Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
' 3 ' \ \ Sygn. akt: I AC2‘: 388/10 I \.‘ oi“ . 4 4': M ‘ ' i\ .7’: 2:‘ ‘I ',..5@‘.:~ ~...‘ .4». :w~. ,3. | 0 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2010 r Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydziak Cywilny W sldadzie: A » ' Przewodniczagsyz SSA Hanna Rojewska Sqdziowiez SSA Mafgofzata Stanek ’ SSA _Wieslaw:i Kuberska " Protokolantz st. sekr. sqdowy Iulita P p0 rozpoznaniuW dniu 7 lipca 2010 r. w Lodzi ng rozprawie ‘ V __ spfavvy z powédzfwa Artura K V _ “ "przec.iW1<0 Skarb0wiPa1istwa Arésztowi Sleclczemu ‘ _ ~ 0 zadoééuczynienie i odszkodowanie ‘ na skutek apelacji powodg ’ 0_d Wyroku Sqdu Okreggowego W’ 0 zflnia 24 lutego 2010 r. sygn. al<t II C 1492/09 0' A I. zmienia zaskariony wyrok W punkcie 1 w ten sposéb, ie zasqdza 0d pozwanego Skarbu Pafistvva — Aresztu Sledczego. ' na rzecz puwoda Artura K . kwdtg 10.000 (dziesigé tysigcy) zlotych z ustawowymi odsetkami 0d dnia 5 listopada 2008 1'. do dnia zaplaty i oddgla powédztwo W pozostalym zakresie; ` 3 ' \ \ Sygn. akt: I ACa 388/10 I \.` øi¬ . 4 łf ,\\ '- ' li hl: .lll ü ',..5@`.:~ zl .„ş,¬. :as _¿›. y A WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2010 r Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: t › - ` Przewodniczący: SSA Hanna Rojewska Sędziowie: SSA Małgorzata Stanek f SSA _Wiesława Kuberska "` Protokolant: st. sekr. sądowy Julita P po rozpoznaniu-W dniu 7 lipca 2010 r. W Łodzi na rozprawie “ ' __ sprawy z powództwa Artura K V _ " ,przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczeínu _ _ ~ o zadośćuczynienie i odszkodowanie “ na skutek apelacji powoda ' od wyroku Sądu Okręgowego Wi Ą z""dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt Il C 1492/09 A' A I. zmienia zaskarżony wyrok W punkcie 1 w ten sposób, że zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego. " na rzecz powoda Artura K _ kwotę 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych z -ustawowymi odsetkami od dnia 5 listopada 2008 r. do dnia zapłaty i oddala powództwo W pozostałym zakresie;
--- STRONA 2 ---
_ . . 1 nie obciqia powoda obowiqzkiem zwrotu na rzecz strony pozwanej kosztéw Zastgpstwa procesowego w postgpowaniu apglacyjnym; przyznaje ze Skarbu Pafistwa na rzecz radcy prawnego Romana Rumpla prowadzqcego Kancelarisg Radcy Prawnego W Loclzi przy Al. Smigiego Rydza 29 lok. nr 11 kwotg 3.294 (trzy tysiqce dwieécie dziewigédziesiqt cztery) zlote‘ brutto z tytuhl kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzcgdu W postegpowaniu apelacyjnym i nakazuje kwotg ts; wyplacié z funduszu Skarbu Paristwa — Sqdu Okrggowego W . », _:'.;;'; ;''_:~.==‘; 1 < i.I';. . W .. 5 » . at 0 _ .- f 1 nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu na rzecz strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyjnym; przyznaje ze Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego Romana Rumpla prowadzącego Kancelarie Radcy Prawnego w Łodzi przy Al. Śmigłego Rydza 29 lok. nr 11 kwotę 3.294 (trzy tysiące dwieście dziewięćdziesiąt cztery) złote* brutto z tytułu kosztów' nieopłaeonej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym i nakazuje kwotę tę wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W . - - ', _:`.;:`¿' ¿"'_:~.'±5¿ 1 '- -‹ ‹'.I';.- . ,r .. 5 z . zi C
--- STRONA 3 ---
