Wyrok I AC21 226/09 .

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I AC21 226/09 . ‘$2 \\\.\\.\.’'~' ~_;.:ie* »;:<& i A1“ J.. T _ 55,!: 121)‘ >4‘ »‘»‘ u__; ~.; 5 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2009 r. Sqd Apelacyjny W Gdafisku I Wydzia% Cywilny W sldadzie: Przewodniczqcy: SSA Arina Perkowska SQdZiOWi6I SA Marek Machnij SA W%0dzimierz Gawrylczyk (spr.) Protokolant: st. sekr. segd. Karolina Najda p0 rozpoznaniu W dniu 21 kwietnia 2009 r. w GdEtfiS1(U_ na rozprawie . sprawy z powédztwa 15. J” przeciwko Skarbowi PafistwaZaldadowi Karnemu WByd.gOSZCZyFO1‘C1011i._€ 0 za.p}atQ na skutek apelacji powoda _ 0d vvyroku Sqdu OkrQg0weg0 W Bydgoszczy z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. aktl C 4,72/07 < oddala apelacjeg. Na oryginale wfaéciwe p0d_pz'syA _ _ _ _ '_ __ . _ _ _ .' \ r .    . 1  _  ;__,_>_____,____'__,,_ .........'.3;..=;~;..g,>,a~_~,+“~u“q4ia¢~uu§L»»1»»=i3anb\w¢nF>~yl~§4vw m_____|_u.,,.__,__,;5,?,.__;,,_,,,fi_,_,__,,‘_,__,_,_,,,\‘_.?,,__. ._..‘,._W._.~._..~,..~..._.._.1\.:¢r.....,...~.;.=...1»9a3¢».;».fig»,¢ .  .  .     Sygn. akt: I ACa 226/09 _ 'sr \\\.i\.×_""" ¿.:¬_a* zm í AN Ä-._ T _ 55": -A231' -"¬-` wf ry ~„¿ e WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Arina Perkowska Sędziowie: SA Marek Machnij SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) Protokoiant: st. sekr. sąd. Karołina Naj da po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. W Gdańsku _ na rozprawie _ sprawy z powództwa 15. Ü przeciwko Skarbowi Państwa-Zakładowi Kamemu W Bydgoszczy-Fordonie o zapłatę na skutek apelacji powoda _ od wyroku Sądu Okręgowego W Bydgoszczy z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. aktl C 4.72/O7 ‹ oddala apelację. Na oryginale właściwe podpisy _ _ _ -_ '_ __ . _ _ -_ .I \- _ . - - - .'--- .K -- _ -- ;„,_›____-_,____'__„_ ......-.„'.3-¿..=ą›;¬.¿.„›,««„¬,+¬«..ąęb=ß~uą§Lwz›»»=iÛniø\w„ßi›«yĹ~¬ß‹v~v ¿°_____|_„.,.,_„__„,.„3,.__¿„,„,,„,„_._.,__,,„,¿,_-,_“,„¬..?,,__-.- .._...„.._.¬.„.._.~._..~,...„..._..._.:¬.¿¿.;¿«„..-.,...‹.;..=.¬.=„›.:.ş›.¿›~..n.1|=¬¿-‹ . .. ._ . _ - . . - --- STRONA 2 --- 2 . I AC2. 226/09 Uzasadnienie Sqd Okrqgowy W Bydgoszczy Wyrokiem z 3 grudnia 2008 r. oddalfi powodztwo P‘ Jzfirzeoiwko Skarbowi Pafistwa — Zaldadowi Karnemu w BydgoszczyFordonie o zaplatg zadoééuczynienia pieniqznego za krzywdo i odszkodowania. W motywach Wyroku Sqd podai, ze powod domaga~1 sio polar}/cia jego zoboxviqzmi alimentacyjnyoh Wobec dzieci powsta1ych W okresie od 11 stycznia 2005 r. oraz zasagizenia zadoééuczynienia za krzywdeg W vvysokoéci 100.000 21. Jako podstawg roszczefi Wskazal fakt, 2e W czasie pobytu W zakiadzie karnym pozbawiony zostaf mozliwoéci vvywiqzywania sio z zobowiqzafi alimentacyjnych wynoszapych 1.200 21 miesiocznie, ktolych za1eg1o§é wynosi 150.000 21, a ponadto pozbawiony zostal ,,dostqpu do sprzegtu” i ,,1<onta1<tu z praoownikami administracji”, ktory umozliwiiby mu ,,za1atWienie swoich spraw”, przehywai W przeludnionej celi, W ktorej powierzchnia Wynosila 1,90 mg na jednq osobcg, co zostalo spowodowane przez pozwanego rozmyélnie i proWo1<:oWa1a przemoo wspoiosadzonych ,,osobnikoW agresywnych 0 nastawieniu neofaszystowskim", co 2 kolei byio przyczyna, dopresji u powoda. Poiniej powod sprecyzowal Zacdanic2 i domagal sir; zasqclzenia odszkodowania W Wysokoéci 17.293,60 Z1 (Z tytuhl zalegdoéci a1imentacyjnyc11) oraz zadoééuczynienia. za krzywdq W Wysokoéci 100.000 2%, wskazujqo dodatkowo, ze przebywa W Zakladzie Kalnym W Bydgoszczy Fordonie od stycznia 2005 r., stara1 sin; o skierowanie do pracy zarobkowej, gdyi: ciqzy na nim zoboWia,zauie alimontacyjne, pozwany nie uzasadnfi odmowy skierowania do pracy, i 2e wobec braku pracy narastaly zalegloéci alimentacyjne. Szkodq powod wy1iczy1ja1<o utraoono zarobki W Wysokoéci po1oWy najnizszego Wynagrodzenia miesiqcznego W okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 marca 2008 r. (W 2005 r. po 424,50 21 mieéiocznie, W 2006 r. po 449,55 z1 miesiooznie, W 2007 r. po 468 z1 