Teza / krótkie omówienie
kosztow procesu Sod Okrogowy orzeki na podstawio art. 102 kpo, nie obciqzdjqc powoda, z uwagi na jego sytuacjo osobistq, zdrowotnd i majqtkowq kosztami sqdowymi, jak rowniez W znacznej czoéoi kosztami zastopstwa procesow
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I AC2: 334/12 *’ii=‘1%§2§$’,~;;‘ 1 WYROK VV,l1\/IIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 24 maja 2012 r. Sqd Apelacyjny w Lodzi I Wydzial Cywilny W Skladzie: " _ I" Przewodniczqcy: SSA Lilla Mateuszczyk Sc;dzi0wie:'I SSA Anna Cesarz " SSA Tomasz Szabelski '(spr.) __ . Protokolantz _ stazysta Joanna Pioszaj po rozpc_211aniu W dniu 24 inaja 2012 1". ' w Lodzi na rozprawie " _ . sprawzy zpowédztwa V 1 K ' ' ' I _ przeciwko Skarbowi Pafistwa Aresztowi §ledczemu w L i Zakladowi . _/= ‘ _I Karnému'Nr WL V Y _' . O zapliaie; zadoééuczynigénia na skutek Vapelacji obu $tr0n od Wyroku Sqdu Olcrggbwego w Lodzi z dnia} 16 listopada 2011» 1'. A sygn. 31¢ 11 c 422/10 _ 1.‘oddala obie apelacje; ‘ ; I 2. "nie'0bciq:~'_:a powodéi obowiqzkiem zwrotu kosztéw postsgpowania . _ _apelacy_|n;__ego nq rzecz strony _ . ~ .. _ = =:5’) \. 3» _ ' “ ‘ '\' '_‘.‘§"':\ k . \> >_='1..~=;a;._;»;z¢§'*?. X ‘ __ ._ ~ _ . . /5?; <~._§z>E51%,'1.1;&;="§@5 Efiia r::=';."1=!;:=?.'2 ‘.=:?"=;'.‘.€:<:1':re J::'j;5y _ ‘ ‘ __ 52;; $|..@,ae. \_ I {Q :1 H \ _. / . I ..»§;;_j},v_.!_‘__:,:F\¢___;;_._,_,. . _: ‘F;i,;.\_;<;_"a __#.}.._»\_.i.A_,/ v Id 3,|‘_:”%§_E!,:._\_.__' W £1 F.“ _ .. ..::_ _ _ ,~._‘., = \._ . .,.._ _ _ _ . _“ .. 'R' .'.."‘?;» J,» . 5",,;._ \ Q ,__! I _ . " ;\{i¢’1;,if _Q§;{P"§~ ,, ,¢_~_/ \:L,.\.VIEWZ c{CJIOfi .. . I > ii Q. “,2?J! _ _ _ . _ . I _ “~..“w ":3. /Q . . ' ' 1"‘"'‘r§..:T‘ '5"__.1'=F ' ' Sygn. akt: I ACa 334/12 ifífiåz-!*„';f§ 1 WYROK VVBVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 24 maja 2012 r. S-ąd Apelacyjny w- Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: ' _- _ Przewodniczący: SSA Lilia Mateuszczy-k Sędziowie: SSA Anna Cesarz ' SSA Tomasz Szabelski (spr.) __ -_ Protokolantz _ stażysta Joanna Płoszaj- - po rozpoznaniu W dniu- 24 rnaja 2012 r. ' W Łodzi na rozprawie " _ - _ sprawy zpowództwa _ :K ` - ` ` Z _ przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W Ł i Zakład-owi _ 2- ' - __ Karnemu"Nr W-Ł _ ' - ' _` _ O zapłatę zadośćuczynienia na skutek _apelacji obu stron od 'wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 16 listopada 2011› r. _ sygn. aa ii c 422/io _ 1.-oddala obie apelacje; _ ¿ - 5 2. "nie`obciąża powodā obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania _ _ _apelacyjnęgo na rzecz strony - _ _ - ~ ._ _. z =-:Å› \. _." _ _ ' " ' '-\" '_"Ŝ"`=ş\ ` _ ' \> ~›_='-=__-_~=_ä„:__;‹;z-'?}'*?.' 2 '- __ ._ „ _ . . - _“Š <~.-_ş:›Ê-›'Í'Í¿«lñ'_›'„-'1.-:şśşffša š\iía ‹¬==-'-;_¬=!;:-=?.'} '.=:?';'_“_ä2f:1'='.:@ Jodşßy - _ Ą Ą __ 5:? ç_..¿,¿-Č. __ __ <3 _1 ___ _ __ / _ _ _.›¿„;żş}¿_.!_____,¿F\«___¿.___._,_,. _ __ ¿\___¬¿,_.`_¿¦_i'‹› __‹._.._-di.-¿_,ł _ ___ ;¿_,____„Ę__§___,:____„.__ ___ ___.' “___ _ ._ ._¿¿_ _ _ ,‹„___.' ¬ „_ , „___ _ _ _ _ _` ._ 'R' _-'._'"`?;› ¿ _ ;_'.„,¿._ \ 5 ,._¿ I _ _ " ;\{1”_¿'¬-:_-Š _żŠ_'{F'}' ,.. ,'=_-‹_'/ uL„.\.'L.ič?f`Ż cídüfi _. _ _ _ ____ '¬a_ __,_____¿ _ _ _ _ _ _ _ _ *›__("“ 15%. ,""'(" . _ ' - ' Ę"‹-"'-`?-Ŝ„.Ĺ_ŸT' "Č-"__.-1'-=F ' '
--- STRONA 2 ---
—L__._......._....._.i Sygn. akt I ACa 334K 12 UZASADNIENTE . ' Zaskarzonym Wyrokiem z dnia 16 listopada 20111". W sprawie z powédztwa Z. K przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi $1edczemu W L i Zakladowi Karnemu Numer ‘ w L o zadoééuczynienie z tytuiu naruszenia débr osobistych, Sqd Okreggowy w Lodzi zasqdzii od Skarbu Pafistwa — Zakladu Karnego Numer ‘ w L ' na rzecz powoda kwotq 5.000 zlotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 listopada 20111‘. i '0dda1i1 powédztwo w pozostalej dzgéci oraz zasqdzil od powoda na rzecz Skzirbu Pafistwa —"‘Prokur'atorii Generalnej Skarbu Pafist_w_a kwote; 1.000 zlotych tytulem kosztéw zastc;pstwa procesowego, ‘a takZ_e nie_nada1 wyrokowi w punkcie pierwszym rygoru natychmiastowej wykonalnoéci. . Powyzszy wyrok zapadi r1a_podstawie poczynionych przez“ Sqd Okrqgowy ustalefi fa.ktycinych,kt61_'e Sqd Apela¢yj.ny co do zasady podzielil i przyjaj za wlasne, a z ldiézjrch wynika; Ze powéd Z K l ‘przebywal j ako osaclzony w; Areszeie Sledcvzym w L wu okresie 'od dnia_ 13 czerwca 2006r. do 2.5 kWietn_ia 200.71‘. oragw Zakladzie Nr W L _ W oktresie od dnia 25 kwietnia 200711. do chwilivobecnej. 2 ~ 0 ~ 0 1' 0 1 W czasie pobytu we wskazanych jednostkach .p_enitencjarnyc_h powéd przebywal W réznych celach, przy czym W poszczegélnych okresach zakwaterowfana byla w nich nastq:puja,ca_ iloéé oséb (pozwzmy1Areszt ni_e dyéponuje danymi 6 zaludnieniu W celach sprzed 2008r., natomiast ewidencja pozwanego Zak1a§1u0Karnego N: obejmuje okres miegdzy wrzeéniem 2007r., grudniem 2009r. od tej daty osadzeni sq kwaterowani zgodnie z ustawpwymi n0nnamip0wierzc1mi0wymi:_,1 ‘ 2. . _ 1. w Areszéie Sledczym w L ‘ . _ _ 1 -_L__...¬...¬_...___.í Sygn. akt I ACa 334/ 12 UZASADNIENIE . - ` Zaskarżonym wyrokiem z dnia -.16 listopada 2011r. W sprawie z powództwa Z. K przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W Ł i Zakładowi Kamemu Numer Ą W Ł o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych, Sąd Okręgowy W Łodzi zasądził od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego Numer ` w. Ł ' na rzecz powoda kwotę 5.000 złotych -z ustawowymi odsetkami od dnia 16 listopada 2011r. i "oddalił powództwo w pozostałej części oraz zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa -'Prokuratorii Generalnej _Skarbu Pań-stwa kwotę 1.0.00 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ta także nie -_ nadał wyrokowi w punkcie pierwszym- rygoru natychmiastowej wykonalności. _ - Powyższy wyrok zapadł na _podstawie poczynionych przez" Sąd Okręgowy ustaleń -fa.