Teza / krótkie omówienie
uzyskania dla powoda prawa do bezptatnych éwiadczefi medycznych. ' W takim bowiem przypadku szpital (zakiad opieki Zdrowotnej) miaiby obowiazek udzieienia powodowi swiadczenia, niezaleznie od tego, czy by’: on ubezpieczo
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I AC21 143,112 W IMIENIU M ‘Ii? 1‘: 2 2”; ksot0 =:' —" "“‘E /5? ~. /'bQ_+~ .2 if 1%.? ' yfl .,.\ * WYROK RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2012 r Sqd Apelacyj ny W Poznaniu, I Wydzial Cywilny W skkadziez 1 Przewodniczqcy: S SA Krzysztof Jézefowicz St;dzi0Wi6: SA Maflgorzata MazurkiewiczTalaga SA Bogdan Wysocki /spri Protokolantz st.se1<;r.sgd. Sylwia Steféuiska p0 rozpoznaniu W dniu 28 marca 2012 r. W Poznaniu na rozprawie sprawy z powédztwa M. W. przeciwko Skarbowi Pafisfwva — Dyrektorowi ..... .. W ......... .. 0 zapiateg na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okrqgowego W Poznaniu " z dnia 8 grudnia 2011 r.1, sygn. akt XII C 1208/11 1. oddala apelacjg; 2. nie obcigia powoda obowiqzkiem zwrotu pozwanemu kosztéw zastqpstwa procesowego W postqpowaniu apelzicyjnym. . SSA Mzflzgorzata MazurkiewiczTalaga SSA Krzysztof Jézefowicz SSA Bogdan Wysocki 1 Sygn. akt I ACa 143,"12 W IMIENIU >› ‹4`\`¦ 4*: 2 I-"; ›§¿_'›[›‹› =:' -"' “fa /Š? ~. /'Q3-« -_ „if ii? ' yy .,.\ * WYROK RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2012 r Sąd Apelacyjny W Poznaniu, I Wydział Cywilny W składzie: I Przewodniczący: S SA Krzysztof Józefowicz Sędziowie: SA Małgorzata Mazurkiewicz-Tałaga SA Bogdan Wysocki /sprz' Protokolant: st.se1‹;r.sąd. Sylwia Stefańska po rozpoznaniu W dniu 28 marca 2012 r. W Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa' M. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi ..... .. w ......... .. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Poznaniu ' z dnia 8 grudnia 2011 r.i, sygn. akt XII C 1208/11 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelácyjnym. . SSA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga SSA Krzysztof Józefowicz SSA Bogdan Wysocki 1
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt IACa 143.112 UZASADNIENIE Powéd M. W. po ostatecznyrn sprecyzowaniu Zeldania pozwu wniés+ o zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Dyrektora .... .. w ..... .. kwoty 100.000 2+ wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania do dnia zap1aty, tytuham zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, jakim w jego ocenie jest zapewnienie przez pozwanego w czasie odbywania kary pozbawienia woinoéci éwiadczezfi zdrowotnych_.__ Powod podawat przy tym, Ze wszelkie koszty jego leczenia podczas udzielonej przerwy (koszty zabiegu, dojazdow, itd.) powinien ponieéé pozwany w zwiqzku z art. 115 k.k.w. Pozwany wniosl: 0 oddaienie powédztwa oraz 0 zasqdzenie ool powoda na jego rzecz zwrotu kosztéw postegpowania. Wyrokiem z dnia 8 rudnia 2011 r. Sqd Okregowy w Poznaniu oddalii powodztwo, nie obciqiajac powoda kosztami procesu. . Podstawq rozstrzygniocia byiy nastepujqce ustalenia i wnioski: Powod odbywa Karo pozbawienia wolnoéci w .... .. w poczqwszy od 200? r. Koniec wykonywania kary przypada na 2020 r. Powod majac 'probIemy_'z pocherzem moczowym zosta1 skierowany przez lekarza wiegziennego na badanie USG do ...... .. w ..... .. W zwiqiku z wykryoiem guza W pecherzu moczowym powéd zwrooi% sing do Sqdu Penitencjarnego 0 udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci w dniach od 1 lipca 2009 r. do 9 lipoa 2009 r_ Sqd Okrggowy w Poznaniu V Wydziai Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczefi Karnych postanowieniem z 1 lipca 2009 r. udzielii powodowi przerwy w odbywaniu kary do 9 lipca 2009 r. Wobec wniosku powoda kiinika przy ul. ..... ..w ..... .. wyraziia zgode na przeprowadzenie usuniecia guza pocherza moczowego i wyznaozwa termin zabiegu na 2 lipca 2009 r. Zabieg ten» nie mog+ zostaé wykonany w szpitalu przywigziennym albowiem konieczne by1o zastosowanie zabiegu laserowego. 1 Powod przed ustaleniem daty zabiegu w ogole nie omawiai kwestii odptatnoéci tego zabiegu. W dniu zabiegu dr .... .. upr2edzi%a powoda, 2e zabieg, ktéry ma zostaé u niego przeprowadzony jest kosztowny. W izbie przyjeé W szpitalu powéd poolawa+ brak swojego ubezpieozenia zdrowotnego. Powéd nieoposiadai zadnej pisemnej deklaracji pozwanego 0 pokwoiu kosztow tego zabiegu. Jeszoze przed zabiegiem dr .... .. clzwoni+a do ..... .. z zapytaniem, czy koszty zabiegu zostanq pokryte przez pozwanego i uzyskaéa informacje;,' 2e 2 a a Sygn. akt lACa 143!12 UZASADNIENIE Powód llłi. W. po ostatecznym sprecyzowaniu żądania pozwu wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - reprezentowanego przez Dyrektora .... .. w ..... .. kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, jakim w jego ocenie jest zapewnienie przez pozwanego W czasie odbywania kary pozbawienia wolności świadczeń zdrowotnych_.__ Powód podawał przy tym, że wszelkie koszty jego leczenia podczas udzielonej przerwy (koszty zabiegu, dojazdów, itd.) powinien ponieść pozwany w związku z art. 115 k.k.w. Pozwany wniósł o oddaienie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. wyrokiem z dnia 8 rudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, nie obciążając powoda kosztami procesu. _ Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i wnioski: Powód odbywa karę pozbawienia wolności W .... .. w począwszy od 200? r. Koniec wykonywania kary przypada na 2020 r. Powód mając 'problemyz pęcherzem moczowym został skierowany przez lekarza więziennego na badanie USG do ...... .. w ..... .. W związku z wykryciem guza W pęcherzu moczowym powód zwrócił się do Sądu Penitencjarnego o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności w dniach od 1 lipca 2009 r. do 9 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu - V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych postanowieniem z 1 lipca 2009 r. udzielił powodowi przenzv-y w odbywaniu kary do 9 lipca 2009 r. Wobec wniosku powoda klinika przy ul. ..... _.w ..... ._ wyraziła zgodę na przeprowadzenie usunięcia guza pęcherza moczowego i wyznaczyła termin zabiegu na 2 lipca 2009 r. Zabieg ten nie mógł zostać wykonany w szpitalu przywięziennym albowiem konieczne było zastosowanie zabiegu Iaserowego. 