kwatermistrzowslciego W sprawie Warulmkow bytowych. W zakladzie praoe remontowe W oddzialach mieszkalnyeh prowadzone byly sukoe» sywnie W mlare posiadanyoh srodlcowfinansowych jakimi dysponowaia jednostka. POWod nie zglaszal sie do Wychowawcy oddzialu czy te2 innyoh przeloionyoh W sprawaeh l<Waterunl<;o~ Wych. Po dczas codziennyeh Wizytacji eel mieszkalnyoh oraz podozas rozmow Wychowawozyoh 2 r posiłki, o odpowiedniej wartości odżywczej, wtym co najmniej jeden posiłek gorący. Jadłospisy były przygotowywane zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 2 września 20 O3 r.- w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych. Zgodnie z zasadami HACCP szef kuchni prowadził stały monitoring temperatury wydawanych posiłków z kuchni. Posiłki, które musiały być gorące, wydawane były w termosach i zachowywały odpowiednią ciepłote. W Zakładzie Karnym były prowadzone kontrole sanitarne sposobu żywienia osadzonych, przy- gotowywania i 'wydawania posiłków, przechowywania produktów przez Państwowego Powia- towego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i nie stwierdzono W tym zakresie żadnych uchybień i nieprawidłowości. Zdarzało się, ze skazani skarzyli się na jakość i porcjowanie po¬ siłków. W każdej celi mieszkalnej była wentylacja grawitacyjna, Cele wyposażone były wokna otwieralno - uchylne. Okna te zapewniały odpowiedni dopływ świeżego powietrza oraz oświe~ tlenie. Cele wyposażone były równiez W oświetlenie sztuczne. Droznośó wentylacji podlegała corocznej kontroii przez uprawnioną do tego osobę. Zgodnie z zarządzeniem Nr 5f2004 Dyrektora Generalnego SW z l lipca 2084 r. temperatura w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi bez okryó zewnętrznych, niewykonu- jących w sposób ciągły pracy fizycznej (cele mieszkalne, pokojowe) wynosi 20°C w porze dziennej. W porze nocnej temperatura w tych pomieszczeniach jest nieznacznie obnizana tak, ze obniżenie to powoduje okresowego zmniejszenia temperatury w ogrzewanych pomieszczeniach więcej niż o 4°C. Temperatura taka w celach utrzymywana jest na ww. poziomie. Wywietrzniki - kratki wentylacyjne w celach czesto były niszczone przez skazanych - używali ich jako sldytki np. na telefony komórkowe-, narkotyki, noże. KV podobnych celach niszczone byly podłogi oraz. okna. Skazani przebywający w celi nr 403 zgłaszali problemy' z wywietrznikiem. Był uszko~ dzony i kapała z niego woda. Skazani we własnym zakresie zakleili go torbą foliową ale podczas przeszukania w celi zabezpieczenie zostało usunięte. powoda dwukrotnie znaleziono telefon komórkowy, których nie miał prawa mieć przy sobie. ‹ - W sprawach osobistych i innych związanych z pobytem skazanego w zakładzie karnym, skazani mogli zwracać się do każdego ftmkcjonariusza, bez względu na stanowisko służbowe czy pełníoną funkcj e. Powód nie zgłaszał się do kierownikadziału kwatermistrzowskiego w sprawie warunków bytowych. W zakładzie prace remontowe W oddziałach mieszkalnych prowadzone były sukce» sywnie W miarę posiadanych środków-finansowych jakimi dysponowała jednostka. Powód nie zgłaszał sie do wychowawcy oddziału czy też innych przełożonych w sprawach l<waterunko~ wych. Podczas codziennych wizytacji cel mieszkalnych oraz podczas rozmów wychowawczych 2 --- STRONA 5 --- W pokoju WYChOW&WCOW powéd nie zglaszal ZaS’£1"Z628fl do atmosfery W oeli mieszkalnej, a Wreoz ocenial jg jalco dobrq. W ohesie odbywania kary pozbawienia Wolnoéei W Zakladzie Kamym W i_ . .1 powdd i inni Sl{3.Z3l11 mogli korzystaé Z zajeé sportowyoh; byly tez organizowane Wystepy grup teatral nych, koncerty, spotlcenia z interesujqcymi osobami. Skazarii mieli moiliwoéo korzystania ze swietlioy, stolu do tenisa stolowego, gier stolikowyoh. W oddziale funkojonowaly Kola 2ainte~ resowafi, organizowane byly takze pogadanld i konkursy, turnieje i gry. W ozasie osadzenia W Zalcladzie Kamym W powod nie mial zaleconej diety i nie 4 ‘.~ otrzymywal lekow. W badaniu lekarsldm po transporcie dolegliwoéci nie zglaszal. Byl leezony 2 powodu 2mian skérnych i okresowych dolegliwoéoi gastrycznych oraz skierowany na badanie diagnostyczne (gastroskopia), ale dwukxotnie odmowil. 1\3ie_zgla,szal doleglivvoéei psychia tiycznyeh odczuwanych W zwiagzku 2 osadzeniem W przeludnionyoh oelaoh. W tralceie pobytu W ZK W ibyl przyj mowany przez 1/ekarza P.O.Z. adekwatnie do zglaszanyoh dolegliwo sci, potrzeb 11 stanu fizykalnego. Zaleeenia lekarzy i stomatologa WC1I‘OZOI1O do realizaeji. Dyrektor Z6lliléldll Karnego na podstawie z art. 248 § l k.l<.W. informowal Sod Penitenejarny, Ze zdecydowal 0 umieszozeniu osadzonyoh W WarI.ml<a0h, W lctorych powierzohnia. W cell na jedns, osobe Wynosi mniej 1112 3 1112 W okresie od paidziernika do grudnia 2008 r. i od 1 styoznia do 30 ozerwoa. 