Teza / krótkie omówienie
Warunkéw panujacych W celach, W ktorych osadzony byi powod i przyjecie przez Sad I lnstancji, ze przeludnienie cel, W ktorych przeby,wa+ powod byio krotkotrwaie, miaio charakter przejsciowy i stanowiio szczegolnie uzasad
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I AC2: 317/12 T'~'i:§[. . ."3 » ;~ v ,__/4. § r . 14 2'5@‘_I“'x\ 5“. ' \ ‘*5 _ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A Dnia 23 maja 2012 r. Sacd Apelacyjny W Lodzi I Wydziak Cywilny W skiadzie: Przewodniczqcy: SSA Wieslawa Kuberska Sgdziowiez SSA Malgorzata Stanek SSA Hanna Rojéwska (spr.) Protokolantz sekr. sqdowy Graiyna Michalska p0 rozpoznaniu W dniu 23 maja 2012 r. W Lodzi na rdzprawie sprawy Z powédztwa D. B. przeciwko Skarbowi Paristwa Aresztowi Sledczemu W L. 0 zaplatcg na skutek apelacji powoda od Wyroku Sqdu Okrqgowego W Lodzi z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II C 1685/09 I. zmienia zaskariony wyrok w punkcie 1 W ten sposéb, ie zasqdza od Skarbu Palistwa — Aresztu éledczego W L. na rzecz D. B. kwotrg 3.000 (trzy tysiqce) zlotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 grudnia 2011 roku do dnia zaplaty, oddalajqc powédztwo W pozostalej czgéci; " II. oddala apelacjg W pozostalym zakresie; III. nie obciqia powoda kosztami postgpowania apelacyjnegu; Sygn. akt: I ACa 317/12 Í'~`ią\[. . _-".`¬ - z ;¬~ -' ,__/4. 3 .' . f/ 2'5@^_I"'x\ Ę. ' ` 4%: _ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A Dnia 23 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Wiesława Kuberska Sędziowie: SSA Małgorzata Stanek SSA Hanna Rojewska (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Grażyna Michalska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. W Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa D. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W Ł. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II C 1685/09 I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądza od Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego W Ł. na rzecz D. B. kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty, oddalając powództwo W pozostałej części; ' II. oddala apelację w pozostałym zakresie; III. nie obciąża powoda kosztami postępowania apeiacyjnego;
--- STRONA 2 ---
IV. przyznaje adwokat A. P. — M. prowadzqcej Kancelarig Adwokackq W L. kwutg 3.321 (trzy tysiqce trzysta dwadzieécia jeden) zlotych bruflo tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu W postgpowaniu apelacyjnym i nakazuje wyplacenie powyizszej kwoty z funduszu Skarbu Palistwa — Sqdu Okrggowego W Lodzi. '—~».. sf; 5 '._“:.;;.q\u;ye%,\.\._‘§_ ¢¢.\.'z|:::} $5‘, £;1X~,§\~( V7 =». im‘ {C31 K. ‘; ~ u ¢l:»g‘ X N . _ JJQY‘ x ‘I ‘*'\§?~?'§<xv‘ ~ .,.n>._ "1*"’~ <~=~'=::» H ‘;;cr.¢.=s . 4"“"l'$"."1lt“‘ 1"", 1 . . . ry mzsie w{asc e podplsy 1. zgodnoéé 11’? czy ,/7 1~ /. 781 Sekreta qdo ..;i;I/ I/A .z:§.*/ "H IV. przyznaje adwokat A. P. - M. prowadzącej Kancelarie Adwokacka w Ł. kwotę 3.321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym i nakazuje wypłacenie powyższej kwoty z funduszu Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Łodzi. --'›~»›.. sf; ś '.__¿:¬';':.«\o¿›'ęi,\¿._`ä_ #¿.v›'Y'¿;::} Tła, à=1&\ V1' «--». ímí ;czai K. wg ~ « .zm __ _Ą _ _ 'łłą!` X K =*'\§?‹~ř`f<`Ę\ ~ ...xw-_ "='“`„ ‹»==~'ę:.› mi ‹,z;~'.'.ą'i ‹ e.`9"'Ĺ"Ÿ".'‹1`›Ľ`¿ `.'f"', l . . . ry małe własc e podpisy Í zgodność '‹-'f czy ,/7 1~ /.."8,Íl Sekreta - ądo ..„:L;1/ W -iiřf FH
--- STRONA 3 ---
Sygn.aktlACa 317112 UZASADNIENIE . Zaskarzonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 roku Sa_d Okrogowy W Lodzi oddalfl powodztwo D. B. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi Sledczemu W L. 0 zapiato, nie obcia;yI powoda kosztam_§.zast<,§pstvva procesowego pozwanego ani kosztami sqdowymi. , , E S 21 d u s t a I i 1, 2e D. B. przebywa jako osadzony W jednostkach penitencjarnych od 26 Wrzeénia 2006 r., natomiast w Areszcie Sledczym W L. by’: osadzony od.8 sierpnia 2007 r. do 16 maja 2009 r. w pawilonie A/4 w celi nr 153 o powierzchni 12,07m‘ zmiennie w roznych okresach wraz 2 innymi czterema, trzema bqdz dwoma osobami, przy czym przezjeden dziefi 6 Wrzeénia 2007 r; Wraz z piocioma innymi osobami. Wraz czterema osobami powod zajmowal celo W nastopujapych okresaohrod 8 sierpnia 2007 r. do 5 Wrzeénia 2009 r., od 7 Wrzeénia 2007 r. do 7 Iistopada 2007 r., od 23 Iistopada 2007 r. do 25 listopada 2007 r., od 4 stycznia 2008 r. do 22 styoznia 2008 r., od 30 stycznia 2008 r. do 14 lipca 2008 r. I od 17 Iipca 2008 r. do 13 sierpnia 2008 r. W pozostah/ch okresach W tej celi przebywa+ z trzema ba_dz dWoma osobami. Od 17 maja 2009 r. do 15 czerwca 2009 r. powod by? osadzony W tym samym pawilonie W celi nr 133 0 powierzchni 10,58 m‘ Wraz z dwoma Wspolwiozniami, a w dniu 16 czerwca 2009 r. cele to zajmoWa1ztylko jednq osoba, Od 28 pazdziernika 2009 r. do 11 stycznia 2010 r. D. B. przebyWa1 W pawiionie C/2 W celi nr 49 o powierzchni 12,25 m2, przy czym pierwszego dnia Wraz z trzema osobami, a od dnia nastopnego do 1 listopada 2009 r. z czterema innymi osobami. Kolejne trzy dni byi W tej celi osadzony wraz z trzema Wspolwiozniami, a od 6 listopada 2009 r. do 20 Iistopada 2009 r. wraz z czterema osobami. Od 21 listopada 2009 r. do 27 listopada 2009 r. celo to wraz z powodem zajmowam 3 Wspolwiozniow, a nastopnie od 28 listopada 2009 r. do 2 grudnia A2009 r. oprocz powoda czten; inne osoby, a potem do 4 stycznia 2010 r. trzy. Kolejne szeéé dni powod przebywai z dwoma osadzonymi, a W dniu 11 stycznia 2010 roku juz tylko z jednym. Areszt Sledczy W L, W okresie od 2001 r. do kofica 2009 r. mial problemy z przeludnieniem W celach. Dyrekcja Aresztu p0dejmoWa%a starania, zmierzajqce do zwiokszenia powierzchni mieszkalnej pomieszczefi zajmowanych przez Wiozniow. Sygn.aktlACa 317l12 UZASADNIENIE _ Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo D. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. o zapłatę, nie obciążył powoda kosztam__i_„_zastępstwa procesowego pozwanego ani kosztami sądowymi. , , E S ą d u s t a l i ł, że D. B. przebywa jako osadzony W jednostkach penitencjarnych od 26 września 2006 r., natomiast W Areszcie Śledczym w Ł. był osadzony od.8 sierpnia 2007 r. do 16 maja 2009 r. w pawilonie A/4 w celi nr 153 o powierzchni 12,07m* zmiennie w różnych okresach wraz z -innymi czterema, trzema bądż dwoma osobami, przy czym przezjeden dzień - 6 września 2007 r. wraz z pięcioma innymi osobami. Wraz czterema osobami powod zajmował celę w następujących okresachiod 8 sierpnia 2007 r. do 5 września 2009 r., od 7 września 2007 r. do 7 listopada 2007 r., od 23 listopada 2007 r. do 25 listopada 2007 r., od 4 stycznia 2008 r. do 22 stycznia 2008 r., od 30 stycznia 2008 r. do 14 lipca 2008 r. i od 17 lipca 2008 r. do 13 sierpnia 2008 r. W pozostałych okresach w tej celi przebywał z trzema bądź dwoma osobami. Od 17 maja 2009 r.. do 15 czerwca 2009 r. powod był osadzony wtym samym pawilonie w celi nr 133 0 powierzchni 10,58 mi* wraz z dwoma wspolwiężniami, a w dniu 16 czerwca 2009 r. celę tę zajmował z tylko jedną osobą. Od 28 pażdziernika 2009 r. do 11 stycznia 2010 r. D. B. przebywał w pawilonie C/2 w celi nr 49 o powierzchni 12,25 m2, przy czym pierwszego dnia wraz z trzema osobami, a od dnia następnego do 1 listopada 2009 r. z czterema innymi osobami. Kolejne trzy dni był w tej celi osadzony wraz z trzema współwiężniami, a od 6 listopada 2009 r. do 20 listopada 2009 r. wraz z czterema osobami. Od 21 listopada 2009 r. do 27 listopada 2009 r. celę tę wraz z powodem zajmowało 3 wspolwiężniów, a następnie od 28 listopada 2009 r. do 2 grudnia 2009 r. oprócz powoda cztery inne osoby, a potem do 4 stycznia 2010 r. trzy. Kolejne sześć dni powód przebywał z dwoma osadzonymi, a w dniu 11 stycznia 2010 roku już tylko z jednym. Areszt Śledczy w Ł., w okresie od 2001 r. do końca 2009 r. mial problemy z przeludnieniem w celach. Dyrekcja Aresztu podejmowała starania, zmierzające do zwiększenia powierzchni mieszkalne] pomieszczeń zajmowanych przez więźniów.
--- STRONA 4 ---
Na ioh potrzeby Iokalowe przerabiano dodatkowe pomieszczenia, W tym éwietlioe oddziaiowe, tylko centraina éwietlica nie byia przeznaozona na ten oel, bowiem korzystali 2: niej Wszyscy osadzeni, oglqdajqo filmy lub grajap W ping ponga ozy tez piikarzyki. Seanse fiimowe byiy organizowane raz W tygodniu dla grupy piegtnastoosobowej. Na éwietlico byli zabierani Wi<gzniowie, ktorzy Wozeéniej sio na niq zapisali, jeéli tylko wychowawcy mieli na to czas. Kazdy osadzony mogi korzystaé ze éwietlicy raz na miesiqc, a moze i nawet rzadziej. Ukiadany byi grafik korzystania ze éwietlicy przez zapisanyoh na niq Wiozniow. Osadzeni moga_ korzystaé z bibiioteki. Wozkarze z ksiqzkami jezdzili po oddziaiach codziennie i rozdawali osadzonym ksiagki. Areszt Sledczy W L. Wielokrotnie zwracai sio do roznych organow z informacjami na temat Warunkow Iokalowych panujqcych na jego terenie. Stosowne pisma z informacja; o przeludnieniu W celach docieraiy systematycznie do Sa_du Okrogowego W todzi VI Wydziaiu Penitencjarnego. Dyrektor Aresztu zwraoai Wowczas uwago, iz Wiegzniowie osadzani sq W warunkach, W ktorych nie da sio przestrzegaé Wymogu zapewnienia 1 osobie poWierzohni 3 m’. Generainy remont W Areszoie Sledozym byi przeprowadzany W latach 2002 2007. Pawiiony usytuowane sq rownolegle do siebie, a pomiodzy nimi znajdujq sio place spacerowe. Wszystkie cele W Areszcie Sledozym W L. sq skanaiizowane i maja_ doprowadzonq zimnq WOGQ. W czoéci pomieszczefi kapiki sanitarne sq zabuciowane ozoéciowo. Rowniez W celach, W ktorych.‘ przebywai powod, kapik sanitarny jest zabudowany z trzech stron, a W Wejéoiu do niego umocowano ha zawiasach dreWniana_ przesiono do wysokoéci okoio poitora metra. Zarowno umywalki, jak i sedesy sq czoéciowo wyeksploatowane, jednakze ka_oil<i sanitarne sq czyste, a érodki czystoéci pozostajqce do dyspozycii osadzonych umoz|iWiaja_ im dbanie o Wiaéciwy stan urzqdzeri sanitarnych znajd uja_cych sio W oeiach. Kazda z oel ma zainstalowane gniazda elektryczne, co umozliwia osadzonym korzystanie z odbiornikow telewizyjnych i grzaiek. Pomieszczenia, W ktolych przebywai powod majq powierzchnio przekraczajapq 10m? W kazdym znajdujq sio iézka piotrowe w iloéci odpowiedniej do iioéoi osadzonych, stoi, taborety i kapik sanitarny. Lozka nie posiadajq drabinek, sa_ to iozka koszarowe. Kqoik