Postanowienie I AC21 345/11 E

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I AC21 345/11 E‘ IF“ _| ‘ ‘Y ‘*3’ /9 L? Mr % 1.~|\_, _. ' Qua WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ’ " Dni'a 27 kwietnia 2011 r. Sa;d Apelacyjny w Gdaf1sku— W3/dzia1 I Cywilny w sldadzie: _ Przewodniczqcy: SSA J acek Grela Ssgdziowiez SA Maria S0k0%0wska SO'deI. Artur Lesiak (spr.) Protokolant: Sekretarz sgdowy Zaneta Dornbrowska p0 rozpoznaniu W dniu 27 kwietnia 2011 r. W Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa. przeci_Wl<0 Skarbowi Pafistwa  Zaldaciowi Karnemu W Hawie, Zakladowi Kamemu W Bydgoszczy i Zakhdowi Kamemu W P0tL1lica_ch . 0 Zap1:atc; na SRLIYEK apelacji powoda 0d "»\"yr01<11 Ségdu Ok1"¢gO\\'eg0 W Bydgoszczy Z dnia 19 st}/cznia 2011 1 sygn. akt I c 519x10 I. oddala apelacjeg; I1. znszgdza od p;>\=;oLEu 512*». rzccz SE\";u'bu P21s'1<.<Lw<a ~ i‘1\1i<L:n=1Lu1‘i§ Gc~1'1cre1i:1=;'~_i Skarbu Palfistwa i~:w0t¢ 5.’ZOO (pififé t}"si¢jc_\.' czter_\§sta} ziotych t}'tu‘sem 2"xrotu fa "U ru 5. r> l\'05Zté\\' Zastcfpstxva p1"0ce50\\’eg0 xv po3t¢po\'\~'aniL }'_]I1}‘I'I"1. Na oryginale w%a§ciwe poclpisy Q Sygn. akt I ACa 345/ll ,a .rg ,I `- '-Ÿ *if /9 sš- Mp „ 1.--¬,¬_, `. ' øwss WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ k ' Dnia 27 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku _ Wydział I Cywilny W składzie: _ Przewodniczący: SSA Jacek Grela Sędziowie: SA Maria Sokołowska SO'deI. Artur Lesíak (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dornbrowska po rozpoznaniu W dniu 27 kwietnia 2011 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa. przeciwko Skarbowí Państwa - Zakłacíowi Karnemu W Iławie, Zakładowi Karnernu W Bydgoszczy i Zakładowí Karnemu W Potulicach _ O zapłatę na skutek apelacji powoda od Wy-'roktt Sądu Okt'ęgo\\-'ego W Bydgoszczy z ania 19 Szyzznta 2011 Ł sygn. ata I C 519x10 I. oddala apelację; II. zaszşdza od p';>'»'›;otÊa sta. rzecz Sž<zu"ou Pas'1st\va ~ `i>1'oʱt:r'atoriŠ Genet'až:1=;'~_i Skarbu Państwa kwotę 5.-'-ÍOO (pięć tysięcy czterysta) złotych t}'tu`fem z'-.vrottt fa "U ru Š. r> kosztów zaste¿ost\Ya procesowego xx' postępowanit }'jnj.^m. Na oryginale właściwe podpisy x --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 345111 Uzasadnienie Powod wniosi o zasqdzenie od pozwanego Skarbu Parfistwa  Zaldadu Karnego w Bydgoszczy  Fordonie kwoty 100.000 zt od Skarbu Paristwa — Zakéadu K:irnego w Potulioach kwoty 100.000 zk oraz od Skarbu Parfistwa — Zaldadu Karnego w Hawie kwoty 100.000 z}, %a_cznie kwoty 300.000 zi tytuiem zadoéouozynienia za naruszenie przez pozwanego ddbr osobistych powoda W wyniku przeludnienia w oeiaoh, braku wydzielonych kqcikow sanitamych oraz osobnych miejso do spania. Powod wskazair, ze cele w Zakiadzie Karnyfn w Potuiicaoh byfy ponadto brudne E mia%y nieszczelne okna, a W ceii nr 12 na oddziale IV nie byéo dostegpu do okna, kapik sanitarny nie by! w Zaden sposob os+onie;ty, a nadto z sedesu wyohodziéy szozury. Z kolei w Zak+adz1e Karnym w Hawie nie by%o wystarozajapej iloéoi szafek na jedzenie i naczynia, sedes obudowany by? do po%owy i by%y nieszozelne okna, a w Zaidadzie Karnym w B5./dgoszozy — Fordonie bylro zbyt malro érodkow czystoéci oraz rnisek do mycia. Zdaniem powoda przebywanie przez déugi ozas W prze!udnionoLo§Lli=_§Pov{odovJa%y.u niego cierpienie fizyozne, psyohioznei straty moraine. Prokuratoria Generaina Skarbu Pafistwa Wnios+a o oddalenie powodztwa i zasqdzenie kosztow zastopstwa procesowego. Zdaniem oozwanego powod nie wykazai; Ze dosz%o do naruszenia okreélonego dobra osobistego W zwiabzkul z warunkami bytowymi. Pozwany podkreélit 2e powod od 6 grudnia 2009 r. osadzony by+ W ZK Bydgoszoz Fordon W celach mieszkalréych zgodnych z normaL 3 m2 _ a w pozostah/m okresfe czasu osadzenie powoda nie by?o bezpravme. gdyz mia? zapewrfione Wszysikie warunki bytowe i sanitarne zgodnie z przepisamli prawa. a 5<aZdorazowo o konieoznoéo? osadzenéa W warunT»<ach nie zape\.~*.*niaja,c_\,*old 3 "112 zamadarniazwy by? sodzi»:1 per’"1iienojar:'1=;. Pozvxan"_~_x _ood::ios{ takzo zarzdt orzedawoienia roszozeo za okres przed ‘:4 marca 2007 r.. ktory w ca+oéoi obejmuje roszczeniav powoda wobec ZK w Potulicach. Ponadto {.3OZ‘Naffy‘ wskazal. 12 powod nie wykazad zawinionego dziahania pozwanego, co’ stanowl konieozna_ przésmnko do zasqdzenia zadoééuczynienia na podstawie art. 448 Kc‘ I Sygn. akt I ACa 345!ll Uzasadnienie Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu .Panstwa - Zakładu Karnego W Bydgoszczy - Fordonie kwoty 100.000 zł. od Skarbu Panstwa - Zakładu Karnego w Potulicach kwoty 100.000 zł oraz od Skarbu Panstwa - Zakładu Karnego w Iławie kwoty 100.000 zł, łącznie kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powoda w wyniku przeluclnienia w cełacn, braku wydzielonych kącików sanitarnych oraz osobnych miejsc do spania, Powód wskazał, ze cele w Zakładzie Karnym w Potulicach były ponadto brudne i miały nieszczelne okna, a W celi nr l2 na oddziale IV nie było dostępu do okna, kącik sanitarny nie był w żaden sposób osłonięty, a nadto z seclesu wychodziły szczury. Z kolei w Zakładzie Kamym w Iławie nie było wystarczającej ilości szafek na jedzenie i naczynia, sedes obudowany był do połowy i były nieszczelne okna, a w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy - Fordonie było zbyt mało środków czystości oraz misek do mycia. Zdaniem powoda przebywanie przez długi czas w prze!udnione_J.Lpşe$liJ=_spovrodovJały.u niego cierpienie fizyczne, psychiczne i straty moralne. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem pozwanego powód nie wykazał, że doszło do naruszenia określonego dobra osobistego w' zwiazku' z warunkami bytowymi. Pozwany podkreślił. że powód od 0 grudnia 2009 r. osadzony był w ZK Bydgoszcz Fordon w celach mieszkalnych zgodnych z normą 3 m2 _ a w pozostałym okresie czasu osadzenie powoda nie było bezprawne. gdyz miał zapewnřone wszystkie warunki bytowe i sanitarne zgodnie z przepisami prawa. a każdorazowo o konieczności osadzenža w vvamnkach nie zapewnia_ia_c_\,-'-on 3 mz zawiadarniany był sędzia pei"'iiter1cjarny'. Pfiozy'-r'ar'i'y podniósł także zarzut przedayi/nienia roszczeń za okres przed ^=4 marca 2007 r.. który w całości obejmuje roszczenia powoda wobec ZK w Potulžcach. Ponadto pozwany wskazał. iż powód nie wykazał zawinionego działania pozwanego, co stanowi konieczna przesłanke do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc. I --- STRONA 3 --- Wyrokiem 2 dnia 19 styoznia 2011 r. Sqd Okrogowy W Bydgoszozy odda1i1 powodztwo, zasqdzfl od powoda na rzecz pozwanego Skarou Pafistwa — Pro1<urato_rii Generalnej kwoto 7.200 z1ty1u1em kosztow zastopstwa procesowego, zaé kosztami sapowymi, od ktorych powod bylrzwolniony, obciqzy1Skarb Paostwa. Powyzsze rozstrzygniocie zosta+o wydane W oparciu o nastopujqoy stan faktyozny i rozwazania Sqdu Okrogowego: W ‘ Powod przebywa% w Zak+adz1e Karnym W Bydgoszczy — Fordonie WOkf6S18I  od 31 pazdziernika 2006 r. do 8 stycznia 2008 r.,  od 11 lipca 2008 r. do 14 styoznia 2010 r.,  od 18 lutego 2010 r. do chwili obeonej. F‘onadto powod przebywa1W Zaklradzie Karnym W Hawie W okresie:  od 8 stycznia 2008 r. do 11 lipoa 2008 rd,  od19 styoznia 2010 r. do 12 iutego 2010 rd Powod przebyWa+ takze W Zakiadzie Karnym W Potuiicaoh W okresie od 5 sierpnia 2005 r. do 31 pazdziernika 2006 r. _  W Zaldadzie Karnym Bydgoszcz  Fordon oraz W Zaidadzie Karnym W Potulioach doohodzi1o okresowo do sytuacji, W ktorej umieszozano niektoryoh osadzonyoh W Warunkach nie zapewniajqcyczh 3 m2 powierzchni na 1 osobo. O takiej sytuaoji oozwany zaWiadam1a1‘ Maéciwego segdziego penitenojarnego. Powod W Zakhadzie Karnym Bydgoszoz — Fordon od 6 grudnia 2009 r. oraz W Zaidadzie Karnym WH8W1€, nie odbyWa1 kary W Warunkach przewdnieniau Wyposazenie oei mieszkalnyoh W ZK Bydgoszoz — Fordon spe1nia1o Wymogi okreéione W rozporzqdzeniu Ministra Sprawiedliwoéoi z dnia 1? pazdziernika 2008 r. W sprawie warunkow byfowyoh osob osadzonych W zaidadach kamych i aresztaoh éledozych. Powod otrzymyWa+ érodki‘ ozystoéoi do utrzymania W+aéo1We"ago stand sanitarnego W oelach mieszkainych oraz érodki higieny osobistej. Ponadto cele, W ktorych przebyWa% powod, mialy kqciké sanitarne murowane, ca+T»<oWicie zamurowane na cake} Wysokoéoi z drzwiami, z zapewnionq Wentylacja_ grawitacyjnq iub meohanioznq, urzqdzeniami sanitarno — higienioznymé oraz z dostopem do biezapej Wody. ’ _ l Podozas odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W ZK W Potulioachl powod przebyWa+ W oelach, ktore posiada+y‘w@ze1 san1tarny murowany bqdz Wykonany z konstrukoji stafowej Wypeinionejd p_iyta_ wiorowq za,oeWniaja_oq intymnoéo. Cele posiadaiy sprawnq Wentylaojo grawitacyjnq oraz swobodny dostop do okna oraz by+y 2 . s Wyrokiem z dnia _19 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, zasądził od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Prokurato_rii Generalnej kwotę 7.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, zas kosztami sądowymi. od których powód był zwolniony, obciążył Skarb Panstwa. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i rozważania Sądu Okręgowego: ‹ : Powód przebywał W Zakładzie Karnym W Bydgoszczy - Fordonie w okresie: - od 31 pażdziernika 2006 r. do 8 stycznia 2008 r., - od 11 lipca 2008 r. do 14 stycznia 2010 r., - od 13 lutego 2010 r. do chwili obecnej. Ponadto powód przebywał w Zakładzie Karnym W lławie w okresie: - od 8 stycznia 2008 r. do 11 lipca 2008 r., - od 19 stycznia 2010 r. do 12 lutego 2010 r. Powód przebywał także w Zakładzie Karnym W Potulicach w okresie od 5 sierpnia 2005 r. do 31 pażdziernika 2006 r. _ ' W Zakładzie Karnym Bydgoszcz - Fordon oraz w Zakładzie Karnym w Potulicach dochodziło okresowo do sytuacji, w której umieszczane niektórych osadzonych w warunkach nie zapewniających 3 m2 powierzchni na 1 osobę. O takiej sytuacji pozwany zawiadarniał właściwego sędziego penitencjarnego. Powód w Zakładzie Karnym Bydgoszcz - Fordon od 6 grudnia 2009 r. oraz w Zakładzie Karnym w Iławie, nie odbywał kary w warunkach przeludnienia._ Wyposażenie cel mieszkalnych w ZK Bydgoszcz - Fordon spełniało wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości ż dnia 1? pażdziernika 2003 r. W sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Powód otrzymywał środki czystości do utrzymania właściwego stanu sanitarnego W celach mieszkalnych oraz środki higieny osobistej. Ponadto cele, w których przebywał powód, mialy kąciki sanitarne murowane, całkowicie zamurowane na całej wysokości z drzwiami, z zapewnioną wentylacja grawitacyjna, lub mechaniczną, urządzeniami sanitarno - higienicznymi oraz z dostępem do bieżącej wody. 1 _ I Podczas odbywania kary »pozbawienia wolności w ZK w Potulicach. powód przebywał w celach, które posiadały 'węzeł sanitarny murowany bądź wykonany z konstrukcji stalowej wypełnionej płytą wiórowa zapewniającą intymność. Cele posiadały sprawną wentylację grawitaoyjną oraz swobodny dostęp do okna oraz były 2 _ s --- STRONA 4 --- Wyposazone W zgodny z normami sprzat kwaterunkowy. Powod mia% rowniez zapewnione érodki do utrzymania higieny osobistej oraz ozystoéoi W cell. Powod podozas pobytu W ZK Bydgoszcz — Fordon Wielokrotnie sk%ada1 skargi, jednakze zadna z nich nie dotyczy+a odbywania kary W niehigienioznyoh Warunkaoh przeludraienia. Powyzszj stan faktyozny Sad Okragowy ustalit na podstawie dotaozonyoh do akt dokumentow, a takze plsm funkcjonariuszy s%uzby Wiaziennej z ZK W Potulioach, Itawie oraz Bydgoszczy. Sad Okragowy dat wiara zeznaniom oowoda jedynie W zakresie odbywania kary pozbawienia wolnoéci W Warunkach przeiudnienia W Zakhadzie Karnym W Potuiicaoh oraz Zakiadzie Karnym W Bydgoszczy — Fordonie do grudnia 2009 r. oraz, ze powod miat swoje miejsce do spania, W kazdym z zakiadow karnyoh otrzymywefla érodki do utrzymania higienyi oraz, ze W ZK Bydgoszoz — Fordon oeie Wyposazone byly W szafki, stéf, tiaborety, a kaciki sanitarne by%y zagrodzone murowanymi éoiankami. W pozostatym zakrasie Sad Okragowynie podzieh“: tWierdzer'1 powoda z uwagi na brak dOWOC|0W. Sad Okragowy zwazyi, ze W celu skorzystania z zadoéouozynienia przewidzianego W art. 448 k.c. konieczne jest Wskazanie prawnie ohronionego dobra osobistego, ktore zosta1o naruszone, nastegpnie Wykazanie, ze naruszenie mia+o charakter bezprawny oraz zawiniony. PoWo1a% sis; przy tym na orzeczenie Sadu Najwyzszego z dnia 15 ozerwoa 2005 r. IV CK 805104, W ktorym Wyrazony zos1a1 ;:og1a_d, ze przes+anka odpowiedzialnoéci przewiedzianej W art. 448 k.o. jest zawinione naruszenie dobra osobistego. Ciazar dowodu Winy W naruszeniu dobra osobistego spoczywa W éwietie art. 448 k.c:. W zw. z art. 8 k.o. na osobie doohodzaoej zadoaéuczynienia pieniaznego. I Ooeniajac zasadnoéo roszozenia powoda W éwietle art. 23 k.c., art. 24 k.c. oraz art. 448 k.c. Sad