2009 1:. Ponadto informowal, ze liozba osadzonych W oddzialaoli typo za.m1<nie tego (1, 11, III, IV, terdpeutyczny) i W oddziale typu pélotwartego przeliroezyla; ustalond eWi~ dencyj nie liozbe miej so dla tych oddzialéw i ‘oedzie sie ono utrzymywaé W okresie najblizszyeh trzeeh miesieoy. Wsl~:azyWa.l, ze zaludnienie W styozniu, kwietniu i lipcu 2008 r. Wynosilo od powiednio: 129,6% (dla oddziahz zamknietego 146,3“/E1), 136,7% (die. oddzialu zamlonietego 146,6%), 132,4% (dla oddzialu zamknietego 130,7/'%). W 2009 r. Zaktad Karny W V by} przygotowywany d_o przeksztaloenia W jednostlce typu polotwartego i W zWia,zl<u Z tym spadala liozba osadzonyeli. Stopiefi zaludriienia W po— szczegélnych miesiqcach tego roku, poczqwszy od marca do lipca, Wynosil: 115,3 %; l11,5%; 114,4%; 105,5%; l01,7%; 95,8%; 82,l%. Z dniem 29 lipca 2009 I. Zaklad Kamy Wi zostal przeksztalcony W zaldad typu polotwartego. Powod ma 38 lat. Od 2000 r. jest osadzony W roznyoh zakladach lcarnych. Na podstawie Weh ustalefi Ssd Okregovéy uznal powodztwo Za usprawiedliwione 00 do za sady, W odniesieniu do roszczeri zwiqzanyeh z osadzeniem W Zaldadzie Karnym W ' . W przypadlcu bowiem Zedania zwiqzanego z naruszeniem dobr osobistych powoda W ezasie jego osadzenia W Zakladzie Karnym W2 _ ' , bylo ono ptzedawnione i podlegalo 2 tej przyozyny oddaleniu. Zgodnie z tresoie art. 44121 § 1 zd. 1 k.o. roszczenie 0 naprawienie szkody Wyrza; dzonej ozynem niedozwolonym ulega przedawnieniu 2 uplywem trzeoh lat ed dnia, W ktorym '1 J w pokoju wychowawców powód nie zgłaszał zastrzeżeń do atmosfery w celi inieszkalnej, a wręcz oceniał ją jako dobrą. W ofiesie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w í_ ¬ .1 powód i inni skazani mogli korzystać z zajęć sportowych; były tez organizowane .występy grup teatral- nych, koncerty, spotkania z interesującymi osobami. Skazani mieli _mozliwość korzystania ze świetlicy, stołu do tenisa stołowego, gier stolíkowych. W oddziale funkcjonowały koła zainte~ resowań, organizowane były także pogadanki i konkursy, turnieje i gry. W czasie osadzenia w Zakładzie Karnym W powód nie miał zaleconej diety i nie -4 '.‹ otrzymywał leków. W badaniu lekarskim po transporcie dolegliwości nie zgłaszał. Był leczony z powodu zmian skórnych i okresowych dolegliwości gastrycznych oraz skierowany na badanie diagnostyczne (gastroskopia), ale dwukrotnie odmówił. l\íie_zgłaszał dolegliwości psychia- tiycznych odczuwanych w związku z osadzeniem w przeludnionych celach. W trakcie pobytu w ZK W rbył przyjmowany przez lekarza P.O.Z. adekwatnie do zgłaszanych dolegliwości, potrzeb i stanu Íizykalnego. Zalecenia lekarzy i stomatologa wdrozono do realizacji. Dyrektor Zakładu Karnego na podstawie z art. 248 § l k.k.w. informował Sąd Penitencjarny, ze zdecydował o umieszczeniu osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobe wynosi mniej niż 3 mz w okresie od października do grudnia 2008 r. i od 1 stycznia do 30 czerwca. 2009 r. Ponadto iriformował, ze liczba osadzonych w oddziałach typu zamknię- tego (l, ll, III, IV, terapeutyczny) i w oddziale typu półotwartego przekroczyła- ustaloną cwi» dencyj nie liczbę miejsc dla tych oddziałów i będzie sie ono utrzymywać w okresie najbliższych trzech miesięcy. Wskazywał, ze zaludnienia w styczniu, kwietniu i lipcu 2008 r. wynosiło od- powiednio: l29,6% (dla oddziału zamkniętego 146,3”/Ę), l36,?% (dla oddziału zamkniętego 1¿l›6,6%), 132,4% (dla oddziału zamkniętego 130,7/'%). W 2009 r. Zakład Karny w V był przygotowywany. d_o przekształcenia w jednostkę typu półotwartego i W związku z tym spadała liczba osadzonych. Stopień zaludnienia w po- szczególnych miesiącach tego roku, począwszy od marca do lipca, wynosił: 115,3 %; ll1,5%; l14,4%; l05,5%; l0l,7%; 95,8%; 82,1%. Z dniem 29 lipca 2009 r. Zakład Karny wž został przekształcony w zakład typu półotwartego. Powód ma 38 lat. Od 2000 r. jest osadzony W różnych zakładach karnych. Na podstawie Wch ustaleń Sąd Okręgowy uznał powództwo za usprawiedliwione co do za- sady, w odniesieniu do roszczeń związanych z osadzenie-in W Zakładzie Karnym w 1 . W przypadku bowiem żądania związanego z naruszeniem dóbr osobistych powoda w czasie jego o-sadzenia w Zakładzie Karnym wå _ ` , było ono przedawnione i podlegało z tej przyczyny' oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 4ft-21 § l zd. 1 k_c. roszczenie o naprawienie szkody wyrzą- dzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym '1 J --- STRONA 6 --- posz1_<odoWz.my dowiedzial sie o szkodzie i osobie obowiafzanej do jej naprawienia. W niniejszej sprawie pozew zostai Zlozony W dniu 29 marca2010 13., a. zatem przedawnieniu uleglo roszczenie powoda za ol(res osadzenia W Zakladzie Kamym W‘ _ y przed doiem 29 marca 2007 r. Przechodzac do Zadania dotyczaoego osadzenia powoda W Zakladzie Karnym W" 1 Sad I instancji Wslcazal, Ze przedmiotem ochrony byly takie dobra osobiste jak go dnosé, prywatnosé i intymnoéé (art. 23 l<.c.). PoW6d Wiazal bowiem naruszenie swojego dobra osobistego W zwiazku z WEiI‘L1I11{8.II11 bytow",/mi panuj aoymi W zaldadzie karnym, zarzucaj a,c brak odpowiedniej powierzclmi mieszkalnej przysluguj aeej na jednego osadzonego, nieodpowiednia iloéé sprzetu kwaterunlcowego, nieodpowiednie Warunki sanitarne uniemozliwiajace utrzymanie higieny, zly stan eel oraz niewlaéciwe Wyzywienie. . A _ W _Wy:ro1<u z dnia 26 maja 2008 r. Trybunal Konstytucyjny WSl(ElZ&1 (sygn. alctSK 25/07), Ze art. 248 § 1 k.l<.W., zezwalajacy dyrektorowi zakladu karnego W szczegolnie uzasadnionych Warunkach na umieszczenie osadzonych, na czas okreélony, W Warunlcach, W lttérych po~ Wlerzclmia celi na jedna osobe Wynosi mniej niz 3 mg, jest niezgodny Z Konstytucja RP. Sad Okregowy podniosl, :'ze art. 248 § 1 k.k.W. rnogl bye stosowany jedynie W Wyj atkowyoh ,,szczegdlnie uzasadnionych sytuaej ash”. Czas trwania tej nadzWyczajnej sytuacj i jest ujety j ako ,,czas olcreélony”. Wprawdzie nie okreslono W nim czasu maksymalnego, to jednak nie mogla interpretacja tel normy zmierzaé do spowodowania, Ze slcazany przebywa ,,W oeli prze1udnio nej”, bez odpowiedniego dostepu do sprzetow Lunozliwiajacyclt mu utrzymywarde