sanitainy zazwyczaj ma powierzchniq; 1,2 m 2 i wiiczany jest do powierzchni ceii. W areszcie sa_ trzy iaznie usytuowane na najnizszej kondygnacji, W kazdym z pawilonow mieszkalnyoh. Kazda skiada sio z przebieralni i pomieszczenia kapieiowego. Sciany sq pomaiowane farbq oiejnq, a podiogi Wykonane z lastryka. W czoéoi kapielowej znajduje sirg 12 sitek natryskowych umieszczonyoh pod sufitem, a Na ich potrzeby lokalowe przerabiano dodatkowe pomieszczenia, w tym świetlice oddziałowe, tylko centralna świetlica nie była przeznaczona na ten cel, bowiem korzystali z niej wszyscy osadzani, oglądając filmy lub grając w ping - ponga czy też piłkarzyki. Seanse filmowe były organizowane raz w tygodniu 'dla grupy piętnastoosobowej. Na świetlicę byli zabierani więźniowie, którzy wczesniej się na nią zapisali, jeśli tylko wychowawcy mieli na to czas. Każdy osadzony mógł korzystać ze świetlicy raz na miesiąc, a może i nawet rzadziej. Układany był grafik korzystania ze świetlicy przez zapisanych na nią więźniów. Osadzeni mogą korzystać z biblioteki. Wózkarze z książkami jeździli po oddziałach codziennie i rozdawali osadzonym książki. Areszt Śledczy w Ł. wielokrotnie zwracał się do różnych organów z informacjami na temat warunków lokalowych panujących na jego terenie. Stosowne pisma z informacją" o przeludnieniu w celach docierały systematycznie do Sądu Okręgowego w Łodzi - VI Wydziału Penitencjarnego. Dyrektor Aresztu zwracał wówczas uwagę, iż więźniowie osadzani są W warunkach, w których nie da się przestrzegać wymogu zapewnienia 1 osobie powierzchni 3 mz. Generalny remont w Areszcie Śledczym był przeprowadzany w latach 2002 - 2007. Pawilony usytuowane są równolegle do siebie, a pomiędzy nimi znajdują się place spacerowe. Wszystkie cele w Areszcie Śledczym w Ł. są skanalízowane i mają doprowadzoną zimną wodę. W części pomieszczeń kąciki sanitarne są zabudowane częściowo. Również w celach, w którychd przebywał powód, kącik sanitarny jest zabudowany z trzech stron, a w wejściu do niego umocowano na zawiasach drewnianą przesłonę do wysokości około półtora metra. Zarówno umywalki, jak i sedesy są częściowo wyekspioatowane, jednakże kąciki sanitarne są czyste, a środki czystości pozostające do dyspozycji osadzonych umożliwiają im dbanie o właściwy stan urządzeń sanitarnych znajdujących się w celach. Każda z cel ma zainstalowane gniazda elektryczne, co umożliwia osadzonym korzystanie z odbiorników telewizyjnych i grzałek. Pomieszczenia, w których przebywał powód mają powierzchnię przekraczającą 10m2. W każdym znajdują się łóżka piętrowe w ilości odpowiedniej do ilości osadzonych, stół, taborety i kącik sanitarny. Łóżka nie posiadają drabinek, są to łóżka koszarowe. Kącik sanitarny zazwyczaj ma powierzchnię 1,2 m 2 i wliczany jest do powierzchni celi. W areszcie są trzy łaźnie usytuowane na najniższej kondygnacji, w każdym z pawilonćw mieszkalnych. Każda składa się z przebieralni i pomieszczenia kąpielowego. Ściany są pomalowane farbą olejną, a podłogi wykonane z lastiyka. W części kąpielowej znajduje się 12 sitek natryskowych umieszczonych pod sufitem, a
--- STRONA 5 ---
na podiodze lezq gumowe dywaniki. W przebieralni na soianach sq Wieszaki, a pod scianami iawki. Stan materaoow, kocow, poscieli oraz recznikow i soierek jest dostateczny. Widaf; na nich élady ozesoiowego zuzycia i napraw, co jednak zwiajzanejest z duzq rotacjq osadzonyoh z racji przeznaczenia aresztu. W Areszcie Siedozym W L. stuzba zdrowia zajmuje 12 pomieszczefi usytuowanych W pawiionach mieszkalnych, przy czym W kazdym jest gabinet stomatologiczny i ambuiatorium, w ktorym peini dyzur pielegniarka, a pecjentow przyjmuje Iekarz internista. Pomieszczenia siuzby zdrowia zostaiy wyremontowane. Sq przestronne, estetycznie urzqdzone i majq odpowiednie Wyposazenie. Areszt ma podpisane kontrakty z Iekarzami speojaiistami. W jednostce funkcjonuje tez apteka. Badania anaiityczne i inne badania specjaiistyczne, ktorych nie Wykonuje ambulatorium aresztu, przeprowadzane sqw placoyvkach spoiecznej siuzby zdrowia oraz W szpitalu przy Zaktadzie Karnym nr (...) W L. Posiiki dla osadzonyoh przygotowywane sq W kuohni znajdujapej sie W budynku gospodarczym. Przy przyrzqdzaniu posiikow pod nadzorem szefa kuohni, ktory jest funkcjonariuszem Wieziennym, pracujq osadzeni, ktorzy zostali przyuczeni do zawodu kuoharza. Prace pomocnicze np. obieranie Warzyw, oczkowanie ziemniakow, zmywanie Wykonujq oni bez specjalistycznego przeszkoienia. Wszyscy dysponuja_ aktualnymi ksiqzeczkami zdrowia. Jadiospis zatwierdza lekarz, zas Walory smakowe i jakosé posiikow !