§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok I AC21 126/09 IQ

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I AC21 126/09 IQ! \ ‘._ :5‘ / "‘“—‘=‘=23?’fi 1U._':._' ‘\|\\\‘~.~=_ \ ;<§\\¥ 4%: 4 1‘_?‘~_ H u QUE»: WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A Dnia 13 marca 2009 r Sad Apelacyjny W Krakowie — Wydzial I Cywilny W skhadziet Przewodniczqcy: SSA Marta Romafiska Segdziowiez SSA Maria KusTlybek ' SSA Pawe%Rygie1 Protokolant: St.selq'.sqd0wy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marea 2009 r. W Krakowie na rozprawie sprawy z powédztwa Z T przeciwko Skarbowi Pafistwa Zakladowi Karnemu W P 0 zapiate; na skutek apelacji powoda 0d Wyroku Sa,du Okrggowego W Kielcach z dnia 1 paidziernika 2008 r. sygn. akt I C V331/07 1. oddala apelacje; i zasqdza 0d powoda na rzecz strony pozwanej kwotg 2.7002} ( dwa tysiqce’ siedemset zlotych tytulem kosztéw postgpowania apelacyjnego ; " A 2. przyznaje z sum budietowych Skarbu PafistwaSqdu Okrqgowego W Kielcach na rzecz adwokata S a ‘z Kancelarii Adwokackiej W K przy 111. kwots; 4.3922} (cztery tysiqce trzysta dziewigédziesiqt dwa zl0te),w tym 79221 podatku VAT , tytulem nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu A * W postgpowaniu apelacyjnyin; ’ Sygn. akt I ACa 126/09 12! \ "'-._ :Ł -/ "°-“*-¬'="='„LëJ-2*šš 1U._'=.'-_' _"|\\\".-=_ \ ;<».„'\lşl aýr ;Ł Š"_ž*'_ „ u élš WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S Dnia 13 marca 2009 r Sąd Apelacyjny w Krakowie - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Marta Romańska Sędziowie: SSA Maria Kus-Tiybek ' SSA Paweł Rygiel Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. W Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Z T przeciwko Skarbowi Państwa Zakładowi Karnemu w P o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt I C 331/07 1. oddala apelację i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2.700zł ( dwa tysiące' siedemset złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego ; ' A 2. przyznaje z sum budżetowych Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz adwokata S a 'z Kancelarii Adwokackiej W K przy ul. kwotę 4.392zł (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt dwa złote),w tym 792zł podatku VAT , tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu › Å W postępowaniu apelacyjnyin; ' --- STRONA 2 --- Sygn. aktl ACa 126,109 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem Sqd Okra;gowy oddalil poWodztWo, ktérym Z T domagal sic; zasadzenia od Skarbu Pafistwa  Zakladu»Kamego w P kwoty 816.000 2% plus 1.200 2% za kazdy dziefi pozbawienia Wolnoéci w zakladzie karnym po dniu 29.01.2007r. Sqd I instancji ustalfl, 2e W 1992 r. wykryto u powoda jaskrc; obu oczu oraz stwierdzono u niego Wysokie ciénienie Wewngtrzgefikowe W obu oczach. Od tego ozasu Z T leozony bf/I arnbulatoryjnie oraz szpitalnie, W tym byi opcrowany  operaojo przeoiwjaskrowq oka prawego przeszedl W dniach S Iutego i 14 Iutego 2001 r., zasl operacje; przeciwjaskrowa, oka iewego przesze:dI W dniu 18 kwietnia 2001 r. W 2003 r. odbyl kurs orientacji przestrzennej W szkole dla niewidornych W B. Od 18 marca 2005 r. do ohwili obecnej powéd przebywa W Zaldadzie Karnym W P, odbywajqc karcg pozbawienia Wolnoéoi.  Sqd ustalih 2e od daty osadzenia, do dnia 28 marca 2008 r. powod przebywzfl W oelach Wieloosobowych i W skIadzie, W ktorym na jednego osadzonego nie przypadalo 3' m" powierzchni. Dopiero od 28 marca 2008 '1‘. powod przebywa W 8osobowej celi 0 powierzchni 24,06 In". Jednoczeénie Sqcl Wskazal, it W latach poprzednich W Zakladzie Karnym panowaha przeludnienie. W celi, W ktorej przebyWaI powéd od dnia 28 lipca 2006 r. do dnia 28 maroa 2008 r. znajdowaio sir; 6 Ioiek przymocowanych na stake érubami oraz dwa dodatkowe Wolnostojqce, 3 stoly, 5 stoikéw, szafki, Wc i umywaika. Czeéé z osadzonyoh jadala posflki jedzqc Ila loikach. Pomimo tego powod nie zgIaszaI W1/oh0WaWcy zastrzeiefi co do zbyt duiej iloéci osob W celi. W paidzierniku 2005 1". Z Tk zwrécii sip; do Sqdu Okrqgowego W Kielcach Wydziahl Ponitencjarnego z zapytaniem, dlaczego nie jest przetrzymywany w Zakiadzie Kamym W B  F, dostosowanym clla oséb niewidomychdi siabo Widzqcych, gdzie m6gIby zadbaé 0 whasne oczy i nauczyé sio