Okragowy zwazyi, ze powod nie Wykaza+ zgodnie z norma art. 6 k.o. naruszenia dobr osobistych przez pozwanego. Powod nie sk1ada1 Wnioskow dowodowyoh ograniozajao sia do ogolnikowyoh zarzutow dotyozaoych przeludnienia W oelaoh, braku intymnoéoi ozy niezadawalajaoego stanu cat. Odnoszac sie; do kwestii przekidnienia W ceiaoh Sad Okragowy Wskaza+ na treéé ad. 110 § 2 k.k.W. oraz ar1.»2<18 k.k.W., ktory obowiazym/a1 W okresie objatym powodztwem. Przepis art. 248 § 1 k.k.W. zosta+ uzhany przez Trylounat Konstytucyjny za niezgodny z Konstytuoja, przy ozym utrata mocy obowiazujacej tego przepisu nastapi1a_W dniu 6 grudnia 2009 r. 8ad. Okragowy ustalih ze powod odbyWa1 Kara 3 1 wyposażone W zgodny z normami sprzęt kwałerunkowy. Powód miał również zapewnione środki do utrzymania higieny osobistej oraz czystości w celi. Powód podczas pobytu w ZK Bydgoszcz - Fordon wielokrotnie składał skargi, jednakże żadna z nich nie dotyczyła odbywania kary w niehigienicżnych warunkach przeiudnienia. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dołączonych do akt dokumentów, a także pism funkcjonariuszy służby Więziennej z ZK w Potulicach, Iławie oraz Bydgoszczy. Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniorn powoda jedynie w zakresie odbywania kary pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia w Zakładzie Karnym w Potulicach oraz Zakładzie Karnym w Bydgoszczy - Fordonie do grudnia 2009 r. oraz, że powód miał swoje miejsce do spania, w każdym z zakładów karnych otrzymywała środki do utrzymania higieny oraz, że w ZK Bydgoszcz - Fordon cele wyposażone byly w szafki, stół, taborety, a kąciki sanitarne były zagrodzone murowanymi ściankami. W pozostałym zakresie Sąd Ok-ręgowyhie podzielił twierdzen powoda z uwagi na brak dowodów. Sąd Okręgowy zważył, ze w celu skorzystania z zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 i<.c. konieczne jest wskazanie prawnie chronionego dobra osobistego, które zostało naruszone, następnie wykazanie, że naruszenie miało charakter bezprawny oraz zawiniony. Powołał się przy tym na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r. IV CK 805104, w którym wyrażony_ został pogląd, że przesłanką odpowiedzialności przewiedzianej w art. -448 k.c. jest zawinione naruszenie dobra osobistego. Ciężar dowodu winy w naruszeniu dobra osobistego spoczywa w świetle art. 448 k.c. W zw. z art. 8 kc. na osobie dochodzącej zadośćuczynienia pieniężnego. I Oceniając zasadność roszczenia powoda w świetle art. 23 kc., art. 24 k.c. oraz art. 448 kc. Sąd Okręgowy zważył, że powód nie wykazał zgodnie z normą art. 6 k.c. naruszenia dóbr osobistych przez pozwanego. Powód nie składał wniosków dowodowych ograniczając się do ogólnikowych zarzutów dotyczących przeludnienia w celach, braku intymności czy niezadawalającego stanu ceł. Odnosząc się do kwestii przeludnienia w celach Sąd Okręgowy wskazał na treść an. 110 § 2 k.k.w. oraz art. 248 k.k.w., który obowiązywał w okresie objętym powództwem. Przepis art. 248 § 1 k.k.w. został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, przy czym utrata mocy obowiązującej tego przepisu nastąpiław dniu 6 grudnia 2009 r. Sąd. Okręgowy ustalił, że powód odbywał karę 3 1 --- STRONA 5 --- pobawienia Woinoéoi W Warunkach, W ktorych powierzohnia W oeii na jedna osobe Wyniosia mniej niz 3 m2 , jednakze trwaio to okresowo i od dnia 6 grudnia 2009 r. powod przebywai W celaoh z zachowaniem powyzszej normy. Powod nie Wykazai, jakie dobra osobiste zostaiy naruszone krotkotrwaiym przeludnieniem oraz nie przedstawii‘ jakiej doznai krzywdy. Natomiast pozwany Wykazai, ze jego nie dziaiania nie nosiiy cech bezprawnoéoi, gdyz byio zgodne z przepisami rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 19 kwietnia 2006 r; W sprawie trybu postepowania wiaéciwyoh organow W wypadku, gdy iiczba osadzonych W zakiadach karriych i aresztaoh éledozyoh przekroozy W skaii kraju ogolna pojemnoéé tych zakiadow oraz art. 248§ 1 k.k.w. Odnoszap sie do kwestii naruszenie dobr osobistych W postaci prawa do intymnoeoi poprzez nieodpowiednie odgrodzenie kacika sanitarnego od reszty oeti, Sad Okregowy Wskazat, ze kaoiki sanitarne w ZK Bydgoszcz — Fordon ea murowane, oddzieione od reszty ceii, caikowicie zabudowane na oaiej Wysokoéoi z drzwiami, Wentylacja grawitacyjna tub mechaniczna, urzadzeniami sanitarnymi oraz biezaca Woda_, co zapewriia zachowanie intymnoéoi oraz higieny. Wyposazenie oel byio zgodne z rozporzadzeniem Miriistra Sprawiedliwoéci z dnia 1? pazdziemika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zakiadach karnych i aresztach éied czych. A . . Sad Okregowy zwrooii uwage na fakt, iz odozuwainy przez powoda dyskomfort codziennego zycia W izoiaoji wieziennej jest elementem odbywania kary pozbawienia Wotnoéoi, z ktorym powod powinien iiozyo sie popemiajap przestepstwo. Zdaniem Sadu Okregowego warunki, W jakioh powod odbywai kare pozbawienia Woinoéci nie moga byo ooeniane jako niegodziwe, upokarzajaoe ozy ponizajaoe i stanowiape naruszeriie art. 1 i 3 Europejskiej Konwencji PraW Czkowieka, a konsekwencji uzasadniajace zadanie zasadzenia zadoéouczynienia pienieznego. Pozwany zapewnii powodowi warunki bytowe i sanitarne, W ktorych godnoéci i prawo do intymnoéci powoda nie doznaiy uszczerbku. Wszystkie podriiesione okolicznoéci nie daja_ tez podstaw do uznania, ze powod W ozasie odbywania kaiy traktowany byi W sposob nieludzki, czy tez z naruszeniem godnoéci. Ponadto Sad Okregowy zwazyi, 2e roszozenie powoda za okres przed dniem 23 maroa 2007 r. na podstawie art. 8442‘ k.c. ulegiy przedawnieniu. Dotyozy to W caioéci okresu odbywania kary pozbawienie wotnoéci przez powoda W Zaktadzie Karnym W Potuficach oraz ozeéciowo wZakiadzie Karnym W Bydgoszozy — Fordonie. 4 pobawienia wolności w warunkach, W których powierzchnia w celi na jedną osobę wyniosła mniej niz 3 mz , jednakże trwało to okresowo i od dnia 6 grudnia 2009 r. powód przebywał w celach ż zachowaniem powyższej normy. Powód nie wykazał, jakie dobra osobiste zostały naruszone krótkotrwałym przeludnieniem oraz nie przedstawił jakiej doznał krzywdy. Natomiast pozwany wykazał, że jego nie działania nie nosiły cech bezprawności, gdyż było zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r; w sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy iiczba osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów oraz art. 248§ 1 k.k.w. Odnosząc się do kwestii naruszenie dóbr osobistych iw postaci prawa do intymności poprzez nieodpowiednie odgrodzenie kącika' sanitarnego od reszty celi, Sąd Okręgowy wskazał, ze kąciki sanitarne w ZK Bydgoszcz - Fordon są murowane, oddziełone od reszty celi, całkowicie zabudowane na calej wysokości z drzwiami, wentyiacją grawitacyjną lub mechaniczną, urządzeniami sanitarnymi oraz bieżącą wodą, co zapewnia zachowanie intymności oraz higieny. Wyposażenie cel było zgodne z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 1? pażdziernika 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śłed czych. A _ . Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, iż odczuwalny przez powoda dyskomtort codziennego życia w izolacji Więziennej jest elementem odbywania kary pozbawienia woiności, z którym powód powinien liczyć się popełniając przestępstwo. Zdaniem Sądu Okręgowego warunki, w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności nie mogą być oceniane jako niegodżiwe, upokarzające czy poniżające i stanowiące naruszenie art. 1 i 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a konsekwencji uzasadniające żądanie zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego. Pozwany zapewnił powodowi warunki bytowe i sanitarne, w których godności i prawo do intymności powoda nie doznaly uszczerbku. Wszystkie podniesione okoliczności nie dają też podstaw do uznania, że powód w czasie odbywania kary traktowany był w sposób nieludzki, czy też z naruszeniem .godności. Ponadto Sąd Okręgowy zważył, ze roszczenie powoda za okres przed dniem 23 marca 2007' r. na podstawie art. 4421 k.c. uległy przedawnieniu. Dotyczy to w całości okresu odbywania kary pozbawienie wolności przez powoda w Zakładzie Karnym 'w Potułicach oraz częściowo wiZakładzie Karnym W Bydgoszczy - Fordonłe. 4 --- STRONA 6 --- Powod Wniost bowiem pozew W dniu 23 maroa 2010 r., a zgodnie z treécia art. 442‘ k.o. roszczenie o riaprawienie szkody Wyrzadzonej ozynem niedozwolonym przedawniania sie z uptywern lat trzeoh od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie o szkodzie i o osobte obowiazanej do jej naprawienia. Powod przebywajao W Zakiadaoh Karnych na biezaoo miat Wiedze o Warunkaoh osadzenia, jego hipotetyoznej szkodzie, krzywdzie jakiej doznai na skutek osadzefiia W niniejszych Warunkach oraz o osobie odpowiedzialnej tj. Skarb Paristwa Wtaéoiwy Zaktad Karny. W zwiazku z powyzszym, wobeo podntesienia przez pozwanego zarzutu przedawnienia, Sad Okregowy uznat, ze roszczenia zwiazane z okresem odbywania kary pozbawienia Wolnoéci przed dniem 23 marca 2007 r. ulegty przedawnieniu. Zdaniem Sadu Okregowego postepowanie dowodowe nie Wykazaio W niniejszej sprawie naruszenia dobr osobistych powoda ani bezprawnoéci dziaiania oozwanego Wobeo ozego Sad Okregowy na podstawie art. 24 k.c. W zW. z art. 4'48 k.c. a contrario oddalii powodztwo, _ O kosztaoh Sad Okregowy orzekt na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. zgodnie z ktorym strona przegrywajaoa sprawe obowiazana jest zwrooio przeoiwnikowi na jego zadanie koszty niezbedne do celowego doohodzenia praw i oetowej obroriy. Zwolnienie od kosztow sadowyoh nie zwalania strony od obowiazku zwrotu |<osztoW przeciwnikowi. Z uwagi na powyzsze Sad Okregowy zasadzit od powoda na rzecz pozwanego kwote 7.200 zi, na podstawie art. 11 ust. 3 detawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa W zw. z art. 99 k.p.o. i W zW. z § 6 pkt 7' Rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwoéoi z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie opiat za ozynnoéci adwokaokie oraz ponoszenia przez Skarb F’ar'1stWa kosztow nieoptaconej pomooy prawriej udzielonej z urzedu. Sad Okregowy nie znalazt podstaw do zastosovvania art. 102 k.p.C., zgodnie z ktorym W Wypadkach szozegolnie uzasadnionych sad moze zasqdzii pod strony przegrywajaoej tylko czeéo kosztow albo nie oboiazao jej W ogole kosztami. Powod Wnoszap pozew must zdawao sobie sprawe z konsekwenoji przegrania prooesu. Poniewaz pozwany domagai sie zwrotu kosztow zastepstwa prooesowego, a powod przegrai sprawe, Sa_d Okregowy orzekt jak Wyzei. ' Kosztami sa_doWymE, odiponoszenta ktorych zwoiniony byi powod, Sad Okregowy na podstawie art. 113 ust. 1 a contrario ustawy z dnia 28' lipoa 2005 r. o kosztaoh sadowyoh W sprawaoti cywiinyoh, obciazyt Skarb Pafistwa. 5 Powód wniósł bowiem pozew w dniu 23 marca 2010 r., a zgodnie z treścią art. 442' k.c. roszczenie o naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawniania się z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powód przebywając w Zakładach Karnych na bieżąco miał wiedzę o warunkach osadzenia, jego hipotetycznej szkodzie, krzywdzie jakiej doznał na skutek osadzenia w niniejszych warunkach oraz o osobie odpowiedzialnej tj. Skarb Państwa właściwy Zakład Karny. W związku z powyższym, wobec podniesienia przez pozwanego zarzutu przedawnienia, Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia związane z okresem odbywania kary pozbawienia wolności przed dniem 23 marca 2007 r. uległy przedawnieniu. Zdaniem Sądu Okręgowego postępowanie dowodowe nie wykazało w niniejszej sprawie naruszenia dóbr osobistych powoda ani bezprawności działania pozwanego wobec czego Sąd Okręgowy na podstawie art. 24 kc. w zw. z art. 448 k.c. a contrario oddalił powództwo, _ O kosztach Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 'l i 2 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalania strony od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.200 zł, na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w zw. z art. 99 k.p.c. i w zw. z § 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokaci-:ie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania an. 102 k_p.c., zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądził pod strony przegrywającej tylko częśc kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powód wnosząc pozew musi zdawaó sobie sprawę z konsekwencji przegrania procesu. Ponieważ pozwany domagał się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a powód przegrał sprawę, Sąd Okręgowy orzekł jak wyżej. ' Kosztami sądowymi, cdjponoszenia których zwolniony był powód, Sąd Okręgowy na podstawie art. 113 ust. 1 a contrario ustawy z dnia 28' lipca 2005 r. o kosztach sądowych W sprawach' cywilnych, obciążył Skarb Państwa. 