<azdorazowo'spraWdzana jest przez pielegniarke tub pieiegniarza. Oprocz Wyzywienia przygotowywanego dia ogoiu osadzonych, kuchnia Wiezienna przygotowuje takze posiiki dietetyczne na diete ogolnq iekkostrawnai, dla choryoh na oukrzyce oraz diete bezglutenowei i ttuszczowai. Posiiki do poszczegolnych pawilonow dowozone sq przez osadzonych zatrudnionych W kuohni W przeznaczonych do tego specjainych termosach i pojemnikaoh. W kazdym oddziale znajduje sie Waga, gdzie moze byo sprawdzana przez osadzonego bqdz przez inne osoby gramatura skiadnika posiiku. Powod od 2000 r. jest zakazony wirusem HCVi cierpi na przewlekte wirusowe zapalenie Wajroby typu C. Podczas Wizyt lekarskich zaiecane ma stosowanie iekow osianiajapych miqzsz Wajroby. W leczeniu chorych na przewlekie wirusowe zapalenie wajroby typu C nalezy stosowao ieczenie przyczynowe, polegajqce na skojarzonym leczeniu pegylowanym interferonem z 13/bawirynajw Poradni Chorob Wajroby W Lodzi, leozenie dietetyczne polegajape na zastosowaniu diety Iekkostrawnej wa_troboWej majapej na oelu zmniejszenie obciqzenia Wajroby przyswajaniem min. pokarmow tiustych, smazonych, ieozenie Wspomagajajce Iekami z grupy Hepatoprotectiva, ktore nie na podłodze leżą gumowe dywaniki. W przebieralni na ścianach są wieszaki, a pod ścianami ławki. Stan materaców, koców, pościeli oraz ręczników i ścierek jest dostateczny. Widać na nich ślady częściowego zużycia i napraw, co jednak związanejest z dużą rotacją osadzonych z racji przeznaczenia aresztu. W Areszcie Śledczym W Ł. służba zdrowia zajmuje 12 pomieszczeń usytuowanych W pawilonach mieszkalnych, przy czym w każdym jest gabinet stomatologiczny i ambulatorium, w którym pełni dyżur pielęgniarka, a pacjentów przyjmuje lekarz internista. Pomieszczenia służby zdrowia zostały wyremontowane. Są przestronne, estetycznie urządzone i mają odpowiednie wyposażenie. Areszt ma podpisane 'kontrakty z lekarzami specjalistami. W jednostce funkcjonuje też apteka. Badania analityczne i inne badania specjalistyczne, których nie wykonuje ambulatorium aresztu, przeprowadzane sąw placówkach społecznej służby zdrowia oraz w szpitalu przy Zakładzie Karnym nr (...) W Ł. Posiłki dla osadzonych przygotowywane są w kuchni znajdującej się w budynku gospodarczym. Przy przyrządzaniu posiłków pod nadzorem szefa kuchni, który jest funkcjonariuszom wíęziennym, pracują osadzeni, którzy zostali przyuczeni do zawodu kucharza. Prace pomocnicze np. obieranie warzyw, oczkowanie ziemniaków, zmywanie wykonują oni bez specjalistycznego przeszkolenia. Wszyscy dysponują aktualnymi książeczkami zdrowia. Jadłospis zatwierdza lekarz, zaś walory smakowe i jakość posiłków i<ażdorazowo'sprawdzana jest przez pielęgniarkę lub pielęgniarza. Oprócz wyżywienia przygotowywanego dla ogółu osadzonych, kuchnia więzienna przygotowuje także posiłki dietetyczne na dietę ogólną łekkostrawną, dla chorych na cukrzycę oraz dietę bezglutenową i tłuszczową. Posiłki do poszczególnych pawilonćw dowożone są przez osadzonych zatrudnionych w kuchni w przeznaczonych do tego specjalnych termosach i pojemnikach. W każdym oddziale znajduje się waga, gdzie może być sprawdzana przez osadzonego bądź przez inne osoby gramatura składnika posiłku. Powód od 2000 r. jest zakażony wirusem l-lCVi cierpi na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C. Podczas wizyt lekarskich zalecane ma stosowanie leków osłaniających miąższ wątroby. W leczeniu chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C należy stosować leczenie przyczynowe, polegające na skojarzonym leczeniu pegylowanym interferonem z iybawirynąw Poradni Chorób Wątroby w Łodzi, leczenie dietetyczne polegające na zastosowaniu diety lekkostrawnej wątrobowej mającej na celu zmniejszenie obciążenia wątroby przyswajaniem min. pokarmów tłustych, smażonych, leczenie "wspomagające lekami z grupy ł-iepatoprotectiva, które nie
--- STRONA 6 ---
eiiminujq Wirusa, ale Wzmaoniajq komorki Wqtroby oraz prowadzio oszczedzajapy i higieczniczny tryb zycia, gdyz pacjenci z przewlekiymi zapaleniami Wa_troby typu C nie powinni oiezko praoowaé fizycznie. Powod przebywajap W Areszcie Sledczym W L. ma zaieoonaj Eekkostrawno diete, nie spozywa alkohoiu ani innych toksycznych uzywek, stosuje iek Wzmaoniajqcy komorki wa_troby Essentials forte i czeka na leczenie przyozynowe. W zWia_zku z zakazeniem powod zmuszony jest do Wiekszej dbaiosci W zakresie wiasnej higieny oraz uzywanego przez niego sprzetu W celi, aby nie doszio do zakazenia innych osadzonych. W Areszcie Sledczym W L. nie stwarza sis specjalnych warunkow bytowych dla nosicieli. Nie izoluje sie ich, sa_ oni jedynie zobowiqzani do przestrzegania bezpieczefistwa swojego i innych. Wspotosadzeni mogq nie Wiedzieé o ohorobie, sam ohory musi natomiast przestrzegaé zasad bezpieczefistwa, np. nie moze pozyczaé nozyka do goienia. Podczas przyjecia do jednostki penitencjarnej kazdy osadzony na pieiwszej stronie ksiajzeczki zdrowia potwierdza, iz zapoznai sie ze Wszelkimi konsekwenojami chorob zakainych typu HIV ozy WZW. Personei aresztu poucza o sposobie mozliwego zakazenia. Przebywanie powoda W pozwanej jednostce, nawet okresowo W Warunkaoh przeludnienia, nie ma istotnego Wptywu na jego stan zdrowia W zakresie pogorszenia przebiegu przewlekiego zapalenia Wqtroby typu C. Warunki, W jakioh przebywa powod pozwalajq na realizacje zalecefi terapeutycznych, nie zawsze reaiizowanych W zyciu cociziennym przez pacjentow przebywajapych poza zakiadami penitenojarnymi. Powod cierpi na miernie nasilone zmiany zwyrocinieniowe kregostupa pod postacia_ dwupoziomowych przepuklin jqder miazdzystych (L3!L4 i L4lL5) bez uposledzenia funkcji kregosiupa z zespolem bolowym. Pojawia sie u niego objawowy, okresowy zespot bolowy ledzwiowo krzyzowy, obecnie bez obecnosoi objawow korzeniowych i