samoobsiugi. W odpowiedzi poinformowano go, is decyzjq co do przetransportowania powoda podejmie dyrektor zakiadu 2 zaohowaniem obowiqzuj qcego toku poétopowania. Sqd poozynil takie ustalenia co do opieki medycznej sprawowanej nad powodem W Zakladzie Karnym W P. Zgodnie z nimi powod dwukrotnié konwojowany ‘oyI celem ptzeprowadzenia badafi medycznych. W dniu 17 maja 2005* r. do przyszpitalnej poradni okulistyoznej W P, a W dniu 16 sygn. na Aca 126x09 UzAsADN1EN1¬s Żaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo, którym Z T domagał się zasadzenia od Skarbu Państwa - Zakładu›Karnego w P kwoty 816.000 zł pius 1.200 zł za każdy' dzień- pozbawienia wolności w zakładzie karnym po dniu 29.01.2007r. Sąd I instancji ustalił, ze w 1992 r. wykryto u powoda jaskrę obu oczu oraz stwierdzono u niego wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe w obu oczach. Od tego czasu Z T leczony był ambulatoryjnie oraz szpitalnie, w tym był operowany - operację' przeciwjaskrową oka prawego przeszedł w dniach 5 lutego i 14 lutego 2001 r., zaś operację przeciwjaskrową oka lewego przeszedł w dniu 18 kwietnia 2001 r. W 2003 r. odbył kurs orientacji przestrzennej w szkole dia niewidomych w B. Od 18 marca 2005 r. do chwili obecnej powód przebywa w Zakładzie Karnym w P, odbywajac karę pozbawienia wolności. - Sąd ustalił, ze od daty osadzenia, do dnia 28 marca- 2008 r. powód przebywał w celach wieloosobowych i w składzie, w którym na jednego osadzonego nie przypadało 3' m^ powierzchni. Dopiero od 28 marca 2008 'r. powód przebywa W 8-osobowej celi o powierzchni 24,06 m^. Jednocześnie Sąd wskazał, iż w latach poprzednich W Zakładzie Karnym panowało przeludnienie. W celi, w której przebywał powód od dnia 28 lipca 2006 r. do dnia 28 marca 2008 r. znajdowało się 6 łóżek przymocowanych na stałe śrubami oraz dwa dodatkowe wolnostojące, 3 stoły, 5 stołków, szafki, wc i umywaika. Cześć z osadzonych jadała posiłki jedząc na łózkach. Pomimo tego powód nie zgłaszał wychowawcy zastrzeżeń co do zbyt dużej ilości osób W celi. W październiku 2005 1". Z Tk zwrócił się do Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału Penitencjarnego z zapytaniem, dlaczego nie jest przetrzymywany w Zakładzie Karnym w B - F, clostosowanym dia osób niewidomychii słabo widzących, gdzie mógłby zadbać o własne oczy i nauczyć się samoobsługi. W odpowiedzi poinformowano go, ze decyzję co do przetransportowanía powoda podejmie dyrektor zakładu z zachowaniem obowiązującego toku postępowania. Sad poczynił także ustalenia co do opieki medycznej sprawowanej nad powodem W Zakładzie Karnym w P. Zgodnie z nimi powód dwukrotnie konwojowany był celem przeprowadzenia badań medycznych. W dniu 1? maja 2005* r. do przyszpitalnej poradni okulistycznej w P, a w dniu 16 --- STRONA 3 --- sierpnia2005 r. do Oddziahl Okuiistyoznego Szpitala Aresztu Sledczego W B. Nadto 11 razy korzystai 2 porad udziolonyoh przez okuliste; na terenio Zakiadu Karnego W P. Podczas Wizyty W dniu 13 lipoa 2007 r. badajapy powoda lekarz medyoyny specjalista ohorob oozu stwierdziia, Ze Wskazane jest wyznaczenie terminu operacji zaémy soozewki oka prawego. W sierpniu 2007 r., na Wniosek zaldadu karnego, Szpital Aresztu Sledozego W B poinformowai powoda, Ze zostal on Wpisany na_ lists; pacjentow oozekujapych na konsuitacjo i ewentualna kWalifikaojq do zabiegu W Klinice Okulistycznej W K pod konwoj em z zaznaczeniem, Ze okres oczekiwania Wynosi ok. 2 lata. W ohwili obecnej u powoda W'_VSt§pL1j8 jaskra przewlekia oka prawego, zaéma Wikiaj qca soczewki oké prawego, jaskra dokonana oka Iewego, krotkowzrocznoéé okaiprawego. Slepota oka lewego jest nieodwracalna i nie rokuje poprawy Widzenia. Oko prawe rokuje poprawf; Widzenia po operacji zaérny. Aktualnie powod nie speinia kryterium medycznego zakwalifikowania go na kurs orientacji przestrzennej prowadzony W Zakiadzie Karnym W B  F. . W tym stanio rzoczy Sqd Okrogowy uznai zgioszone roszczenie za nieuzasadnione. Identyfikujqc, it roszczenie to oparte zostaio na przesiankaoh Wynikajqoycli z art. 23 i 24 kc 0ceni%, i2 W ustalonym stanie faktyoznym przesianki to nio zaohodzq. Przede Wszystkim nie zostaly naruszone dobra osobiste powoda W zwiqzku 2 osadzeniom go W Zakiadzio Karnym W P a nie W B F. Ten ostatni zakiad