i \ Sygn. akt I" ACa 388110 0 U Z_@'=!*$0i'Ld0_0l1l e TU e Zaskarzonym wyrokiem z dnia 24 iutego 2010 r. Sqd Okregowy w " . W sprawie z'p0wc'>dztwa Artura K przeciwko Skarbowi Pafistwa Aresztowi Sieciczemu ' , , 0 zap+atQ 100.000 2%.; oddalfl powéclztwo, nie obciqzyi powoda obowiqzkiem zwrotu na rzecz pozwanego kosztéw procesu ‘oraz orzek% 0 kosztach nieopfaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu. _ '(wyr0k k. 328). ' Powyzszy wyrok zapad’: na podstawie poczynionych przez Sqd Okrqgowy ustalefi faktycznych, ktére Sa_d’Apelacyjny w zasadzie podzielfl i uzna% za Masne. Z tych ustaiefi nafezy przytoczyé okolicznoéé, Ze powéd ostatecznie wniésd 0 zasqdzenie kwoty 100.000 zt. jedynie z tytuiu zadoééuczynienia za naruszenie swoich débr osobistych, nie. wnosfl nat<§miast 0 zasqdzenie odszkodowania W tej kwocie. ' _ _ ' _ Ponadto Sqd Ilinstancji ustaiih Zewpowénd w okresie cad 31 paidziernika 200? r. do 15'pa;':dziernika 2008 r. i p0n_0wnie.0d 1? gruclnia 2008 r. do chwili 'zamknigc_ia rozpfiawy przed Sqdem Okreggowym prgébywal w poiwalnym Areszcie Sledczymw przelpdnionych celach,_w ktérych panowaiy niezgodne z prawern warunl_<i odbywania kary____ ' pozbawienia Iwoinoéci. _ W V szczegé1n0é¢i..'. brak byio _ wyposazefnia umozliwiajqcego wsz;ystkim osadzonym spozywania fiosiikéw przystollle, urzqdzenia sanifarne w celach byiy w bardzo z%ym stanie, oknaaw celach by¥y nieszczelnef stan {c'>2ek___i materacy takze byi bardzo z{y.‘ W celach nie___by’ro wydzieionego w sposéb vwaéciwy kqcika sanitarnego, a@_ wywiew wentylabyjny 2':le funkcjonowat cc} powodowaio, Ze czué by+0 nieprzggemnev zapachy. Powéd przebywa+ W celach dig palqcych mimo, ze w toku odbywaniakary pozbawienia wolnoéci zaprzestaf palenia pap_ierosc'>w. Powéd jest osobq upoéiedzona umys#_0wc) w istopniu lekkim‘ jest uzalezniony od 0a|koh’o&u01 wystgpujq u niego organiczne zaburzenia osobowoéci. Taki stan zdrowia powoda istnia+ przed Ogadzeniem go w pozwanym Areszcie Sledczym Odbywanie kary pozbawienia woinoéci w opisanych warunkach nie spowodowakn istotnego pogorszenia stan_u zdrrowia powoda. ' Zaggszczenie osadzonych w pozwanej jednostce byio. spowodowane przeprowadzanym remontem wszystkich cel, oraz faktem, Ze pozwany Areszt 1 l \ Sygn. akt |` ACa 388i10 , U 2_e.§e_d._n-.i G ai e Zaskarżonym wyrokiem Z dnia 24 łutego 2010 r. Sąd Okręgowy w ' _ W sprawie zpowództwa Artura K przeciwko Skarbowi Panstwa - Aresztowi Śiedczemu ' _ . :› zapłatę 100.000 zł.', oddalił powództwo, nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanego kosztów procesu oraz orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. _ (wyrok - k. 328). '- Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które Sa_d'Ape|acyjny w zasadzie podzielił i uznał za własne. "Z tych ustaleń naiezy przytoczyć okoliczność, że powód ostatecznie wniósł o zasądzenie kwoty 100.000 zł. jedynie z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie swoich dóbr osobistych, nie. wnosił natorniast o zasądzenie odszkodowania w -tej kwocie. ' _- _ ' _- Ponadto Sąd liinstancji ustalił, żewpowód w okresie od 31 pażdziernika 2007 r. do iöpażdziernika 2008 r. i ponownieod 17 grudnia 2008 r. do chwili zamknięcia rozptawy przed Sądem Okręgowym przebywał w pozwanym Areszcie Śledczymw przeludnionych celach,_w których panowały niezgodne z prawem warunki odbywania kary____ " pozbawienia wolności. _ W l -szczególności". brak było _ wyposażenia umożliwiającego wszystkim osadzonym spożywania posiłków przystole, urządzenia sanitarne W celach były w bardzo złym stanie, oknaw celach były nieszczelne, stan łóżek___i materacy także był bardzo zły] W celach nie było wydzielonego w sposób właściwy kącika sanitarnego, aÍ_ wywiew wentylacyjny żle funkcjonował, co powodowało, ze czuc było nieprzyjemnel zapachy. Powód przebywał w celach dla palących mimo, że W toku odbywaniakary pozbawienia wolności zaprzestał palenia papierosów. Powód jest osobą upośiedzoną umysłowo w stopniu lekkim, jest uzależniony od alkonołui występują u niego organiczne zaburzenia osobowości. Taki stan zdrowia powoda istniał przed osadzeniem go w pozwanym Areszcie Śledczyrn Odbywanie kary pozbawienia wolności w opisanych warunkach nie spowodowało istotnego pogorszenia stanu zdrowia powoda. ` Zagęszczenie osadzonych W pozwanej jednostce było. spowodowane przeprowadzanym remontem wszystkich cel, oraz faktem, że pozwany Areszt l