higieny i odpowiednich Wartmlcow egzystenoji przez czas, ktory nie moze bye utozsamiarly z nczasowym po‘oytem”. " ' W przedmiotowej sprawie powod przebywal W Zakladzie Karnyrn W T 1 od 19 lutego 2008 r. do 27 lipca 2009 r. Z uwagi na ponadnormatywna liczbe osadzonych W cell, ilosé sprzetu nie byla Wystarczaj aca. Znaczne odstepstwo od normy przewidzianej prawem Wynilca z faktu, i2 powéd przebywal W przeludnionych celach przez caly olcres obj ety roszczeniem, ale nalezy zaznaczye, 12 W 2008 r. stan zaludnienia W pozwanej jednostce p811l1E11Cj&I116j byt najwiekszy, a W pozostalym okresie, tj. W 2009 r. ulegali on zmniejszeniu, a co za tym idzie Warunki bytowe ulegaly polepszeniu. Kazde dziatanie sprzeczne z normami prawnymi jest zaé ‘oezprawne. Sad Okregowy rozwazajao zakres krzywdy Wynikajacej z naruszenia dobr osobistych po Woda podniésl, 2e vqfsokoéé majeaoego ja zrekompensowac zadoééuczynienia zaleiy od oceny caloksztaltu okolicznosci sprawy, W tym rozmiaru doznanych cierpiefi, intensywnoéci, trWalo sci, ozy nieodwracalnego charakteru. Sad Okregowy stwierdzil, 2e czaso01<res' przebywania powoda W przeludnionych celach, Warunki eel  tj. Wyposazonych W piycze pietrowe, przy takim samym Wyposazeniu sanitarnym, jak W przypadlcu zamieszkiwania W niej iloéci osadzonych adekwatnej do powierzollni tego pomieszczenia i obowiazujacych norm powierzchniowych  to 4 poszkodowany dowiedział sie o szkodzíe i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W niniejszej sprawie pozew został złożony w dniu 29 marca 20 1 O r,, a zatem przedawnienia uległo roszczenie powoda za okres osadzenia w Zakładzie Karnym w` _ y przed dniem 29 marca 2007 r. Przechodząc do żądania dotyczącego osadzenia powoda W Zakładzie Karnym w” 1 Sąd I instancji wskazał, ze przedmiotem ochrony były takie dobra osobiste jak godność, prywatność i intymność (art. 23 k.c.). Powód wiazał bowiem naruszenie swojego dobra osobistego w związku z warunkami bytowymi panuj ącymi W zakładzie karnym, zarzucaj ąc brak odpowiedniej powierzchni mieszkalnej przysługuj acej na jednego osadzonego, nieodpowiednią ilość sprzętu kwaterunkowego, nieodpowiednie warunki sanitarne uniemożliwiające utrzymanie higieny, zły stan cel oraz niewłaściwe wyżywienie. , A _ W _wyroku z dnia 26 maja 2008 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał (sygn. akt-SK 25zf07'), ze art. 248 § l k.k.w., zezwalający dyrektorowi zakładu karnego w szczególnie uzasadnionych warunkach na umieszczenie osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których po~ wierzchnia celi na jedna osobę wynosi mniej niż 3 mz, jest niezgodny z Konstytucją RP. Sad Okręgowy podniósł, że art. 248 § 1 k.k.w. mógł być stosowany jedynie w wyj atkowych „szczególnie uzasadnionych sytuacjach”. Czas trwania tej nadzwyczajnej sytuacji j est uj ety jako „czas określony”. Wprawdzie nie określono w nim czasu maksymalnego, to jednak nie mogła interpretacja tej normy zmierzać do spowodowania, ze skazany przebywa „w celi przeludnio- nej”, bez odpowiedniego dostępu do sprzętów umożliwiających mu utrzymywanie higieny í odpowiednich warunków egzystencji przez czas, który nie moze być utozsamiany z „czasowym pobytem”. " ' W przedmiotowej sprawie powód przebywał w Zakładzie Karnym w Í „ od 19 lutego 2008 r. do 27 lipca 2009 r. Z uwagi na ponadnormatywną liczbe osadzonych W celi, ilość sprzętu nie była wystarczająca. Znaczne odstępstwo od normy przewidzianej prawem wynika z faktu, iż powód przebywał w przeludnionych celach' przez cały okres objęty roszczeniem, ale nalezy zaznaczyć, iz w 2008 r. stan zaludnienia W pozwanej jednostce penitencjarnej był naj większy, a w pozostałym okresie, tj. w 2009 r. ulegał on zmniejszeniu, a co za tym idzie warunki bytowe ulegały polepszenia. Każde działanie sprzeczne z normami prawnymi jest zaś bezprawne. Sąd Okręgowy rozważając zakres krzywdy wynikającej z naruszenia dóbr osobistych po- woda podniósł, że wysokość mającego ją zrekórnpensować zadośćuczynienia zależy od oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym rozmiaru doznanych cierpień, intensywności, trwało- ści, czy nieodwracalnego charakteru. Sąd Okręgowy stwierdził, że czasookres' przebywania powoda w przeludnionych celach, warunki cel - tj, wyposażonych w prycze piętrowe, przy takim samym wyposażeniu sanitarnym, jak w przypadku zamieszkiwania w niej ilości osadzonych adekwatnej do powierzchni' tego pomieszczenia i obowiązujących norm powierzchniowych - to 4 --- STRONA 7 --- I jedyne zc wskazanych W pozwie i Wykazanyoh W sprawie okolioznoéoi zglfoszonych d1a.' um sadnienia doohodzonej Wysokoéci roszczenia. Z ustalefi faktycznych Wynika, Ze powod mial dosfipp do zaj Q6 spoflowyoh, zapewniono mu tez warunki pozwalajqoo utrzymaé higione; osobi— stq. Jeéli zaé ohodzi o stan col mieszkalnyoh, a wigs uszkodzenio podiog ozy wywietrznikow, to jvyi on spowodowany dziaianiami osadzonych, ktorzy n/iszozato to olementy ukrywali zabronione przedmioty. Rowniez zarzuty dotyozape niew%a§ciw<ago wyzywicnia powoda  jego jakoéoi i temperatury  nie byiy zasadne. Przeprovvadzone kontrole sluzb sanitamych nie Wykazaiy zad~ nyoh uohybicfl. A zatem, na okreélenie wysokoéci zadoéouczynienia mogly mieé wpiyw jedynie ~a fakty zwia,za.ne z przeludnieniem W cclach, znacznym ograniczeniem powierzcbni ocl na j§ad nego skazanego oraz ich warunkami sanitarnymi. Wszystkie to okolicznoéci prowadziiy do uznania, is zadoééuozynieniem adekwatnym do krzywdy