-_ktycznych,' które Sąd Apelacyjny co do zasady podzielił .i przyjął za własne, a z ldzórych wynika; że powód _Z -_K I “przebywał jako osadzony W; Areszeie Śledczym w Ł wl okresie 'od dnia 13 czerwca 2006r. do -2__5 kwietnia- 2007r. orazw Zakładzie Nr w Ł _ w okres-ie od dnia 25 kwiemia 200711. do ‹>hw11i0b‹-mej. 2 ~ _ ~ s ” _ S W czasie pobytu we wskazanych jednostkach .p_enitencjarnyc_h powód przebywał W różnych celach, przy czym w poszczególnych okresach zakwaterowana była W nich następuja,ca_ ilość osób (pozwany Areszt nie dysponuje danymi o zaludnieniu W celach sprzed 2008r., natomiast ewidencja pozwanego Zakładu_Karnego Nr obejmuje okres między wrześniem 2007r., grudniem 2009r. - od tej daty osadzeni są kwaterowani zgodnie z ustawowymi normami powierzchniowymi:__i ` 0. . _ 1. w Areszzzie śiedczym W Ł ' _ _ _ 1
--- STRONA 3 ---
a) w celi nr 117 w Pawilonie B/4 o powierzchni 26,81 m2 od 26.03.2007:. do 2'7.03.2007r. wg twierdzefi powoda 11 osobg b)'w celi nr 149 w Pawilonie B/4 o powierzchni 12.05 m2 od 28.03.2007r. do 16.04.2007r. Wg twierdzezi powoda 6 osob; ‘ _ 0) W celi nr 154 w Pawilonie B/4 .0 powierzchni 26,35 mg od I7.04.2007r. do 25 .O4.2007r. wg twierdzefi powoda 11 oséb; d) od drugiej polowy 2006r. do stycznia 2007r. powod byi osadzony W celi nr 121 o powierzchni ok. 20 m2, w ktorej przebywalo ok. 10 osadzonych. 2. W Zaldadzie Kamym nr W L ‘: a) w celi nr 126 w» Pawilonie B/1 o powierzchni 15,26 m2 od" 2s.04.20071~; do 17.08.2007r. wg twiérdzefi powoda 6 osob; _ b) W celi nr28 W Pawilonie B/28 0 powierzchni 15,09 mg od 17.08.2007'r. do .13.09.2007r.' Wg twierdzefi powoda 6 osob; ‘ 0) W celi nr 2 W Pawilonie B/3 o powierzchni 13,36 1112" od 13.09.2007r. do 18.0_9.2O071f,___1_._5,_.o.s£3b.,.;a1_w_,.oknosie.:od¢ I8.09.200_7r.. do.30.1029071 '6 Osob, Z35 od30.10.2007r. do 51.0 12.220031. 3 s osob, potem od 5;01.2008r. do 20.03.20_08r. o osob, a odo20.03.200s1. do 131.03.200s10. + 5osob, nast'e;pnie od 31.o3.2200s1. do 29,04.2008r. 6 os6"B,=0d_29'.04.2008r. do 8.05.2008r. 5 os6b',_ odhs.0s~.200s1. do 6.0320091. 6' oséb, od 6.0320091. do 26.11'.2009r. 4 osoby, od 26.11.2=009r.. do l.12.20091;.» 3 osoby, od 1*. 12.20091‘. do 7.01.2010r.;+4' osoby; _ d)wce1inr1PawiIonu'B/3 od 7.0120101. do s.0‘4.2o1o1.; 1 , e) w celi nr 31 Pawilonu B/3 od 8',‘04.201‘0r.~ do 12.04.2010r.; 1) w celi nr 23 Pawilonu B/3 od 12.04.2010r. 1 44 ‘ ' ' Kierownictwo pozwanych jednostek penitencjamych systernatycZ'nie zawiadamiaio na, piémiedsodziego penitencjarnegoo tym, ze czoéé osadzonych umieszczona jest’ w Wfl.I'LlI1l(8.Ch,,W ktorych powierzchnia celi na jednq" osobo wynosi mniej niz 3 m2. _ l Powod Z“ K __ A 1 pzzejawia cechy organicznego uszkodzonia osirodkowego ukladu nerwowego w postaci obnizenia funkcji intelektualnych, 2 a) W celi nr 117 W Pawilonie B/4 o powierzchni 26,81 mz od 26.03.2007r. do 27.03.2007r. - wg twierdzeń powoda ll osób; oyw oeii of 149 W Pawilonie B/4 o powierzohoi 12.05 m2 oo 28.03.2007r. oo 16.04.2007r. - wg twierdzeń powoda 6 osób; _ _ c) W celi nr 154 W Pawilonie B/4 _o powierzchni 26,35 mz od 17.04.2007r. do 25.04.2007r. - wg twierdzeń powoda 11 osób; d) od drugiej połowy 2006r. do stycznia 2007r. powód był osadzony w celi nr 121 o powierzchni ok. 20 mz, W której przebywało ok. 10 osadzonych. 2. W Zakładzie Karnym nr W Ł `: e) W oeii of 126 W Pawilonie B/1 o powiefzohoi 15,26 m2 oo 2s.o4.20o71-.S do 17.08.2007r. - wg twierdzeń powoda 6 osób; _ b) W celi nr--28 W Pawilonie B/28 o powierzchni 15,09 mz od -17.08.2007:: do _13.09.2007r.'- wg twierdzeń powoda 6 osób; ` c) W celi nr 2 W Pawilonie' B/3 o powierzchni 13,36 mz' od 13.09.2007r. do 18.0_Q.2007r,___1___5-___o_S!;íb_,_;ai_w___cknesie_±od¿ 1-8..Ę1Q.2'0-0_-7r.. do.-30.-10-2007?' - 'Ó Osób, ZHŠ oo,3o.1o.2oo71-. oo s_.01,.2o_o8r. s- s osob, potem od s;o1.2oo8r. do 201.03-.2o_08r_ _ 6 osob, e oo-20.03.2008r. oo i31.o3.2oo81¬. + srosob, oooiiopoie oo 31.o3.s2oo81-. oo 29.04.2008r. - 6 os-db,-od_29'.04.2008r. do 8.05.2008r. - 5 osób, od:.`_8.05'.200'81'. do 6.03;2009r. - 6' osób, od 6.03.2009r. do 26.11.2009r. - 4 osoby, od 26.l1.2-009r._ do l.1-2._20091;.»- 3 osoby, od 1¬.1_2.2009r. do 7.01.2010r.¿+4' osoby; _ o)woe1io1~11>owi1ooo'B/8 o‹-17.01.2010r. oo 8.o`4.2o1or.; _ _ e) W celi nr 31 Pawilonu B/3 od 8'_'04.201*0r.« do 12.04.2010r.; Í) W celi nr 23 Pawílonu B/3 od 12.04.2010r. * _‹ _ ' ' Kierownictwo pozwanych jednostek penitencjamych systematycznie- zawiadamiało na piśmiesędziego penitencjarnegoo tym, że część osadzonych umieszczona _jest W warunkach,_W których powierzchnia celi na- jedną' osobę wynosi mniej niż 3 mz. _ I Powód Z" K __ Ą 1 przejawia cechy organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego W postaci obniżenia funkcji intelektualnych, 2
--- STRONA 4 ---