--- STRONA 4 ---
l ‘ \ Sledczy jest jedynq na terenie _.jednostkq, ktora moze przyjmowao tymczasowo aresztowanych oraz skazanych, W stosunku do ktorych toczq sis inne postspowania. W swietle powyzszych ustaieri faktycznych Sqd Okrsgowy uznai jednak, ze powodztwo jest bezzasadne, gdyz nie doszio do naruszenia dobr osobistyoh powoda. Said I instancji podkreélil, ze odbywanie kary pozbawienia wolnoéci niesie ze sobq W sposob immanentny Wiele dotegliwoéci Wyrazajapych sis nie tylko W pozbawieniu wolnosci, ale pakze mozliwoéci swobody i w duzej mierze intymnoéci,__ z uwagi na koniecznoéo odbywania kary w écisle okresionych, niekomfortowych warunkach. Sap Okrsgowy ocenii, 2e samo pozbawienie powoda dodatkowej powierzchni W celi nie narusza jego godnoéoi, czy tsz prawa do intymnosci. Osadzenie powoda W celi o powierzchni 12 m2 jedynie z 3 innymi osadzonymi, nie zaé z 5 innyrni, nie zmieniioby radykainie warunkow osadzenia, W tym misdzy innymi nie gwarantowaioby Wyeliminowania wzajernnych konfliktow osadzonyoh_ czy zaohowania wiskszej intymnoéci. Nié ulega bowiem Wqtpliwosci zdaniem Sqdu I instancji ~— ze to sami osadzeni tworzq srodowisko Wokoi siebis _i sq Wspotodpowiedzialni za Waruhki i étmosfers, W jakiej egzystujq. Ponadto Wskazano; ze stan cel rnieszkalnyoh W pozwanym Areszcie Siedczym, W ktoryoh przebywai powod,"nie odbiegai od standardu i‘nnyc:h csl mi"ész.l<ainych z Wsziem sanitarnym W' tjimze zakiadziskarnym. ' _ ' ._ _ '" . W ooenie Séidu Okrsgowegoza brakiem podstaw do przyjscié naruszenia d_ob_r osobistych powoda przemawiaé takze fakt, ze Warunki odbywaniéi kary pozbawienia wolnosci W pozwanej jednostce nie miaiy istotnego Wpiywu na pogorszenie stanu zdrowia psychicznego powoda. Natomiast w kwestii przebywania W ceii dia'paia1_cyoh, ' a Sap 1 instancji skonstatowai, Ze powéd nie zmisnii nigdy formainie deklaracji, ze jest niepalqcy i nie zgiaszai zastrzefzefi, iz przebywa W celi z pa|apymi'. Za nieudowodniony uznano talzzei zairzuttbrakui dostspu powoda do kons0lta.cji vlekarskiej. 4 < Dia poparcia swojego stansowisko Sap Okrsgowy iociwoiai sis do orzeozenia Sqdu Najwyzszego z dnia Q pazdzierhika 2007 r. w sprawie H CSK 269/O7 (i\/_io.P 2007, nr 21, s. 1172), stwierdzajqcego, ze osoba osadzona musi sis iiczyo z ograniozeniami i dolegliwoéciami wynikajqcymi z wykonywania kary pozbawienia wolnosci, a samo niezachowanie normy 3 m2 na osadzonego nie oznacza samo W sobie naruszenia jego godnoéci._ ' _ _ " (uzasadnienie wyroku — k. 329 — 345). 2 l ` \ Śledczy jest jedyną na terenie _.jednostką która może przyjmować tymczasowo aresztowanych oraz skazanych, W stosunku do których toczą się inne postępowania. W świetle- powyższych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał jednak, _że powództwo jest bezzasadne, gdyż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Sąd l instancji podkreślił, że odbywanie kary pozbawienia wolności niesie ze sobą w sposób immanentny wiele cloiegliwości wyrażających się nie tylko w pozbawieniu wolności, ale także możliwości swobody i w dużej mierze intymności,__ z uwagi na konieczność odbywania kary w ściśle określonych, niekomfortowych warunkach, Sąd Okręgowy ocenił, że samo pozbawienie powoda dodatkowej powierzchni w celi nie narusza jego godności, czy też prawa do intymności. Osadzenie powoda w celi o powierzchni 12 m2 jedynie z 3 innymi osadzonymi, nie zaś z 5 innymi, nie zmieniłoby radykalnie warunków osadzenia, wtym między innymi nie gwarantowałoby wyeliminowania wzajemnych konfliktów osadzonych, czy zachowania większej intymności. Nie ulega bowiem wątpliwości - zdaniem Sądu I instancji - że to sami- _osadzeni tworzą środowisko wokół siebie _i są współodpowiedzialni za warunki i atmosferę, W jakiej egzystują. Ponadto