kamy nie jest przoznaczony do odbywania kary pozbawienia Wolnoéoi dla osob niedowidzqcyoh, leoz jedynie znajduje sie; W nirn oddziai przystosowany Iclla osob ociemnizflych i niedowidzqcych uczestniozapyoh W kursach orientaoji przestrzennej. Osaclzeni odbywajq kary pozbawienia Wolnoéci W rnaoierzystych zakiadaoh, zaé W B przebywajq jodynie ozasowo, dla odbycia kursu. Nadto na kuis nie sq kiorowane osoby, ktoro Wozeéniej juz go odbyiy, zaé powod przeszedl juz kurs orientacji przestrzennoj W 2003 r. Wreszcie poWod nio speinia Wymogow medyoznych do zakwalifikowania go na przedmiotowy kurs. Powyisze prowadzi Sa,d Okrogowy do konkluzji, i2 odbywanie kary pozbawienia Wolnoéoi W Zakiadzie Karnym W P nie stanowi bezprawnego dzialania strony pozwanej. W ocenie Sqdu I instancji nie narusza dobr osobistych powoda takte osadzenie W celi przeludnionej, nie odpowiadajqcej kryterium 3 m" na jednego osadzonego. Co prawda przepis art. 110 § 2 kkw przewiduje, Ze powierzchnia W celi mieszkalnej przypadajqoa na skazanego Wynosi nie mniej nit 3 m“, to na podstawie art. 248 § 2 kkw Wydawane byiy przoz Ministra Sprawiedliwoéci akty Wykonawcze, ktore przowidywaiy, 2e W wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowania W dodatkowyoh oelaoh mieszkalnyclg osadzonych mozna umioécié . W Warunkaoh, W ktorych powiorzohnia W celi Wynosi miej niz Wfw Wartoéé. Sqd wskazai, i2 nie mozna uznaé osadzenia sierpnia-2005 r. do Oddziału Okuiistycznego Szpitala Aresztu. Śledczego w B. Nadto 11 razy korzystał z porad udzielonych przez okulistę na terenie Zakładu Karnego w P. Podczas wizyty w dniu 13 lipca 2007 r. badający powoda lekarz medycyny specjalista chorób oczu stwierdziła, ze wskazane jest wyznaczenie terminu operacji zaćmy soczewki oka prawego. W sierpniu 2007 r., na wniosek zakładu karnego, Szpital Aresztu Śledczego w B poinformował powoda, że został on wpisany na listę pacjentów oczekujących na konsultację i ewentualna kwalifikację do zabiegu w Klinice Okulistycznej w K pod konwoj em z zaznaczeniem, ze okres oczekiwania wynosi ok. 2 lata. W chwili obecnej u powoda wystepuje jaskra przewlekła oka prawego, zaćma wikłaj ąca soczewki okă prawego, jaskra dokonana oka lewego, krótkowzroczność okaprawego. Ślepota oka lewego jest nieodwracalna i nie rokuje poprawy widzenia. Oko prawe rokuje poprawę widzenia po operacji zaómy. Aktualnie powód nie spełnia kryterium medycznego zakwalifikowania go na kurs orientacji przestrzennej prowadzony w Zakładzie Karnym W B - F. _ W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał zgłoszone roszczenie za nieuzasadnione. Identyfikując, iz roszczenie to oparte zostało na przesłankach wynikających z art. 23 i 24 kc ocenił, iż w ustalonym stanie faktycznym przesłanki te nie zachodzą. Przede wszystkim nie zostały naruszone dobra osobiste powoda w związku z osadzeniem go W Zakładzie Karnyrn w P a nie w B- F. Ten ostatni zakład kamy nie jest przeznaczony do odbywania kary pozbawienia wolności dla osób niedowidzących, lecz jedynie znajduje się w nim oddział przystosowany dla osób ocíernniałych i niedowidzących uczestniczących w kursach orientacji przestrzennej. Osadzeni odbywają kary pozbawienia wolności w macierzystych zakładach, zaś w B przebywają jedynie czasowo, dla odbycia kursu. Nadto na kurs nie są kierowane osoby, które wcześniej już go odbyły, zaś powód przeszedł juz kurs orientacji przestrzennej w 2003 r. Wreszcie powód nie spełnia wymogów medycznych do zakwalifikowania go na przedmiotowy kurs. -Powyższe prowadzi Sąd Okręgowy do konkluzji, iż odbywanie kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w P nie stanowi bezprawnego działania strony pozwanej. W ocenie Sądu I instancji nie narusza dóbr osobistych powoda także osadzenie w celi przeludnionej, nie odpowiadającej kryterium 3 m^ na jednego osadzonego. Co prawda przepis art. 110 § 2 kkw przewiduje, ze powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na skazanego wynosi nie mniej niż- 3 m^, to na podstawie art. 248 § 2 kkw wydawane były przez Ministra Sprawiedliwości akty wykonawcze, które przewidywały, że W wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowania w dodatkowych celach mieszkalnych osadzonych można umieścić . w wartmkach, w których powierzchnia w celi wynosi