ubytkowych. _ Przebywanie powoda W Warunkach przeludnienia nie moze prowadzié do pogorszenia stanu zdrowia, tj. pogiebienia istniejqcych zmian zwyrodnieniowych. Schorzenie na ktore cierpi jest samoistne i nie majq na niego istotnego Wpiywu Warunki bytowania, bowiem zalecane éwiczenia rehabilitaoyjne Wystarozy Wykonywao okresowo i nie ma potrzeby ciqgiego ich stosowania. Do ich samodzielnego Wykonania Wystarozy 2 m2, a Zaktad Karny nr (...) posiada oddziai rehabiiitaoyjny, na ktolry powod W razie potrzeby moze zostaé skierowany. Na podstawie clokonanych ustaleri Sqd Okregowy stwierdzii, ze pomimo, iz umieszczenie osoby pozbawionej Woinosci W celi o powierzchni przypadajqcej na eliminują wirusa, ale wzmacniają komórki wątroby oraz prowadzić oszczędzający i hígieczniczny tryb życia, gdyż pacjenci z przewlekłymi zapaleniami wątroby typu C nie powinni ciężko pracować fizycznie. Powód przebywając W Areszcie Śłedczym W Ł. ma zaleconą lekkostrawną dietę, nie spoźywa alkoholu ani innych toksycznych używek, stosuje lek wzmacniający komórki wątroby - Essentials forte i czeka na leczenie przyczynowe. W związku z zakażeniem powód zmuszony jest do większej dbałości W zakresie własnej higieny oraz używanego przez niego sprzętu w celi, aby nie doszło do zakażenia innych osadzonych. W Areszcie Śledczym W Ł. nie stwarza się specjalnych warunków bytowych dla nosicieli. Nie izoluje się ich, są oni jedynie zobowiązani do przestrzegania bezpieczeństwa swojego i innych. Współosadzeni mogą nie wiedzieć o chorobie, sam chory musi natomiast przestrzegać zasad bezpieczeństwa, np. nie może pożyczać nożyka do golenia. Podczas przyjęcia do jednostki penitencjarnej każdy osadzony na pierwszej stronie książeczki zdrowia potwierdza, iż zapoznał się ze wszelkimi konsekwencjami chorób zakaźnych typu HIV czy WZW. Personel aresztu poucza o sposobie możliwego zakażenia. Przebywanie powoda W pozwanej jednostce, nawet okresowo W warunkach przeludnienia, nie ma istotnego wpływu na jego stan zdrowia W zakresie pogorszenia przebiegu przewlekłego zapalenia wątroby typu C. Warunki, w jakich przebywa powód pozwalają na realizację zaleceń terapeutycznych, nie zawsze realizowanych w życiu codziennym przez pacjentów przebywających poza zakładami penitencjarnymi. Powód cierpi na miernie nasilone zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa pod postacią dwupoziomowych przepuklin jąder miażdżystych (L3ƒL4 i L4!L5) bez upośledzenia funkcji kręgosłupa z zespołem bólowym. Pojawia się u niego objawowy, okresowy zespół bólowy lędźwiowo - krzyżowy, obecnie bez obecności objawów korzeniowych i ubytkowych. _ Przebywanie powoda W warunkach przeludnienia nie może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia, tj. pogłębienia istniejących zmian zwyrodnieniowych. Schorzenia na które cierpi jest samoistne i nie mają na niego istotnego wpływu warunki bytowania, bowiem zalecane ćwiczenia rehabilitacyjne wystarczy wykonywać okresowo i nie ma potrzeby ciągłego ich stosowania. Do ich samodzielnego wykonania wystarczy 2 mz, a Zakład Karny nr (...) posiada oddział rehabilitacyjny, na który powód W razie potrzeby może zostać skierowany. Na podstawie dokonanych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że pomimo, iż umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na
--- STRONA 7 ---
osadzonego mniejszej niz 3 m2 moze stanowié Wystarczajqcq przesianke stwierdzenia naruszenia dobr osobistych, to brak jest podstaw do zasa_dzenia na rzecz powoda zadoséuczynienia, bowiem nie wykazai on by przejsoiowe przebywanie W oiasnej ceii wywoiato u niego negatywne skutki Ipsychiczne, zdrowotne ba_dz fizyozne powodujaice poczucie krzywdy. Wediug opinii biegij/ch przebywanie powoda okresowo W przeludnionych celach nie miaio istotnego Wpiywu na jego stan zdrowia W zakresie pogorszenia przebiegu przewiekiego zapalenia Wa_troby typu C, ale takze w zakresie istniejajoyoh u niego zmian zwyrodnieniowyoh kregosiupa. Warunki, w ktorych przebywai pozwalaty na reaiizacje zaiecefi terapeutycznych wymaganych W przypadkujzarazenia Wirusem HCV, ale takze na Wykonywanie éwiczen rehabiiitacyjnych wskazanych przy zmianach zwyrodnieniowych. W ocenie Sqdu I instancji powod nie udowodnii réwniez, by inne niedogodnosoi W ozasie odbywania kary pozbawienia wolnosci miaiy cechy dreczenia tub upokarzania, tym bardziej ze przeludnienie cei, W ktorych przebywai osadzony byio krotkotrwaie i nie naruszyio W zaden sposob jego dobr osobistych bowiem miaio oharakter przejsciowy i stanowiio szczegolnie uzasadniony Wypadek. Said Okregowy nie uwzgiednii takze zarzutow dotyozapych braku mozliwosoi utrzymania Wiasciwej higieny osobistej, braku odpowiedniej Wentylacji cel, czy zle funkojonujapej siuzby zdrowia, gdyz nie zostaiy one udowodnione, a ze zgromadzonego W sprawie materiaiu dowodowego wynika, ze siuzba zdrowia W Areszcie Siedozym W L. funkcjonuje W sposob Wiasoiwy, a sam fakt koniecznosci zapisywania sie na Wizyty iekarskie nie moze przesqdzao o Wadliwej opieoe zdrowotnej. Ponadto Sqd I instancji zauwazyi, ze Wentylacja W celach dziaia prawidiowo, a Wszystkie pomieszozenia sqskanalizowane i jest doprowadzona zimna woda, zatem mozliwe jest dbanie o