miesiocznie i W 2008 r. po 563 21 miesiqcznie. Roszczcnie 0 zadoééuczynienie pieniqzne powod uzasadnial  tym, i2 pozwany naruszy1 jego prawo dovgodnoéci, intynmoéci oraz zdrowie. Twierdzii, Ze dhlgotrwale przebywanie W ciasnych celach o powierzchni mniejszej od minimalnej na jedne; osobr,5; rodzflo konflikty miodzy osadzonymi, utrudnialy dbanie o higienq osobistau powodowaiy nerwicg, bezsennos'é i stres. Zarzucfl, ze pozwany nie zapewnii mu rehabilitacji i leczenia zaordynowanego przez lekarza ortopedfig KW zwiqzku z uszkodzonym stawem barkowym. Pozwany wnosfl 0 oddalenie powodztwa. Przyznai, Ze powod odbyWa1 karq pozbawienia Wolnoéci W Zaldadzie Iiarnym W Bydgoszczy  Fordonie W okresach lod 12 stycznia 2005 r.. do 22 marca 2005 r., 0d 23 maja 2005 r. do 20 wrzes'nia'2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. przebywa nadal. Zaprzeczyl, by powéd ‘oyl niewiaéciwie leczony lub traktowany przez funJ<cjona1"iuszy Zaldadu Karnego. '_i"wierdzi1, Zed powod byi leczony przez ortopedo i mia1 zapewnione fizyczne éwiczenia rehabilitacyjne. Oéwiadczyd, 2e powod nie by} kiorowany do pracy,    .   . '= .  . .....=.'...._ .;..l£=.2a5.F..@é':imh_Amu d~M%w|¥M4%*@‘I\‘"'\"'\"‘r’= “W "‘ “' _.,, >1,. d‘—:~ nau|=¢~<u=:'§v~=flg&=='_'+=en»?~lvr~_‘~_\§\=f\~v1»':re—7=_>FfI—~<=9"'~‘\*+Ft’?' "  '*'  ’'   .   ' '  2 _ I ACa 226f09 Uzasadnienie Sąd Okręgowy W Bydgoszczy wyrokiem z 3 grudnia 2008 r. oddalił powództwo P- Jząrzeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Bydgoszczy-Fordonie o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę i odszkodowania. W motywach wyroku Sąd podał, że powód domagał się pokrycia jego zobowiagań alimentacyjnych wobec dzieci powstałych w okresie od li stycznia 2005 r. oraz zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę w wysokości 100.000 zł. Jako podstawę roszczeń wskazał fakt, że w czasie pobytu w zakładzie karnym pozbawiony został możliwości wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych wynoszących 1.200 zł miesięcznie, któiych zaległość wynosi 150.000 zł, a ponadto pozbawiony został „dostępu do sprzętu” i „kontaktu z pracownikami administracji”, który umożiiwiłby mu „załatwienie swoich spraw”, przebywał w przeludnionej celi, w której powierzchnia wynosiła 1,90 mz na jedną osobę, co zostało spowodowane przez pozwanego rozmyślnie i prowokowała przemoc współosadzonych „osobników agresywnych o nastawieniu neož`aszystowski1'n”, co z kolei było przyczyną depresji u powoda. Później powód sprecyzował żądanie i domagał się zasądzenia odszkodowania w wysokości l7.293,60 zł (z tytułu zaległości alimentacyjnych) oraz zadośćuczynienia za krzywdę w wysokości 100.000 zł, wskazując dodatkowo, że przebywa w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy- Fordonie od stycznia 2005 r., starał się o skierowanie do pracy zarobkowej, gdyż ciąży na nim zobowiązanie alimentacyjne, pozwany nie uzasadnił odmowy skierowania do pracy, i że wobec braku pracy narastały zaległości alimentacyjne. Szkodę powó_d wyliczył jako utracone zarobki w wysokości połowy najniższego wynagrodzenia miesięcznego w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 marca 2008 r. (w 2005 r. po 424,50 zł miesięcznie, W 2006 r. po 449,55 zł miesięcznie, w 2007 r. po 468 zł miesięcznie i w 2008 r. po 563 zł miesięcznie. Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne powód uzasadniał - tym, iż pozwany naruszył jego prawo dogodności, intymności oraz zdrowie. Twierdził, że długotrwałe przebywanie w ciasnych celach o powierzchni mniejszej od minimalnej na jedną osobę rodziło konflikty między osadzonymi, utrudniały dbanie o higienę osobistą, powodowały nerwicę, bezsenność i stres. Zarzucił, że pozwany nie zapewnił mu rehabilitacji i leczenia zaordynowanego przez lekarza ortopedę K-w związku z uszkodzonym stawem barkowym. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Przyznał, że powód odbywał karę pozbawienia wolności W Zakładzie Karnym W Bydgoszczy' - Fordonie w okresach .od 12 stycznia 2005 r.. do 22 marca 2005 r., od 23 maja 2005 r. do 20 wrzes'nia'2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. przebywa nadal. Zaprzeczył, _by powód był niewłaściwie leczony lub traktowany przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego. Twierdził, ze powód był leczony przez ortopedę i miał zapewnione fizyczne ćwiczenia rehabilitacyjne. Oświadczył, ze powód nie był kierowany do pracy, - -- - -l l - . -'= . - -. .....-=--.'--.¬„_-- .;..2¿-=..=-Ł-5-_».¬@é':ämh‹_Åmu ñ~üàw›fiM4"%*@""'¿'-'“""'\"¬"'r>= ¬'¬' "' "' _.,, V-‹-,. -‹‹'-W -n|u\z‹¬vo-=8'ş'‹flşa='~='_'‹'=eß-~Y~l‹ø-rę`l_\9h-=f\~'«"-':'¦=--fi-\>Ę'|-°<=9""°*-\'+'.'t':"' " - 'J' - -'Š - - .- - . " ' - --- STRONA 3 ---  3 gdyz przebywa L1 niego 720 osadzonych, a mioj so pracy jest 46, W tym jedno odpowiadajqce kwalifikacjom powoda (spawacza), a ponadto Wzglody bezpieczefiskwa sta1'y na przeszkodzioskierowania powoda do prac}', albowiem powéd zostal skazany za zabojstwo, a jego postawa jest nieustabilizowana. Przyznai, ze powod okresowo przebywai W celach, W ktorych na jednq osobq przypadado mniej niz 3 mg powierzchni, 0 czym inform0Wa1 Sqd Okrqgowy — Wydzia1 Pcnitencjamy. TWierdzi1, Ze sqdzia penitencjamy Wizytowal Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnoslci i stwierdzi1, 2e prawa osadzonych sq przestrzegane. Zarzucii, ze powod po dai zaniiong powierzchniQ__ce1, W ktoxych przebyWa1. '1 Sand Okrogowy ustalil, Ze powéd odbywa1 karq pozbawionia Wolnoéci W Zaldadzie Kamym W Bydgoszczy — Fordonie W dniach od 12 stycznia 2005 r. do 22 marca 2005 r., od 23 maja 2005 r. do 20 Wrzeénia 2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. pI‘Z6bj,”Wa nadal. W tym czasie przebyWa1 W celach nr 416 0 pOW. 13,70 1112, nr 116 0 pow. 20,67 mg, nr 105 0 pOW. 18,91 mg, nr 109 0 pow. 11,53 m2 i nr 102 0 pow. 7,77 mg. W tej ostatniej dwuosobowej celi osadzony jest od 10 kwietnia 2008 1". W pewnych okresach W ce1i nr 416 przebywvalo 5 osdb, W celi nr 116 do 10 osob, W celi nr 105 do 8 oséb, W coli nr 109 do 5 osob i W celi n1‘ 10. O urnicszczeniu skazanych W colach Z przekroczeniem norm powierzclmi pozwany infonnowa1 Satd Olcrqgovvy — Wydzied Penitenojamy. W ramach nadzoru penitencjarnego sodzia penitencjarny przeprowadzfl kilka kontroli Warunlofiw odbywania kaly pozbawienia Wolnoéci. W Zaldcadzie Kamym W Bydgoszczy — Fordonio odbywa kang pozbawienia Wolnoéci ponad 720 skazanych. Zaldad ma mozliwoéé zapewnionia pracy 46 skazanym, W tym na jednym nstanowisku odpowiadajapym kwalifikacjom powoda, jako spawacza. Oséb majqcych zobowiqzania alimentacyjne byio 85. Powod kilkakrotnie zWraca1 si<;; o skierowemie do pracy W Wyuczonym zawodzie, a jego Wnios1<iza1atWiane byly odmownie ze Wzglqdu na oharaktcr pop::h1ionego przez powoda przestopstwa (zabojstwo), 0d1eg1y koniec odbywania kary (24 Iuty 2021 r.) i nieustabilizowanq postawo powoda. Wczes'niej powod by1 zatrudniony, przebywajqc W ZK W Koronowie, ale zgoda na pracq 2osta1a cofniqta z uwagi na przewlnienie dyscyplilmrne. W dniu 21 marca 2006 r. W trakcie konsultacji ortopedycznej stwierdzono u powoda przebytc podwichniqcie lewego stawu barkowoobojczykowego. Z tej przyczyny powod by} leczony farmakologicznic zgodnie z zaleceniem ofcopedy. Kolejne konsultacje miaiy miejsce W dniach 5 sielpnia 2006 r. oraz 3 lutego, 15 Wrzeénia i 15 grudnia 2007 r. Lekarz ortopeda zleci1 powodowi wykonywanie éwiczefi siiowych. Na terenie Zaldadu Kamego znajdujq siq jedynie urzacdzenia ogélnosportowe — sztangi, iawki do éwiczefi, atlas. W Zakladzie nie ma rehsibilitanta ani osoby uprawnionej do 2.a1eca.f1ia i nadzorowania éwiczefi. Lekarz sprawujqcy opiekq medycznao 1najap na uwadze dobro pacjenta i dolegliwoéci krqgoshlpa, podjaj decyzjq 0. Wstrzyma.niu éwiczefi ogolnofizycznych powoda W silowni. PoW6d otrzyrnywai Wszystkie 1e1<i zalecane przez lekarzy, ewentualnie leki zamienne z_tej salnej grupy. _ V . '  .  .\ .=  _ _  . . _ ,,_,_,;,._,_.,_,.._.',_,,,_.._,__;._......=,.._,..'....\ ¢;u*m v » nmpw, W _.,_~_\_..~..._______.44..__..,___...=,M_7.»