miej niz wfw wartość. Sąd wskazał, iż nie można uznać osadzenia --- STRONA 4 --- powoda W ornawianych Warunkach jako dzialania bezprawne. W szozegolnoéci dziaialnie takie ze strony dyrekcji pozwanego Zakiadu Karnego nie mialo na celu ponizenia powoda. Nie miaio Wywoiywaé poczucia Straohu, cierpienia czy niiszoéoi powoda, a Wynikaio jedynie z brakow lokalowych. To Wszystko W sytuaoji, W ktorej powod uprzednio nie skaxzyi sie; na skiad osobowy W oeii. Za nieuzasadniony, W éwietle art. 111 § 2 kkw, uznai Sacd Okrqgowy zarzutpowoda, i2 do szpitala zostai dowieziony nieprawidiowo W ubraniu wigziennym i kajdankach. Od powyzszego orzeczenia apelacje; Wniosi powod, ktory ~ obok podtrzymania dotychczasowych twierdzefi, zarzucilz A  naruszenie art. 111 § 2 kkw przez biodna, Wykladniq polegajqoq na przyjgciu, 12' praktyka administraoji Zakladu Karnego W P Wprowadzajqca jako zasadc; transportowanie osadzonych do szpitali Wolnoéciowych W odziezy skarbowej jest zgodna z powoianym przopisern, pomimo ii Wprowadza on zasadq tra1ispo1~toWania osadzonych We wiasnoj odzieiy, Wskazujqc jedynie przypadki odstqpienia od tej reguiy, ktorych istnienia W dacie 17 maja 2005 r. pozwany nie Wykazai;  sprzeoznoéé istotnych ustalefi sa,du 2. tresloiq zebranego W sprawie matoriadu dowodowego przez przyjqoie, Ze W oelaoh, W ktorych powod odbywal karq pozbawienia WOIHOSCI kaidy Wie;z_ie1‘1 miai krzesio i miejsoe przy stole, pomimo istnienia W sprawie odrniennyoh W tym zakresie twierdzefi powoda;  nafuszenie art. 233 § 1 kpo przcz dowolne przyjegcie, Ze dziaianie pozwanego polegajqce na staiym osadzeniu powoda W ooli o powierzohni ponizej 3 in“ na osobo nie byio bezprawne pomimo, Ze zgodnie z powoianym przez sa,d orzeczeniem Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. przepis RFC. 248 § 2 kkw, ktory dopuszozal taka, moiliwoéé Ol(fi2€1:ISi§ niezgodny z Konstytuojq RP. W uwzglodnieniu poclniesionych zarzutow apelujgcy Wniosl 0 zmianq; zaskarzonego Wyroku i zasqdzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty doohodzonej pozwem, ewentualnio o uohyienie zaskarionego wyroku i przekazanie sprawy Sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania. " Strona pozwana Wniosia o oddalenie apelacji i zasqdzenie kosztow postopowania apelacyjnego. 1 ' Sqd Apeiaoyj ny zwazyi, co nastopujc.  Apelaoja powoda nie mote odnieéé zamierzonego skutku. ' Przede Wszystkim zwaiyé ngleiy, i zgodnie z art. 321 § 1 kpc Said jest 2,Wia,zany Zqdaniom pozwu i nie moze orzekaé ponad iqdanie. Zasada ta dotyczy Wszystkich elementow konstrukcyjnyoh powoda w omawianych warunkach jako działania bezprawne. W szczególności działalnie takie ze strony dyrekcji pozwanego Zakładu Karnego nie miało na celu poniżenia powoda. Nie miało wywoływać poczucia strachu, cierpienia czy niższości powoda, a wynikało jedynie z braków lokalowych. To -Wszystko W sytuacji, w której powód uprzednio nie skarżył się na skład osobowy w cełi. Za nieuzasadniony, w świetle art. 111 § 2 kkw, uznał Sąd Okręgowy zarzutpowoda, iz do szpitala został dowieziony nieprawidłowo w ubraniu więziennym i kajdankach. Od powyższego orzeczenia apelację wniósł powód, który ~ obok podtrzymania dotychczasowych twierdzen, zarzucił: * - naruszenie art. 111 § 2 kkw przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iz' praktyka administracji Zakładu Karnego w P wprowadzająca jako zasadę transportowanie osadzonych do szpitali wolnościowych w odzieży' skarbowej jest zgodna z powołanym przepisem, pomimo iz wprowadza on zasadę transportowania osadzonych we własnej odzieży, wskazując jedynie przypadki odstąpienia od tej reguły, których istnienia w dacie 17 maja 2005 r. pozwany nie wykazał; ~ sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że W celach, w których powód odbywał karę pozbawienia wolności każdy więzień miał krzesło i miejsce przy stole, pomimo istnienia w sprawie odmiennych w tym zakresie twierdzeń powoda; - naruszenie art. 233 § l kpc przez dowolne przyjęcie, że działanie pozwanego polegające na stałym osadzeniu powoda w celi o powierzchni poniżej 3 m^ na osobę nie było bezprawne pomimo, że zgodnie z powołanym przez sąd orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. przepis art. 248 § 2 kkw, który dopuszczał taką możliwość