5 --- STRONA 7 --- Apelaoje od powyzszego Wyroku Wniost powod zarzuoajap, ze jest dla niego krzywdzaoy, poniewaz pozew zostai oddalony a powod obciajzony zostat obowiazkiem zapiaty kwoty 7.200 zi. Zdaniern powoda linformaojejpodane W pismie Zaktadu Karnego W Hawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. nie sa prawdziwe, poniewaz W celi nr 21, W ktorej przebywai od 14 — 19 stycznia 2010 r. osadzonych byto 11 osob, poza tyrn W oeti nie byto szafek na jedzenie oraz Wieszakow, a okna byty nieszozelne. Powod zaprzeczyi informaojom podanyrn przez Zaktad Karny W Potuiioach o przeprowadzanyoh dezynsekcjach, gdyz z sedesu wychodziiy szozury, sedes nie byt ogrodzony, do okna nie mozna byio dojso. W oceriie powoda nie jest uzasadnione oparcie sie przez Sad I Instancji na wynikach kontroti Zaktadow Karriych, gdyz nalezato dokonaé kontroli poszczegolnych cet, aby sprawdzio, czy nadai sa tam takie Warunki, jak zostaiy opisane przez powoda. Powod przyznat, ze byo moze od 6 grudnia 2009 r. ma zapewnione warunki W celaoh zgodne z norma 3 mg, ale Wozesniej takioh Warunkow nie miat zapewnionych. F’oWod podniost takze, ze nie posiada zadnego majatku, nie pracuje, do koifica kary pozostato mu jeszcze 18 lat, nie ma wiec zadnych érodkow na pokryoie kosztow postepowanta. _  » . Pozwany W odpowiedzi na apelaoje Wniost o jej oddatenie oraz zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow zastepstwa prooesowego W postepowaniu apeiaoyjnym. W ooenie pozwanego apelacja powoda stanowi bezzasadna poiemike zprawidiowyrni ustaieniami Sadu t instancji poozynionymi W niniejszej sprawie, ktory dokiadnie Wskazai Wszystkie przeprowadzone W sprawie dowodu 1 Wazao ioh moo oraz Wiarygodnoso logiczniewytozyt rnotywy dokonanego rozstrzygnieoia. W ooenie pozwanego powod przedstawia jedynie subiektywna ooene stanu faktycznego i prawnegomatorniast przy ocenie, czy doszto do naruszenia dobra osobistego deoydujaoe znaczenie nie ma subiektywrie odozuoie osoby, jej indywidualne Wartosoi uczuo i stanu psychicznego, ate to, jaka reakoje Wywoiuje naruszenie W spoteozertstwie. Nalezy wiec przyjmowao koncepcje obiektywna naruszenia dobra osobistego W kontekscie oatoksztattu okoiicznosci sprawy(Wyrok Sadu Apelaoyjnego W Poznaniu z dnia 19 pazdziernika 2005 r., sygn. akt I ACa 353105, LEX nr1752/02. . A Pozwany przywoiat postanoWienie=Sajdu Najwyzszego z dnia 20 grudnia 2010 r. V CSK 449110, W ktorym stwierdzono, iz_ ,,0 naruszenfu dobra osobistego W postaci 6 Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zarzucając, że jest dla niego krzywdzący, ponieważ pozew został oddalony a powód obciążony został obowiązkiem zapłaty kwoty 7.200 zł. Zdaniem powoda 'intormacjepodane w piśmie Zakładu Karnego w iławie z dnia 4 sierpnia 2010 r. nie są prawdziwe, ponieważ W celi nr 21, w której przebywał od 14 - 19 stycznia 2010 r. osadzonych było *lt osób, poza tym w celi nie było szafek na jedzenie oraz wieszaków, a okna były nieszczelne. "Powód zaprzeczył informacjom podanym przez Zakład Karny w Potulicach o przeprowadzanych dezynsekcjach, gdyż z sedesu wychodziły szczury, sedes nie był ogrodzony, do okna nie można było dojść. W ocenie powoda nie jest uzasadnione oparcie się przez Sąd l instancji na wynikach kontroli Zakładów Karnych, gdyż należało dokonać kontroli poszczególnych cel, aby sprawdzić, czy nadal są tam takie warunki, jak zostały opisane przez powoda. Powód przyznał, że być może od 6 grudnia 2009 r. ma zapewnione warunki w celach zgodne z normą 3 rng, ale wcześniej takich warunków nie miał zapewnionych. Powód podniósł także, że nie posiada żadnego majątku, nie pracuje, do konca kary pozostało mu jeszcze 18 lat, nie ma więc żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. _ - › . Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. W ocenie pozwanego apelacja powoda stanowi bezzasadną poiernike z_prawidłowymi ustaleniami Sądu i instancji poczynionymi w niniejszej sprawie, który dokładnie wskazał wszystkie przeprowadzone W sprawie dowodu i ważąc ich moc oraz wiarygodność logiczniewyłożył motywy dokonanego rozstrzygnięcia. W ocenie pozwanego powód przedstawia jedynie subiektywną ocenę stanu faktycznego i prawnego,~natomiast przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie nie ma subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuc i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcje wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy-(wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 pażdziernika 2005 r., sygn. akt I ACa 353105, LEX nr 1752/02. . r Pozwany przywołał postanowienießądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2010 r. V CSK 449!'l0, w którym stwierdzono, iż_ ,,o naruszeniu dobra osobistego W postaci 6 --- STRONA 8 --- uchybienia godnosci osadzonego W zakiadzie karnym nie mozna mowio W przypadku pewnyoh uciaztiwosci Iub nfedogodnosci zwiajzanych z samym Q00}/t‘6I'1'F W takim _za1o‘adzie, polegajacych np. na nizszej od oczekiw/anej'jako.§cf Warunkow sanitarnych atbo okresowym przebywaniu W celi z wieksza niz okreélona standardamf iiczba osadzonych; nfe powirmo sia oczekiwao v/arunkdw podobnych do'domoWy_ch, ktore dta wfefu ludzi bywaja trudne, a nie Wynikaja z odbywania kary”. Sad Apelaoyjny zwazyt, co nastepuje: Apeiacja nie zasiuguje na uwzglednienie. Sad Okregowy dokonai prawidiowyoh ustaleri stanu faktyoznego i na tej podstawie zastosowat Wtasoiwe przepisy prawa, zas Sad Apeiaoyjny przyjmuje powyzsze takze za podstawe Wiasnego rozstrzygniecia. Z tresoi apelaoji powoda Wynika, ze skarzacy zarzuoit Sadowi I Instancjt btedna ooene zebranego W sprawie materiaiu dowodowego. Zdaniem Sadu Apetaoyjnego ten zarzut jest jednak ohybiony. Sad Okregowy dokonujap oceny zgromadzonego W sprawie materiatu dowodowego nie naruszyt art. 233 § 1 i<.p.o. Zachowanie Wymogow okreélonyoh tym przepisem Wymaga, aby sad Wziat pod uwage Wszystkie dowody przeprowadzone W sprawie, dokonat ich kortfrontaoji i na tej podstawie Wyciagna} Iogicznie uzasadnione Wnioski, zgodnte z zasadami doswiadozenia zyoiowego. Powyzsze wymogi spetnta ocena dokonana przez Sad I Instanoji, a Wyoiagniate Wnioski, co do wiarygodnoéci i mooy doWodoWej poszozegoinyoh dowodow sa nie tyiko Iogiczne, ale‘ takze zgodrie z zasadami doswiadozenia zyoiowego. Treso zgromadzonyoh W sprawie dokumentow Wskazuje, ze Warunki W oeiach, W ktoryoh przebywat powod odpowiadaiy wymogom rozporzadzenia I\/Iinistra Sprawiedliwosoi z dnia 17 pazdziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowyoh osob osadzonych W zaktadaoh karanych i aresztach sledozych. W swoioh zeznaniach powod zarzucit, ze W ZK Bydgoszcz — Fordon byi kiopot z utrzymaniem higieny, gdyz na trzeoh‘ osadzonych byta jedna miska. Zwazyo Wszakze natezy, 12 zgodnie z tresoia powotanego Wyzej rozporzadzenia przystuguje jedna miednica na czterech osadzonyoh, a zatem Wymogi rozporzadzenia byty spetnione. Powod zarzucii tez, ze nie byto srodkow do utrzymania higieny W oeli, ' ' 7 uchybienia godności osadzonego W zakładzie karnym nie można mówic W przypadku pewnych uciąziiwości lub niedogodności związanych z samym pobytem w takim _zai‹ładzie, polegających np. na niższej od oczekiwanej,iai<ości warunków sanitarnych aibo okresowym przebywania w ceii z większą niż okreśiona standardami iiczbą osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych dodornowych, które dia wielu ludzi bywają trudne, a nie wynikają z odbywania kary”. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i na tej podstawie zastosował właściwe przepisy prawa, zaś Sąd Apelacyjny przyjmuje powyższe także za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Z treści apelacji powoda wynika, że skarżący zarzucił Sądowi l instancji błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ten zarzut jest jednak chybiony. Sąd Okręgowy dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie naruszył art. 233 § i i<.p.c. Zachowanie wymogów określonych tym przepisem wymaga, aby sąd wziął pod uwagę wszystkie dowody przeprowadzone w sprawie, dokonał ich konfrontacji i na tej podstawie wyciągnął logicznie uzasadnione wnioski, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego. Powyższe wymogi spełnia ocena dokonana przez Sąd l instancji, a wyciągnięte wnioski, co do wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych dowodów są nie tyłko logiczne, ale także zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Treśó zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, że warunki w celach, w ktorych przebywał powód odpowiadały wymogom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia i? pażdziernika 2003 r. W sprawie warunków bytowych osob osadzonych w zakładach karanych i aresztach śledczych. W swoich ze-znaniach powod zarzucił, że w ZK Bydgoszcz - Fordon był kłopot z utrzymaniem higieny, gdyż na trzech osadzonych była jedna miska. Zważyc wszakże należy, iż zgodnie z treścią powołanego wyżej rozporządzenia przysługuje jedna _miednica na czterech osadzonych, a zatem wymogi rozporządzenia były spełnione. Powód zarzucił też, że nie było srodkow do utrzymania higieny w celi, ' ` 7 --- STRONA 9 --- jednakze nie spreoyzowaé, na ozym braki te miaiby poiegao. Z Wyjaéniefi zwartyoh W pismie Kierownika Dziatu Kwaterrnistrzowskiego W ZK Bydgoszcz  Fordon z dnia 19 Iipoa 2010 r. Wynika, ze srodki ozystoéci do utrzymania wiasoiwego stanu sanitarnego Wydawane sa przez oddziatowych petniapychstuzbe na zadanie osadzonych. Gdyby zatem powodowi bezzasadnie odrnowiono Wydania érodkow czystosci, Wowczas z pewnoscia ztozytby stosowna skarge‘. Na obecnynt etapie postepowania, twierdzenia powoda 0 braku srodkow czystosoi nie sa poparte Zadnymi dowodami, a pozostaja W sprzecznoéci z treécia powotariych Wyzej Wyjasniefi. I Nie moga byo uznane za Wiarygodne zeznania powoda, co do Warunkow panujaoyoh W Zaktadzie Karnym W Iiawie, gdyz pozostaja W sprzeoznosoi z treéoiaj sprawozdania z Wizytaoji Zakéadu Karnego W Itawiej ktora objeia okres styozeri do Wrzesiefi 2008 r. Zauwazyo Wypada, ze powéd przebywai W tym ZK W okresie od 8 styoznia do 11 iipca 2008 r., a Wieo W okresie objetym przedmiotowa Wizytaoja. Gdyby stwierdzone zostaiy naruszenia obowiazujapych przepisow, zostatoby to ujete W protokoie z Wizytacji. Bezzasadne sa argumenty powoda. ze Wtzytaoja nie objeta poszczegotnyoh cei. gdyz z natury swojej przedmiotem Wizytacji musza byo objete poszczegolne pomieszozenia, co nie oznaoza, ze protokole musza byo one Wszystkie Wymienione. Bezcelowe byioby sprawdzanta, jakie obeonie panuja Warunki W tym Zakiadzie Karnym, gdyz przedmiotem rozpoznania sa Warunkt oanujahoe W okresje pobytu powoda, a nie ioh aktualny stan. Po raz drugi powod przebywat Wtym ZK W okresie 19 styoznia do 12 Iutego 2010 r. Pozwany zaprzeozyt, aby Warunki W tym okresje byiy niezgodne z obowiazujapymi przepisarni prawa, zas powod nie przedstawit na poparoie swoich twierdzefi zadnyoh dowociow. Ooena Warunkow panujacych W Zaktadzie Karnym W Potuiioaoh nie moze byo przedmiotem badania W niniejszym postepowaniu z uwagi na podniesiony przez pozwanego zarzut przedawniania. Powod przebywai W ZK Potuitce W okresie od 5 sierpnia 2005 r.  31 pazdziernika 2006 r. Pozew Wniesiony zostai W dnia 23 rnarca 2010 r., a zatem jego roszozenia za jokres przed 23 marca 2007 r. uiegiy przedawnieniu. Nie mniej stwierdzio naiezy. tz takze W tym ZK Warunki odpowiadaiy Wymogom powoianego Wyzej Rozporzadzenia. Wynika do z notatki urzedowej 2 dnia 20 iipoa 2010 F., Z ktorej treécia. koresponduja doiaozone dokumenty W postaoi protokoiow z okresowej kontroli przewodow kominowych oraz raportu z dnia 30 8 jednakże nie sprecyzował, na czym braki te miałby polegać. Z wyjaśnień zwartych w piśmie Kierownika Działu Kwatermistrzowskiego W ZK Bydgoszcz - Fordon z dnia 19 lipca 2010 r. wynika, że środki czystości do utrzymania właściwego stanu sanitarnego wydawane są przez oddziałowych pełniących-służbę na żądanie osadzonych. Gdyby zatem powodowi bezzasadnie odmówiono wydania środków czystości, wówczas z pewnością złożyłby stosowną skargę. Na obecnym' etapie postępowania, twierdzenia powoda o braku środków czystości nie są poparte żadnymi dowodami, a pozostają w sprzeczności z treścią powołanych wyżej wyjaśnień. Z Nie mogą byc uznane za wiarygodne zeznania powoda, co do warunków panujących w Zakładzie Karnym w lławie, gdyż pozostają W sprzeczności z treścią sprawozdania z wizytacji Zakładu Karnego w lławie, która objęła okres styczeń do wrzesień 2008 r. Zauważyc wypada, że powód przebywał w tym ZK w okresie od 8 stycznia do 11 iipca 2008 r., a więc w okresie objętym przedmiotową wizytacją. Gdyby stwierdzone zostały naruszenia obowiązujących przepisów, zostałoby to ujęte w protokole z wizytacji. Bezzasadne są argumenty powoda, że wizytacja nie objęła poszczegoinych ceł, gdyż z natury swojej przedmiotem wizytacji muszą byc objęte poszczególne