1 Powód przed ustaleniem daty zabiegu w ogóle nie omawiał kwestii odpłatności tego zabiegu. W dniu zabiegu dr .... .. uprzedziła powoda, że zabieg, który ma zostać u niego przeprowadzony jest kosztowny. W izbie przyjęć W szpitalu powód podawał brak swojego ubezpieczenia zdrowotnego. Powód nieposíadał żadnej pisemnej deklaracji pozwanego o pokryciu kosztów tego zabiegu. Jeszcze przed zabiegiem" dr .... .. dzwoniła do ..... .. z zapytaniem, czy koszty zabiegu zostaną pokryte przez pozwanego i uzyskała informację, że 2 8 ›
--- STRONA 3 ---
nie pokwje tych kosztow. W zwiqzku z tym powod zrezygnowai z zabiegu, albowiem zostai zobowiqzany do pokrycia kosztow operacji z wiasnych érodkow. Nastopnie powodowi na jego wniosek udzieiono koieinej przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéoi celem przeprowadzenia omowionego wyzej zabiegu. Dopiero wowczas powod zarejestrowai sie W Urzodzie Pracy jako bezrobotny i przez to uzyskai dostop do bezpiatnyoh éwiadozerfi medycznych. Powod przed osadzeniem w pozwanym ...... prowadzqc wiasnq dziaiainoéé gospodarcza nie opiacai sk%adek ubezpieczenia zdrowotnego i spoiecznego (ubezpieczenie zdrowotne powéd posiadai w okresie od kwietnia 2006 r. do sierpnia 2007 r.). " Po zaiatwieniu formalnoéci zwiazanych z uzyskaniem ubezpieczenia zdrowotnego u powoda przeprowadzono zabieg usuniocia guza z pqcherza moczowego W Szpitaiu przy ul. .... .. W zwiqzku posiadaniem ubezpieczenia zdrowotnego powod nie poniosi zadnych kosztow ieczenia poza kosztami zakupu lekow w czoéci nie refundowanej przez NFZ i dojazdow do szpitala i poradni. Powod korzystai w niezbegdnym zakresie z dalszyoh przerw w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci w celu prowadzenia specjalistycznego leczenia po operacji. Juzpo pizeprowadzeniu zabiegu powod zwracai sio do opieki spoieczne} o pomoo finansowq w zakupie lekow leoz odmowiono mu iej udzielenia. Aktuainy stan zdrowia powoda jest dobry i pozwala mu na zatrudnienie w ..... co tez ozyni pracujac jako porzqdkowy na ‘A etatu z wynagrodzeniem 670 695 zi miesiocznie. Z uwagi na zajocia komornicze zwiqzane z diugami (ok. 50 tys. zi) powstaiymi w zwiqzku z prowadzonqprzez powoda dziaialnoéciq gospodarczq z wynagrodzenia za praco potrqoa sio jemu 40% tej kwoty, a 105 zi przekazywane jest na tzw. fundusz akumulacyjny. Pozostaie érodki powod przesyia swojej matoe, ktora utlzymuje sio z niskie} renty w kwocie 500 zi. Nie posiada przy tym zadnyoh oszozodnoéci. ' W ocenie Sqdu Okrogowego w éwietle dokonanych ustalefi faktyoznych powodztwo nie zasiugiwaio na uwzglednienie. Art. 115 k.k.w., jak tez zaden inny przepis nie zobowiqzuje jednostki oenitencjarnej do zapewniania bezpiatnej opieki zdrowotnej osobom, ktore nie odbywaja karypozbawienia woinoéci. Przerwa w kazze, jak sama nazwa wskazuje, oznacza wstrzymanie odbywania kary pozbawienia wolnoéci. W rezultacie osoba, ktérej udzielono przerwy w odbywaniu kary, przestaje byo skazanym. ,,Skazanym" jest wszak osoba, wobec ktorej wykonywane sq kary, érodki karne, zabezpieczajqce i zapobiegawcze (art. 4 § 1 k.k.w.). Jednostka penitencjarna zapewnia tymczasem bezpiatnq opieke medycznq wyiqcznie osobom skazanyrn. Takie stanowisko znajduje rowniez uzasadnionie w § 1 pkt 2 Rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéoi i Ministra Zdrowia z 2003 r. w sprawie szczegoiowych zasad, zakresu i trybu wspofdziaiania zakiadow opieki zdrowotn_ej Aze siuzbq zdrowia w zakiadaoh karnyoh i aresztach éledczych (,,zakiady opieki zdrowotnej wspoidziaiajq z zakiadami opieki zdrowotnej nie pokryje tych kosztów. W związku z tym powód zrezygnował z zabiegu, albowiem został zobowiązany do pokrycia kosztów operacji z własnych środków. Następnie powodowi na jego wniosek udzieiono kołejnej przerwy W odbywaniu kary pozbawienia wolności celem przeprowadzenia omówionego wyżej zabiegu. Dopiero wówczas powód zarejestrował się W Urzędzie Pracy jako bezrobotny i przez to uzyskał dostęp do bezpłatnych świadczeń medycznych. Powód przed osadzeniem W pozwanym ...... prowadząc własną działalność gospodarczą nie opłacal składek ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego (ubezpieczenie zdrowotne powód posiadał W okresie od kwietnia 2006 r. do sierpnia 2007 r.). " Po załatwieniu formalności związanych z uzyskaniem ubezpieczenia zdrowotnego u powoda przeprowadzono zabieg usunięcia guza z pęcherza moczowego W Szpitalu przy ul. .... .. W związku posiadaniem ubezpieczenia zdrowotnego powód nie poniósł zadnych kosztów leczenia poza kosztami zakupu leków w części nie refundowane] przez NFZ i dojazdów do szpitala i poradni. Powód korzystał W niezbędnym zakresie z dalszych przerw W odbywaniu kary pozbawienia Wolności W celu prowadzenia specjalistycznego leczenia po operacji. Jużpo przeprowadzeniu zabiegu powód zwracał się do opieki społecznej o pomoc finansową W zakupie leków lecz odmówiono mu jej udzielenia. Aktualny stan zdrowia "powoda jest dobry i pozwala mu na zatrudnienie W ..... co też czyni pracując jako porządkowy na 'Az etatu z wynagrodzeniem 670 - 695 zł miesięcznie. Z uwagi na zajęcia komornicze związane z długami (ok. 50 tys. zł) powstałymi W związku z prowadzonąprzez powoda działalnością gospodarczą z Wynagrodzenia za pracę potrąca się jemu 40% tej kwoty, a 105 zł przekazywane jest na tzw. fundusz