okazał się niezgodny z Konstytucją RP. W uwzględnieniu podniesionych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty dochodzonej pozwern, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ' Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. O ` Sąd Apelacyjny zwazył, co następuje. - Apelacja powoda nie może odnieść zamierzonego skutku. ` Przede wszystkim zważyć nalezy, í zgodnie z art. 321 § 1 kpc Sąd jest związany żądaniem pozwu i nie może orzekać ponad żądanie. Zasada ta dotyczy wszystkich elementów konstrukcyjnych --- STRONA 5 --- roszczenia procesowego Wyraionego W pozwie. Sqd nie mote zatem orzee Wieoej niz Zqda powod, jak tei zwiqzany jest powoianq przez powoda podstawq faktyoznq roszczenia. Odnoszqc okolioznosci niniejszej sprawy do wyiej wyrazonej zasady zwazyé naleiy, it samo iztdanie po_zWu zostato przez poWoda sformuiowane nieprecyzyjnie. W pozwie Wskaza}, ii dochodzi zaptaty ,,816.000 21 + 1.200 Z1 za kazdy dzieti pozbawienia Wolnosci". Tak okreslone Zqdanie nie jest precyzyjne, W szczegolnoéci wyjasnienia vwmagaio czy kwota ,,za kazdy dziefi pozbawienia Wolnosci" dochodzona jest obok kwoty 816.000 zl, czy tez stanowi uzasadnienie W/W naleznosci. To wszystko W sytuacji, gdy rzeozq powoda byio precyzyjne okreélenie dochoclzonej kwoty. Wyzej Wskazsne Wstpliwosci nie zostaiy wyjasnione do ctzasu Wyrokovvztnia. Jedynie w trakoie przesiuohania powoda (k.83r’2) podai on, i2 domaga sie zasqdzenia 1.200 Z1 za kazdy dziefi odbywania kary. W tym stanie uznaé nalezy, iz przedmiotem roszczenia jest wylqoznie kwota 816.000 zi, zas podana stawka dzienna stanowi uzasadnienie wyliczenia doohodzonej naieznosoi. Odnoszqo sie do podstawy faktyoznej, nie ‘budzi wqtpliwosoi, i2 Wskazane przez powoda okolieznosci faktyezne pozwalajq zidentyfikowaé dochodzone roszozenie jako domaganie sic; zadosouczynienia z tytuiu naruszenis dobr osobistych powoda. Bezzasadnie przyjqi jednak Sqd I instanoji, i2 podstawa, tego naruszenia  zgodnie z twierdzeniami pozwu  ss, niezaieinie, trzy okoiicznosoi: odbywanie kary pozbawienia Wolnosci nie W Zakladzie Karnym W P a nie W B, przetransportowanie powoda W odziezy skarbowej oraz przetrzymywanie W przeludnionej oeli. Odozytujqo fakty powolzane na uzasadnienie zgioszonego W pozwie roszczenia zwaiyé nalezy, i2 jego istot:3, jest odbywanie  Wediug powoda  kary pozbawienia Woinoéci W Warunkaoh uciafzliwych dla osoby niedowidzscej, a stqd naruszajqcyoh jego godnosé osobists. To z uwagi na Wiasne kalectwo powod twierdzi, it powinien odbywaé kare pozbawienia Wolnosci W innym zaldadzie karnym i innych Warunkaoh, a jako przyklady uciqiliwosci dla osoby ociemniadej odwoiuje sie do kWestii odziezy i Warunkow W celi. W sposob jednoznaczny warunki odbywania kary pozbawienia Wolnosoi  Wedle pozwu  naruszajq godnosé osobistq powoda Wyiscznie z tego powodu, iz jest osobs niedowidzqtea, Przeiudnienie celi i kwestie Wydawania odziezy ozy tez transportowania W odziezy skarbowej stanowia, dolegliwoéé z uwagi na stan zdrowia powoda. Nie sa, zatem samodzielnq podstawq faktycznq, ktora Wedle powoda naruszajego dobra osobiste. Taka identyfikacja roszczenia pozwala na przyjecie, ii zbedne byio dokonywanie ooeny kazdej 2 powoianyoh przesianek odpowiedzialnosci jako samodzielnej. Istota sprawy sprowadzaia sic; do odpowiedzi na pytanie, czy Warunki odbywania katy byly nieodpowiednie i naruszajqee dobra osobiste powoda jako osoby niedowidzqcej. roszczenia procesowego wyrażonego w pozwie. Sąd nie może zatem orzec więcej niż żąda powód, jak też związany jest powołaną przez powoda podstawą faktyczną roszczenia. Odnosząc okoliczności niniejszej sprawy do wyżej wyrażonej zasady zważyć należy, iż samo żądanie pozwu zostało przez powoda sformułowane nieprecyzyjnie. W pozwie wskazał, iż dochodzi zapłaty ,,816.000 zł + 1.200 zł za kazdy dzień pozbawienia wolności". Tak określone żądanie nie jest precyzyjne, w szczególności wyjaśnienia vwmagało czy kwota „za każdy dzień pozbawienia wolności" dochodzona jest obok kwoty 816.000 zł, czy tez stanowi uzasadnienie w/w należności. To wszystko w sytuacji, gdy rzeczą powoda było precyzyjne określenie dochodzonej kwoty. Wyżej wskazane wątpliwości nie zostały wyjaśnione do czasu wyrokowania. Jedynie w trakcie przesłuchania powoda (k.83f'2) podał on, iż domaga się zasądzenia 1.200 zł za każdy dzień odbywania kary. W tym stanie uznać należy, iż przedmiotem roszczenia jest wyłącznie kwota 816.000 zł, zaś podana stawka dzienna stanowi uzasadnienie wyliczenia dochodzonej należności. Odnosząc się do podstawy faktycznej, nie budzi wątpliwości, iz wskazane przez powoda okoliczności faktyczne pozwalają zidentyfikować dochodzone roszczenie jako domaganie się zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda. Bezzasadnie przyjął jednak Sąd I instancji, iż podstawą tego naruszenia - zgodnie z twierdzeniami pozwu - są, niezależnie, trzy okoliczności: odbywanie kary pozbawienia wolności nie w Zakładzie Karnym w P a nie w B, przetransportowanie powoda w odzieży skarbowej oraz przetrzyrnywanie w przeludnionej celi. Odczytując fakty powołane na uzasadnienie zgłoszonego w pozwie roszczenia zważyć należy, iż jego istotą jest odbywanie - według powoda - kary pozbawienia wolności W warunkach uciążliwych dla osoby niedowidzącej, a stąd naruszających jego godność osobistą. To z uwagi na własne kalectwo powód twierdzi, iż powinien odbywać karę pozbawienia wolności w innym zakładzie karnym i innych warunkach, a jako przykłady uciążliwości dla osoby ociernniałej odwołuje się do kwestii odzieży i warunków w celi. W sposób jednoznaczny warunki odbywania kary pozbawienia wolności - wedle pozwu - naruszają godność osobistą powoda wyłącznie z tego powodu, iż jest osobą niedowidzącą. Przełudnienie celi i kwestie wydawania odzieży czy też transportowania w odzieży skarbowej stanowią dolegliwość z uwagi na stan zdrowia powoda. Nie są zatem samodzielną podstawą faktyczną, która wedle powoda naruszajego dobra osobiste. Taka identyfikacja roszczenia pozwala na przyjęcie, iż zbędne było dokonywanie oceny każdej z powołanych przesłanek odpowiedzialności jako samodzielnej. Istota sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy warunki ,odbywania kary byly nieodpowiednie i naruszające dobra osobiste powoda jako osoby niedowidzącej. --- STRONA 6 --- Dla oceny tak skonkretyzowanego roszczenia ustalenia dokonane W pierwszej instanoji sq Wystarczajqce i prawidiowe, skutkiem czego Sa,d Apelaoyjny przyjmuje je za Wiasne. Zostaiy dokonane W oparoiu o Wszystkie zaoferowane dowody, ktorych ocena miesci sie W granicaeh Wyznaozonyoh art. 233 § 1 kpc. W istooie, zasadnioza ozesé Wskazanyoh jako podstawa faktyezna rozstrzygnieoia okolieznosci jest niesporna. Apelujqcy kwestionuje jedynie ustalenia W czeéci dotyczqcej warunkow W celi przeludnione. W tym zakresie jednak ocena dowodéw dokonana przez Sa,d I instancji nie budzi . r , Wqtpliwosci. Zwazyé nalezy, i2 poza twierdzeniami powoda co do trudnosci przy spozywaniu positkow W celi brak jest dowodéw potwierdzajqcych stawiane zarzuty. W szozegolnosoi  jak odnotowai Sqd Okregovvy  W ozasie przebywania W celi przeludnionej pozwany nie interweniowai i nie zglaszai Wnioskow co do Waxunkow odbywania kary. W tyrn stanie rzeczy podzielié nalezy poglqd prawny wyrazony przez Said I instancji. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste, W tym godiiosé, podlegajs, oohronie. W przypadku naruszenia dobr osobistych odpowiedzialnosé osoby je naruszajqcej W}/1360201121 jest jedynie Wowezas, gdyjej dzialanie nie jest bezprawne (art. 24 kc). Zasadnie przyjmuje Sqcl I instaneji, iz W okolicznosciaoh niniejszej sprawy nie doszio talc do riaruszenia dobr osobistyoh powoda, jak teZ dziaiania strony pozwanej nie byiy bezprawne. Ponad argumentaoje powoianq przez Said Okregowy Wskazaé naleizy, i2 samo po?;1aWienie Wolnosoi nie narusza godnosci osobistej osoby skazanej. Naruszenie przedmiotowego dobra osobistego moze nastqpié natoiniast Wowczas, gdy Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnosei sq szezegoinie dotkiiwe, ponad potrzebe Wynikajqca z celu osadzenia skazanego i ukierunkowane na dodatkowe, nieuzasadnione dolegiiwosci. Istota kary pozbawienia Wolnosci poiega bowiem na izolaeji skazanego i Wiqze sie 2 ograniozeniami, W tym W zakresie warunkow Zyoiowych. Co do zasady nie sposob przyjqé, iz sarno osadzenie W zakiadzie karnym i zwiqzane z tymograniczenia, osadzenie W ceii wieloosobowej czy tez przymus ubioru W odziez skarbowq narusza godnosé oziowieka. Natomiast