higiene osobistq. W ocenie Sqdu Okregowego powodowi zostaia takze zapewniona, W Wystarczajqcy sposob, intymnoéé przez oddzielenie kqcika sanitarnego i zasionieciem Wejscia zawieszonymi na zawiasach drzwiczkami 0 wysokoéci 1,5 rn ba,d2 kotara, gdyz jego oaikowite zabudowanie utrudniaioby odpowiedniq Wentylacje. W konsekwencji, zdaniem Sqdu Okregowego, pomimo okresowego przebywania W celaoh, W ktoryoh panowaio przeludnienie, powod nie doznai zadnej krzywdy zwiqzanej z osadzeniem go W Areszcie Sledczym w 11., a zatem powodztwo jako niezasadne naiezeio W caiosci oddalié. ' Powod zaskarzyt powyzszy Wyrok apelacjq i zarzuoiiz osadzonego mniejszej niż 3 mz może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych, to brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia, bowiem nie wykazał on by przejściowe przebywanie W ciasnej celi wywołało u niego negatywne skutki psychiczne, zdrowotne bądź fizyczne powodujące poczucie krzywdy. Według opinii biegłych przebywanie powoda okresowo W przeludnionych celach nie miało istotnego wpływu na jego stan zdrowia W zakresie pogorszenia przebiegu przewlekłego zapalenia wątroby typu C, ale także w zakresie istniejących u niego zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Warunki, w których przebywał pozwalały na realizację zaleceń terapeutycznych wymaganych w przypadkuzarażenia wirusem HCV, ale także na wykonywanie ćwiczeń rehabilitacyjnych wskazanych przy zmianach zwyrodnieniowych. W ocenie Sądu I instancji powód nie udowodnił również, by inne niedogodności W czasie odbywania kary pozbawienia wolności miały cechy dręczenia lub upokarzania, tym bardziej że przeludnienie cel, W których przebywał osadzony było krótkotrwałe i nie naruszyło W żaden sposób jego dóbr osobistych bowiem miało charakter przejściowy i stanowiło szczególnie uzasadniony wypadek. Sąd Okręgowy nie uwzględnił także zarzutów dotyczących braku możliwości utrzymania właściwej higieny osobistej, braku odpowiedniej wentylacji cel, czy źle funkcjonujące] służby zdrowia, gdyż nie zostały one udowodnione, a ze zgromadzonego W sprawie materiału dowodowego wynika, że służba zdrowia w Areszcie Śledczym W Ł. funkcjonuje W sposób właściwy, a sam fakt konieczności zapisywania się na wizyty lekarskie nie może przesądzać o wadliwej opiece zdrowotnej. Ponadto Sąd l instancji zauważył, że wentylacja w celach działa prawidłowo, a wszystkie pomieszczenia sąiskanalizowane i jest doprowadzona zimna woda, zatem możliwe jest dbanie o higienę osobistą. W ocenie Sądu Okręgowego powodowi została także zapewniona, W wystarczający sposób, intymność przez oddzielenie kącika sanitarnego i zasłonięcielm wejścia zawieszonymi na zawiasach drzwíczkami o vvysokości 1,5 m bądż kotarą, gdyż jego całkowite zabudowania utrudniałoby odpowiednią wentylację. W konsekwencji, zdaniem Sądu Okręgowego, pomimo okresowego przebywania W celach, W których panowało przeludnienie, powód nie doznał żadnej krzywdy związanej z osadzeniem go W Areszcie Śledczym W Ł., a zatem powództwo jako niezasadne należało W całości oddalić. " Powód zas ka rżył powyższy wyrok apelacją i zarzucił:
--- STRONA 8 ---
1) naruszenie praWa materiainego, tj. art. 23 k.c. , art. 24 k.c. W zwiazku z art. 448 k.c., art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka W zwiazku z art. 40 i 41 ust. 4 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie; 2) naruszenie przepisow postepowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. W zwiazku z art. 328 § 2 k.p.c., ktore to uchybienia mogiy mieé istotny Wpiyw na Wynik spraWy, poprzez dokonanie przez Sad I lnstancji dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego W sprawie materiaiu dowodowego i jednostronnej oceny zebranych dowodow co do ustaien W przedmiocie Warunkéw panujacych W celach, W ktorych osadzony byi powod i przyjecie przez Sad I lnstancji, ze przeludnienie cel, W ktorych przeby,wa+ powod byio krotkotrwaie, miaio charakter przejsciowy i stanowiio szczegolnie uzasadniony Wypadeki nie naruszyio W Zaden sposob dobr osobistych powoda W konsekwencji skarzacy Wniosi 0 zmiane Wyroku poprzez uwzglednienie powodztwa i zasadzenie na jego rzecz od strony pozwanej kwoty 200.000 zt wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu, e W e n t u a I n i e o uchylenie zaskarzonego Wyroku i przekazanie sprawy Sadowi i lnstancji do ponownego rozpoznania, przy uwzglednieniu kosztow postepowania odwoiawczego. Pozwany W odpowiedzi na apelacje Wniosi o jej oddalenia i zasadzenie kosztow postepowania apelacyjnego W tym kosztow zastepstwa prooesowego Wediug norm przepisanych na rzecz Skarbu Pafistwa. Sad Apelacyjny zwazyl co nastepuje: Apelacja powoda jest czesciowo zasadna, co skutkuje zmiana_ zaskarzonego Wyroku, o tresci jak W punkcie I sentencji, na podstawie art. 386§1 k.p.c. Odnoszao sie W pierwszej kolejnosci do zarzutow natuzy prooesowej, Sad II instancji na Wstepie pragnie podniesé, ze dotyczy on wyiapznie naruszenia art. 233§1 k.p.c. Zarowno z tresci tego zarzutu, jak i zgioszonej na jego uzasadnienie argumentacji wynika, ze skarzacy de facto nie kwestionuje ustalefi faktycznych, poczynionyoh W przedmiotowej sprawie przez Sad Okregowy ktore Sad Apelaoyjny