jest takze Iuzalezniony od alkoholu. Powod jest upoéledzony W stopniu umiarkowanym, cechuje sic; niedojrzaloéoiq, spoleozno emoojonalnq oraz obni_Zonym intelektem. Ponadto powéd ma obnizone zdolnoéci adaptacyjno i sklonnoéé do reakcji impulsywnych i dysforyoznych, a takze oeohuje sic; ohwiejnoéoiq emocjonalnq. Osadzenie W Warunkach przeludnienia moglo nasilié Wymienione objawy oraz zg1aszane wczeéniej problemy W postaci zaburzefi snu, boléw glowy oraz zwiokszonej pobudliwoéci. Duza liczba osadzonych na maiej powierzchni mogia zaostrzaé drazliwoéé powoda orazi jego sklonnoéé do zachowafi agresyvmych, wynidkqjqoe z jego zaburzeri osobowoéciowych. Im mniejsza powierzchnia celi tym dtrudniejsze warunki fimkcjonowania, a zdolnoéci 'adap1_;acyjne powoda W poréwnaniu do osoby zdrowej sq znacznie 11iZszo.~ Gdyby bylanzachowana powierzchnid celi trudnoéci _ad"aptacyjne powoda bylyby'wi¢l<s'zo. _ " 1 Przed Sqdem Rejonowyrn dla » Lodzi Widzewa W Lodzi toczy sio z‘ ' ,p0W_ifidZ1ZWa "K ' "p'rzco_1Wk"o_ Aresztowi §ledczemuWI o zado§éuo'zy11iénie .z.tyt11h_1 uszczerbku na zdrowiu, jakiogo powod doznal po'upladlcuz hfizka piotrowego W glrludniu 2006r. (sygn; "akt I C 536/2009). 2 W ~ 0 W= éwiotleH powyiszych usizalefi Sod Olcrogowy jedynie W niewielkioj o'ze;'sZo'i stWierdzi1 zas'adnoéé* ‘wytoczonego powodztwd 'W zak:r_esie 5.000 ziotych, jakie tyt11le‘m‘vvzad0ééLiozynieniazasqdzif od Skarbu Pafistwa — Zaldddu Karnego Nr ‘W £1 na‘ rzecz powoda z odsetkami ustawowymi od d_.n1a 16 Iistopada 20111., oddalajqc powodztwo w pozostaiej czoéci jako ‘oezzasadne. ' ' Sod Okrogowy uznal bowiem, Ze zgdanio powoda udzielenia ochrony dobr osobistych w postaoi godnoéci oprzed bezprawnym dzialaniem personelu Zakiadu Karnego Nr 1 W L» _ jako stacio fisci pozwanego Skarbu Pafistwa co do zasady zasiugiwalo na,uwzglc;dnien1e, gdyz powod wykazal, Ze ‘W okresie od dnia 25 kwietnia 200'7r. dodnia 6 marca 2009r. odbyWa% kare; pozbawienia wolnoéci we Wskaianej j ednostce penitencjamej w warunkach przeludnienia. _ l 3 jest także .uzależniony od alkoholu. Powód jest upośledzony W stopniu umiarkowanym, cechuje się niedojrzałością społeczno -. emocjonalna oraz obniżonym intelektem. Ponadto powód ma obniżone zdolności adaptacyjne i skłonność do reakcji impulsywnych i dysforycznych, a także cechuje się chwiejnością emocjonalna. Osadzenie W warunkach przeludnienia mogło nasilić wymienione objawy oraz zgłaszane wcześniej problemy W postaci zaburzeń snu, bólów głowy oraz zwiększonej pobudliwości. Duża liczba osadzonych na małej powierzchni mogła zaostrzać drażliwość powoda oraz jego skłonność do zachowań agresywnych, wynikające z jego zaburzeń o-sobowościowych. Im mniejsza powierzchnia celi tym _trudniejsze warunki funkcjonowania, a zdolności 'adaptacyjne _powoda W porównaniu do osoby zdrowej są znacznie niższe.-~ Gdyby byłazachowaria powierzchnia" celi nudności _adaptacyjne _powoda byłyby "więks`ze. - - . -' I Przed Sądem Rejonowym- dla - Łodzi - Widzewa W Łodzi toczy się z' ' _powództwa -"K ' 'przee-_i_Wk"o_ Aresztowi Šledczemu--w_Ł o zadośćuczynienie .z.-tytułu- uszczerbku na zdrowiu, jakiego powód doznał po'-upnadlcuz łóżka piętrowego W grudniu 2006r. (sygn; 'akt I C 536/2009). _ s ~ _ - W= świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy jedynie W niewielkiej ezęśc'i-- -stwierdził zasadność* 'wytoczone-go powództwa- '-W zakresie 5.000 złotych, jakie tytułem--zadośćuczynienia -zasądził od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego Nr W Ł na' rzecz powoda z odsetkami ustawowymi od d_.ni_a 16 listopada 2011-r., oddalając powództwo W pozostałej części jako bezzasadne-_ ' ' -Sąd Okręgowy uznał bowiem, że zadanie powoda udzielenia ochrony _dóbr osobistych W postaci godności -przed bezprawnym działaniem' personelu Zakładu Karnego Nr S' W Ł» _ - jako stacio fiscí pozwanego Skarbu Państwa co do zasady zasługiwało na uwzględnienie, -gdyż powód- wykazał, że W okresie od dnia 25 kwietnia 2007r. do--dnia 6 marca 2009r. odbywał karę pozbawienia wolności We wskazanej jednostce penitencjarnej W warimkach przeludnienia. _ I 3
--- STRONA 5 ---
~>~no1» _..._.‘ o _.__..‘ 1 i 1 1; 1‘: 11 4 '1 s ' _ Olcreélajqc Wielkoéé naleznego — adekwatnego do rozmiaru i natuxy doznanej krzywdy zadoééuczynienia Sqd Okreggowy kierowal sie; z jednej strony relatywnie znacznym okreoem przebywania powoda w Walfunkach przeludnienia (prawie dwa lata), a takze specyfike; jego stanu ZdI'0Wi£l‘ — schorzonia psychicznego, ktorego objawy mogly ulegaé nasileniu W warunkach przeludnien_ia, z drugiej zaé ‘strony relatywnie niewielkim stopniem przekroczenia minimalnych warunkéw przestrzennych, izolacji (érednia powierzchni celi We. wskazanym okresie ksztaitowala sic; na poziomie 2,Sm2 przy normie3m2). Dodatkowo Sqd1Okr¢gowy uwzglodnil rowniez naturalny z istoty rzeozy dyskomfort immanentnie zwiqzany z Warunkami izolacji, ktory iwystopowalby rowniez W sytuaoji zapewnienia minimalnych norm przestrzennyoh .osadzo1j.ia, gdyz W‘ znacznej miorze érodowisko i atmosfore;_ odbywania kaiy pozbawienia wolnoécitworzq sami osadzeni, niezaleznie od zagwarantowanych warunkow bytowych; Nadto. Sod .Okre;goWy mial tez na wzglodzie = .kondycj1<;=>"fmaids6w"Skarb1;1='PafistWa; .._o_1,3; . go"sp'o,da~1*c_z_e i spoioczno ekonomiczne Zycia spoleczefistwa, W s'Wie'de ktorych gros obywatoli rowniez W rzeczyWistoéci_ nie V Zyje wediug milmimdlnyoh, modelowo zakdadanych standardow. ( ~ _ W" pozostalym zakresie Sod Okrogowy oddalil .powodztwo jako bezzasadne i "nieudowodnione — znacznie Wygorowane. Nadto W zakresio 'z'g1oszonego roszczenia za okres, sprzed dnia 24 mated 20071 Sqd Okrogiowy uwzglodnil‘ trafi1y zarzut przedawnienia zgioszony przez stronc; pozwanq. Dodatkowo majqc; na uwadze, Ze W czasie izolacji powoda w Areszcie gledczym W L ' — W okresie, zajaki zgioszone roszczenie‘ nie uleglo przedawnioeniu powod przebywal W warunkach przeludiniieniia jedynie jeden miesiqc, Sqd Okrogowy ooenil, ow okres za zbyt krétki, Zeby mogl skutkowaé naruszenie1n dobr osobistych powoda i W konsekwencji mégl uzasadniaé zgloszone za,d_anie W Odl‘1i6Si6I1il.1 doAresztu §ledQzego WAL . u ' ' 4 ~›-‹--nr»-J-ø _..._.- - _.