akumulacyjny, Pozostałe środki powód przesyła swojej matce, która utrzymuje się z niskiej renty W kwocie 500 zł. Nie posiada przy tym żadnych oszczędności. - ` W ocenie Sądu Okręgowego W świetle dokonanych ustaleń faktycznych powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Art. 115 k.k.w., jak też żaden inny przepis nie zobowiązuje jednostki penitencjarnej do zapewniania bezpłatnej opieki zdrowotnej osobom, które nie odbywają karypozbawienia Wolności. Przenrva w karze, jak sama nazwa wskazuje, oznacza wstrzymanie odbywania kary pozbawienia wolności. W rezultacie osoba, której udzielono przerwy w odbywaniu kary, przestaje być skazanym. ,,Skazanym" jest wszak osoba, wobec której wykonywane są kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze (art. 4 § 1 k.k.w.). Jednostka penitencjarna zapewnia tymczasem bezpłatną opiekę medyczną wyłącznie osobom skazanym. Takie stanowisko znajduje również uzasadnienie w § 1 pkt ~2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z 2003 r. W sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu współdziałania zakładów opieki zdrowotnej ze słuzbą zdrowia W zakładach karnych i aresztach śledczych („zakłady opieki zdrowotnej współdziałają z zakładami opieki zdrowotnej
--- STRONA 4 ---
dla osob pozbawionych wolnoéci w sprawach éwiadczefi zdrowotnych éwiadczonym osobom pozbawionym wolnoéci oraz korzystajqcym z przepustki lub zezwoienia na opuszczenie zakiadu karnego lub aresztu éiedczego”) w ktéiym unormowano warunki opieki zdrowotnej nad skazanymi odbywajagcymi karo pozbawienia wolnoéci. Wobec tego pozwany w ozasie udzielonej powodowi przezwy w odbywaniu kary pozbawienia woinoéci nie miai obowiqzku prawnego zapewnienia mu bezpiatnej opieki zdrowotnej. Pozwany bowiem zapewnii powodowi odpowiednie leczenie i opieko zdrowotnq w okresie poprzedzajqcym udzielenie mu przerwyw odbywaniu kary, skoro lekarz wiozienny sl<ierowa% powoda na_ badanie USG do ...... .. w ..... .. Co istotne, to sam powod po tym badaniu w zwiqzku z wykryciem u niego guza w pecherzu moozowym zwrocii sio do Sqdu Penitencjarnego o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci, ktorq udzielono mu do 09 sierpnia 2009 r. To rowniez sam powod zwrooii sie do kiiniki przy ul. .... .. w .... .. azeby prof. ..... .. przeprowadzii zabieg usuniocia guza pocherza moozowego na co wyrazono zgodo. Przy czym zabieg ten nie mogi zostaé wykonany w szpitalu przywioziennym z uwagi na koniecznoéé zastosowania zabiegu laserowego. ‘ _ Leozenie skazanych nalezy do zakiadow opieki zdrowotnej przeznaczonyoh dla osob pozbawionych woinoéoi. Dopiero, gdy nie rnogq one udzielié osadzonym leczenia, w tym 2 braku specjalistycznego sprzotu medycznego, leczenie moze _byc': prowadzone w poza wioziennym zakiadzie opieki zdrowotnej...Zgodnie z zasadami doéwiadczenia Zyciowego i iogiki nalezy przyjqé przy tym, Ze powod miai mozliwoéé unikniocia jak podawai stresujapej sytuacji zwiqzanej z zabiegiem gdyby wozeéniej zwrocii sio do praoownika pozwanego np. wyohowawcy z zapytaniem o kwestie bezpiatnego leczenia jego schorzenia. Powod nie wykazai jakichkolwiek przesianek odpowiedziainoéci pozwanego zarowno co do zasady odpowiedzialnoéoi iak i wysokoéci. Powod w ozasie przesiuchania na rozprawie 1 grudnia 2011 r. podai, Ze kwoto zadoééuozynienia wyliczyi w ten oposob, Ze ,,[...] musiai wysprzedaé sprzet RTV za 2 tys. zi, skuter za 2 tys. zi, pozyczaé pieniqdze od matki i jego brata, kolegow i kuzyna. To kwote wyliczyi w ten sposob, bo jego zycie jest wazne a tutaj zakiad karny mogi sie przyczynié do jego émieroi. Przechodzié przy tym rozne stresy [...]“, czego jednak zupeinie nie wykazai w postopowaniu. Powod miai éwiadomoéé, ze nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem jeszcze przed osadzeniem prowadzac dziaialnoéé gospodarczq nie odprowadzai stosowanych sktadek. O tym éwiadczy takze fakt, ze w izbie Przyjeé powiedziai, ze nie ma swojego ubezpieozenia zdrowotnego. Po zaiatwieniu formalnoéci zwiqzanych z uzyskaniem ubezpieczenia zdrowotnego u powoda przeprowadzono skutecznie zabieg usuniooia guza pooherza moozowego w Szpitaiu pizy ui. .... W zwiqzku posiadaniem ubezpieozenia zdrowotnego powod nie poniosi zadnych kosztow zabiegu poza kosztami, zakupu iekow w czqéci nie refundowanej przez NFZ i dojazdow do szpitala i poradni oraz korzystai Z dalszych . . 4 r dla osób pozbawionych wolności w sprawach świadczeń zdrowotnych świadczonym osobom pozbawionym Wolności oraz korzystającym z przepustki lub zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego") w którym unormowano warunki opieki zdrowotnej nad skazanymi odbywającymi karę pozbawienia wolności. Wobec tego pozwany W czasie udzielonej powodowi przerwy W odbywaniu kary pozbawienia wołności nie miał obowiązku prawnego zapewnienia mu bezpłatnej opieki zdrowotnej. Pozwany bowiem zapewnił powodowi odpowiednie leczenie i opiekę zdrowotną W okresie poprzedzającym udzielenie mu przerwyw odbywaniu kary, skoro lekarz więzienny skierował powoda na badanie USG do ...... .. w ..... .. Co istotne, to sam powód po tym badaniu w związku z wykryciem u niego guza W pęcherzu moczowym zwrócił się do Sądu Penitencjarnego o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, którą udzielono mu do 09 sierpnia 2009 r. To również sam powód zwrócił się do kliniki przy ul. .... ._ w .... .. ażeby prof. ..... .. przeprowadził zabieg usunięcia guza pęcherza moczowego na co wyrażono zgodę. Przy czym zabieg ten nie mógł zostać wykonany W szpitalu przywięziennym z uwagi na konieczność zastosowania zabiegu laserowego. ^ _ Leczenie skazanych należy do zakładów opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osob pozbawionych wolności. Dopiero, gdy nie mogą one udzielić osadzonym leczenia, W tym z braku specjalistycznego sprzętu