powoda bodzie kwota 1.800 2%. Z8, danic przowyzszaj arcs to kwoto Sacd oddalill Apolaojfig od powyzszego Wyroku wniosl pozwany, zaskarzajqo go W_oza=;éci zzwzglgdniajqcej powodztwo, zarzuoaj ago naruszoniet  I. prawa prooesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozwazenia zebra nego W sprawie materialu dowodowcgo; _ II. prawzrmaterialnego: _ _  art. 417' W zw. z 24 i an. 448 oraz art. 361 k.c. poprzez przyjooic istnienia adekwatnego zwiatzku przyczynowogo miodzy dziaianiarni 'poz'Wa11ego a owentualnq 1<1‘zywdQ powoda, skutkujape zasqdzeniem zadoéouozynienia pomimo braku winy i bezprawnoéoi po stronio po zwanego, ~ art. 3 Europej skiej Konwonoji o Ochronie Praw Czlowieka i Po dstawowych Wolnoéci oraz art. 248 § 1 W zw. z art. 110 § 2_k.k.w. przez uznanie, is doszio do naruszenia art. 3 Konwonoji W sytuaoji braku bezpravmoéoi po stronio pozwanego W éwletle art. 248 § 1 W zw. z arc, 110 _§ 2 k.k.W.    art. 5 1c.o. poprzez jego niezastosowanie do oceny zgkoszonego zqdania.  W konkluzji skaxzqcy Wniosl o zmiemo wyroku poprzez oddalenie powodztwa oraz zasa; dzenie kosztow pos‘u;powania za obie instanoje, ewentuainie o uchylenie wyrokui przekazanie sprawy Sgdowi I instanoji do ponownego rozpoznania. Powod wniosl o oddaienie apelacji i zaslqdzenie na jego rzeoz kosztow postopowania. Sad Apelacyjny zwaiyk, co nastqpujez A Apelaoja nie jest zasadna. Sqd Apelacyjny podzielil i przyjqi za wiasne ustalenia faktyozne Sqdu I instanoji, ktore maja, oparoie w przeprowadzonych dowodach, jak rownicz ooeno prawna, zgloszonego roszozonia. Zarzuty skarzqcego nie zasiugujq na uwzglodnionie. S r I jedyne ze wskazanych w pozwie i wykazanych w sprawie okoliczności zgłoszonych dla uza- sadnienia dochodzonej wysokości roszczenia. Z ustaleń faktycznych wynika, ze powód miał dostęp do zajęć sportowych, zapewnione mu tez warunki pozwalające utrzymać higiene osobi- sta. Jeśli zaś chodzi o stan cel mieszkalnych, a więc uszkodzenie podłóg czy wywietrzników, to był on spowodowany działaniami osadzonych, którzy n/iszczac te elementy ukrywali zabronione przedmioty. Również zarzuty dotyczące niewłaściwego wyżywienia powoda - jego jakości i temperatury - nie były zasadne. Przeprowadzone kontrole służb sanitarnych nie wykazały zad- nych uchybień. A zatem, na określenie wysokości zadośćuczynienia mogły mieć wpływ jedynie ~a fakty związane z przeludnieniem w celach, znacznym ograniczeniem powierzchni cel na jed- nego skazanego oraz ich warunkami sanitarnymi. Wszystkie te okoliczności prowadziły do uznania, ze zadośćuczynieniem adekwatnyrn do krzywdy powoda będzie kwota 1.800 zł. Ża- danie przewyzszaj acc tę kwote Sad oddalił. Apelacje od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarzając go w_ cześci uwzględniaj acej powództwo, zarzucaj ac naruszenie: - I. prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważania zebra- nego w sprawie materiału dowodowego; _ ll. prawamaterialnego: _ _ - art. 417 w zw. z 24 i an. 448 oraz art. 361 k.c. poprzez przyjęcie istnienia adekwatnego zwiazku przyczynowego między działaniami 'pozwanego a ewentualna krzywda, powoda, skutkujace zasadzeniern zadośćuczynienia pomimo braku winy i bezprawności po stronie po- zwanego, - art. 3 Europ ej skiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 2,48 § 1 w zw. z art. 110 § 2_k.k.w. przez uznanie, ze doszło do naruszenia art. 3 Konwencji w sytuacji braku bezprawności po stronie pozwanego W świetle art. 248 § 1 w zw. z art. 110 _§ 2 k.k.w. - - - art. 5 k.c. poprzez jego niezastosowanie do oceny zgłoszonego zadania. - W konkluzjí skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz zasa- dzenie kosztów postępowania za obie instancje, ewentuałnie o uchylenie wyrokui przekazanie sprawy Sadowi 1 instancji do ponownego rozpoznania. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasadzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Sad Apelacyjny zważył, co następuje: ~ Apelacja nie jest zasadna. Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu I instancji, które maja oparcie w przeprowadzonych dowodach, jak również. ocene prawną zgłoszonego roszczenia. Zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. S z --- STRONA 8 --- Wbrow stamowisku skarzqoego, zarzut naruszerda a1"t...233 § 1 k.p.o. jest niouprawniony. Nalozy zauwazyo, i2 skuteozne postawienie zarzutu naruszenia przez sa,d art. 233 § 1 k.p.c. Wymaga Wykazania, iz sqd uohybilf zasadom logioznego rozumowania lub doéwiadozenia. Zy oiowego. Zarzut dowolnego i fragmentarycznego rozwazenia materiahl dowodowego Wymaga dla swej slfutooznoéoi konkrotyzacji, i to nie tylko przez Wskazaldie przepisow prooeso_W"y'oh, 2 naruszeniem ktoryoh apelujapy 1a,czy taki skutek, lecz rowniez przoz okroélenie, jalcioh doWo dow Iub jakiej czoéci materia.