___- i i i 3; lí ji 4 'J L ` _ Określając wielkość należnego - adekwatnego do rozmiaru i natury doznanej krzywdy zadośćuczynienia Sąd Okręgowy kierował się z jednej strony relatywnie znacznym okresem przebywania powoda W wartmkach przeludnienia (prawie dwa lata), a także specyfiką jego stanu zdrowia - schorzenia psychicznego, którego objawy mogły ulegać nasileniu W warunkach przeludnienia, z drugiej zaś strony relatywnie niewielkim stopniem przekroczenia minimalnych warunków przestrzennych izolacji (średnia powierzchni celi we. wskazanym okresie kształtowała się na poziomie 2,Sm2 przy normie-3m2). Dodatkowo Sąd Okręgowy uwzględnił również natural-ny z istoty -rzeczy dyskomfort immanentnie związany z warunkami izolacji, który '-występowałby - równiez W sytuacji zapewnienia minimalnych norm przestrzennych osadzenia, gdyż W' znacznej mierze środowisko i atmos-ferę odbywania katy pozbawienia wolności-tworzą -sami os-adzeni, niezależnie od zagwarantowanych warunków bytowych; Nadto. -Sad _Okręgowy miał też na -względzie =.-kondycję=-->'-f1nansóW--"Skarbu=-'-Państwa.-.-.omg .- 'g_osp'o:da~rc_z_e -i -społeczno - ekonomiczne życia- społeczeństwa, -W świetle których _'gres obywateli -.równiez -W rzeczywistości nie V żyje według minimalnych, modelowo zakładanych standardów. ø ‹- - - _ - W" pozostałym -zakresie Sąd Okręgowy oddalił ;powództwo jako bezzasadne .i "nieudowodnione - znacznie wygórowane. Nadto w zakresie 'zgłoszonego roszczenia za okres sprzed dnia 22? marca 2007r. Sąd Okręgowy uwzględnił trafiiy zarzut przedawnienia _zgłoszony przez stronę pozwaną. Dodatkowo mając na uwadze; że W czasie izolacji powoda W Areszcie Śledczym W Ł ' - W okresie, za ,jaki zgłoszone roszczenie nie uległo przedawnieniu - powód przebywał W warunkach przeludlnieniia jedynie jeden miesiąc, Sąd Okręgowy ocenił ów okres za zbyt krótki, żeby mógł skutkować naruszeniein dóbr osobistych powoda i W konsekwencji mógł uzasadniać zgłoszone żądanie W odniesieniu do-Aresztu Śledczego WAŁ _ I ` ' 4
--- STRONA 6 ---
» 1 2 F 1 1 .5 ' W przedmiocie kosztow procesu Sod Okrogowy orzeki na podstawio art. 102 kpo, nie obciqzdjqc powoda, z uwagi na jego sytuacjo osobistq, zdrowotnd i majqtkowq kosztami sqdowymi, jak rowniez W znacznej czoéoi kosztami zastopstwa procesowego strony pozwanej. Na podstawie art. 335 § 2 kpc Sod nie nadaé wyrokowi W punkoie pierwszym rygoru natycllmiastowej Wykonainoéci. 1 Powod zaskarzyl powyzszy wyrok apelacjq w czoéci ocldalajqcej powodztwo, zarzucajqc jego wadliwosié i w konsekwencji b€Zp0dS1Z&W116 stwiordzenie W znacznej czoéci bezzasadnoéci zgloszonego Zqdania, poprzoz zasqdzenio kwoty zadoééuczynienia razqco niowspoimiernoj — zanizonoj do rozmiaru dozrianej krzywdy, mimo przyjocia ze powod przez znaczny okres czasu odbywa1 karo pozbawienia wolnoéci w Warunkach przeludilienia. 'W konkluzji apelujqcy Wniosl "o zmiano kwestionowanogo ' Wyroku i Powoidztwa woo1o§oi5 zgodoio 0. " 3 do Sfrona'po2;wdna rowniez zeiskarzyla powyzszy wyrok apelacjd ‘W ozosici uWzg1e;d'i1iaja,cej powodztwo, zarzucajz;c*o'braze; zarowno pzfawaz ' . ' I. procesowego, tj; 23‘3‘§ 1 kpc, poprzez pominiocie okolicznoéci, ii poW6d W Zaldadzie Kamym Nr W I. ‘ przebywai W Warunkach.z'ak1adu poiotwartogo, cow znaoznym ‘stopniu L uwzdglodniajoc townie: "specyfiko osobowoécii powoda elifninowalo ewentualne‘ skutki 'nieWiolkiego niezachowania minimalnej normy przestrzennej, Warunkow osadzenia; ; II. jak i materialnego tj.: ' ~ 1 ‘j ' ‘ 1’. art.3448 kc’ W*ZW. z art.*23~i art. 24 § 1 kc, poprzez ich niewiaéoiwe zastosowanie i w efekoie bezpodstawne uznanie niniejszego "powodztwa W czos'ci za zasadne, pomimo it okolicznoéci decydujqce o jogo uwzglodnieniu wynikaly z subiektywnych cech powoda oraz byly' niezalezne od dzialafi _ pOZW3.H6gO; _ 1 5 ' l 2 ř l Š .ř " W przedmiocie kosztów procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powoda, z uwagi na jego sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową kosztami sądowymi, jak również w znacznej części kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Na podstawie art. 335 § 2 kpc Sąd nie nadał wyrokewi W punkcie pierwszym rygoru natychmiastowej wykonalności. _ Powód zaskarzył powyższy wyrok apelacją W części oddalającej powództwo, zarzucając jego wadliwość i W konsekwencji .bezpodstawne stwierdzenie W znacznej części bezzasadnośei zgłoszonego żądania, poprzez zasądzeníe kwoty zadośćuczynienia rażąco niewsp.ółmiernej - zaniżonej do rozmiaru doznanej krzywdy, mimo przyjęcia że powód przez zn-aczny okres czasu' odbywał karę pozbawienia wolności W warunkach przeludmenia. - 'W konkluzji apelujący wniósł 'o 'zmianę kwestionowanego ' wyroku i powództwa wseałøści zgodnie r. O s is - Strona'pozwana również _zaskarżyła powyższy wyrok apelacją 'w części uwzględniającej powództwo, zarzucając`*o'brazę zarówno prawa: - ' . ` I. procesowego, tj; 23'3`§ 1 kpc, poprzez 'pominięcie -okoliczności, iż powód W Zakładzie Kamyłn Nr W Ł “ 'przebywał w warunkach .zakładu półotwartego, co V w~ znacznym 'stopniu Ĺ uwzględniając 'również "specyfikę 'osobowości powoda - eliminowało ewentualne skutki- 'niewielkiego niezachowania minimalnej normy przestrzennej warunków osadzenia; ¿II. jak i materialnego tj.: ' ~ s f ` “ - 1. art.i448 kc wfzw. z art.*23›i art. 24 § 1 kc, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i W efekcie bezpodstawne uznanie' niniejszego 'powództwa w części za zasadne, pomimo iz okoliczności decydujące o jego uwzględnieniu wynikały z subiektywnych cech powoda oraz były' _niezależne od działań _ p0ZW3.H6gO; _ „ 5
--- STRONA 7 ---