medycznego, leczenie może _być prowadzone W poza więziennym zakładzie opieki zdrowotnej.._.Zgodnie z .zasadami doświadczenia życiowego i logiki należy przyjąć przy tym, że powód miał możliwość uniknięcia -jak podawał- stresującej sytuacji związanej z zabiegiem - gdyby wcześniej zwrócił się do pracownika pozwanego np. wychowawcy z zapytaniem o kwestie bezpłatnego leczenia jego schorzenia. Powód nie wykazał jakichkolwiek przesłanek odpowiedzialności pozwanego zarówno co do zasady odpowiedzialności jak i wysokości. Powód w czasie przesłuchania na rozprawie 1 grudnia 2011 r. podał, że kwotę zadośćuczynienia Wyliczył W ten sposób, że ,,[...] musiał wysprzedać sprzęt RTV za 2 tys. zł, skuter za 2 tys. zł, pożyczał pieniądze od matki i jego brata, kolegów i kuzyna. Tę kwotę Wyliczył w ten sposób, bo jego życie jest ważne a tutaj zakład karny mógł się przyczynić do jego śmierci. Przechodził przy tym różne stresy [...]", czego jednak zupełnie nie wykazał w postępowaniu. Powód miał świadomość, że nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem jeszcze przed osadzeniem prowadząc działalność gospodarczą nie odprowadzał stosowanych składek. O tym świadczy także fakt, że w izbie Przyjęć powiedział, że nie ma swojego ubezpieczenia zdrowotnego. Po załatwieniu formalności związanych z uzyskaniem ubezpieczenia zdrowotnego u powoda przeprowadzono skutecznie zabieg usunięcia guza pęcherza moczowego W Szpitalu przy ut. .... W związku posiadaniem -ubezpieczenia zdrowotnego powód nie poniósł żadnych kosztów zabiegu poza kosztami, zakupu leków W części nie refundowane] przez NFZ i dojazdów do szpitala i poradni oraz korzystał Z dalszych . . 4 r
--- STRONA 5 ---
pl'Z6I'W w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci w oeiu prowadzenia specjalistycznego leczenia po operaoji. Kazdy obywatel, nawet jezeli korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego, mus? z zasady ponosié koszty wiasnych dojazdow do placéwek stuiby zdrowia. A zatem kazda osoba sama odpowiada za zapewnienie w tym zakresie dla siebie warunkow leczenia, a tylko w sytuacjach trudnych powinna jej zostaf: zapewniona pomoc w trybie ustawy 12 marca 2004 r. o pomooy spoiecznej. Skoro powodowi odmowiono takie} pomocy byiy ku temu pizeszkody; ale to nie pozwany ponosi jakqkotwiek odpowiedzialnoéé z tego tytutu. W ooenie Sqdu Okrogowego takie rozumienie art. 115 § 1 k.k.w. jest do pogodzenia z ' 0 zasadami rownoéci wobeo prawa oraz réwnego traktowania przez wtadze pubiicznq (art. 32" ust. 1 Konstytucji RP). Uznanie, ze skazani, ktorym udzielono przerwy majq prawo do bezptatnej opieki zdrowotnej stanowiioby bowiem nadmierne uprzywilejowanie osob prawomocnie skazanyoh na karo pozbawienia wolnoéci w stosunku do innych obywateli. W éwietle zgromadzonego materiatu dowodowego nie byto takze podstaw do przyjocia, ze nie wykonanie u powoda zabiegu w dniu 2 lipoa 2009 r'. z przyczyn niezaleznyoh zupetnie od powoda stanowiio zagrozenie dla jego zyoia. Wobec tego powodztwo podlegaio oddaleniu. O kosztaoh prooesu Sad I instancji orzekt na podstawie art. 102 k.p.c. Apelacji; od powyiszego wyroku zloiyl powéd zaskariajqc go w catoéci, wniost o jego zmiane; poprzez uwzglednienie zqdania w caioéci oraz o zasqdzenie od pozwanego na jego rzecz kosztow postopowania apelacyjnego ewentualnie wniost o uohylenie zaskarzonego wyroku i przekazanie sprawy Sqdowi I instanoji do ponownego rozpoznania. Powod zarzucat rozstizygniociu biedne przyjecie, ze korzystajqc z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéoi, udzieionej przez sad penitenqiarny na dokonanie zabiegu usuniocia guza pocherza moozowego, byi zobowiqzany do uzyskania we wtasnym zakresie ubezpieczenia zdrowotnego lub samodzielnie pokryé koszty zabiegu oraz btedne przyjooie, 2e w tym czasie przestat byé skazanym w myél prawa i w zwiqzku z tym utracii dostop do bezpiatnej opieki. Pozwany wniost o oddaienie apelacji powoda oraz 0 zasadzenie od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa ....... .. kosztow zastopstwa procesowego w postepowaniu apelacyjnym wedtug norm przepisanyoh. . Sqd Apeiacyjny zwazyi, co nastqpujez A 5 przerw w odbywaniu kary pozbawienia wolności w celu prowadzenia specjalistycznego leczenia po operacji. Każdy obywatel, nawet jeżeli korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego, musi z zasady ponosić koszty własnych dojazdów do placówek służby zdrowia. A zatem każda osoba sama odpowiada za zapewnienie wtym zakresie dla siebie warunków leczenia, a tylko w sytuacjach trudnych powinna jej zostać zapewniona pomoc w trybie ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Skoro powodowi odmówiono takiej pomocy były ku temu przeszkody, ale to nie pozwany ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność z tego tytułu. W ocenie Sądu Okręgowego takie rozumienie art. 115 § 1 k.k.w. jest do pogodzenia z ' -8 zasadami równości wobec prawa oraz równego traktowania przez władzę publiczną (art. 32' ust. 1 Konstytucji RP). Uznanie, że skazani, którym udzielono przenzvy mają prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej stanowiłoby bowiem nadmierne uprzywilejowanie osób prawomocnie skazanych na karę pozbawienia wolności w stosunku do innych obywatełā. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie było także podstaw -do przyjęcia, że nie wykonanie u powoda zabiegu w dniu 2 lipca 2009 r`. z przyczyn niezależnych zupełnie od -powoda stanowiło zagrożenie dla jego życia. Wobec tego powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 102 |‹.p.c. Apelację od. powyższego wyroku złożył powód zaskarżając go w całości, wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie żądania w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powód zarzucał rozstrzygnięciu błędne przyjęcie, że korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, udzielonej przez sąd penitencjarny na dokonanie zabiegu usunięcia guza pęcherza moczowego, był zobowiązany do uzyskania we własnym zakresie ubezpieczenia zdrowotnego lub samodzielnie pokryć koszty zabiegu oraz błędne przyjęcie, że wtym czasie przestał być skazanym w myśl prawa i w związku z tym utracił dostęp do bezpłatnej opieki. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji powoda oraz o zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Panstwa - ....... .. kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. _ - Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: , 5