dopiero nie zapewnienie minimalnych standardow W omawianym zakresie,.st0soWanie WKW s1"odko\»\' UL (X v~ . ponad miare wynikajqca z’ celu kary, stanowiqce dodatkowa i nieuzasadniona dolegliwo ukierunkowane na ponizenie odbywajqcego kare pozbawienia Wolnosci moze doprowadzié do naruszenie przedmiotowego dobra osobistego. Odnoszqe sie do podstawy faktyoznej zgioszonego roszczenia tj. do stanu zdrowia powoda Wypada zauwaiyé, i2 samo kalectwo zwiztzanej jest z dodatkowymi ograniczeniami. Takze W Warunkach Wolnoseiowyeh osoba niedowidzqca styka sie z trudnosciami W funkojonowaniu i realizacji potrzeb Zyoiowych. Nie moina zatem uznaé, ii W Warunkaoh pozbawienia wolnosci  2 zasady  powod Winien Dla oceny tak skonkretyzowanego roszczenia ustalenia dokonane w pierwszej instancji są wystarczające i prawidłowe, skutkiem czego Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Zostały dokonane w oparciu o wszystkie zaoferowane dowody, których ocena mieści sie w granicach wyznaczonych art. 233 § 1 kpc. W istocie, zasadnicza część wskazanych jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia okoliczności jest niesporna. Apelujący kwestionuje jedynie ustalenia w części dotyczącej warunków w celi przeludnione. W tym zakresie jednak ocena dowodów dokonana przez Sąd I instancji nie budzi .' r , watpliwosci. Zważyč należy, iż poza twierdzeniami powoda co do trudności przy spozywaniu posiłków w celi brak jest dowodów potwierdzających stawiane zarzuty. W szczególności - jak odnotował Sąd Okręgowy - w czasie przebywania w celi przeludnionej pozwany nie interweniował Í nie zgłaszał wniosków co do warunków odbywania kary. W tym stanie rzeczy podzielić należy pogląd prawny wyrażony przez. Sąd I instancji. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste, W tym godność, podlegają ochronie. W przypadku naruszenia dóbr osobistych odpowiedzialność osoby je naruszającej wyłączona jest jedynie wówczas, gdyjej działanie nie jest bezprawne (art. 24 kc). Zasadnie przyjmuje Sąd I instancji, iz w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło tak- do naruszenia dóbr osobistych powoda, jak też działania strony pozwanej nie były bezprawne. Ponad argumentację powołaną przez Sąd Okręgowy wskazać należy, iz samo pobawienie wolności nie narusza godności osobistej" osoby skazanej. Naruszenie przedmiotowego dobra osobistego moze nastąpić natomiast wówczas, gdy warunki odbywania kary pozbawienia wolności są szczegółnie dotkliwe, ponad potrzebę wynikająca z celu osadzenía skazanego i ukierunkowane na dodatkowe, nieuzasadnione dolegiiwfosci. Istota kary pozbawienia wolności poiega bowiem na izolacji skazanego i wiąże się z ograniczeniami, w tym W zakresie warunków życiowych. Co do zasady nie sposób przyjąć, iz samo osadzenie W zakładzie karnym i związane z tymograniczenia, osadzenie w celi wieloosobowej czy też przymus ubioru W odzież skarbowa narusza godność człowieka. Natomiast dopiero nie zapewnienie minimalnych standardów w omawianym zakresie,«stosowanie wfw środków UL (R 7- . ponad miare wynikająca z' celu kary, stanowiące dodatkowa i nieuzasadniona doiegliwo ukierunkowane na poniżenie odbywającego karę pozbawienia wolności może doprowadzić do naruszenie przedmiotowego dobra osobistego. Odnosząc się do podstawy faktycznej zgłoszonego roszczenia tj. do stanu zdrowia powoda wypada zauważyć, iż samo kalectwo związane jest z dodatkowymi ograniczeniami. Także w warunkach wolnościowych osoba niedowidząca styka się z trudnościami W funkcjonowaniu i realizacji potrzeb życiowych. Nie można zatem uznać, iż w warunkach pozbawienia wolności - z zasady - powód winien --- STRONA 7 --- bye traktowany W sposob szczegolny. Nie oznacza to, ii W ramach odbywania kary jej Warunki nie powinny zapewniaé zaspokojenia podstawowych potrzeb powoda, przy respektowaniu podstawowyoh przyshiguj qoych mu praW i zapewniajqcych poszanowanie godnosci kazdego cziowieka. Biorqc pow}/Zsze pod uwage odnotowaé nalezy, i2 powod odbyi kurs orientaoji przestrzennej, umoiliwiajqcy mu przebywanie i funkojonowanie w watunkaeh naturalnyeh tj. takioh, jakie dotyezq Wszystkich innych osob  W niniejszej sprawie osob odbywajqcyeh Rare pozbawienia Wolnosci. Nie prowadzenie przez zakiad karny osobnego oddziatu wylqcznie dla osob