wskazano; że stan cel rnieszkalnyoh _w pozwanym Areszcie Sledczym, w których 'przebywał powód,'nie odbiegał od standardu innych' cel miesz.kalnych z węzłem sanitarnym w' tymże zakładziekarnym. - ' _ ' ._ _ "' _ W ocenie Sądu Okręgowego .za brakiem podstaw do przyjęcia naruszenia dóbr osobistych powoda przemawiał takze fakt, ze warunki odbywania kary pozbawienia wolności w pozwanej jednostce nie miały istotnego wpływu na pogorszenie stanu zdrowia psychicznego powoda. Natomiast W kwestii przebywania w ceii dla palących, ' › Sąd l instancji skonstatował, że powód nie zmienił nigdy formalnie deklaracji, że jest niepalący i nie zgłaszał zastrzeżeń, iż przebywa w celi z palącyrnip Za nieudowodniony uznano także. zarzutibraku dostępu powoda do konsiiltacji lekarskiej. ‹ i Dia poparcia swojego stanowisko Sąd Okręgowy .odwołał się do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 pażdziernika 2007 r. W sprawie il CSK 269/07 (li/_io.P 2007, nr 21, s. 1172), stwierdzającego, ze osoba osadzona musi się iiczyó z ograniczeniami i dolegliwościami wynikającymi z wykonywania kary po_zbawienia wolności, a samo niezachowanie normy 3 m2 na osadzonego nie oznacza samo W sobie naruszenia jego godności ' _ _ ' (uzasadnienie wyroku - k. 329 - 345). 2
--- STRONA 5 ---
I v Powyzszy Wyrok zaskarzyt W zakresie punktu 1 po_Wod, zarzuoajajc orzeczeniu: . W . 1, naruszenie prawa procesowego W postaci art. 233 § 1 k.p.c. W zw._ z art. 328 § 2‘k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodow prowadzace W konsekwencji do dokonania ustalefi sprzecznych z zebranym W sprawie materiatem dowodowym I przyjscie, is warunki bytowe w pozwanym zaktadzie nie byty zte oraz, i t Ze Iacznis" z bezspornym przeludnieniem w celach, W ktorych przebj/Wat powod, nie, doprowadzity do naruszenia jego dobr osobistych; 2, naruszenieprawa materialnego W postaci art. 23 k.c., art. 24 .k.c. w zw. 2 ait. 448 k.c. W zw. z art. 110 § 2 k.k.W. i art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz art. 3 Konwenoji o ochronie praw cztowieka i podstawowych wolnoéci z dnia 4 iistopada 1950 r., przez btsdna Wyktadnis polegajapa na przyjsciu, 2e odbywanie kary pozbawienia Wolnosci W Warunkach przepetnionej ceti nie narusza dobr osobistyoh powoda W postaci hum'an'itarnegotraktowania fposzanowaniem godnosci ludzkiej. _ ' " W konkiuzji skarzaoy Wniost__o zmians zaskarzonego Wyroki.ii owzglsdnienis powodztwa'W catosci WFEIZEIEZ kosztami postspowania apeiacyjnego, W ltymiifosztami nieoptaoonej pomooy prawnej udzielonej powodowi z urzsdu, __eWentu_aInie o uchytenie Wyroku i" jorzekazanie spraWy Ido p0noWnego rozpozn“an'ia"' Sadowi Okrsgowemu W Izodzi; natomiast W przyjziadku oddatenia apelaoji o nieoboiajianie powoda kosztami zastspstwa procesowego strony pozwansj. _ 3 . ' . (apelacja k. 355 — 362) ' Strona powodowa wniosta 0 vooldalenie apelacji i zasajdzsnie kosztow zastspstwa procesowegoW postspowaniu apelaoyjnym. ' . (protokot rozprawy apetaoyjnej k. 388 0.) . I = , \_ Sad Apelacyjny zwaiyt, co nastspuje. Apeiacja jest czséciowo zasadna._ 4 I ‘ l ' Przedswszystkim natezy podniesé, ze Ante W petni sa trafne zarzuty apetacji odnoszape sis do naruszenia prawa procesowego W postaci art. 233 §_ 1' w ZW. z art. 328 § 2 k.p.c., a prowadzape do btsdnych ustalen faktycznych poczynionych przez Sad I instanE:ji'. Wbrew zarzutowi apelacji Sad Okrsgowy poc_z'yriit ustalenia, co do niewtasciwych Warunkow odbywania. przez powoda kary pozbawienia Wolnosoi, niezalsznie od przeludnienia Wystspujacego W ceiach, W ktoryoh byt osadzony powod. W szczegotnosoi dotyozyto to Wyposazenia cel, ich Wenty!aoji,' stanu okien i ' I 3 i v 'Powyższy wyrok zaskarzył W zakresie punktu 1 powód, zarzucając orzeczeniu: . W . 