--- STRONA 6 ---
Ustalenia faktyczne sadu 1 instancji nie budza watpliwoéci i nie sa podwazane w apelacji. Stad Sad Apelacyjny ustaienia te przyjmuje za podstawa wtasnego rozstizygniacia. Dodac naiezy, ze stan faktyczny sprawy sad ustalii przede wszystkiiri w oparciu o twierdzenia powoda oraz treéc przedéozonych przez niego dokumentow, ktorych wiarygodnoéé nie byia kwestionowana przez pozwanego. Z treéci apelacji mozna wywnioskowac, ze skariacy probuje ponownie zgtaszac na obecnym etapie postapowania roszczenia 0 charaktezze stricte odszkodowawczym (koszty zwiazane z wypzzedaza sprzatu, pozyczkami, dojazdami itp.). _ W zwiazku 2 tym nalezy stwierdzic, ze na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r powod wyraznie oéwiadczyi, precyzujac powodztwo (k. 81), Ze dochodzi jedynie zadoééuczynienia a nie odszkodowania. W tej sytuacji zmiana ptzedmiotowa powodztwa na etapie postapowania apelacyjnego byia niedopuszczalna 2 uwagi na treéc przepisu art. 383 zd. 1 kpc. Co prawda, moznaby miec pewne watpliwoéci co do charakteru dochodzonego éwiadczenia, skoro, z drugiej strony, powod, na wspomnianej rozprawie, uzasadniat wysokoéc Zadanej kwoty rozmiarami poniesionych ,,szkod” o charakterze majatkowym. W reatiach rozpoznawanej sprawy jest to jednak bez znaczenia. Pomijajac bowiem brak wykazania powstania szkody majatkowej, jej wysokoéci oraz adekwatnego zwiazku przyczynowego. szkody z zachowaniami pozwanego, naruszajacymi dobra osobiste powoda (art. 24 § 2 kc w zw. z art. 361 kc w zw. z art. '6 kc), rowniez roszczanie o odszkodowanie podlegatoby, z przyczyn, o ktorych mowa nizej, oddaieniu a Iimine, jako nieusprawiedliwione co do zasady. Z kolei, sad odwotawczy, z uwagi na treéc art. 380 kpc, nie mogi oceniac zasadnoéci odmowy ustanowienia dla powoda w postapowaniu przed Sadem Okragowym peinomocnika 2 urzadu. 2 I Natomiast W postapowaniu apelacyjnym skarzacy nie wnosii o ustanowienie takiego petnomocnika. ‘ Nie doszto takze do naruszenia przez sad I instancji jakichkoiwiek przepiséw prawa materialnego. ’ Z pisemnego uzasadnienia zaskarzonego wyroku nie sposob wywnioskowac, czy sad I instancji uznat ostatecznie, 2e doszto do naruszenia dobra osobistego powoda. Wywody sadu orzekajacego maja bowiem w tym zakresie charakter stricte teoretyczny i sprowadzaja sia do przedstawienia, skadinad nie budzacej watpliwoéci, treéci przepisow art. 23 kc, art. 24 kc oraz art. 448 kc, bez odniesienia dich (subsumcji) do ustalonego stan_u faktycznego. . Tymczasem, w okolicznoéciach rsprawy, w ogoie nie“moze byé mowy o naruszeniu przez funkcjonariuszy pozwanego ktoregokolwiek z débr osobistyoh powoda. 6 Ustalenia faktyczne sądu 1 instancji nie budzą wątpliwości i nie są podważane w apelacji. Stąd Sąd Apelacyjny ustaienia te przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Dodać nałeży, że stan faktyczny sprawy sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o twierdzenia powoda oraz treść przedłożonych przez niego dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana przez pozwanego. Z treści apelacji można wywnioskować, że skarżący próbuje ponownie zgłaszać na obecnym etapie postępowania roszczenia o charakterze stricte odszkodowawczym (koszty- związane z wyprzedażą sprzętu, pożyczkami, dojazdami itp.). _ W związku 2 tym należy stwierdzić, że na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r powód' wyraźnie oświadczył, precyzując powództwo (k. 81), że dochodzi jedynie zadośćuczynienia a nie odszkodowania. -W tej sytuacji zmiana przedmiotowe powództwa na etapie - postępowania apelacyjnego byla niedopuszczalna z uwagi na treść przepisu art. 383 zd. 1 kpc. Co prawda, możnaby mieć pewne wątpliwości co do charakteru dochodzonego świadczenia, skoro, -z drugiej strony, powód, na wspomnianej rozprawie, uzasadniał wysokość żądanej kwoty rozmiarami poniesionych „szkód” o charakterze majątkowym. W reałiach rozpoznawanej sprawy jest to jednak bez znaczenia. Pomijając bowiem brak wykazania powstania szkody majątkowej, jej wysokości oraz adekwatnego związku przyczynowego szkody z zachowaniami pozwanego, naruszającymi dobra osobiste powoda (art. 24 § 2 kc w zw. z art. 361 kc w zw. z art. '6 kc), również roszczenie o odszkodowanie podlegałoby, z przyczyn, o których mowa niżej, oddałeniu a limine, jako nieusprawiedliwione co do zasady. Z kolei, sąd odwoławczy, z uwagi na treść art. 380 kpc, nie mógł oceniać zasadności odmowy ustanowienia dia powoda w postępowaniu przed Sądem Okręgowym pełnomocnika z urzędu. V I Natomiast w postępowaniu apelacyjnym skarżący nie wnosił o ustanowienie takiego pełnomocnika. ` Nie doszło także do naruszenia przez sąd I instancji jakichkolwiek przepisów prawa materialnego. V Z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sposób wywnioskować, czy sąd I instancji uznał ostatecznie, że doszło do naruszenia dobra osobistego powoda. Wywody sądu orzekającego mają bowiem wtym zakresie charakter stricte teoretyczny i sprowadzają się do przedstawienia, skądinąd nie budzące] wątpliwości, treści przepisów art. 23 kc, art. 24 kc oraz art. 448 kc, bez odniesienia ich (subsumcji) do ustalonego stanu faktycznego. . Tymczasem, w okolicznościach sprawy, w ogóle nietmoże być mowy o naruszeniu przez funkcjonariuszy pozwanego któregokolwiek Z dóbr osobistych powoda. 6