1 1 __';,_. __._.._._ _ _ u 2. art. 5 kc poprzez jego niezastosowanie mimo, Ze okolicznosci zwiqzane z zachowaniem powoda" przemawiaiy Za oddaleniem powodztwa z uwagi na zasady Wspoiiycia spolecznego. H W konkluzji strona pozwana Wniosla o zmiano kwestionowanego Wyroku i oddalenie powédztwaow caiosci, ewentualnie 0 jego uchylenie i przekazanie. sprawy Sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania, a takie 0 zasa,dzenie od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kosztéw zastopstwa prooesowego. Wedhig norm przepisanych, Sod Apelacyjny zwaZy1,.c0. nastopuje: Obie _apel_acje sq, bezzasadne. A ' _ _ _ _ Odnoszdc sio. w pierwszejos kolejnoéci do zarzutu sformulowanego w srodku odwolawozym autorstwa powoda, sprowadzajqcym sic; W istooie do .niewsp61miomosoi,2:kWoty1przyznanoj:._1powodo:Wi:tymlernzadoséuozynionia~ _ do rozmiaru doznanej krzywdy naleiy podnieéé, '26 krzywda ja.ko_ niematerialna szkoda na osobio — 'a in casu, jako" efekt naruszenia koiakrotnego dobra osobistego powoda . ze vswojej naturyf jest trudna ‘do Ioszacowania W Wartoéciach Wymiemych ekonomicznie. Niemifiiej na podstawie bogatego orzecznictwa sgdow powszechnych i* Sgdu Najwyzszogo" przez lata wyprac0Wano kryteria, "WVo§WiBt16 kt<'>ryohn~a1e2y_ ustalaé okolioznosci determinujayce rozmiar krzywdy, a W konsekwencji Wymiar _z__ado§éuczynienia,_ ' jako jej majqtkowej rekompensaty. W myél bowiem a.1ft._361.§ 2~kC‘118.pI'3.Wi6I1iL1 W calosci podlega Wszolka Wyrzqdzona szkoda, W tym szkoda, niemaj qtkowa na osobie; Kryteria istotné przy ustalaniu ,,odpowiedn_iej” sumy zadoséucz_ynienia to m. _in.: Iodzaj, naruszonego dobra, zakres, rodzaj i intensywnosé ujomnyoh naste;psiW tego naiuszenia, stopiofi Winy sprawcy.(wyrok.S1$_I Z 20.04.2006r., IV csK 99/05, opubl. w LEX 111511985509, wyrok SN Z 10.06.1999r., 11, UKN 681r_’98, opubl.W 2000/16/626, Wyrok SN Z 18.12.1975r., I CR 862/175, 6 4 ‹ __'§,,. __._..¬,_ _ _ I 2. art. 5 kc poprzez jego niezastosowanie mimo, że okoliczności związane z zachowaniem powoda' przemawiały za oddaleniem powództwa z uwagi na zasady współżycia społecznego. 'V W konkluzji strona pozwana wniosła o zmianę kwestionowanego wyroku i oddalenie powództwa-W całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie. sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także 0 zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa "kosztów zastępstwa procesowego. Według norm przepisanych.. - Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Obie _apelacje są bez-zasadne. - ' _ _ _ _ -- Odnosząc się. w pierwszej kolejności do zarzutu sformułowanego w środku odwoławczym autorstwa powoda, sprowadzającym się W istocie do - .- niewspół.mie1=ności-_----żkwotyi-przyznanej:._fpowo'do:wi.'--tytułem----zadośćuczynieni-a~ _ do rozmiaru doznanej krzywdy należy podnieść, ze krzywda jako niematerialne szkoda na osobie -- 'a- in- ca-su, jako efekt naruszenia konkretnego -dobra osobistego powoda .- ze swojej naturyf . jest trudna Ido :oszacowania W wartościach _wymi-emych ekonomicznie. Niemniej na podstawie bogatego orzecznictwa -sądów powszechnych i* Sądu Najwyższego' przez lata wypracowane- kryteria, *W V-świetle których naieży. ustalać okoliczności determ-inujące rozmiar krzywdy, a W konsekwencji wymiar zadośćuczynienia_,_ ' jako jej majątkowej rekompensaty. W myśl bowiem art. „361 -.§ 2 -kc naprawieniu W całości podlega wszelka wyrządzona szkoda, W tym szkoda, niemaj ątkowa na osobie; Kryteria istotne przy ustalaniu „odpowiedniej” sumy zad._ość-uczynienia to m. in.: rodzaj-. naruszonego dobra, zakres, rodzaj i intensywność ujemnych następstw tego naruszenia, stopień winy sprawcy (wyrok .SN z 20.04.2006r., IV csk 99/os, opubi. w LEX m-198.509, wyz01< sN z 10.06.1999r., 11. UKN 68lr_'98, opubl.w 2000/16/626, Wyrok SN z 18.12.1975r., I CR 862/175, 6
--- STRONA 8 ---
ofaybl. W LEX nr 7781, Wyrok SN Z l3.03.1973r., II CR 50/73, opub1.W LEX m" 7228 Wyrok SA W Katowicach z 3.l1.1994r., III APr 43/94, opubl. W OSA 1995/5/41). Przy czym, z uwagi na to, ze zadoééuczyriienie z reguly okresla sio W pieniqdzu, 3 ma ono na celu naprawienie szkody niemajqtkowej, Wyraiaj a,cej sic; krzywdq W postaci oierpiefi fizycznych i psychicznych poszkodowanego, wynikajqcych in casu z naruszenia konkretnego dobra osobistego powoda (godnosci), ustalajqc kwoto zadoséuczynienia naiezalo mieé na uwadze rozmiar doswiadczonych cierpiefi, jak i negatywne nastopstwa zdarzenia bodqcego Zrodiem szkody (Wyrok SAW Bialymstoku z 1.02.2005r., III APa 9/04, opubl. W OSAB 20.05/2/40). Zadoééuczynionies naiezne osobie poszkodowanej deliktem ma na colu bowiem przede wszystkim zlagodzenie doznaiiych cierpiefi fizycznych. i moralnych. Wysokoéé zad0§éuc'zynie_nia r11usizatem pozostawaé W Za=1e;Zno"éci od intensywnoéci tych cierpiefi, czasu ich trwania oraz ujenmych 'skL1tkow, jakie osoba poszkodowana musiala juz bddfi bodzie zmuszona zriosié > I so " _ "'Prz'enoszqc powyzsze rozwazania na grunt analizowanogo 'pr'zyjpadku naloiy zatem podniesé, Ze wysokoéé naleinego powodowi zad"oé"éuczynienia=jest zaleziidod rodzaju, rozmiaru oraz okolicznoéci naru"s"zonego dobra osobistego —_ jego‘godnoéci osobistej, a W pewnym zakresie rowniez stanu zdrowia, a takze nastopstw tego stanu Pzeczy, ' UWzg1e;dniajqc~ zatem prawio dwuletni, nie'przerWany okres przebywania powoda W Warunkacli przeludnienia (W czasie nioobjotym przedawnieniem), co bez Wqtpienia moglo ‘ a Wedhig opinii powoianych wrsprawie biogiych z zakresu psychiatrii ipsychologii, z uwagi na schorzenie psychiczne powoda — nawet mi‘aIoAnegé1t‘y\v11y WPI)/W na‘ psychiko powoda, zwiokszone trudnoéci adaptacyjne oraz wiokszq wrazliwosé odczuwania dyskomfortu» wynikajqcego z izoiacji, Sod Okrogowy celnie uznal kwoto 5.000 zlotych za adekwatnq do doznanej przez powoda" krzywdy. Tym bardzilej," 2e n_aWet_ przy uwzglegdnieniu specyfiki osobowoéci oraz schorzenia psychicznego poWoda i