‘tu zarzut dotyczy, oraz podania przesianek dyskwalifikacji posto powania Sqdu I instancj i W zakresie ooeny poszczcgélnych dowodow na tledznaczenia ca%o~ ksztgltu materiaiu dowodowego oraz W zakxesie przyjotej podstawy orzcczenia. Ponadto zarzut ten, jak kazdy zarzut apelaoyjny, powinien byé sformulowany na tyle szozegoiowo, aby mozna byio okreélié kierunek postopowania merytorycznego i kontroli sa,du dmgiej instancji. _ ' Tymozasem podniesiony W apelacji zarzut jest baxdzo ogolnikowy — pozwany nie Wskazal bowiem, ktoro konkretnie dowody by1}»' przedmiotem Wadliwej ooony W aspekoie art. 233 § 1 1<.p.c. i ktoro ustalenia faktyczne pozostajq W sprzeoznoéci 2 materialem dowodowym sprawy. Nie podai ‘£62, W jaki sposob sqd orzekajatcy naruszy1 zasady logioznego rozumowania i do~ éwiadczenia zyoiowego przy ooenie dowodow. Podnicéé nalezy, Ze W istooie jedynq oko1ioz~ noéciq, ktora zadeoydowaia o uwzglodnieniu powodztwa by"1'o to, 22 W celaoh W ktoryoh przo bywed powod byio przeiudnionie o okresllonej skaii. Ustalenia togo Sa,d Okrogowy dokona} W oparoiu o twierdzenia poWoda, ktore zostaly przyznano przoz strono pozwana, (art. 229 1<.p.o.), a Wioo okolioznoéé ta nie Wymagaka dowodu. Na podstawie zebranego W sprawle rnatoriahl do Wodowego, szozcgoiowo powolanego W pisemnych motywaoh rozstrzygniooia, Sa,d I instanoji Ustalil tefz, 26 nie Wszysoy osadzeni mogli jednoczeénie usiqéé przzy sto%ach W oelu spozycia posilku oraz mieli utrudniony do stop do toalety i do korzystallia z miselc do myciz1. Dowodow, na podstawie ktoryoh poczyniono to ustalcnia ska.1'Zqoy nie kwestionowa11 W postopowaniu przod Sa,dom I instanoji, nie podjafi fez proby ich podwazenia W apelacji. Poza tym ioh Wiarygodnoéé mote byé zweryfikowana z pozytywnym skutkiem W oparoiu o zasady logiki i dosiwiadozenia ZycioWego. Skoro W oeli nr 403 o pow. 33 m2, W ktorcjpowod przebyWa% 1'18.jdh128j~b0 rok i 5 miesiocy, przeznaczonej dla 11 osadzonych znaj dowalo siq érednio 16 skazanych, to musialo to Wia:_zaé sie; Z ograniozeniem mozliwoéoi jednoczesnego spozywania posilkow przez wszystkich osadzonyoh przy obu stoiaoh, diuisszym oozekiwhniem na korzystanie Z toalety ozy na miskq: do myoia. " A ' E\/Iajacc na uwadze powyzsze nalezy uznaé, Z6: zarzut braku wszeohstronnego rozwazenia zobranogo W sprawie materialu dowodowogo niejest uzasadniony. Ustalony stan falityozny odpowiada bowiem zebranemu W sprawie materiaiowi dowodowemu, ktory zostal oooniony zgodnio z Wymogami art. 233 § 1 k_.p.o_.  6 Wbrew stanowisku skarżącego, zarzut naruszenia art. ..233 § 1 k.p.c. jest nieuprawniony. Nalezy zauważyć, iz skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sad art. 233 § l k.p.c. wymaga wykazania, iz sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia ży- ciowego. Zarzut dowolnego i fragmentarycznego rozwazenia materiału dowodowego wymaga dla swej skuteczności konkretyzacji, i to nie tylko przez wskazanie przepisów procesowych, z naruszeniem których apelujący łączy taki skutek, lecz również przez określenie, jakich dowo- dów lub jakiej części materiału zarzut dotyczy, oraz podania przesłanek dyskwalifikacji postę- powania Sądu "I instancji w zakresie oceny poszczególnych dowodów na tleznaczenia cało- kształtu materiału dowodowego oraz W zakresie przyjętej podstawy orzeczenia. Ponadto zarzut ten, jak kazdy zarzut apelacyjny, powinien być sformułowany na tyle szczegółowo, aby można było określić kierunek postępowania merytorycznego i kontroli sadu drugiej instancji. _ ' Tymczasem podniesiony w apelacji zarzut jest bardzo ogólnikowy - pozwany nie wskazał bowiem, które konkretnie dowody były przedmiotem wadliwej oceny W aspekcie art. 233 § l k.p.c. i które ustalenia faktyczne pozostają W sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy. Nie podał tez, w jaki sposób sad orzekający naruszył zasady logicznego rozumowania i do- świadczenia życiowego przy ocenie dowodów. Podnieść nalezy, ze w istocie jedyną okolicz- nościa, która zadecydowała o uwzględnieniu powództwa było to, ze w celach w których prze- bywał powód było przeiudnienie o określonej skali. Ustalenia tego Sad Okręgowy dokonał w oparciu o twierdzenia powoda, które zostały przyznane przez strone pozwana (art. 229 k.p.c.), a więc okoliczność ta nie wymagała dowodu. Na podstawie zebranego w sprawie rnateriahi do- wodowego, szczegółowo powołanego w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, Sad I instancji ustalił też, ze nie wszyscy osadzeni mogli jednocześnie usiąść przy stołach w celu spożycia posiłku oraz mieli utrudniony do step do toalety i do korzystania z mis ek do mycia. Dowodów, na podstawie których poczyniono te ustalenia skarżący nie kwestionował w postępowaniu przed Sądem I instancji, nie podjął też próby ich podważenia W apelacji. Poza tym ich wiarygodność może być zweryfikowana Z pozytywnym skutkiem W oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego.. Skoro w celi nr 403 o pow. 33 mz, W którejpowód przebywał najdłuzejbo rok i 5 miesięcy, przeznaczonej dla 11 osadzonych znajdowało się średnio 16 skazanych, to musiało to wiazać się z ograniczeniem mozliwości jednoczesnego spożywania posiłków przez wszystkich osadzonych przy obu stołach, dłuższym oczekiwaníem na korzystanie z toalety czy na miskę do mycia. " 3 ` Mając na uwadze powyższe należy uznać, ze zarzut braku wszechstronnego rozwazenia zebranego w sprawie materiału dowodowego niejest uzasadniony. Ustalony stan faktyczny odpowiada bowiem zebranemu- w sprawie materiałowi dowodowernu, który został oceniony zgodnie z wymogami art. 233 § 1 k_.p.c_. - 6 --- STRONA 9 --- P Nie zaohodzi naruszenie art. 417 W ZW. 2 art. 24 i art. 448 oraz art. 361 1<.o. poprzez zasa; dzenie na rzeoz powoda zadoééuczynionia W sytuaoj i, gdy zdaniom_s1<arZa£o<zgo stronio pozwanej nie mozna przypisaé Winy i bezprawnoéoi. W kwostii tej Wypowiedzial sio Sqd Najwyzszy W uohwalo 7 sodziow z dnia 18 paidziemika 2011 r., III CZP 25.511 (Rzeozposp. PCD 20113244/1) stwierdzaj ego, Ze: ,,1. Umieszczenio W ocli o powierzohni mniej szej niz 3 m1<W. na osobegfmoze byo Wystarczajstca, przestanlcq stwierdzenia naruszenia dob: osobistyoh. 