=\yunqu>a.a;~»|4aaau~¢3n;nm=¢§fI9m~vr=M~:+r“""_""1* "W   .  .  .  .  .  - 3 gdyż przebywa u niego 720 osadzonych, a miej sc pracy jest 46, w tym jedno odpowiadające kwalifikacjom powoda (spawacza), a ponadto względy bezpieczeństwa stały na przeszkodzieskierowania powoda do pracy, albowiem powód został skazany za zabójstwo, a jego postawa jest nieustabilizowana_ Przyznał, ze powód okresowo przebywał w celach, W których na jedną osobę przypadało mniej niz 3 m2 powierzchni, o czym informował Sąd Okręgowy - Wydział Penitencjarny. Twierdził, ze sędzia penitencjamy wizytował warunki odbywania kary pozbawienia wolności i stwierdził, że prawa osadzonych są przest.rzcgane_ Zarzucił, że powód po dał zaniżoną powi erzchnięcel, w których przebywał. li Sąd Okręgowy ustalił, ze powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Kainym w Bydgoszczy - Fordonie W dniach od 12 stycznia 2005 r. do 22 marca 2005 r., od 23 maja 2005 r. do 20 września 2005 r. oraz od 25 kwietnia 2006 r. przebywa nadal. W tym czasie przebywał w celach nr 416 o pow. 13,70 niz, nr 116 o pow. 20,67 m2, nr 105 o pow. 18,91 mz, nr 109 0 pow. 11,53 mz i nr 102 0 pow. 7,77 m2. W tej ostatniej dwuosobowej celi osadzony jest od 10 kwietnia 2008 1". W pewnych okresach W celi nr 416 przebywało 5 osób, w celi nr 116 do 10 osób, W celi nr 105 do 8 osób, w celi nr 109 do 5 osób i w celi nr 10. O umieszczeniu skazanych w celach z przekroczeniem norm powierzchni pozwany informował Sąd Okręgowy - Wydział Penitencjamy W ramach nadzoru penitencjarnego sędzia penitencjarny przeprowadził kilka kontroli warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W Zakładzie Kamym w Bydgoszczy - Fordonie odbywa karę pozbawienia wolności ponad 720 skazanych. Zakład ma mozliwość zapewnienia pracy 46 skazanym, w tym na jednym stanowisku odpowiadającym kwalifikacjom powoda, jako spawacza. Osób mających zobowiązania alimentacyjne było 85. Powód kilkakrotnie zwracał się o skierowanie do pracy w wyuczonym zawodzie, a jego wnioski załatwiane byly odmownie ze względu na charakter popełnionego przez powoda przestępstwa (zabójstwo), odległy koniec odbywania kary (24 luty 2021 r.) i nieustabilizowaną postawę powoda. Wcześniej powód był zatrudniony, przebywając w ZK w Koronowie, ale zgoda na pracę została cofnięta z uwagi na przewinienie dyscyplinarne. W dniu 21 marca 2006 r. W trakcie konsultacji ortopedycznej stwierdzono u powoda przebyte podwichnięcie lewego stawu barkowo-obojczykowego. Z tej przyczyny powód był leczony farmakologicznie zgodnie z zaleceniem oitopedy. Kolejne konsultacje miały miejsce w dniach 5 sierpnia 2006 r. oraz 3 lutego, 15 września i 15 grudnia 200? r. Lekarz ortopeda zlecił powodowi wykonywanie ćwiczeń siłowych. Na terenie Zakładu Karnego znajdują się jedynie urządzenia ogólnosportowe - sztangi, ławki do ćwiczeń, atlas. W Zakładzie nie ma rehabilitanta ani osoby uprawnionej do zalecania i nadzorowania ćwiczeń. Lekarz sprawujący opiekę medyczną, mając na uwadze dobro pacjenta i dolegliwości -kręgosłupa, podjął decyzję o. wstrzymaniu ćwiczeń ogólnofizycznych powoda w siłowni. Powód otrzymywał wszystkie leki zalecane przez lekarzy, ewentualnie leki zamienne ztej samej grupy. _ V _ ' - _ - .\ .= -- _ _- - _ .' _ „_,_.;.__„_.,_..._.'._..-,..._,_-_;._-....._=,.._.._'....׋ fişuşü v ›¬ '.,,m„ W .._.,_.¬_\-._.„~....____-....¬a‹.-.__-...__._....,„..-._-f--.-›--=\1¬«unąu›a.¿¿~›|fiaaau~ę›±;||m='fig§I9m~vr=d~'~'-:ß-'rßfiñ-“"¬ "W -- . _- - _ . _ - .- - .- - --- STRONA 4 --- . .  .. '   =3 " ....._._. ........;..............2." ".\..r' 0..».»~ 1..,...._. V? .,....., .~<.|.. 1» yaamuqqreg»§»¢3)=Mfluw»»~p'\?'~N'~#—"*""*~"“ *"°'"’*'< '~  N‘ I _ v P ._ _ "‘ . _ “ .  ' 4 Powéd by} karany dyscyplinarnie min. za prébo Wymuszenia, kopanie W drzwi celi, poméwionia funkcjonariuszy, przemyt iekow psychotropowyoh i z1e zachowanie. Sad nie podzie1i1 twierdzefi powoda odnoszacych sic; do Wy1iczeri powierzchni na jednego osadzonego, za miarodajne W tym zalqesie uzna} dokumenty przedstawione przez pozwanego. Wynivka 2 nich, Z6 powéd okresowo przebywal W celach, W 1<t61'ych na jedna osobo przypadalo mniej ni2 3 mg powierzchni. W ocenie Sadu Okreggowego nie ma podstaw do uwzglqdnienia powodztwa. Wprawdzie okresowo istnialo przeludnienie W celach, W ktorych przebywalr pOW0d,_€€i1€ Wynikalo to z nadmiaru osadzonyoh, 2 problemem tym boryka siq ca1y sysfen1 WiQZ16I‘J111CIW&, pozwany staral sio zminimalizowaé skutki tego stanu rzeczy, o przypadkach przeludnienia W celach infonnoWa1 Sad Okraggowy. To postqpowanie pozwanego nie byio bezprawne W rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Art. 248 k.k.W. dopuszcza mofzliwoslé okresowego przeludnienia W ce1ac11. Powod mial dostap do urzadzefi sanitamych. Pobyt W zaldadzie karnym z natury swej Wiaze sir; . z pewnymi niedogodnoéciami. Zadanie zadoééuczynienia za krzywdo jest tot sprzeczne z aft. 5 1<.c. Zaldad kamy nie ma bezwzglqdnego obowiazku zapewnionia pracy skazanym. Pozwany byl W ustalonych okolicznoéciach sprawy uprawniony do odmowy s1<ieroWa11ia powoda do pracy. Z tyoh przyczyn Sad Okrqgowy oddalfl p0W6dzLWo. Powod 2102}/1 apelacjq. Zaskarzyl Wyrok W czqéci oddalajacoj powodztwo o zadoééuozynienie za krzywdq. Zarzucil: 1/‘ naruszenie art. 248 § 1 l<.k.W. przez uznanie, Ze ,,zWa1nia on kazdorazowo z bezpruavmoéci za urnieszczenie skazanyoh W celach ponizej 3 1112”, 2/ naruszenie art. 30, 40 i 41 ust. 4 Konstytucji przez ioh pominiqcie przy rozstrzyganiu zarzum naruszenia débr osobistych, 3:’ naruszenie art. 5 k.c. przez uznanie, Ze roszczenio powoda nie jest zgodne z zasadami WSpt§1Z§/C121 spoiecznego, 4/ niewyjaénienie Wszystkich okolicznoéci faktycznych istotnyoh dla rozstrzygniocia sprawy, W szczegolnoéci czy depresja,'na ktora cierpi powod nie bj/1a spowodowana Warunkami W cclach, W ktorych powéd by1 osadzony. Skarzacy 1:Wierdzi1, Ze nie Wymaga szczegélnych dowodéw Wp1yW pr2o1t>y'Wania W przeludnionej celi na stan fizyczny i psychiczny powoda. Wskazujac na te zarzuty, powéd domaga1 sio zmiany Wyroku W zaskarzoncj czqéci pfzoz uwzglodnienia powodztwa i zasadzenia kosztéw procesu, ewentualnie uchylenia Wyroku i przekazania spaa\»\3r Sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pozwany Wnosfl 0 oddalenie apelacji i 0 Zasadzenie kosztow postqpowania Wedhlg nonn przepisanych. Zaprzeczyl zarzutom powoda oraz podkreéliii, 2e powod nie Wykazai, by mia1 depresjo Wynikajaca z warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci.  , ' _ ,,,',_.,..,._',_.,1..._........  .2. , .. -_ . - .. ` . . wz -' ..-.„._._. .„......;........„....-.-.-ar '.„.='-' .M--»¬-›„.~¬ ¬..„..._. „_ ¬....¬ ..¬.‹.. „ ;'ø='af‹«-Anşęi-efigvęt-vzgřfznmu-ww-›¬f"!*'‹N'~»-'**""*"" --^'°'-"-'*'< -'-' - ~¬ ' _ " f ._ _ -'** _ _ " _ - ' 4 Powód był karany dyscyplinarnie m.in. za próbę wymuszenia, kopanie w drzwi celi, pomówienia funkcjonariuszy, przemyt leków psychotropowych i złe zachowanie. Sąd nie podzielił twierdzeń powoda odnoszących się do wyliczeń powierzchni na jednego osadzonego, za miarodajne W tym zakresie uznał dokumenty przedstawione przez pozwanego. Wynika 2 nich, że powód okresowo przebywał w celach, W których na jedną osobę przypadało mniej niż 3 mg powierzchni. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma podstaw do uwzględnienia powództwa. Wprawdzie okresowo istniało przeludnienie w celach, w których przebywał powód,_,ale wynikało to z nadmiaru osadzonych, z problemem tym boryka się cały systeni więziennictwa, pozwany starał się zminimalizować skutki tego stanu rzeczy, o przypadkach przeludnienia w celach informował Sąd Okręgowy. To postępowanie pozwanego nie było bezprawne w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Art. 248 k.k.w. dopuszcza mozliwość okresowego przeludnienia w celach. Powód miał dostęp do urządzeń sanitarnych. Pobyt w zakładzie karnym z natury swej wiąże się _ z pewnymi niedogodnościami. Zadanie zadośćuczynienia za krzywdę jest też sprzeczne z art. 5 k.c. Zakład karny nie ma bezwzględnego obowiązku zapewnienia pracy skazanym. Pozwany był w ustalonych okolicznościach sprawy uprawniony do odmowy skierowania powoda do pracy. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Powód złożył apelację. Zaskarzył wyrok w części oddalającej powództwo o zadośćuczynienie za krzywdę. Zarzucił: 1! naruszenie art. 248 § 1 l<.k.w. przez uznanie, ze „zwalnia on każdorazowo z bezpriawności za umieszczenie skazanych W celach poniżej 3 mz”, 2/ naruszenie art. 30, 40 i 41 ust. 4 Konstytucji przez ich pominięcie przy rozstrzyganiu zarzutu naruszenia dóbr osobistych, 3:' naruszenie art. 5 k.c. przez uznanie, że roszczenie powoda nie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego, 4! niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, W szczególności czy depresja,"na którą cierpi powód nie była spowodowana warunkami W celach, w których powód był osadzony. Skarżący twierdził, że nie wymaga szczególnych dowodów wpływ przebywania w przeludnionej celi na stan fizyczny i psychiczny powoda. Wskazując na te zarzuty, powód domagał się zmiany wyroku w zaskarżonej części przez uwzględnienia powództwa i zasądzenia kosztów procesu, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaprzeczył zarzutem powoda oraz podkreślił, że powód nie wykazał, by miał depresję wynikającą z warunków odbywania kary pozbawienia wolności. - _ ' _ ¿,,',_.,..,.-_',_„,„..........›-¬ - ¬„¬. ,-› ._ --- STRONA 5 --- 5 . Sad Apelacyjny zWazy1, co nastepuje: Apelacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione W niej zarzuty sa nietrafi1e. Ustalenia faktyczne i prawna ich ocena, dokonane przez Sad Okregowy, sa prawidlowe. Wprawdzie powod przebywal W przeludnionych celach, a1e okresowo i W nie tak ciasnych, jak przedstawial W pozwie, a koniecznosé taka Wystapfla W stosunku takze do innych osadzonych i wynikala z nadmiaru osadzonych W stosunku, do powierzchnij mieszkalnej w celach, 0 czym pozwany inforn1oWa1 W1asoiWy sad penitenojarny. Skariacy nie podwaZa1 ustalefl fa1<tycznyc11 odnoszacych sie do czasu przebywania W przeludnionych celach, ich powierzohni, stopnia prze1udnienia oraz co do informowania W1as'.ciWego sadu penitencjarnego przez pozwanego o Wystepujaoych przypadkach przeludnienia W celach. . Wbrew zarzutowi apelacji, Sad Okregowy nie stwierdzii, ze umieszczenie skazanego W celi, W ktorej powierzchnia przypadajaca na jednego osadzonego jest mniejsza niz 3 1112, ,,zWa1nia pozwanego kazdorazowo 2 bezpraWnos'oi”. Kazdy przypadek nalezy rozpatrywaé indywidualnie W kontekscie art. 248 1<.k.W. oraz art. 23 i 24 k.c. i Sad Okregowy tak uozynfl. Mozna przyznaz’:' powodowi raoje, Ze minimalna norma 3 mg powierzchni mieszkalnej na jednego osadzonego W zakladzie ka111yn1 nie jest Wysoka, ale te2 trzeba mieé na uwadze ograniozone mozliwosci palistwa W zalcresie radykalnej poprawy W 1<1'6tkim czasie Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosei. Sad Apelacyjny zgadza sie z ocena dokonana W uzasadnieniu zaskarionego Wyroku, iz Wieie osob ma roszczenia i oczekiwania, by pafistwo fi11ansoWa1o z budzetu roznego rodzaju Wydatki, min. na specjalistyczne leczenie, kto1§/eh W danym czasie pa1’1stWo nie jest W stanie spelinié z uwagi na brak dostatecznych srodkow finansowych. Przebywanie W zak1adzi_e1<amyn1 Wiaze sie z niedogodnosciami, W tym brakiem dostatecznej przestrzeni. Nie oznacza to jednak, Ze W kazdym przypadku przekroczenia minimalnych horm powierzohni osadzonemu przysluguje roszczenie 0 zaphate zadoséfuczynienia pienieznego za krzywde. Poniewaz Trybunal Konstytucyjny stWierdzi1 W Wyroku z dnia 26 maja 2008 r. W sprawie SK 25/07, Ze art. 248 § 1 k.k.W. traci moo po uptywie osiemnastu miesiecy od dnia ogkoszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a termin ten jeszcze nie mined, to Sad Apelacyjny uwaza, i2 skoro speinione sa przesianki okreslone W tyrn przepisie, nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia dobr osobistych powoda Wskutek okresowego przebwvania W przeludnionych celaoh. . Z uwagi na tresé tego Wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego,be2podstaW11e jest powolywanie sie przez s1<ar2acego na art. 30 1 41 ust. 4 Konstytuoji, albowiem W tym okresie przejsciowym prawaosébj odbywajatcych kare pozbawienia Wo1nosci moga byc’: ograniozone co do minimalnej powierzehni mieszkalnej. Jeéli chodzi o zarzut naruszenia art. 40 Konstytucji, to nie jest on W ogole uzasadriiony. Przepis ten stanowi, ze nikt nie  _ __ _ _ , _ ___,,, . . . . _ ., _.;__......