jego implikacji bez Wqtpienia Warunki przeludnienia ' 7 opybl. W LEX nr 7781, wyrok SN Z 13.03.1973r., II CR 50/73, opub1.w LEX nr 7228 Wyrok SA W Katowicach z 3.ll.l994r., III APr 43/94, opubl. W OSA 1995/5/41). Przy czym, z uwagi na to, że zadośćuczynienie z reguły określa się W pieniądzu, a ma ono na celu naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażaj ącej się krzywdą W postaci cierpień fizycznych i psychicznych poszkodowanego, wynikających in casu -z naruszenia konkretnego dobra osobistego powoda (godności), ustalając kwotę zadośćuczynienia należało mieć na uwadze rozmiar doświadczonych cierpień, jak i negatywne następstwa zdarzenia będącego źródłem szkody (wyrok SAW Białymstoku z l.02.2005r., III A.Pa 9/04, opubl. w OSAB 20.05/2/40). Zadośćuczynienie- należne osobie 'poszkodowanej deliktem ma- na celu bowiem przede wszystkim złagodzenie doznanych cierpień fizycznych. i moralnych.- Wysokość zadośćuczynienia musi- zatem pozostawać W za-leżności od intensywności -tych cierpień, czasu ich_ trwania oraz ujemnych skutków, jakie osoba poszkodowana musiała już -bądż -będzie zmuszona znosić = . ¬ - ' _ *Przeno-s-ząc powyższe rozważania na grunt analizowanego 'przypadku należy zatem- podnieść, że wysokość należnego powodowi zad'oś'ćuczynienia=jest za1eżiia`od rodzaju, .rozmiaru oraz okoliczności nanis-"zcnego dobra osobistego -_- jego-godności osobistej, a W pewnym zakresie również stanu zdrowia, a także następstw tego .stanu rzeczy. l Uwzględniając .zatem prawie dwuletni, nieprzerwany okres przebywania powoda W warunkach przeludnienia (w czasie nieobjętym przedawnieniem), co bez wątpienia mogło “- a według opinii powołanych wrsprawie biegłych z -zakresu psychiatrii ipsychologii, z uwagi na schorzenie psychiczne powoda - nawet miało ,negatywny wpływ na psychikę powoda, zwiększone trudności adaptacyjne oraz większą wrażliwość odczuwanie dyskomfortu wynikającego z izolacji, Sąd Okręgowy celnie uznał kwotę 5.000 złotych za adekwatna do doznanej przez powoda' krzywdy. Tym bardziej, że nawet przy uwzględnieniu "specyfiki osobowości oraz schorzenia _psychicznego powoda i jego implikacji bez wątpienia warunki przeludnienia ` 7
--- STRONA 9 ---
W znacznej mierze lagodzii powodowi polotwarty system odbywania kary pozbawienia Wolnosci, Czemu Sod‘ I instanoji nie da'1 Wprost vvyrazu W uzasadnieniu swojego rozstrzygniecia a co celnie zarzucita strona pozwana. Dodatkowo nie bez znaczenia jest fakt, ze Warunki przestrzenne izolacji W przypadku powoda ksztahowaly sie na poziomie 2,5 mg, odbiegajdc jedynie nieznacznie sod minimalnej normy (3 mg); Dodatkowo uwadze Sqdu I instancji nie uszIa tez natura kary pozbawienia Wolnoéci i immanentnie z niq zwiqzane niedogodnoéci i dyskomfortizo1.acji.9 Wobec powyzszego W ocenie Sqdu Apelacyjnego, okreslajqc adekwatnq do doznanej przez powoda krzywdy kwote zadoséuczynienia, Sqd I instancji uwzglednil Wszelkie istotne okolicznosci niniejszego przypadku, a zatem — Wbrew zarzutowi powoda . W sprawie nie bylo podstaw do zrniany zasedzonej kwoty. Tym bardziej, ze z uwagi na ocenny charakter kryteriéw ustalenia Ikonl<1?etnej."kwoty tytuiem zadoééuczynienia, jej okreélenie jest ze swej istoty .0.b_.i_6§1Z65.f@I‘q,1;S=WflbG.dH6j1Qfiflny.1Sf§dZI0WSkI6j,'"IC'0~ oozywi§eie"n'1e=moze<oznaezeé dowolnoéci (postanowienie SN z‘27.07.2005r., H KK 54/05, opubl. W LEX nr 1'52495). Nieroniej na etapie postepowania apelaoyjnego Sqd II insta.ncji moze dokonaé korekt zasqdzonego przez Sqd I instancji zddoséuczynienia tylko Wtedy, gdy Sed ten nie uwzgledniil Wszystkich okolicznoéci i oz_ynI1ikow uzasadniaja,_oych przyznane»éWiadczenie, dopuszczajqc sie tzw. ,,b1ec_lu braldu” albo nieWIa§ciwie ocenii caloksztait — nalezycie ustalonyoh i istotnychokolicznoéci, popehiiajqc tzw. ,,bl2;d dowolnoéci” (wyrok SA W "Lublinie z 10.05.2001er., II AKa 81/01,,opub1. W OSA 2001“/12/96). Sta,d korygowanie przez Sod II instancji zasqdzonego‘ zadoséuczynienia maze byé aktualne W zasadzie tylko wtedy, gdy pfzy uwizglednieniu Wszystkich okolicznosci _sprewy, majqcyeh wptyw na jego wysokoéé, jest ono niewspolmiemie iiieodpowiednie, tj. aloo razqco wygorowane, albo razdco niskio (wyrok SN Z 1s.11.20041§., 1 CK 219/04, opubl. w LEX or 146356), Z \ ozym W omawianej sprawie nie mieliémy do czynienia. _ . _ S W znacznej mierze łagodził powodowi półotwarty system odbywania kary pozbawienia wolności, Czemu Sąd' I instancji nie dał wprost wyrazu W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia - a co celnie zarzuciła strona pozwana. Dodatkowo nie bez znaczenia jest fakt, że warunki przestrzenne izolacji W przypadku powoda kształtowały się na poziomie 2,5 mz, odbiegając jedynie nieznacznie od minimalnej normy (3 -mz); Dodatkowo uwadze Sądu I instancji nie uszła też natura kary pozbawienia wolności i immanentnie z nią związane niedogodności i dyskomfort izolacji.. - Wobec powyższego -W ocenie Sądu Apelacyjnego, określając adekwatna do doznanej przez powoda krzywdy 'kwotę zadośćuczynienia, Sąd' I- instancji uwzględnił wszelkie istotne okoliczności niniejszego przypadku, a 'zatem - wbrew zarzutowi powoda n- W sprawie nie było podstaw do zmiany zasądzonej -kwoty. Tym bardziej, że z uwagi na ocenny charakter kryteriów ustalenia 1-konkretnej _"kwoty tytułem zadośćuczynienia, jej określenie jest ze swej istoty .obj.ęte-- .s-.ferąas=wobo.dnej±---oceny. -:sed-ziowskiej-,.--:c'o~ oezywiście"-'--nie---mo.'że* -oznaczać dowol-no-ści (p_ost_anowienie. SN z`27.07.200-Sr., Il KK 54/05., .opubl. w LEX nr 1524-95). Niemniej na- etapie postępowania apelacyjnego Sąd II instancji może- dokonać korekt zasądzonego przez Sąd I instancji zadośćuczynienia tylko wtedy, gdy ;Sąd ten nie uwzględnił: wszystkich okoliczności i cz-.ynników Lizasadniających -przyznane'-świadczenie, dopuszczając się tzw. „błędu braku” albo niewłaściwie ocenił całokształt - należycie ustalonych i istotnych-okoliczności, popełniając tzw. „błąd dowolności” (wyrok SA W 'Lublinie z 10.05.2001-r.-, II AKa 81/01, opubl. W OSA 2001/12/96). Stąd korygowanie przez Sąd Ii instancji .zasądzonego zadośćuczynienia może być aktualne w .zasadzie tylko wtedy, gdy przy -uwzględnieniu wszystki-ch -okoliczności -_-sprawy, mających wpływ na jego wysokość, jest ono niewspółmiemie nieodpowiednie, tj. albo rażąco wygórowane, albo rażąco .niskie (wymk sN z 18.11.2004:., 1 ck 219/04, opubl. W LEX nr 146356), z \ czym- W omawianej sprawie nie mieliśmy do czynienia. p . _ S