przyjmuje za Wtasne a jedynie dokonanq przez niego ocene zebranego W sprawie materiatu dowodowego i Wyciagniete na ich podstawie Wnioski. Choc’: W pieiwszej czesci zarzutow skarzapy kwestionuje ustalenia sadu co do Warunkow panujacyoh W celaoh, W ktorych byi osadzony, to jednak dotyczy to Wyiapznie zagadnienia przeludnienia eel, nie zas Warunkow bytowych, badz innych Warunkow osadzenia. W ooenie sa_du odwoiawozego za uprawniony uznao nalezy zarzut naruszenia art. 233§1 k.p.c. W tejczesci, W jakiej dotyczy on oceny sadu meriti, iz przeludnienie 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 k.c. , art. 24 k.c. W związku z art. 448 k.c., art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka W związku z art. 40 i 41 ust. 4 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. W związku z art. 328 § 2 k.p.c., które to uchybienia mogly mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie przez Sąd l instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego W sprawie materiału dowodowego i jednostronne] oceny zebranych dowodów co do ustaleń W przedmiocie warunków panujących W celach, W których osadzony był powód i przyjęcie przez Sąd l instancji, że przeludnienie cel, W których przebywał powód było krótkotrwałe, miało charakter przejściowy i stanowiło szczególnie uzasadniony wypadeki nie naruszyło W żaden sposób dóbr osobistych powoda W konsekwencji skarżący wniósł 0 zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenia na jego rzecz od strony pozwanej kwoty 200.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, e W e n t u a I n i e o uchylenie zaskarźonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi l instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Pozwany W odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego W tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda jest częściowo zasadna, co skutkuje zmianą zaskarźonego wyroku, o treści jak w punkcie I sentencji, na podstawie art. 386§1 k.p.c. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów natury procesowej, Sąd ll instancji na wstępie pragnie podnieść, że dotyczy on wyłącznie naruszenia art. 233§1 k.p.c. Zarówno z treści tego zarzutu, jak i zgłoszonej na jego uzasadnienie argumentacji wynika, że skarżący de facto nie kwestionuje ustaleń faktycznych, poczynionych W przedmiotowej sprawie przez Sąd Okręgowy - które Sąd Apelacyjny przyjmuje za Własne - a jedynie dokonaną przez niego ocenę zebranego W sprawie materiału dowodowego i wyciągnięte na ich podstawie wnioski. Choć W pierwszej części zarzutów skarżący kwestionuje ustalenia sądu co do Warunków panujących W celach, w których był osadzony, to jednak dotyczy to wyłącznie zagadnienia przeludnienia cel, nie zaś warunków bytowych, bądź innych warunków osadzenia. W ocenie sądu odwoławczego za uprawniony uznać należy zarzut- naruszenia art. 233§1 k.p.c. W tejczęści, W jakiej dotyczy on oceny sądu meriti, iż przeludnienie
--- STRONA 9 ---
cei, W ktorych przebywai poWod bylo krotkotiwate i miato charakter przejsciowy. Ooenie tej przecza bowiem poozynione przez Sad ustalenia faktyozne, tak co do powierzohni cel, W ktoryoh powod przebywai, jak i ilosoi Wspoiosadzonych i okresow pobytu powoda W poszozegolnych celach. Jak zasadnie Wyiicza skarzaoy W roku 2007 przebywai on W ceiach przeiudnionych iacznie 91 dni, W roku 2008 210 dni, zas W roku 2009 23 dni. Z przedstawionego Wyiiczenia Wynika, ze ohoéby W roku 2008 pobyty powoda W ceiach przeludnionych nie byiy krotkotrwaie i nie miaiy charakteru przejsciowego. Trudno rowniez nie dostrzec, ze ze ziozonej do akt sprawy notatki urzedowej z dnia 9 marca 2010 roku (k.40) Wynika, 2e okresy, W ktorych Wystepowato przeludnienie cel, Wj3kiC11 przebywai powod, W niektorych okresach miato charakter ciagiy i trwato przez pier’: miesiecy '(np. od 30.01 do 14.07.2007r). ’ Podobnie nalezy ocenié Wniosek Sadu Okregowego, Ze choo W pozwanym Areszcie Sledczym istniaio zjawisko przeludnienia nie doszio do naruszenia dobr osobistyoh powoda W postaoi czci, godnosoi i humanitarnego traktowania. Wprawdzie istotnie, powod nie Wykazat, by przebywanie W ciasnej celi Wywoiaio u niego negatywne skutki zdrowotne badz fizyczne powodujace poczucie krzywdy, gdyz z opinii biegiych sadowych Wynika, iz okolioznoso ta nie miaia istotnego Wpiywu na jego stan zdrowia W zakresie pogorszenia przebiegu przewlektego zapalenia Watroby typu C oraz W zakresie istniejaoych u niego zmian zwyrodnieniowyoh kregosiupa, to powod Wykazai, ze odczuwai skutki przeiudnienia jako ponizajape i nie zapewniajaoe Wtasoiwego kornfortu psychicznego oraz ze naruszono jego prawo do piywatnosci i intymnosoi. Poza sporem jest, ze Warunki, W jakich przebywai powod byiy sprzeozne z przepisem art. 110 § 1 i 2 k.k.w. w odniesieniu do Wymaganej, minimainej powierzchni _na jednego skazanego Wynoszacej 3 ml, ktorej obnizenie nie jest dopuszczaine. Warunki bytowe okreétone W art. 110 § 2 k.k.W. odnosza sie do Wszystkich kategorii skazanych, niezaleznie od rodzaju i typu zakiadu karnego, systemu odbywania kary i stanowia standard minimalny, ktory administracja zaktadu karnego musi zapewnié skazanym. Azt. 248 § 1 k.k.W., ktory zezwalat, W