‘_=....:.:_~'__ 1*~...._'#‘‘L;.7.’“':\¢1urmI¥“‘ .. . 3*“=W+'.—?=#'""i*".*;"f""""*' . ' '  ' ' " '  _ .,W_,_ _,, ,_,,.,,,,., _._..,....._,_.5_.=._,\,.._ 2 . _ . . _ . , . .. 5 . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione w niej zarzuty są nietrafire. Ustalenia faktyczne i prawna ich ocena, dokonane przez Sąd Okręgowy, są prawidłowe. Wprawdzie powód przebywał W przeludnionych celach, ale okresowo i W nie tak ciasnych, jak przedstawiał W pozwie, a konieczność taka wystąpiła w stosunku także do innych osadzonych i wynikała z nadmiaru osadzonych w stosunku, do powierzchni mieszkalnej W celach, 0 czym pozwany informował właściwy sąd penitencjarny. Skarżący nie podwazał ustaleń faktycznych odnoszących się do czasu przebywania w przeludnionych celach, ich powierzchni, stopnia przeludnienia oraz co do informowania właściwego sądu penitencjarnego przez pozwanego o występujących przypadkach przeludnienia w celach. . Wbrew zarzutowi apelacji, Sąd Okręgowy nie stwierdził, że umieszczenie skazanego W celi, w której powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego jest mniejsza niż 3 mz, „zwalnia pozwanego każdorazowo z bczprawnosci”. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie W kontekście art. 248 k.k.w. oraz art. 23 i 24 k.c. i Sąd Okręgowy tak uczynił. Można przyznać" powodowi rację, że minimalna norma 3 mz powierzchni mieszkalnej na jednego osadzonego w zakładzie karnym nie jest wysoka, ale też trzeba mieć na uwadze ograniczone możliwości panstwa w zakresie radykalnej poprawy w krótkim czasie warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zgadza się z oceną dokonaną W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż wiele osób ma roszczenia i oczekiwania, by państwo ñnansowało z budżetu różnego rodzaju wydatki, min. na specjalistyczne leczenie, których w danym czasie państwo nie jest w stanie spełnić z uwagi na brak dostatecznych środków finansowych. Przebywanie w zakładzie karnym wiąże się z niedogodnościami, w tym brakiem dostatecznej przestrzeni. Nie oznacza to jednak, że W każdym przypadku przekroczenia minimalnych norm powierzchni osadzonemu przysługuje roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Ponieważ Trybunał Konstytucyjny stwierdził W wyroku z dnia 26 maja 2008 r. w sprawie SK 25/07, że art. 248 § 1 k.k.w. traci moc po upływie osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a termin ten jeszcze nie minął, to Sąd Apelacyjny uważa, iz skoro spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powoda wskutek okresowego przebywania w przeludnionych celach. _ Z uwagi na treść tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego _bezpodstawne jest powoływanie się przez skarżącego na art. 30 i 41 ust. 4 Konstytucji, albowiem W tym okresie przej ściowym prawa-osób odbywających karę pozbawienia wolności mogą być ograniczone co do minimalnej powierzchni mieszkalnej. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 40 Konstytucji, to nie jest on W ogóle uzasadniony. Przepis ten stanowi, ze nikt nie . _ __ _ _ , _ _-__,„ , _ _ _ _ _„_ _.;_.......«.=¬-.....:-.:_~----'__ 1e~.. ..._'e°~==-'.;-¬-¬«_*'*^':¬-kfi'-|-'I-lß--"' __ _ ”'r'-=-äfárž-=#-""i~"_r;"f""""' _ ' ' ' ' -' " ' . _- _,W-_,_ _,, ,_,,„,,.., _._.-.,......-,_.