2. Mozliwoéo przyzna nia zadoééuczynicnia pieniqznego za krzywdo wyrzqdzonq osadzonemu z powodu zbyt ciasnej celi (odpowiedzialnoéé Skarbu Patfistvva na podstawie art. 448 k.c.) nie zalezy od zawinienia.” W ~s  odniesieniu do naruszenia dobra osobistego skazanego W postaoi umieszczenia go W przelud nionej oeli Satd Najwyzszy Wyrazit zatem poglqd, ze okolicznoéé ta moze byé Wystarczajqcq przeskanka, oohrony na grunoie art. 24 k.c., co nie oznaoza jeszoze, is W kazdym przypadku tak ‘oodzio. W rozpoznawanoj sprawie osadzenie poWoda'W oeli nr 403, W ktorej W"ystopoWa1o pormanonme przeludnionio, z uwagi diugotrwaloéé przebywania powoda W toj oeli, joj po Wierzchniq: oraz stopiefi przeludnienia, uzasadniato W tym konkrotnym przypadku udzielenio poWodoWi oohrony praWnoj. Przy osadzeniu W tej oeli 16 skazanyoh, na jednego przypadato 2,06 mkW. powierzchni, W1QO norma ustawowa zostata przekroozona o prawie 30%. Poza tym dolegliwoéé zwiatzaneg ze z.n11'1iejszenie111 powierzchni na jednogo osadzonego potogowato to, Z6 cola nr 403 byia duza, Wykorzystywéma do osadzenia kilkunastu. osadzonyoh. A Wloo Wyko 11yWa=u1io oodziennyoh oz}/Imo sici takich jak: spofzywanie posiltkow, korzystanie z to alety, higiena osobista byio o Wiele mniej komfortowo W talc duzej oeli, niili W przoludnionej ooli ki1kuoso bowej. _ W rezultaoie Szgd Okrogov/31 slrusznie uznal, Zc vdziaianie pozwanego naruszyto dobra osobisto powoda. W szczegolnoéci jego godnoéé. _ Przywoéianio przoz skarzzgcego art. 248 § 1 W ZW. z art. 110 § 2 l<.k.W. dla Wykazania braku bozprawnoéoi naruszonia dobr osobistych powoda nie mote odnioéé skutku. ObOWi2}ZI.1jQC}’ W okresie pobytu powoda W przeludnionej celi aft. 248 § 1 k.k.W. pozwaiai dyrektorowi zaldadu karnego lub aresztu éledczego umie§cié skazanego W celi o powierzchni mniejszej nit 3 rm?‘ na jedna, osobo, ale tylko W szozegolnie uzasadnionych Wypadkaoh i jedynie na ozas olaeélony. Przepis ten, jako Wprowadzajapy Wyjqtek od zasady prZeWidzianej W art. 110 § 2 k.1<.W., pod legat éoistej interprotaoji. Tym samym océna, ozy zostaty spetnione przeslanki uzasadniajqce umieszczenie skazanego W przeludnionej ‘celi, powinnabyé dokonywana ze szczegolnq W111 kliwoéoiq. Pod pojtgoiem ,,sz.ozego’lnie uzasadniony.v,'ypadek” nalezato rozumiso przypadek nadzwj/czaj ny, szczego1ny,.a nie kazdzg, dowolnq sytuacjs; (por. uzasadnienie Vflf1'O1<1l Trybunatu Konstytuoyjnogo, SK 25./02'). Pod pojocio to mogiy podpadaé takie sytuaojo jak np. Wzrost liozby przestopstw i Wyrokow skazujqoyoh na bezwzglegdne kary izolaoyjne, Wprowadzenie stanu Wo '1 I P Nie zachodzi naruszenie art. 417 W zw. z art. 24 i art. 448 oraz art. 36l k.c. poprzez zasa- dzenie na rzecz powoda zadośćuczynienia w sytuacji, gdy zdaniem_skarżącego stronie pozwanej nie można przypisać winy i bezprawności. W kwestii tej wypowiedział się Sad Najwyższy W uchwale 7 sędziów z dnia 18 października 2011 r., Ill CZP 25.›"`1l (Rzeczposp. PCD 201 M244/ l) stwierdzaj ac, ze: ,,1. Umieszczenie wceli o powierzchni mniej szej niz 3 mkw- na osobefmoze być wystarczająca, przesłanką stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych. 2. Mozliwość przyzna- nia zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wyrządzoną csadzonemu z powodu zbyt ciasnej celi (odpowiedzialność Skarbu Panstwa na podstawie art. 448 k.c.) nie zalezy od zawinienia.” W -~s '‹. odniesieniu do naruszenia dobra osobistego skazanego W postaci umieszczenia go W przelud- nionej' celi Sad Najwyższy wyraził zatem pogląd, ze okoliczność ta może być wystarczającą przesłanką ochrony na gruncie art. 24 k.c., co nie oznacza jeszcze, że w każdym przypadku tak będzie. W rozpoznawanej sprawie osadzenie powodaw celi nr 403, w której występowało permanentne przeludnienie, z uwagi długotrwałość przebywania powoda w tej celi, jej po- wierzchnie oraz stopień przeludnienia, uzasadniało w tym konkretnym przypadku udzielenie powodowi ochrony prawnej. Przy osadzeniu w tej celi 16 skazanych, na jednego przypadało 2,06 mkw. powierzchni, wiec norma ustawowa została przekroczona o prawie 30%. Poza tym dolegliweść związana ze zmniejszeniem powierzchni na jednego osadzonego potegowało to, ze cela nr 403 _była duza, wykorzystywana do osadzenia kilkunastu. osadzonych. A więc wyko- nywanie codziennych czynno ści takich jak: spożywanie posiłków, korzystanie z toalety, higiena osobista było o wiele mniej komfortowe W tak duzej celi, niźli w przeludnionej celi kilkuoso- bowej. _ W rezultacie Sąd Okręgowy słusznie uznał, ze 'działanie pozwanego naruszyło dobra osobiste powoda w szczególności jego godność. _ Przywołanie przez skarżącego art. 248 § l W zw. z art. 110 § 2 k.k.w. dla wykazania braku bezprawności naruszenia dóbr osobistych powoda nie moze odnieść skutku. Obowiązujący w okresie pobytu powoda w przeludnionej celi art. 248 § l k.k.w. pozwalał dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu Śledczego umieścić skazanego W celi o powierzchni mniejszej niz 3 mg na jedną osobę, ale tylko w 'szczególnie uzasadnionych wypadkach i jedynie na czas określony. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady przewidzianej W art. ll0 § 2 k.k.w., pod- legał ścisłej interpretacji. Tym samym ocena, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające umieszczenie skazanego w przeludnionej celi, powinna-być dokonywana ze szczególna wni- kliwością. Pod pojęciem „szczególnie uzasadnionyjzvypadek” należało rozumieć przypadek nadzwyczaj ny, szczególny, a nie kazda, dowolną sytuację (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, SK 25,/0'f'). Pod pojęcie to mogły podpadać takie sytuacje jak np. wzrost liczby przestępstw i wyroków skazujących na bezwzględne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu wo- '-1 I --- STRONA 10 --- a jermego, Wyjat1<oWego lub kl:gski Z}/Wiolowcj, Wystapianie stanu apidemii lub zagrozania epi domiologicznogo W zaktadzie karnym (por. art. 110 § 2a i 2b 1<.k.W. W ‘orzmieniu obowiazujaoym od dnia 6 grudnia 2009 r.). Do stwiardzenia Wystapienia,,szczego1nie uzasadnionago Wypadku” nia W3/staroza zatam ogolnikowa powotanie sit; na istxliejaoy W kraju stan przeludnienia zal<ta doW karnych. Zgodnie Z 248 § 1 k.k.w., umieszozenie osadzonego W ccli o powierzohni nie odpowiadgaoej standardom okreélonym W art. 110 § 2 k.k.W. mogto nastapié jredynia 11a ozas okxeélony. Rozwiazmie takie moglo byé Wiac zastosowane na ozas éciéle okreélony, nie nad rniarnie diugi (por. uzasadnienie Wyroku Sa,du Najwyiszego z dnia<28 lutego 2007 r., V CSK 431106). 8 W rozpoznawanej sprawie ogolnikowe powolanie sit; przez strona pozWana, na istniajaoy W kraju stan przeludniania. zaktadow karnych bylo niewystarczajace do stwierdzenia Wystapienia flszozogolnie uzasadnionago Wypadku” W rozumieniu art. 248 k.k.W. W przy przypadku osa dzonia powoda W oeli nr 403 ohes przeludnienia byi nadmiernia dtugi (1 rok i 5 miosiqoy), nie przeplatat sit; toz 2 osadzoniem poWoda W innyoh oelaoh, W ktoryoh norma minimalna zostata zaohowana. Gdyby bowiem W tym okresia stosowano rotacjt; osadzonyoh, umieszozajac ioh na przemian W oelaoh przeludnionyoh a nasttgpnic nieprzeludnionyoh, intensyvmoéé oddzialywania tego ozynnika na sfero przez}'6 psyohioznych powoda bytaby mniajsza. Mimo zatem formalnego poWo1ania sit; skariaoego na uprawnienie Wynjkaj ace Z art. 248 k.k.W., okolioznoéo ta W realiaoh sprawy nie Wyiaozata baz.praW11o.§oi dziatania pozwanego. Nio sposob zgodzié sio ze skarzaoyrn, Ze bralt jest adekwatnego zwiazku przyozynowcgo pomiodzy naruszeniem dobr osobistyoh powoda a doznana przez niego krzywda. ‘Nit: kaitda do1eg1iW'o.§6 W postaoi do znania przyltroéci stanowi o naruszaniu dobr osobistyoh ale tyiko taka, ktora Wedie przeciotnyoh ooen przyjmowanyoh W spoleozofistwie przekraoza prog dozwolonych zaohowafi 1 nie jest maifej Wagi. Stopiefi doznawanej dolagliwoéoi o ile przolqacza dozwolona skalo zaohowalfi ma Wplyw na Zakres érodkow oohrony. Z zatozenia tego Wynika, 26 nio rnoze byo miarodajny Wytacznie stan uozué oraz miara indyWidualnej__WTaZ1iWoéci powoda, looz takza kontekst spoteczny, a zW1aszcza odbior przypiaywanych zaohowafi danym W érodowisku. W rozpoznawanej sprawic powod zeznajac’ W charaktcrze strony Wykazal, 2e doznat okreélonych uoiazliwoéoi 1 przykroéoi W zwiazku 2 koniecznoécia przebywania przez 1 rok i 5 miesiooy W Wieloosobowoj cali nr 403, o znaoznym stopniu przeludnienia (nawet 17 osadzonyoh na 11 miejso). W celi "tej znajdowaly sit; tozka piatrowe, W tym trzypiqtrowc oraz dwa stoty. PoW6d zeznal, 2e We tyoh Wailxxlkach nit: miat gdzie normalnie jeéé (14.23 0), nie byto gdzie sit; ruszyé (1<.3 8). Podat, Ze zadoéouozynienia domagasiq za écisk, ktory byt, gdy przebywat poprzodnio W ZK W ' ., a nie za obeone Warunk_i (1<.3 9). Twierdzenia powoda o doznanej krzywdzie W zwiazku z naruszcniem jego dobr osobistych zostaly W sposob obiektyvmy zweryfikowane 8 Ł jennego, wyjątkowego lub klęski zywiołowej, wystąpienie stanu epidemii lub zagrożenia epi- demioiogicznego W zakładzie karnym (por. art. 110 § 2a i 2b k.k.W. W brzmieniu obowiązującym od dnia 6 grudnia 2009 r.). Do stwierdzenia wystąpienia „szczególnie uzasadnionego wypadku” nie wystarcza zatem ogólnikowe powołanie się na istniejący W kraju stan przeludnienia zakła- dów karnych. Zgodnie z 2-48 § 1 k,k.w., umieszczenie osadzonego W celi o powierzchni nie odpowiadającej standardom określonym W art. 110 § 2 k.l<.w. mogło nastąpić jedynie na czas określony. Rozwiązmie takie mogło być Więc zastosowane na czas ściśle określony, nie nad- miernie długi (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnía‹28 lutego 2007 r., V CSK 43l»'06). Ą W rozpoznawanej sprawie ogólnikowe powołanie się przez strone pozwaną na istniejący W kraju stan przeludnienia zakładów karnych było niewystarczające do stwierdzenia Wystąpienia „szczególnie uzasadnionego wypadku” W rozumieniu art. 248 k.k.w. W przy przypadku osa- dzenia powoda W celi nr 403 ohes przeludnienia był nadmiernie długi (l rok i 5 miesiecy), nie przeplatał się też z osadzeniem powoda W innych celach, W których norma minimalna została zachowana. Gdyby bowiem W tym okresie stosowano rotacje osadzonych, umieszczając ich na przemian W celach przeludnionych a następnie nieprzeludnionych, intensywność oddziaływania tego czynnika na sferę przeżyć psychicznych powoda byłaby mniejsza. Mimo zatem formalnego powołania się skarżącego na uprawnienie Wynjkaj acc z art. 248 k.k.w., okoliczność ta W realiach sprawy nie Wyłączała bezprawności działania pozwanego. Nie sposób zgodzić się ze skarzacym, że brak jest adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiędzy naruszeniem dóbr osobistych powoda a doznana przez niego krzywdą. 