niedowidzgcych i odbywanie kary pozbawienia Wolnosoi przez powoda w warunkach Wtasciwych dla Wszystkich osadzonyeh nie narusza zatem dobr osobistyeh powoda. Bezzasadne sq Wszelki zarzuty powoda W tym zakresie, W szozegolnosei zwiezane 2 nieuwzgiednieniem jego Wnioskow 0 umieszozenie W Zakiadzie Karnyrn W B. W tej ezesei podzielié nalezy takze rozwazania Sa,du Okregowego 0 braku bezpiawnosei W dziaianiu strony pozwanej. Nie rnozna takze uznaé, 12 godnosé powoda zostata naruszona. poprzez Warunki odbywania kary, Wskazane jako przykiad maj qcy prowadzié do konkluzji, i2 osoba niedowidzqoa nie powinna odbywaé kaly pozbawienia Wolnosei W takich Warunkach jak pozostali skazani. Ustaienia faktyczne nie potwierdziiy zarzutow powoda o szczegolnyoh uoiqziiwosoiaoh dla osoby itiedowidzqcej Wynikaja,oych 2 osadzenia W oeli Wieloosobowej. Poza twierdzeniarni powoda brak jestjakiehkolwiek dowodow, 2 ktoryeh Wynikaioby, iijego kalectwo powodowaio, ii W tych Warunkseh miaiy rniejsce zdarzenia prowaclzeee do naruszeniajego godnosci. Podobnie, doprowsdzenie na badanie W odzieiy skarbowej samo przez sie nie prowadzi do naruszenia dobr osobistych powoda. W tym stanie rzeozy bezzasaclne sq zarzuty powoiane przez apelujqoego. Wymaga zauwazenia, it ukierunkowane sq one Wytqoznie na Wykazanie bezprawnosei dzisiania strony pozwanej i to W zakresie samodzielnie ooenianych podstaw naruszenia dobr osobistyoh zwiqzanych z przetransportowainiern powoda W odziezy skarbowej oraz przetrzymywaniu W przeludnionej oeli. W tym zakresie W peini nalely podzieiié ocene prawns dokonana przez Sod I instancji. Biorqc powyzsze pod uwage Sqd Apelacyjny, na podstawie art. 385 kpe, orzeki jak W sentencji. być traktowany w sposób szczególny. Nie oznacza to, iz w ramach odbywania kary jej warunki nie powinny zapewniać zaspokojenia podstawowych potrzeb powoda, przy respektowaniu podstawowych przysługujących mu praw i zapewniających poszanowanie godności kazdego człowieka. Biorąc powyższe pod uwagę odnotować należy, iz powód odbył kurs orientacji przestrzennej, umożliwiający mu przebywanie i funkcjonowanie w warunkach naturalnych tj. takich, jakie dotyczą wszystkich innych osób - W niniejszej sprawie osób odbywających karę pozbawienia wolności. Nie prowadzenie przez zakład karny osobnego oddziału wyłącznie dla osób niedowidzących i odbywanie kary pozbawienia wolności przez powoda W warunkach właściwych dla wszystkich osadzonych nie narusza zatem dóbr osobistych powoda. Bezzasadne są wszelki zarzuty powoda w tym zakresie, W szczególności związane z nieuwzględnieniem jego wniosków o umieszczenie w Zakładzie Karnyrn w B. W tej części podzielić należy także rozważania Sądu Okręgowego o braku bezp-rawności w działaniu strony pozwanej. Nie można także uznać, iż godność powoda została naruszona poprzez warunki odbywania kary, wskazane jako przykład mający prowadzić do konkluzji, iż osoba niedowidząca nie powinna odbywać kary pozbawienia wolności w takich warunkach jak pozostali skazani. Ustaienia faktyczne nie potwierdziły zarzutów powoda o szczególnych uciążliwościach dla osoby niedowidzącej wynikających z osadzenia w celi wieloosobowej. Poza twierdzeniami powoda brak jestjakichkolwiek dowodów, z ktorych wynikaioby, iż-jego kalectwo powodowało, iż w tych warunkach miały miejsce zdarzenia prowadzące do naruszeniajego godności. Podobnie, doprowadzenie na badanie w odzieży skarbowej samo przez się nie prowadzi do naruszenia dóbr osobistych powoda. W tym stanie rzeczy bezzasadne są zarzuty powołane przez apelującego. Wymaga zauważenia, iż ukierunkowane są one wyłącznie na wykazanie bezprawności działania strony pozwanej i to w zakresie samodzielnie ocenianych podstaw naruszenia dóbr osobistych związanych z przetransportowaniem powoda W odzieży skarbowej oraz przetrzymywaniu w prze ludnionej celi. W tym zakresie w pełni należy podzielić ocenę prawna dokonana przez Sąd I instancji. Biorąc powyższe pod uwage Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 kpc, orzekł jak w sentencji.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Krakowie - Wydział#I AC21 126/09 IQ#art. 110 § 2 kkw#art. 248 § 2 kkw#art. 111 § 2 kkw#art. 233 § 1 kpo#art. 321 § 1 kpc#art. 233 § 1 kpc.#art. 23 kc#art. 24 kc#art. 385 kpe#art. 385 kpc