1, naruszenie prawa procesowego W postaci art. 233 § 1 k.p.c. W zW._ z art. 328 § 2`k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów prowadzące W konsekwencji do dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym W sprawie materiałem dowodowym i przyjęcie, że warunki bytowe W pozwanym zakładzie nie były złe oraz, ' i że łącznie' z bezspornym przeludnieniem W celach, W których przebywał powód, nie, doprowadziły do naruszenia jego dóbr osobistych; 2, naruszenieprawa materialnego W postaci art. 23 k.c., art. 24 .k.c. W zw. z alt. 448 k.c. W zw. z art. 110 § 2 k.k.w. i art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, ze odbywanie kary pozbawienia wolności W Warunkach przepełnionej celi nie narusza dóbr osobistych powoda W postaci hum`an`itarnego traktowania fposzanowaniem godności ludzkiej. _ ' ' W konkluzji skarzący wniósł __o zmianę zaskarżonego Wyroki.-ii uwzględnienie powództwa"'w całości lwrazüiz kosztami postępowania apelacyjnego, W tym kosztami nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, _ewentualnie o uchylenie wyroku i'- przekazanie sprawy »-do ponownego rozpozn”an'iā`=` Sądowi Okręgowemu W Łodzi; natomiast W przypadku oddalenia apelacji o nieobciąźanie powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. _ - 5 . - ` _ (apelacja - k. 355 - 362) ` Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenže kosztów zastępstwa procesowego-W postępowaniu apelacyjnym. -` . (protokół rozprawy apeiacyjnej - k. 388 o.) . i -= , \. Sąd ,Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja jest częściowo zasadna._ 4 « “ I - ' Przedienwszystkim nalezy podnieść, ze nie W pełni są trafne zarzuty apelacji odnoszące się do naruszenia prawa procesowego W postaci art. 233 §_ 1' W zw. z art. 328 § 2 k.p.c., a prowadzące do błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instant':ji'. Wbrew zarzutowi apelacji Sąd Okręgowy poczynii ustalenia, co do niewłaściwych 'warunków odbywania. przez powoda kary pozbawienia wolności, niezależnie od przeludnienia występującego -W celach, W których był osadzony powód. W szczególności dotyczyło to wyposażenia cel, ich wentylacji, stanu okien i ' I 3
--- STRONA 6 ---
'| . \ sposobu Wydzielenia oraz urzsdzenia kqcikow sanitarnych. Problem W tym zakresie z punktu Widzenia powoda — sprowadzit sis do tego, ze mimo takich ustalefi, Ssd Okrsgowy nie uznata, iz warunki te doprowadzity do naruszenia dobr osobistych powoda, ate stanowi to przedmiot drugiego zarzutu apetacji, a mianowtcie naruszenia prawa materialnego. _ Pierwszy zarzut apelacji nie jest takze uzasadniony W tym zakrssie, W jakim skarzajcy zarzucit Sadowi Okrsgowemu brak nalezytej oceny Wiarygodnosci dowodow i ich mocy bez Wszeohstronnego rozwazenia zebranego W sprawie materiatu dowodowego, W zakresie odnoszapym sis do przebytwania powoda W celi dla palacych, podczas gdy sam powod byt juz niepalqcy. PodzieIaja_c__ogolne i teoretyczne Wywody apelacji na temat stosowania W praktyce art. 233 § 1 I<.p.c. i art. 328 § 2 I<.p.c;., nalezy podkreslio, is konstatacja Sadu I instancji, co do tego, iz nie jest rozpowszechnione Wsrod osadzonych zgtaszanie pracownikom zaktadow karnych nieprawidtowosci zachowania innych osadzonych, W tyrn paIenia'papie_rosoW W celach dla" niepalapych, jest zgodna 2 doswiadozeniem zyoiowym i zawodowym Sadu Apelacyjnego “W..tym sktadzie. Powod sam W sposob'jedn’ozn,a_gzny nie skonkretyzowat, kiedy. przestat palié papierosy, a co Wiscej,_ przyznat W czasie przestuchania,ze podpisat zgods na umieszczenie W celifdla patapych przy pisrwszym przyjsciu “do Aresztu Slledczego W __ Nie podat takze," aby'przy_ ponownym skierowaniu do pozwanej jednostki zgtaszat ohso osadzenia 12 nispalqcymi. Ponadto z przestuchahia powoda Wynika, is nie zgtaszat zastrzezeri, co do Warunkow odbywania kary, z obawy przed postawa Wspotosadzonych, a nie pracownikow stronypozwanej. i ' Innych zarzutow naruszenia