--- STRONA 7 ---
Powod w pozwie oraz na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r wskazywai, ze naruszenie jego dobr osobistych polegac miato na niezapewnieniu mu przez pozwanego prawa do bezpiatnych swiadczefi zdrowotnych w okresie przerwy w odbywaniu kary. Tymczasem takie okreélenie przedmiotu ochrony nalezy uznaé za nieporozumienie, bedace niewatpliwie wynikiem naturalnej u powoda nieumiejetnosci w uzasadnianiu dochodzonych roszczeri. Prawo do uzyskania bezptatnych éwiadczefi zdrowotnych nie naiezy bowiem do dobr osobistych, o jakich mowa w art. 23 kc, ktore, z istoty swojej, przystuguja wszystkim oscbom fizycznym. i ' Natomiast prawo do takich swiadczer'1,jak|<olwiek z zatozenia powinno mieé charakter powszechny, to jednak w rzeczywistosci reglamentowane jest przepisami prawa, w szczegolnoéoi ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 o éwiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze srodkow publicznych (tekstjedn. Dz. U. z 2008r, nr 164, poz. 1027 ze zm., dale] powoiywana jako ,,usoz") a takze ustawy z dnia 6 Iistopada 2008r o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz. U. z 2012r, poz. 159) oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 201‘ir o dziatalnosci leczniczej (Dz. U., nr 112, poz. 654 ze zm.),' a popzzednio, w okresie, jakiego dotyczy spor"— ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r o zaktadach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz. U. z 2007r, nr 14, poz. 89 ze zm., dalej powotywana jako ,,uzoz”). Jednak z uzasadnienia powodztwa mo2':na wnioskowac, 2e w gre wchodzic mogto jedynie naruszenie dobra osobistego powoda w postaci zdrowia. Skarzacy budowai bowiem swoje roszczenie na konstrukcji, zgodnie z ktora, na skutek zawinionych zaniecharfi ze strony pozwanego, nie uzyskat prawa do skorzystania z bezpiatnych swiadczefi publicznej opieki zdrowotnej, a co z kolei skutkowato opoznieniem o 23 tygodnie pizeprowadzeniem planowanej operacji pecherza, ktora pierwotnie rniata dojsé do skutku w dniu 2 lipca 2009r. Dalej powod wywodzit, ze w tej sytuacji ma on poczucie krzywdy, bo nie ma pewnosci, czy wczesniejsze (tzn. w planowanym terminie) przeprowadzenie operacji, nie pozwoiiioby na jej wieksza skutecznoéc. Tego rodzaju okolicznosci nie sa jednak, per se, wystarozajaoe do przyjecia, ze doszto do naruszenia dobra osobistego w postaci zdrowia powoda. Nie ma bowiem podstaw do przyjecia, ze opoznienie w operacji wptyneio niekorzystnie na zdrowie skarzacego badz na rokowania co do skutecznosci dalszego leczenia. ’ . Co najwyzej, w tym stanie izeczyjmoznaby zatem mowic jedynie o potencjalnym zagrozeniu dia zdrowia powoda.. , _ Naleiy jednak miec na wzgledzie, Ze samo doprowadzenie do sytuacji, w ktorej nie dochodzi do naruszenia dobra osobistego, aijedynie do zagrozenia takim naruszeniem, nie 7 6 Powód w pozwie oraz na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r wskazywał, że naruszenie jego dóbr osobistych polegać miało na niezapewnieniu mu przez pozwanego prawa do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych w okresie przerwy w odbywaniu kary. Tymczasem takie określenie przedmiotu ochrony należy uznać za nieporozumienie, będące niewątpliwie wynikiem naturalnej u powoda nieumiejętności w uzasadnianiu dochodzonych roszczeń. Prawo do uzyskania bezpłatnych świadczeń zdrowotnych nie naieży bowiem do dóbr osobistych, o jakich mowa w art. 23 kc, które, z istoty swojej, przysługują wszystkim osobom fizycznym. ' ` Natomiast prawo do takich świadczeń, jakkolwiek z założenia powinno mieć charakter powszechny, to jednak w rzeczywistości reglamentowane jest przepisami prawa, w szczególności ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowane] ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008r, nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej powoływana jako ,,uśoz") a także ustawy z dnia 6 listopada 2008r o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz. U. z 2012r, poz. 159) oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r o działalności lecznicze] (Dz. U., nr 112, poz. 654 ze zm.),' a poprzednio, w okresie, jakiego dotyczy spór- ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz. U. z 2007r, nr 14, poz. 89 ze zm., dalej powoływana jako ,,uzoz”). Jednak z uzasadnienia powództwa można wnioskować, że w grę wchodzić mogło jedynie naruszenie dobra osobistego powoda w postaci zdrowia. Skarżący budował bowiem swoje roszczenie na konstrukcji, zgodnie z którą, na skutek zawinionych zaniechań ze strony pozwanego, nie uzyskał prawa do skorzystania z bezpłatnych świadczeń publicznej opieki zdrowotnej, a co z kolei skutkowało opóźnieniem o 2-3 tygodnie przeprowadzeniem planowanej operacji pęcherza, która pienryotnie miała dojść do skutku w dniu 2 lipca 2009r. Dalej powód wywodził, że w tej sytuacji ma on poczucie krzywdy, bo nie ma pewności, czy wcześniejsze (tzn. w planowanym terminie) przeprowadzenie operacji, nie pozwoiiłoby na jej większą skuteczność. Tego rodzaju okoliczności nie są jednak, per se, wystarczające do przyjęcia, że doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci zdrowia powoda. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że opóźnienie W operacji wpłynęło niekorzystnie na zdrowie skarżącego bądż na rokowania co do skuteczności dalszego leczenia. i . Co najwyżej, w tym stanie rzeczymożnaby zatem mówić jedynie o potencjalnym zagrożeniu dia zdrowia powoda.. . _ . Należy jednak mieć na względzie, że samo doprowadzenie do sytuacji, w której nie dochodzi do naruszenia dobra osobistego, ajedynie do zagrożenia takim naruszeniem, nie 7 ‹.