„_._._.,-_.._ ¬ .. _ . _ _ _ _ _ __ --- STRONA 6 --- 6.. moze bye poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub ponizajacemu traktowaniu i karaniu oraz 2e Zakazuje sie stosowania kar cielesnych. Powod nawet nie tWierdzi1 W pozWie, ze pozWany tak go traktowal. Z uzasadnienia zaskarionego Wyroku Wynika, 2e Sad Okregowy odda1i1 poWodztWo Wobee niewykazaznia przez powoda bezprawnosci postepowania pozwanego, a jedynie ubocznie stwierdzil, iz zadanie zadoséuczynienia pienieznego z tytutu przebywania powoda W przeludnionych celach byioby W okolicznosciach tej sprawy sprzeczne 2 zasadami Wspo12ycia spohecznego. Wobec tego zarzut naruszenia art. 5~,1<.c. jest z tego punktu Widzenia bezprzedmiotowy. Niernniej Sad Apelaoyjny uwaza, 12 zadanie zadoséuczynienia pienieznego W okolicznosciaeh tej sprawy narusza zasade sprawiedliwosei spo1ecznej. Z tego punktu Widzenia zarzut naruszenia tego przepisujest nietrafny. Chybiony jest tez zarzut 11ieWyjasnie111a, czy depresja, na ktora powod cierpi flak tWierdzi1) nie by1a spowodowana Warunl<a111i pobytu powoda W celach. Otoz W mysl art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. in princzjrvio ciezar udowodnienia faktu spoozywa 11a osobie, ktore Z tego faktu V1/jflNOdZ1 skutki prawne. Powod nie Zadal przeprowadzenia dowodu 2 opinii bieg1ego lekarza W eelu ustalenia, czy Wystepuje u niego depresja, a jesli tak, to czym jest spoWodoWa11a, W szczegolnosci czy Wynika z pobytu W przeludnionych celach. Sad nie miat obowiazku przeprowadzenia tego dowodu z urzedu, zwlaszcza 2e uznai, ii: zaohodza szczegolne okolicznosci okreslone W art. 248 § 1 k.1<.W. Wytaczajace bezprawnoso pozwanego, ktore stanowia podstawe do oddalenia powodztwa nawet W sytuacji, gdyby powod Wykaza1, Ze dosz1o do naruszenia dobr osobistych powoda Wskutek przebywania W przeludnionych celach. _ Majac pow;/Zsze okolicznosci na uwadze, Sad Apelacyjny odda.li1 apelacje na podstawie art. 385 1<.p.c. .....v......;,.‘:._.._ 1. —~  _ .. .   _  _  . ..  __,, _._. ., . .. ...._,.....».... '..,....,...;...s~_...q." _ _ A,_.___5.__..,9..+A»W;_.@%Jmm __flww"w“"_".'“*"““."°' “'  Y“  '     ' 6.. może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiernu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu oraz. że zakazuje się stosowania kar cielesnych. Powód nawet nie twierdził w pozwie, że pozwany tak go traktował. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Okręgowy oddalił powództwo wobec niewykazania przez powoda bezprawności postępowania pozwanego, a jedynie ubocznie stwierdził, iż żądanie zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu przebywania powoda W przeludnionych celach byłoby W okolicznościach tej sprawy sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wobec tego zarzut naruszenia art. 5--,k.c. jest z tego punktu widzenia bezprzedmiotowy. Niemniej Sąd Apelacyjny uwaza, iż żądanie zadośćuczynienia pieniężnego W okolicznościach tej sprawy narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. Z tego punktu widzenia zarzut naruszenia tego przepisujest nietrafny. Chybiony jest też zarzut niewyjaśnienia, czy depresja, na którą powód cierpi Ĺiak twierdził) nie była spowodowana warunkami pobytu powoda w celach. Otóż w myśl art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. in princzpźo ciężar udowodníenia faktu spoczywa na osobie, które z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powód nie żądał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza w celu ustalenia, czy występuje u niego depresja, a jeśli tak, to czym jest spowodowana, w szczególności czy wynika z pobytu w przeludnionych celach. Sad nie miał obowiązku przeprowadzenia tego dowodu z urzędu, zwłaszcza że uznał, iż zachodzą szczególne okoliczności określone W art. 248 § 1 k.k.w. wyłączające bezprawnośó pozwanego, które stanowią podstawę do oddalenia powództwa nawet W sytuacji, gdyby powód wykazał, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda wskutek przebywania W przeludnionych celach. _ Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd -Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. ....„.-.„...;¬.-t.-:_._..-_ f.. ~~~~~~-~» - _ .. . -- - _ - _ - _ ._ - _„_ _.__ ._ .- ._ ...¬_,..¬..-..._ '.,,.....-,..;...›~_-...q." _ _ A,_.__.¿.__...F..ą-_4‹¬›ą¦_.--Ê-%=¿mw |_~_flMw"wM~_“W.'“*“““.-"°' ”' - Y" - '- - " ' ' '