--- STRONA 10 ---
' Odnoszdc sic; natomiast do zarzutow podniesionych W srodku odwolawozym zgloszonym przez strone pozwane ndlezy podnieso, ze ohoé Sed I instancji faktycznie Wprost nie powolai posrod okolicznosci wplywajdcych na Wysokoéé przyznanego zadoééuczynienia, péiotwartego systemu odbywania przez powoda kary pozbawienia wolnoéci, to z uwagi na relatywnie niewielkd sumo‘ przyznanej kW0ty zadoééuczynienia — biorgc pod uwage choéby okres nieprzerwanej izolacji W Warunkach przeludnienia — trzeba uznaé, ze Sqd I instancji implicite uwzglednil to .okolicznosc':. "Niemniej niezaleznie od stanowiska Sqdu I instancji — ktorego w tym zakresie nie sposob poddaé weryfikacji — zdaniem Sqdu Apelacyjnego przyznana tytuiem zadoséuczynienia k_wota_ rekon1pens111j".e doznanq pjrzez powoda krzywde, uwzgledniajec Wszystkie p"oWo1ane' Wyzej, a detenifinujqcq‘ jego wysokosic': oko.1icznos_ci. Zwlaszcza, ze pozadlugotrwalosoie okresu przebywania w warunkach przeludnienia nawet mimoo1ygoru'poiotwartego~ W przypadku powoda bylo to o tyle uoiqzliwe, ze z ‘H"W1£1f%i1%flt&:1si§"eoyfike. jego Estanu : zdrofizgia psycltioznego, .poW6d miat zwri.'el<:szone za.bui*zenia "adaptacyjne i zwiekszonq wrazliwosd odbierania negatywnych bodzcow, wynikajs,cych"‘z zaistiiialego st:mu rzeozy, czego zresztq strona pozwana nie kwestionowata, Wobec jednoznaoznych Wnioskow opinii bieglych. '" W konsekwencji ohybione sq réwniez zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 448 _kci art. 23 oraz¥2’4 § 1 kc),;gdyz jak trafrfie podnosi strona pozwana choo nie odpowiada one za owe} specyfike stanu zdrowia psycliicznego powoda, to nie moze jednak réwnoozesnie obarczaé ta; okolicznoscis powoda. W "efekoie ,,odstepujqc’j’ od stosowaniamiiiimalnych norm przestrzermych izolacji ~— Skarb Pafistwa. nie »moze aktualnie prébujqo uchylio sie od ‘odjnowiedzialnoéci za naruszenie» débr osobistych powoda powoiywaé sie na ,,okolicznosoi vvjmikajqce z subiektyvxmych cecho powoda”. ' Bez 'znaozenia' dla odpowiedzialnosici strony pozwanej in casu jest réwniez kwestia jej zawinienia za zaistnialy stan ifzeczy, choé bez wqtpienia na wielkoéé przyznanej kwoty zadoééuozynienia Ibez Wplywu nie pozosta1a postawa personelu Zakladu ' 9 I Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych W -środku odwoławczym zgłoszonym przez stronę pozwaną nalezy podnieść, ze choć Sąd I instancji faktycznie wprost nie powołał pośród okoliczności wpływających na wysokość przyznanego zadośćuczynienia, półotwartego systemu odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności, to z uwagi na relatywnie niewielką sumę' przyznanej kwoty zadośćuczynienia - biorąc pod uwagę choćby okres nieprzerwanej izolacji W warunkach przeludnienia - trzeba uznać, że Sąd I instancji implicite uwzględnił tę okoliczność. 'Niemniej niezależnie od stanowis-ka Sądu I instancji - którego w tym zakresie nie sposób poddać weryfikacji - zdaniem *Sądu Apelacyjnego przyznana tytułem zadośćuczynienia kwota rekon1pensi1j:e doznaną przez powoda krzywdę, uwzględniając wszystkie powołane' wyżej'-, -a determinującą* jego wysokość oko.1icznoś_ci. Zwłaszcza, że poza-długotrwałością 'okresu przebywania w- warunkach przeludn-ien-ia - nawet mimo.-f.-'1'ygoru-' półotwartego-~» W przypadku powoda było to o tyle uciążliwe, że z 'H'W.ä1%Ĺiëflaaf-=-'zsjä'eoyfikę.--jego--.is-tanu : zdrowgia - psyclticznegof, .powód -miał - zwi.ęk-szone zaburzenia 'adaptacyjne i -zwiększoną wrażliwość- odbierania negatywnych bodźców, wynikających"z zaistniałego stanu rzeczy, -czego zresztą strona pozwana nie kwest-ionowała, wobec jednoznacznych wniosków opinii biegłych. " W konsekwencji chybione są również zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 448 _kc-i art. 23 ora'zY2'4 § 1 kc),-gdyz jak trafnie podnosi strona pozwana choć nie odpowiada ona za ową specyfikę stanu zdrowia psychicznego powoda, to nie może jednak 'równocześnie obarczać tą oko-licznością powoda. W "efekcie „odstępując” od stosowaniaminimalnych norm przestrzermych izolacji - Skarb Państwa nie -może aktualnie' próbując uchylić się od 'odpowiedzialności za naruszenie. dóbr osobistych powoda - powoływać się na ,,okoliczności wjmikające z subiektywnyclr cechą powoda”. ' Bez 'znaczenia' dla odpowiedzialności strony pozwanej in casu jest również kwestia jej zawinienia za zaistniały stan rzeczy, choć bez wątpienia na wielkość przyznanej kwoty zadośćuczynienia bez wplywu nie pozostała postawa personelu Zakładu " 9
--- STRONA 11 ---