prawa procesowego W _zaI<re'sie _odmoWy Wiarygodnosci mviateriatu dowodowego zebranego W tej sprawie I3pi8_I€.iCjE1_5p0WOdE:I nie ‘= . zawiera. '0 I » '4 . . Za trafny nalezy natomiast uznaé, co do zasady drugi zarzut apelaoji, gdyz ustaione przez Sad Okrsgowy przepetnienie panujaoe W ceiach, W ktorych. powod odbywat kars pozbawienia Wolnosoi, Wraz z innymi takze ustalonymi — ‘ > I . nieprawidtowosciami odbywania kary. stanowito naruszenie dobr osobistych powoda. W tym zakresie Sad I instancji popadt W wewnstrzna sprzec_znosé,..gdyz dokonujac opisanych powyzej ustalerfi i Wyrazajac pogiad zbiezny z Wyrokiem Sadu Najwyzszego z dnia 2 pazdzierraika 2007 r. W_ sprawis Ii CSK 269107, przeoczyt, iz W przedmiotowym stanie faI_<ty_cznym, powod dopatruje sis naruszenia jego dobr 4 'I _ 1 sposobu wydzielania oraz urządzenia kącików sanitarnych. Problem W tym zakresie - z punktu widzenia powoda - sprowadził się do tego, że mimo takich ustaleń, Sąd Okręgowy nie uznała, iż warunki te doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych powoda, ale stanowi to przedmiot drugiego zarzutu apelacji, a mianowicie naruszenia prawa materialnego. _ »Pierwszy zarzut apelacji nie jest także uzasadniony W tym zakresie, W jakim skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu brak należytej oceny wiarygodności dowodów i ich mocy bez wszechstronnego rozważania zebranego W sprawie materiału dowodowego, W zakresie odnoszącym się do przebywania powoda W celi dla palących, podczas gdy sam powód był już niepalący. Podzieiającogólne i teore_tyczne wywody apelacji na temat stosowania W praktyce art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c., należy podkreślić, że konstatacja Sądu I instancji, co do tego, iż nie jest rozpowszechnione wśród osadzonych zgłaszanie pracownikom zakładów karnych nieprawidłowości zachowania innych osadzonych, W tym palenia'-papierosów W celach dla' niepalących, jest zgodna z doświadczeniem życiowym i zawodowym Sądu Apelacyjnego `“w-..tym składzie. Powód sam W sposób`jednfozn,ą_czny nie skonkretyzował, kiedy. przestał palić papierosy, a' co więcej, przyznał W czasie przesłuchania,-że podpisał zgodę na umieszczenie W celi-.fdla palących przy pierwszym przyjęciu do Aresztu Śledczego W - __ Nie podał także," abyprzy ponownym skierowaniu do pozwanej jednostki zgłaszał chęó- _osadzenia ,z niepalącymi, Ponadto z przesłuchania powoda Wynika, ze nie zgłaszał zastrzeżeń, co do warunków odbywania kary, z obawy przed postawą współosadzonych, a nie pracowników stronypozwanej. ~ -' - innych zarzutów naruszenia prawa procesowego W .zakresie odmowy wiarygodności n'iateriał„u dowodowego zebranego W tej sprawie ap"e_lacja_-'powoda nie "' . .. zawiera. O › › 'Ą . . Za trainy należy natomiast uznać, co do zasady drugi zarzut apelacji, gdyż ustalone przez Sąd Okręgowy przepełnienie panujące W celach, w których. powód odbywał karę pozbawienia wolności, wraz z innymi - także ustalonymi - " r . _ nieprawidłowościami odbywania kary, stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda. W tym zakresie Sąd I instancji popadł w wewnętrzną sprzec_zność,..gdyż dokonując opisanych 'powyzej ustaleń i wyrażając pogląd zbieżny z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia' 2 pażdziernika 2007 r. w_ sprawie li CSK 269107, -przeoczył, iż W przedmiotów-ym stanie faktycznym, powód dopatruje się naruszenia jego dóbr 4
--- STRONA 7 ---