--- STRONA 8 ---
daje jeszcze podstaw do konstruowania roszczeh z art. 24 kc (por. tez uzasadnienie do wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 9 maja 2007r w spr. II CSK 42107, LEX nr 393861). W judykaturze zauwazono przy tym, ze, jakkolwiek katalog dobr osobistych, pozostajacych pod ochrona prawa cywiinego, jest otwarty, to brak jest jednak podstaw do wykreowania samodzielnego dobra w postaci ,,wo|nosoi od teku” o stan zdrowia czy ,,poczucia bezpieczeefistwa” zdrowotnego (zob. wlw wyrok Sadu Najwyzszego w spr. ll CSK 42107). _ Gdyby nawet jednak zaiozyé hipotetycznie, ze przeprowadzenie operacji u powoda byio konieczne w pierwszym planowanym terminie z uwagi na zagrozenie jego Zycia |ui5' zdrowia a opoznienie skutkowaio pogorszeniem stanu zdrowia lub rokowafi na przyszioéc, to ewentualna, wynikajaca stad szkoda (krzywda) po stronie powoda pozostawataby bez zwiazku z ewentuatnymi zaniechaniami pozwanego w przedmiocie uzyskania dla powoda prawa do bezptatnych éwiadczefi medycznych. ' W takim bowiem przypadku szpital (zakiad opieki Zdrowotnej) miaiby obowiazek udzieienia powodowi swiadczenia, niezaleznie od tego, czy by’: on ubezpieczony w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego (art. 7 uzoz, por. tez wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 8 sierpnia 2007r w spr. I CSK 125107, OSP, z. 78 z 2008:", poz. 72). W tej sytuacji ewentualne roszczenia z tytuiu doznanej szkody (krzywdy) powod mogiby kierowaéwyiacznie' pizeciwko wtasciwemu zaktadowi opieki zdrowotnej. Zgodzic naiezy sie w petni 2 sadem I instancji, iz w zachowaniu personelu pozwanego nie sposob dopatizeé sie bezprawnoéci (por. art. 24 § 1 zd. 1 in fine kc). Funkcjonariusze pozwanego nie mogli, wbrew oogladowi skarzacego, zagwarantowac mu prawa do bezptatnych swiadczefi zdrowotnych w okresie przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wotnoéci czy tez zobowiazao sie do sfinansowania tych éwiadczeri ze uérodkow Skarbu Pafistwa. " ' Stosownie do przepisu art. 115 § 1 kodeksu karnego wykonawczego ( date]: ,,kkw“), skazanemu (w znaczeniu — odbywajacemu kare pozbawienia wolnosci) zapewnia sie bezpiatne swiadczenia zdrowotne, ieki i artykuiy sanitarne. Uprawnienie to nie przystuguje jednak skazanemu w okresie przerwy w wykonywaniu tej kary, bowiem wtym okresie wykonywanie kary utega wstrzymaniu na okres przerwy (zob. uchwaéa .Sadu Najwyiszego z dnia 26 listopada 2008r W spr. HI CZP 103/O8, OSNC, z. 10 z 2009r, poz. 141). . Z kolei skazany, zatrudniony w okresie wykonywania kary, nie podlega w ogole przepisom o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w zwiazku z czym nie sa uiszczane za riiego skiadki z tytutu takiego ubezpieczenia (por. art. 121 — 129 kkw). 8 daje jeszcze podstaw do konstruowania roszczeń z art. 24 kc (por. też uzasadnienie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2007r w spr. ll CSK 42107, LEX nr 393861). W judykaturze zauważono przy tym, że, jakkolwiek katalog dóbr osobistych, pozostających pod ochrona prawa cywilnego, jest otwarty, to brak jest jednak podstaw do wykreowania samodzielnego dobra w postaci „wolności od ięku” o stan zdrowia czy „poczucia bezpieczeństwa” zdrowotnego (zob. wlw wyrok Sądu Najwyższego w spr. ll CSK 42107). _ Gdyby nawet jednak założyć hipotetyczníe, że przeprowadzenie operacji u powoda było konieczne w pierwszym planowanym terminie z uwagi na zagrożenie jego życia |ulŠ zdrowia a opóźnienie skutkowało pogorszeniem stanu zdrowia lub rokowań na przyszłość, to ewentualna, wynikająca stąd szkoda (krzywda) po stronie powoda pozostawałaby bez związku z ewentualnymi zaniechaniami pozwanego w przedmiocie uzyskania dla powoda prawa do "bezpłatnych świadczeń medycznych. ' W takim bowiem przypadku szpital (zakład opieki Zdrowotnej) miałby" obowiązek udzieienia powodowi świadczenia, niezależnie od tego, czy był on ubezpieczony w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego (art. 7 uzoz, por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2007r w spr. I CSK 125i'07, OSP, z. 7-8 z 2008r, poz. 72). W tej sytuacji ewentualne roszczenia z tytułu doznanej szkody (krzywdy) powód mógłby kierowaćwyłącznie przeciwko właściwemu zakładowi opieki zdrowotnej. Zgodzió należy się w pełni z sądem I instancji, iż w zachowaniu personelu pozwanego nie sposób dopatrzeć się bezprawności (por. art. 24 § 1 zd. 1 in fine kc). Funkcjonariusze pozwanego nie mogli, wbrew poglądowi skarżącego, zagwarantować mu prawa do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych w okresie przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności czy też zobowiązaó się do sfinansowania tych świadczeń ze .środków Skarbu Państwa. "' " Stosownie do przepisu art. 115 § 1 kodeksu karnego wykonawczego ( datej: ,,kkw"), skazanemu (w znaczeniu - odbywającemu karę pozbawienia wo|ności)' zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. Uprawnienia to nie przysługuje jednak skazanemu w okresie przerwy w wykonywaniu tej kary, bowiem wtym okresie wykonywanie kary ułega wstrzymaniu na okres przerwy (zob. uchwała .Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2008r W spr. lll CZP 103/08, OSNC, z. 10 z 2009r, poz. 141). . Z kolei skazany, zatrudniony w okresie wykonywania kary, nie podlega w ogóle przepisom o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w związku z czym nie są uiszczane za niego składki z tytułu takiego ubezpieczenia (por. art. 121 - 129 kkw). 8