I 1 1 r Kdinego Nr ' W L ' . ktora starala sie Iagodzié skutki przeludnienia i systematycznie infonnujqc sedziego penitencj arnego jako organ nadzoru o sytuaoji W p1ac6Wce (k. 45 52). Tym bardziej, ze W kwestii breku winy — jako przeslanki odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa za naruszenie dobr osobistych osadzonyoh w warunkaoh przeludnienia wypowiedziai sie Sod Najwyzszy W powoianej juz przez Sed’ Okregowy uchwale z dnia 18 paidziemika 20111". (III CZP 25'/11). W samym judykacie Sod‘ Najwyzszy stand’: réwniez ria stanowisku, ze samo umieszczenie osoby pozbawionej. wolnosci W celi o powierzchni przypadajecej na osadzonego mniejszej niz 3 m2 moze stanowié Wystarczajqcq przeslanke stwierdzeniia naruszenia jej dobr osobistyoh. Abstrahujqc W tym miejscu od oceny tego poglqdu Sqdu NajWyzszego na tle dotychczasowego orzecznictwa ,w lcomentowanej materii nie ulega Wotpliwosoi, ze odpowiedzialnoéo odszkodowawczq Skarbu Paristwa za 1ian1szenie dobr osobistych moze ' tym bardziej uzaisadniaé sytuaoja, =w ktorej naruszeniu mi11=in1a1nyc11I.. .5 ..poWierz_ohni=" izo_1acji,: toWa_1zyszd = jeszcze dodatkowe, p"oWiq_z'ane z tym naruszeniem negatywne skutki przeludnienia ljak W pj*zypadl<11 powoda (negatywne oddziaiywanie przeludnienia na jego stan zdrowia, ' z uwagi naf'_‘s'pecyfike ~osobowos'.ci i schorzenie psyohidtlfyczne), Iagodzone choéby p61otWa11ym systemem odbywania kary pozbawienia Wolnosoi, W_ ktérymv rdwniez obowidzuje Wymég minimalnej] normy powierzclmidla Wieznia. .9 " ’ . ' Wobec powyzszego W sprawie nie doszlo rovmiez do obrazy art. S kc jak sugeruje strona pozwana — bowiem ow ,ana1izoWanym<przypadku~nie bylo podstawdo oddalenia niniejszego powédztwa ze Wzgledu na jego sprzecznosé z zasadami wspolzycia spolecznego. Domagania sie przez osadzonego oohrony dobr osobistych w zwiqzku z bezprawnosciq dziaiania jakichkolwiek jednostek organizacyjnych pozwanego Skarbu Pafistwa nie sposéb bowiem uznaé za sprzeczne z zasadami Wspélzyoia spolecznego. . \ 10 l l l r Karnego Nr ' W Ł " . która starała się łagodzić skutki przeludnienia i systematycznie informując sędziego penitencj arnego jako organ nadzoru o sytuacji W placówce (k. 45 - 52). Tym bardziej, że W kwestii braku winy - jako przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych osadzonych W warunkach przeludnienia wypowiedział się Sąd Najwyższy W powołanej już przez Sąd Okręgowy uchwale z dnia 18 października 2011r. (IH CZP 25'/ll). W samym judykacie Sąd' Najwyższy stanął również na stanowisku, że samo umieszczenie osoby pozbawionej. wolno-ści W celi o _powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 mz może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Abstrahując W tym miejscu od oceny tego pogląd-u Sądu Najwyższego- na tle dotychczasowego orzecznictwa ,W komentowanej materii nie ulega wąt-pliwości, że odpowiedzialność. odszkodowawczą Skarbu- Państwa za naruszenie- dóbr osobistych może ' tym bardziej 'uzaisadniać sytuacja, =w której naruszeniu mi-n=irnalnyc11I_. .f -..powierz_ohni=-' -izo.lacji,- -tow-a_rzyszą« = jeszcze dodatkowe, p'owiąz'ane -z tym naruszeniem negatywne skutki przeludnienia - " jak W przypadkii powoda (negatywne oddzi_aływan=_ie przeludnienia na jego stan zdrowia, ' z uwagi na--Í'fs'pecyfikę -osobowości -i schorzenie psychiatryczne), łagodzone choćby półotwaitym ,systemem odbywania- kary pozbawienia wolności, w_ którym, również. obowiązuje wymóg- minimalnej] normy powierzchni.-dla więźnia. „_ ' -' . ' Wobec powyższego W sprawie nie doszło równiez do obrazy art. 5 kc - jak sugeruje strona pozwana - bowiem iw ,analizowanym przypadku nie było podstawdo oddalenia niniejszego powództwa ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Domagania się przez osadzonego ochrony dóbr osobistych W związku z bezprawnością działania jakichkolwiek jednostek organizacyjnych pozwanego Skarbu Państwa nie sposób bowiem uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. - _ \ 10
--- STRONA 12 ---
1 1 F P Majgc powyzsze na uwadze,.na podstawie art. 385 kpc, Sod Apelacyjny oddaliiobie apelacje jako bezzasadne. _ Na podstawie alt. 102 kpc W zw. z art. 108 § 1 kpc i art. 391 § 1 kpc, Sdd Apelacyjny nie obcia,zy1 powoda obowiqzkiem zwrotu kosztow postepowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej. _ / 83,2...i':.,;§»__ ,,§'~t;, 4 ~. ._, _, ~ “#1 ~ _~=¢=:J‘\ ~ '*'‘P ,d:‘~,,"T’o:=_~1,.£*5%".;' " ,,’_~,_ I u_4',,,o _ 7,115’:. I. I.’1 , 1;;._.. ,‘=,,,.._ _ .6 “lung” I “*3 ~ F?$T!p:sY ' ,1. 6131531‘..‘;';‘1.ZE,;'§?‘,\“"Ii:\“‘1“ I F1 ; ~10.~1m,¢~;\ A ,6. ', 1 _ ‘A/id".‘.';3,'|,I3fi~E;*‘;t‘~.":205:"! Mm Magi’ “I ' 1'"; M». ‘ISL. .7551;‘:"I;“F“ ‘I513 I “'11.1’" .1.‘P ,. I 3‘ '8‘: 1/’ 4. I; 1r.r\1 £152;Z \ ’»\‘.~ "/_.¢i| 151 1 j. I‘. :.,___‘__~ ,, / ' \, z r1|\ , R ,/ “~\»_|‘“ U s..I "' ..>6" *"“~.~,.......o., 1 1: /_ \. 11 1 ‹ F F Mając powyższe na uwadze,.na podstawie art. 385 kpc, Sąd Apelacyjny oddaliłobie apelacje jako bezzasadne. _ Na podstawie art. 102 kpc w zw. z art. 108 § l kpc i art. 391 § 1 kpc, Sąd Apelacyjny nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej. _ / 3,2...-1':„:z›__ ‹,„¿,"~t¿, « ~. ¬_,. _. ~ W ~ .~=f=13'« - W ,z1:*„-'f'«:=,~¿âłië'-.j '” ,f_~,_ I u_4',,-,o' _ ;;,¿15/r. I. 'T1 , ±;„1_.. ,.=¬,-5..., _ .z ,¬,z_,`¦U I W ~ F?f3flp¦sY ' -„‹„ .¿.21f2‹¬.-.č2'‹.;'5.;'Ęf',.\'-"2¿=\-=-.:-=' à 1:'-1 ; ¬;-41.-¬1‹<..»¿› A ,s. ', 1 _ ~ mlilr-"...';7'.'|,i-'*"EÊ*Ł;.".-'-:se-¿Ĺ"l WM' hliçi* Ü ' ""z ziłf.. "i:ŸĹ. .7ĹĹÍ;-ljiłfill ,Sk I *`<'.'.Í'-".1."'- „. ' ak Fl: /f t. I; l-'ru Ĺvlüłf-Z \ ;»\.-.'‹ "/,zźl 35; 1 Ą. mi :'¬„_`_.__~ ,,-'- f ' \, f f. ,. , E ,K “'\»_|¿“ Ĺ? ›..l ¬' ..-›**' ="¬=\~.~,...¬..„.,-z' ¬. Y /-_ '. ll
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Łodzi zasądził od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego Numer ` w. Ł ' na rzecz powoda kwotę 5.000 złotych -z ustawowymi odset#I AC2#art. 102 kpo#art. 335 § 2 kpc#art.3448 kc#art. 24 § 1 kc#art. 102 kpc#art. 5 kc#art. 23 oraz#art. 23 ora#art. 385 kpc#art. 108 § 1 kpc#art. 391 § 1 kpc