F F osobistych nie tylko z samego powodu nadmiernego zagsszczenia Wcslach. A zatem"W tej sbrawie co stusznie podnosi sis W apelaoji » podstawa uwzglsdnienia powodztwa nie jest n'a'Wet ostatnio Wyrazony poglqd Sadu Najwyzszego W Wyroku z dnia 17 marca 2010 r., W sprawis o sygn. akt II CSK 486109 (karta 382 — 388), a Wczesniejszs orzecznictwo polskiego Sadu Najwyzszego, polskiego Trybunatu Konstytucyjnego, czy tez nawet cytowane przez Sad Okiflsgowy, orzecznictwo Europejskiego Trybunatu Praw Cztowieka w Strasburgu. . " . Sad Apeiaoyjny W tym sktadzie podzieta pojwyzsze zapatrywania i podnosi, is W 'prze'dmiotoWym stanie faktycznym ‘strona pozwana nie Wykazata, aby przeiudnienie cel, W ktorych przebywat powod W okresie ponad 2 Iat byt spowodowany szczegolnie uzasadnionymi Wypadkami, takirni jak, Wzrost Iiczby przestspstw i Wyrokow skazujacych na bezwzglsdne kary izotaoyjne, Wprowadzeniem stanu Wojennego, Wyjatkowego Iub klsski 23/Wiotowej, Wystapieniem stanu" spidemii Iub zagrozenia epidemiologicznego W zaktadzie karnym Iub innymi temu podobnymi (art. 110 § 2a i 2b k.k.w.).'Jednoczesniestrona pozwana niczym nie . ‘I ' .1 . ., uspra_WiedIiWita infiych niewtasciwych warunkow odbywania pr2isz powoda kary pozbawienia Wolhosci, co musi prowadzié do Woiosku, zsdoszto. do naruszsnia dobr . _= __ ._;_ ‘. osobistyoh powoda powodujajcych dodatkowe, Wzmozone,_ a niesfanowiaps immanentnej oeohy kary pozlzgawienia WoInosci,__oierp'ienia powoda. _ " Odnoszap sis do Wysokosci zadanego zadosouczyn'ienia; Sad Ape__la'cyjny uznat, ze kWota 100.000 zI.. jest wygorowana, zwazywszy przede Wszystkim na to, Ze nie potwierdzity sis wszystkie podstawy faktyczne zadania: umieszczsnie przez caty ozas — WbreW deklaracji powoda — W celi dta pataoych; utrudhiony dostsp do opieki Iekarskiejjoraz pogorszenie sis stanu zdrowia powoda na; skutek takich Warunkow odbywaniat kary pozbawienia wolnosci. Ponadtoii ustalajac Wysokosé zadoséuczynienia Sad Apelacyjny wziat pod uwagszogotny poziom‘ zycia spoteczeifistwa, jsytuaojs majatkowa samego powoda oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunatu Praw Cztowieka W Strasburgu, W kontekscie Wysokosoi zasadzonyoh od Pafistwa Poiskiego odszkodowafi, oscylujacych W granioach 3000 € jsprawy: Krzysztof Orchowski przeciwko Polsce 17,885/04 i _ Norbert Sikorski przeciwko Polsos 17599/05). Z tych przyczyn zadanie ‘powoda zostato uznane za zasadne do kwoty 10.000 zI., a Wyrok podlegat zmianie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. ' . S \ F F osobistych nie tylko z samego powodu nadmiernego zagęszczania W.ce|ach. A zatemw tej sprawie - co słusznie podnosi się W apelacji - podstawą uwzględnienia powództwa nie jest nawet ostatnio wyrażony pogląd Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 17 marca 2010 r., W sprawie o sygn_ akt ll CSK 486109 (karta 382 - 386), a Wcześniejsze orzecznictwo polskiego Sądu Najwyższego, polskiego Trybunału Konstytucyjnego, czy też nawet cytowane przez Sąd Okręgowy, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. _ '¬ _ Sąd Apelacyjny W tym składzie podzieia powyższe zapatrywania i podnosi, że W 'przedmiotowym stanie faktycznym *strona pozwana nie wykazała, aby przeludnienie cel, W których przebywał powód W okresie ponad 2 lat był spowodowany szczególnie uzasadnionymi wypadkami, takimi jak, wzrost liczby przestępstw i wyroków skazujących na bezwzględne kary izolacyjne, wprowadzeniem stanu wojennego, wyjątkowego lub klęski żywiołowej, wystąpieniem stanu' 'epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego W zakładzie karnym lub innymi temu podobnymi (art. 110 § 2a i 2b k.k.w_).`Jednocześniestrona pozwana niczym nie _ -¬ ' 8 _ _, usprawiedliwiła innych niewłaściwych warunków odbywania przez- powoda kary pozbawienia wolności, co musi prowadzić do wniosku, ze-doszło. do naruszenia dóbr _ _= - __ -_-_:_ ł. osobistych powoda powodujących dodatkowe, wzmożone, a niestanowiące immanentnej cechy kary pozbawienia wolności,__cierp'ienia powoda. -_ ' Odnosząc się do wysokości żądanego zadośćuczynienia; Sąd Ape__la`cyjny uznał, że kwota 100.000 zł.. jest Wygórowana, zważywszy przede wszystkim na to, że nie potwierdziły się wszystkie podstawy faktyczne żądania: umieszczenie przez