--- STRONA 9 ---
Pozwany nie miat tez obowiazku podejmowania jakichkolwiek czynnosci w celu zabezpieozenia pozwanemu prawa do bezptatnych swiadczerfi zdrowotnych bezposrednio po rozpoczeciu przez niego przerwy w wykonywaniu kary. Wsrod praw zagwarantowanych skazanemu, odbywajacemu kare pozbawienia wolnosoi (por. art. 101 115a kkw) nie ma prawa do bezptatnej pomocy prawnej, tym bardziej w zatatwianiu spraw (interesow) skazanego na wolnosci. Oczywiscie, na prosbe skazanego, funkcjonarlusze stuzby wieziennej ( w szczegolnoéci wychowawcy czy stuzby prawne) moga i powinni, w zakresie swojego wyksztatcenia i doéwiadczenia zawodowego, udzielaé mu stosownych informacji i wyjasniefi oraz, w miare potrzeby, udostepniao teksty odpowiednich przepisow prawa. Powod jednak nie twierdzit nawet, aby zwracat sie do personelu zaktadu karnego o udzielenie takich informacji, w zakresie jego prawa do bezptatnych swiadczert medycznych na wolnoéci, i aby odmowiono mu pomocy w tym zakresie. ' Ubooznie mozna natomiast stwierdzié, Ze orzecznictwo Europejskiego'Trybunatu Sprawiedliwoéci, na ktore powotuje sie skarzacy w apeiacji, nie pizystaje do realiow rozpoznawanej sprawy. 4 Dotyczy ono bowiem naruszenia praw skazanych, w tym do opieki medycznej, w okresie odbywania przez nich kary pozbawienia wolnosci. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 kpc oraz wiw przepisow prawa materialnego Sadfikpetacyjny orzektjak w punkcie 1 sentencji wyroku. Z uwagi na trudna sytuacje materialna powoda, uzyskiwanie minimalnych dochodow , ktorjrmi wspiera matke, utrzymujqca sie z renty socjatnej, a takie majac na uwadze stan zdrowia skarzacego, zachodzi szczegolnie uzasadniony wypadek, nakazujacy odstapienie od obciazania go obowiazkiem zwrotu stronie przeciwnej kosztow zastepstwa procesowego w postepowaniu odwotawczyrn. Z tych przyczyn na podstawie przepisow art.102 kpc w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 kpc orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. II B. Wysocki II K. Jozefowicz // M. MazurkiewiczTalaga 9 Pozwany nie miał też obowiązku podejmowania jakichkolwiek czynności w celu zabezpieczenia pozwanemu prawa do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych bezpośrednio po rozpoczęciu przez niego przerwy w wykonywaniu kary. Wśród praw zagwarantowanych skazanemu, odbywającemu karę pozbawienia wolności (por. art. 101 - 115a kkw) nie ma prawa do bezpłatnej pomocy prawnej, tym bardziej w załatwianiu spraw (interesów) skazanego na wolności. Oczywiście, na prośbę skazanego, funkcjonariusze służby Więziennej ( W szczególności wychowawcy czy służby prawne) mogą i powinni, w zakresie swojego wykształcenia i doświadczenia zawodowego, udzielać mu stosownych informacji i wyjaśnień oraz, w miarę potrzeby, udostępniać teksty odpowiednich przepisów prawa. Powód jednak nie twierdził nawet, aby zwracał się do personelu zakładu karnego o udzielenie takich informacji, w zakresie jego prawa do bezpłatnych świadczeń medycznych na wolności, i aby odmówiono mu pomocy wtym zakresie. ' Ubocznie można natomiast stwierdzić, że orzecznictwo Europejskiego`Trybunału Sprawiedliwości, na które powołuje się skarżący w apeiacji, nie przystaje do realiów rozpoznawanej sprawy. _ Dotyczy ono bowiem naruszenia praw skazanych, wtym do opieki medycznej, w okresie odbywania przez nich kary pozbawienia wolności. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 kpc oraz wiw przepisów prawa materialnego Sąd`Apełacyjny orzekłjak w punkcie 1 sentencji wyroku. Z uwagi na trudną sytuację materialną powoda, uzyskiwanie minimalnych dochodów , którymi wspiera matkę, utrzymującą się z renty socjalnej, a także mając na uwadze stan zdrowia skarżącego, zachodzi szczegolnie uzasadniony wypadek, nakazujący odstąpienie od obciążania go obowiązkiem zwrotu stronie przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławozyrn. Z tych przyczyn na podstawie przepisów art_102 kpc w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 kpc orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. H B. Wysocki I-I K. Józefowicz /-/ M. Mazurkiewicz-Talaga 9
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Poznaniu#I AC21 143#art. 115 k.k.w.#Art. 115 k.k.w.#art. 4 § 1 k.k.w.#art. 115 § 1 k.k.w.#art. 102 k.p.c.#art. 383 zd. 1 kpc.#art. 24 § 2 kc#art. 361 kc#art. 380 kpc#art. 23 kc#art. 24 kc#art. 448 kc#art. 7 uzoz#art. 24 § 1 zd. 1 in#art. 115 § 1 kodeksu#art. 385 kpc#art.102 kpc#art. 391 § 1 zd. 1 kpc