'Nie każda dolegliwość W postaci doznania przykrości stanowi o naruszeniu dóbr osobistych ale tylko taka, która wedle przeciętnych ocen przyjmowanych W społeczeństwie przekracza prog dozwolonych zachowań i ni-e jest małej Wagi. Stopień doznawauej dolegliwości o ile przekracza dozwolona skalę zachowań ma wpływ na zakres środków ochrony. Z założenia tego wynika, ze nie może być miarodajny wyłacznie stan uczuć oraz miara indywidualnej wrażliwości powoda, lecz takze kontekst społeczny, a zwłaszcza odbiór przypisywanych zachowań danym W środowisku. W rozpoznawanej sprawie powód zeznając' W charakterze strony wykazał, ze doznał określonych uciążliwości i przykrości W związku z koniecznością przebywania przez 1 rok í 5 miesięcy W wieloosobowej celi nr 403, o znacznym stopniu przeludnienia (nawet 17 osadzonych na ll miejsc). W celi tej znajdowały' sie łóżka piętrowe, W tym trzypiętrowe oraz dwa stoły. Powód zeznał, że we tych warunkach nie miał gdzie normalnie jeść (k.23 0), nie było gdzie się ruszyć (k.38). Podał, ze zadośćuczynienia dornagasię za ścisk, który był, gdy przebywał poprzednio W ZK W 1 ., a nie za obecne Warunki (k.3 9). Twierdzenie powoda o doznanej krzywdzie W związku z naruszeniem jego dóbr osobistych zostały W sposób obiektywny zweryfikowane 8 --- STRONA 11 --- 0 zeznaniami swiafiow W osobaoh WspoiwieiniéW. Podali oni, Ze: ciezko byto jeso przy stole, bo nie ‘oyto tyle miejsea; byte duze zageszczenie; problem byt przy Wydawaniu positkow, bo po tykalismy sie o siebie, byte oiasno; Z toaleta porama by1 problem bo jak 1'7 osob stoi W kolejoe do ubikaoji to musi bye problem; z myciem byt problem be byty 34 miski W oeli; do myoia to byta kolejka W celi, musieliémy sie miedzy soba umawiae, kto bedzie co robit; Zeby Wej/so na trzecie tozko trzeba. byto bye spraWnym fizycznie, to tozko byte na Wysokosioi 3 m nad ziemia i nie dato sie na nim usiasé, bo zaraz byt sufit (k.117118). Nie kazdy skazany miat miejsce przyi stole (k.192). Positki spozywalismy tam, gdzie byto Wygodnie, tam gdzie ktoé znalazt miejsce (k.222). Z pewnoseia zatem, gdyby stopiefi przeludnienia byt mniejszy lub dotyozyi ceii prze znaozonej d1a mniejszej liczby skazanyohq to Wszyscy mieliby zapewnione rniejsoe przy stole, mniej ozasu poswiecaliby na myeie, a kolejki do toalety b3/1}/by krotsze. _ . Wbrew zarzutom apelacji doohodzone roszczenie nie stanowito naduzyeia prawa podmio towego poWoda (art. 5 1<.o.). Popetniajac przestepstwo powod Winien liozyo sie z l<onsekWen ojami swego czynu, niemniej Warunki Wjakioh odbywal kale przez 1 roki 5 miesieoy odbiegaty dalece od tyoh, W jakioh zvwkle jest Wykonywana kara pozbawienia Wolnosci. Takze W Wa runlcaeh Wolnoéciowyeh raczej nie zdarza sie, by W pomieszozeniu 0 pow. 33 mkw. przebywato stale, przez oaia dobe, srednio 16 osob, korzystaj ac Z jednej toa1etyiumyWa1l<i. Uwzgledniajac miejsoe zajete przez meble (tozka, stoty, szaflci), Izeczywista powierzobnia przypadajaoa na jednego osadzonego byta znaoznie nizsza, nii. 2 mkw. W tym ko11ktetnym Wypadku do ohodzone roszozenie, W czesei W jakiej zostaio uwzglednione, nie godzito W jakiekolvviek zasady Wspo1 zyoia spo1eezI1ego, ohoé samo Zadanie zaplaty kwoty dalej idaeej (100000 25' okreslone W po zwie) bf/to raiaco przeszacowane. ' Z tyoh Wzgledow apelaoja podlegala oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.o.  O kosztaoh postepowania Sad Apelacyjny orzekt stosownie do art. 98 W _zW. z art. 391 § 1 1<:.p.c. 0 ' 0 zeznaniami świaüów W osobach współwiężniów. Podali oni, ze: cięzko było jeść przy stole, bo nie było tyle miejsca; było duze zagęszczenie; problem był przy wydawaniu posiłków, bo po- tykalismy się o siebie, było ciasno; z toaleta poramą był problem bo jak 17 osób stoi w kolejce do ubikacji to musi być problem; z myciem był problem bo były 3-4 miski W celi; do mycia to była kolejka w celi, musieliśmy się miedzy sobą umawiać, kto będzie co robił; zeby wejść na trzecie łóżko trzeba było być sprawnym fizycznie, to łóżko było na wysokości 3 m nad ziemiai nie dało się na nim usiąść, bo zaraz był suñt (k.1 17-118). Nie kazdy skazany' miał miejsce przy stole (k.l92). Posiłki spożywaliśmy tam, gdzie było wygodnie, tam gdzie ktoś znalazł miejsce (k.222). Z pewnością zatem, gdyby stopień przeludníenia był mniejszy lub dotyczył celi prze- znaczonej dla mniejszej liczby skazanych, to wszyscy mieliby zapewnione miejsce przy stole, mniej czasu poświęcaliby na mycie, a kolejki do toalety byłyby krótsze. _ . Wbrew zarzutem apelacji dochodzone roszczenie nie stanowiło nadużycia prawa podmio- towego powoda (art. 5 k.c.). Popełniając przestępstwo powód winien liczyć się z konsekwen- cjami swego czynu, niemniej warunki wjakich odbywał karę przez 1 rok i 5 miesięcy odbiegały dalece od tych, W jakich zwykle jest wykonywana kara pozbawienia wolności. Takze W Wa- runkach wolncściowych raczej nie zdarza się, by W pomieszczeniu o pow. 33 mkw. pr-zebywało stale, przez całą dobę, średnio 16 osób, korzystaj ac z jednej toalety i umywalki. Uwzględniając miejsce zajęte przez meble (łóżka, stoły, szafki), rzeczywista powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była znacznie niższa, niz 2 mkw, W tym konkretnym wypadku do chodzone roszczenie, W części w jakiej zostało uwzględnione, nie godziło W jakiekolwiek zasady współ- życia społecznego, choć samo zadanie zapłaty kwoty dalej idacej (100.Ü00 zł określone W po- zwie) było razaco przeszacowane. ' Z tych względów apelacja podlegała oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.c. - O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł stosownie do art. 98 W zw. z art. 391 § l k.p.c. i '