pomieszczenia, co nie oznacza, że protokole muszą byc one wszystkie wymienione. Bezcelowe byłoby sprawdzania, jakie obecnie panują warunki w tym Zakładzie Karnym, gdyż przedmiotem rozpoznania są warunki panujące w okresie pobytu powoda, a nie ich aktualny stan. Po raz drugi powod przebywał wtym ZK w okresie 19 stycznia do 12 lutego 2010 r. Pozwany zaprzeczył, aby warunki wtym okresie byly niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zaś powód nie przedstawił na poparcie swoich twierdzeń żadnych dowodów. Ocena warunków panujących w Zakładzie Karnym w Potuiicach nie może byc przedmiotem badania W niniejszym postępowaniu z uwagi na podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Powód przebywał w ZK Potulice w okresie od 5 sierpnia 2005 r. - 31 pażdziernika 2006 r. Pozew wniesiony został w dniu 23 marca 2010 r., a zatem jego roszczenia za ,okres przed 23 marca 2007 r. uiegły przedawnieniu. Nie mniej stwierdzic należy, iż także w tym ZK warunki odpowiadały wymogom powołanego wyżej Rozporządzenia. Wynika do z notatki urzędowej z dnia 20 iipca 2010 F., Z ktorej treścią. korespondują dołączone dokumenty w postaci protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych oraz raportu z dnia 30 8 --- STRONA 10 --- sierpnia 2006 r. I faktuiy z dnia 10 sierpnia 2006 r., z ktorych Wynika, ze przeprowadzana by1a dezynsekcja t deratyzaoja. Stuszne jest poglad powoda, ze fakt odbywania przez Iniego kary pozbawienia Wolnosci nie moze prowadzio od naruszenia jego godnosoi. Osoba skazana za przestepstwa ma prawo przebywao W Warunkach nie uohybiajapyoh jej godnosct, a kara pozbawienia wolnosci nie moze prowadzio do ponizania skazanego. Zwazyo Wszakze nalezy, 12 podstawah dochodzenia roszczeii z tytutu naruszenia dobra osobistego jakim godnoso cziowieka jest wykazanie bezprawnosoi i zawinienia po stronie pozwanego. Powod nie Wykazat, aby wobec niego stosowano dziaiania, ktore miaiy na oelu naruszenie jego godnosci oraz ponizenie. Pozwariy podejmuje starania majace na oelu zapewnienie skazanym godnyoh warunkow przebywania W Warunkaoh izolacji, a okresowe trudnosci nie moga byo traktowane jako dziatania zawinione. Zuzywanie sis pewnyoh elementow wyposazenia cel oraz usterki moga sie zdarzao, jednak istotne jest to, ze W przypadku uszkodzen byty one naprawiane i usuwane W miare mozliwosci teohnioznych i finansowych. Jest przy tymoczywiste, ze usuniecie pewnych uciaziiwosoi i usuniecie pojawiajacych sie usterek, nie moze nastapié natychmiast, gdyz Wymaga W sposob naturaIny odpowiedniego czasu i zaangazowania stosownyoh srodkow finansowyoh. _ Podnoszone przez powoda zarzuty dotyczaoe przeludnienia sa o tyie chybione, ze dotyoza one okresu sprzed 6 grudnia 2009 r. Powod przyznat zresztaw apeiaoji te okolicznoso (I<. 163 akt sprawy — strona 3 apelaoji z dnia 31 stycznia 2011 r.). Sad Apelaoyjny W peini podzieta ooene prawna Sadu .OI<rego_Wego, ktory stwierdzit, ze do dnia 8 grudnia 2009 r. obowiazywat art. 248 § 1 k.k.w. Przepis ten zezWaIa1‘ na ograniczenie na czas okresiony powierzohni ceii na jednego skazanego ponizej 3 mg. W okresie do 6 grudnia 2009 r. pozwanemu nie sposolo zatem przypisao bezprawnosci dziatania, a tym samy brak podstaw prawnych do doohodzenia przez powoda roszozen z tytutu naruszenia dobr osobistyon. Powod W apetaoji podnosii okoiioznosé, ze W Zaktadzie Karnyrn W Itawie przebywat W okresie od 14 — 19 stycznia 2010 r. W ceti przeznaozonej dia 9 osob. W ktorej przebywato 11 osob. Jednakze powod ograniczyt sie jedynie do stwierdzenia, ze ma na to swtadka SQ“ Nie zgtosii jednak tego wniosku dowodowego W postepowaniu przed Sadem I instancji, jak rowniez takii Wniosek zgodnie 2 wymogami DF0¢~9dury oywilnej nie zostai ziozony W postepowaniu apelaoyjnym. Na marginesie nalezy jedynie zauwazyo, ze zgodnie z reguta Wyrazona 9 a. sierpnia 2006 r. i faktury z dnia 10 sierpnia 2006 r., z których Wynika, że przeprowadzana byłą dezynsekcja i deratyzacja. Słuszne jest pogląd powoda, że fakt odbywania przez 'niego kary pozbawienia wolności nie może prowadzić od naruszenia jego godności. Osoba skazana za przestępstwa ma prawo przebywać w warunkach nie uchybiających jej godności, a kara pozbawienia wolności nie może prowadzić do poniżania skazanego. Zważyć wszakże należy, iż podstawą dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dobra osobistego jakim godność człowieka jest wykazanie bezprawności i zawinienia po stronie pozwanego. Powód nie wykazał, aby wobec niego stosowano działania, które miały na celu naruszenie jego godności oraz poniżenie. Pozwany podejmuje starania mające na celu zapewnienie skazanym godnych warunków przebywania W warunkach izolacji, a okresowe trudności nie mogą być traktowane jako działania zawinione. Zużywaníe się pewnych elementów wyposażenia cel oraz usterki mogą się zdarzaó, jednak istotne jest to, że W przypadku uszkodzeń były one naprawiane i usuwane w miarę możliwości technicznych i finansowych. Jest przy tymoczywiste, że usunięcie pewnych uciążliwości i usunięcie pojawiających się usterek, nie może nastąpić natychmiast, gdyż wymaga w sposób naturainy odpowiedniego czasu i zaangażowania stosownych środków finansowych. _ Podnoszone przez powoda zarzuty dotyczące przeludnienia są o tyle chybione, że dotyczą one okresu sprzed 6 grudnia 2009 r. Powód przyznał zresztąw apeiacji tę okoliczność (k. 163 akt sprawy - strona 3 apelacji z dnia 31 stycznia 2011 r.). Sąd Apelacyjny w pełni' podziela ocenę prawną Sądu .Okręgowego, który stwierdził, że do dnia 8 grudnia 2009 r. obowiązywał art. 248 § 1 k.k.w. Przepis ten zezwaiał na ograniczenie na czas określony powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3 mz. W okresie do 6 grudnia 2009 r. pozwanemu nie sposób zatem przypisać bezprawności działania, a tym samy brak podstaw prawnych do dochodzenia przez powoda roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Powód W apelacji podnosił okoiiczność, że W Zakładzie Karnym W lławie przebywał w okresie od 14 - 19 stycznia 2010 r. W ceii przeznaczonej dla 9 osób. W której przebywało 11 osób. Jednakże powód ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że ma na to świadka S” Nie zgłosił jednak tego wniosku dowodowego W postępowaniu przed Sądem I instancji, jak również taki: wniosek zgodnie 2 Wymügāmi ilfüœdury cywilnej. nie został złożony w postępowaniu apelacyjnym. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że zgodnie z regułą wyrażoną 9 a. --- STRONA 11 --- W art. 381 i<.p.c. sad drugiej instancji moze pominao nowe dowody jezeii strona mogta je powotaé W postepowaniu przed sadem pierwszej instancji, chyba ze potrzeba powotania sie na nie wynikia pézniej. Nie mogiy zostaé uwzglednione zarzuty powoda dotyczaoe oboiazenia kosztami zastepstwa procesowego naleznymi pozwanemu. Zwazyo naiezy, iz na koszty procesu sktadaja sie koszty sa_doWe oraz koszty zastepstwa prooesowego. Koszty sadowe to optaty oraz Wydatki. Wypada zauwazyé, ze powod zwolniony zostat od kosztow sadowych, nie ponosit zatem optaty od pozwui, W kwocie 15.000 zt oraz optaty od apelacji W kwooie 15.000 zt, czyii tacznie nie poniost kosztow sadowych W wysokosci 30.000 zt. Podstawa oceny zasadnosci Wnioskti o zwolnienie od kosztow sadowyoh jest aktuatna sytuacja majatkowa I zyoiowa osoby ubiegajaoej sie o takie zwolnienie, zaé ceiem tej instytucji jest umozliwienie osobom nie rnajaoym odpowiednich srodkow finansowyoh skorzystanie z prawa do sadu. W przeoiwnym Wypadku droga sadowa dIa osob ubogichtbytaby zamknieta. Inaczej natomiast natezy ooenio kwestie zwrotu kosztow procesu, ktore przystuguja stronie przeciwnej. Przewidziana W art. 102 k.p.o. moziiwoso odstapienia od oboiazanta strony przegtywajaoej kosztarni prooesu W istocie prowadzi do pozbawienia strony Wygrywajapej naieznych jej kosztow procesu. Z tego Wzgtedu mozliwoso skorzystania z tej instytucji Winna odnosio sie wytapznie do szozegotnyoh Iprzypadkow. Okolicznosci, ktore Iegty u podstaw przyznania stronie zwoinienia od kosztow sadowych nie sa Wystarczajaca przestanka do zastosowania art. 102 k.p.o. Sytuaoja ekonomiczna strony przegrywajacej, nawet tak niekorzystna, ze strona bez uszczerbku dIa utrzymania Wtasnego t cztonkow rodziny_ nie bytaby W stanie poniesé kosztow, nie stanowi podstawy zwolnienia  na podstawie art. 102 — od oboWia_zI<u zwrotu I<osz'toW przeoiwnikowi, chyba ze na rzecz tej strony przemawtaja datsze szozegolne okolicznosoi, ktore same mogtyby byé niewystarozajaoe, iecz taoznie z trudna sytuacja ekonomiozna wyczerpuja znamioria Wypadku szozegolnie uzasadnionego. W niniejszej sprawie nie zaohodza Wszakze takie dodatkowe okoiioznosoi. Powod Wytoczyt pozew bez przedstawienia dowod na poparoie swoich twierdzen, opierajao sis Wytaoznie na subiektywnyrn przekonaniu, ze Warunki panujace W Zaktadaoh Karnych nie odpowiadajajego oczekiwaniom. Zaprezentowat przy tym postawe roszczeniowa, nie uwzgtedniajao starart pozwanego W zapewnieniu skazanym odpowiedntch warunkow bytowych. Podnoszone przez powoda argumenty dotyozace jego. sytuacji finansowej byty Wystarczajaoe do ' .1o a. w art. 381 k.p.c. sąd drugiej instancji może pominąć nowe dowody jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła póżniej. Nie mogly zostać uwzględnione zarzuty powoda dotyczące obciążenia kosztami zastępstwa procesowego należnymi pozwanemu. Zważyć należy, iż na koszty procesu składają się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego. Koszty sądowe to opłaty oraz wydatki. Wypada zauważyć, że powód zwolniony został od kosztów sądowych, nie ponosił zatem opłaty od pozwu, w kwocie 15.000 zł oraz opłaty -od apelacji w kwocie 15.000 zł, czyli łącznie nie poniósł kosztow sądowych w wysokości 30.000 zł. Podstawą oceny zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest aktualna sytuacja majątkowa i życiowa osoby ubiegającej się o takie zwolnienie, zaś celem tej instytucji jest umożliwienie osobom nie mającym odpowiednich środków finansowych skorzystanie z prawa do sądu. W przeciwnym wypadku droga sądowa dia osób ubogichibyłaby zamknięta. inaczej natomiast należy ocenić kwestię zwrotu kosztów procesu, które przysługują stronie przeciwnej. Przewidziana w art. 102 k.p.c. możliwość odstąpienia od obciążania strony przegtywającej kosztami procesu w istocie prowadzi do pozbawienia strony wygrywającej należnych jej kosztow procesu. Z tego względu możliwość skorzystania z tej instytucji winna odnosić się wyłącznie do szczególnych przypadków. Okoliczności, które legły u podstaw przyznania stronie zwolnienia od kosztów sądowych nie są wystarczającą przesłanka do zastosowania art. 102 i<.p.c. Sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystne, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby W stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba ze na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, iecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. W niniejszej sprawie nie zachodzą wszakże takie dodatkowe okoliczności. Powód wyłoczył pozew bez przedstawienia dowód na poparcie swoich twierdzeń, opierając się wyłącznie na subiektywnym przekonaniu, że warunki panujące w Zakładach Karnych nie odpowiadająjego oczekiwaniom. Zaprezentował przy -tym postawę roszczeniową, nie uwzgiędniając staran_ pozwanego w zapewnieniu skazanym odpowiednich warunków bytowych. Podnoszone przez powoda argumenty dotyczące jego. sytuacji finansowej były wystarczające do " .1o a. --- STRONA 12 --- zwotnienia od kosztow sadowyoh, jednak nie stanowia one dostateoznego argumentu do zastosowania art. 102 k.p.c. Majao powyzsze na uwadze natezato na podstawie art. 385 I<.p.c. apeiaoje oddatiojako bezzasadna. O kosztaoh orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 I<.p.c. W zw. z art. 99 k.p.o. W zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 tipoa 2005 r. o Prokuratorii Generainej Skarbu Panstwa W zw. z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosoi z dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie optat za ozynnosci adwokaokie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieopiaoonej pomocy prawnej udzietonej z urzedu. Z przyczyn Wyzej Wskazanyoh, Sad Apetaoyjny nie znalazt podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c.  \ zwolnienia od kosztów sądowych, jednak nie stanowią one dostatecznego argurnentu do zastosowania art. 102 k.p.c. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalićjako bezzasadną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c.- w zw. z art. 99 k.p,c. w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Panstwa w zw. z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r, W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieoplaconej pomocy prawnej udzieionej z urzędu. Z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. - \