cały czas - wbrew deklaracji powoda - w celi dła palących; utrudniony dostęp do opieki lekarskiej;"'__oraz pogorszenie się stanu zdrowia powoda na-r skutek takich warunków odbywania, kary pozbawienia wolności. Ponadtoş. ustalając Wysokość zadośćuczynienia Sąd Apelacyjny wziął pod uwagęogółny poziom' życia społeczeństwa, sytuację majątkową samego powoda oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka W Strasburgu, W kontekście wysokości zasądzonych od Państwa Polskiego odszkodowań, oscylujących w granicach 3000 Ę (sprawy: Krzysztof Orchowski przeciwko Polsce 17.885/04 i _ Norbert Sikorski przeciwko Polsce W599/05). Z tych przyczyn żądanie powoda zostało uznane za zasadne do kwoty 10.000 zł., a wyrok podlegał zmianie na podstawie art. 386 § 1 k_p.c. ' _ - - 5 \
--- STRONA 8 ---
\ \ O odsetkach od zasadzonej kwoty orzeczono zgodnie z art. 481 § 1 I<.c., zasadzajap je od daty dorsozenia pozwu, W ktorym powod pierwotniedochodzit Wtasnie kwoty 10.000 zI. — W pozostaty zakresie natezato apelacjs powoda, jako bezzasadnaj oddalié na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postspowania apelacyjnego Sad Apetacyjny orzeki zgodnie z art. 1,02 k.p.c. W zW..z art. 391 § 1 k.p.c., majac na uwadze to, ze powod na Wolnoécijbz uwagi na stan zdrowia utrzymywat sis z renty socjalriej, W zaktadzie karnym renty nie otrzymuje, W czasie odbywania karypozbawienia Wolnosci nie jest zatrudniony. Powod nie posiada zadnego majatku, a obciazenie go kosztami postspowania apelacyjnego z zasadzonego zadoséuczynienia znacznie obnizytoby realna Wysokoso otrzymanego zadoséuczynienia za doznana krzywds. O kosztach nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzsdu orzeozonomna pocistawie § 6 pkt. 4 W zw. z § 4 ust. 2 oraz § 2 ust. 2 rozporzadzenia Min_ist_ra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie optat za czynnosoi radcow jorawnych oraz ponoszenia przez Skarb Par1stWa""I<osztoW nieoptaconej pomocy prawnej udzieionej z urzsdu, polecajac je Wyptacio z funduszu Skarbu Partstwa .L' Sa_du Okrsgowego W " . zwazywszy na Wynik procesu i fakt, ze strona pozwanajest takze Skarb Pafistwa. » ' ¢' M‘ ‘i 0 @331“ ! J ._ ‘fir £ . u Y I A \ i O odsetkach od zasądzonej kwoty orzeczono zgodnie z art. 481 § 1 k.c_, zasądzając je od daty doręczenia pozwu, W którym powód pierwotnie-dochodził właśnie kwoty 10.000 zł. ‹ - W pozostały zakresie należało apelację powoda, jako bezzasadną oddalić na podstawie art. 385 k_p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł zgodnie z art. 1,02 k_p_c_ w zw_.z art. 391 § 1 k_p.c., mając na uwadze to, że powód na Wolności; uwagi na stan zdrowia utrzymywał się z renty socjalnej, W zakładzie karnym renty nie otrzymuje, w czasie odbywania karypozbawienia Wolności nie jest zatrudniony. Powód nie posiada żadnego majątku, a obciążenie go kosztami postępowania apelacyjnego z zasądzonego zadośćuczynienia znacznie obniżyłoby realna wysokość otrzymanego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczonomna podstawie § 6 pkt. 4 W zw. z § 4 ust. 2 oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Min_ist_ra Sprawiedliwości z dnia 28 Września 2002 r.- W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa"`kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polecając .je wypłacić z funduszu Skarbu Panstwa .l Sądu Okręgowego W ' _ zważywszy na wynik procesu i fakt, że stroną pozwanąjest także Skarb Państwa. z '- <1 i-L* li sf ¿,3`Ŝ"ç„ wł J ._ ,„1Ĺir Ł -. = Y I n
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Łodzi#I AC2#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 .k.c.#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 3 Konwenoji#art. 328 § 2 k.p.c.#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 3 Konwencji#art. 386 § 1 k.p.c.#art. 385 k.p.c.#art. 391 § 1 k.p.c.#art. 481 § 1 k.c