szczegolnie uzasadnionych Wypadkaoh, by dyrektor zaktadu karnego, informujac sedziego penitencjarnego, urniescit osobe pozbawiona Wolnosoi, na okreélony czas, Wwarunkach, W ktorych powierzchnia celi na 1 osobe Wynosita mniej niz 3 mg, utracit moc obowiazujapa W dniu 6 grudnia 2009 roku, na skutek postanowienia Trybunaiu Konstytucyjnego 2 dnia 26 maja 2008 roku (sygn. akt SK 25/07), Wskazujacego, Ze nadmierne zageszozenie Wiezniow W celi moze bye kwalifikowane jako traktowanie niehurnanitarne. Powyzsze orzeozenie cel, W których przebywał powód było krótkotrwałe i miało charakter przejściowy. Ocenie tej przeczą bowiem poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne, tak co do powierzchni cel, W których powód przebywał, jak i ilości współosadzonych i okresów pobytu powoda w poszczególnych celach. Jak zasadnie wylicza skarżący W roku 2007 przebywał on W celach przeludnionych łącznie 91 dni, W roku 2008- 210 dni, zaś W roku 2009- 23 dni. Z przedstawionego wyliczenia wynika, że choćby W roku 2008 pobyty powoda W celach przeludnionych nie były krótkotrwałe i nie miały charakteru przejściowego. Trudno również nie dostrzec, że ze złożonej do akt sprawy notatki urzędowej z dnia 9 marca 2010 roku (k.40) wynika, że okresy, w których Występowało przeludnienie cel, W jakich przebywał powód, W niektórych okresach miało charakter ciągły i tnivało przez pięć miesięcy '(np. od 30.01 do 14.07.2007r). ' Podobnie należy ocenić wniosek Sądu Okręgowego, że choć W pozwanym Areszcie Śledczym istniało zjawisko przeludnienia nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda W postaci czci, godności i humanitarnego traktowania. Wprawdzie istotnie, powód nie wykazał, by przebywanie W ciasnej celi wywołało u niego negatywne skutki zdrowotne bądź fizyczne powodujące poczucie krzywdy, gdyż z opinii biegłych sądowych wynika, iż okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na jego stan zdrowia W zakresie pogorszenia przebiegu przewlekłego zapalenia wątroby typu C oraz W zakresie istniejących u niego zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, to powód wykazał, że odczuwał skutki przeludnienie jako poniżające i nie zapewniające właściwego komfortu psychicznego oraz że naruszono jego prawo do prywatności i intymności. Poza sporem jest, że warunki, w jakich przebywał powód były sprzeczne z przepisem art. 110 § 1 i 2 k.k.w. w odniesieniu do wymaganej, minimalnej powierzchni _na jednego skazanego wynoszącej 3 mz, której obniżenie nie jest dopuszczalne. Warunki bytowe określone W art. 110 § 2 k.k.w. odnoszą się do wszystkich kategorii skazanych, niezależnie od rodzaju i typu zakładu karnego, systemu odbywania kary i stanowią standard minimalny, który administracja zakładu karnego musi zapewnić skazanym. Alt. 248 § 1 k.k.w., który zezwalał, W szczególnie uzasadnionych wypadkach, by dyrektor zakładu karnego, informując sędziego penitencjarnego, umieścił osobę pozbawioną wolności, na określony czas, wwarunkach, W których powierzchnia cell na 1 osobę wynosiła mniej niż 3 mg, utracił moc obowiązującą W dniu 6 grudnia 2009 roku, na skutek postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 roku (sygn. akt SK 25/07), Wskazującego, że nadmierne zagęszczenie więźniów w celi może być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Powyższe orzeczenie
--- STRONA 10 ---
zostato Wydane W ceiu dostosowania przepisow ustaWy do tresci Konstytuoji RP oraz Konwenoji o Oohronie Praw Cziowieka i Podstawowych Woinosci sporzadzonej W Rzymie W dniu 4 listopada 1950 r. Zgodnie bowiem z trescia art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godnosf: cziowieka stanowi zrodio Woinoéci i praw cziowieka i obywateia, a kazdy jest obowiazany szanowaé Wolnosci i prawa innych, natomiast W mysi art. 3 konwencji nikt nie moze bye poddany torturom ani nieiudzkiemu tub ponizajacemu traktowaniu albo karaniu. Biorac pod uwage powyzsze rozwazania Sad Apelacyjny podzielii poglad Sa_du Najwyzszego, wyrazony w uohwale z dnia 18 pazdziernika 2011 roku wydanej w sprawie iii CZP 25/11 (opubi. LEX nr 960463), ze umieszczenie osoby pozbawionej Woinosci W ceii o powierzchni przypadajapej na osadzonego mniejszej niz 3 m2 moze stanowié Wystarczajaca przesianke stwierdzenia naruszenia jej dobr osobistyoh. Odpowiedzialnosé Skarbu Panstwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywde Wyrza_dzona_ tym naruszeniem nie zalezy od winy. W realiach rozpoznawanej sprawy powod, poza faktem umieszozenia go W oeiach o powierzchni przypadajacej na osadzonego mniejszej niz 3 m2 Wykazai nadto, ze iapzyio sie to z dodatkowymi dotegliwosciami bytowymi dnia codziennego (Warunki noolegu, spozywanie positkow, korzystanie 2 ubikacji). Stan taki byi szczegoinie dotkliwy, jesii trwai diuzszy okres, tak jak W rozpoznawanej sprawie. Przesiuchany na te okolioznosé D. B. kilkakrotnie podnosii, ze W trakcie osadzenia W Areszcie Sledczym W L. zachodziia koniecznosé spozywania posiikow na iozku, brak byio dostateoznej ilosoi sprzetow, ograniczone byio dojscie do okna ze Wzgiedu na ilosé iozek. Szozegolnie eksponowai okoiioznosé, ze z uwagi na przewiekie wirusowe zapalenie Wa_troby typu C czui sie Wyobcowany, doznawai przykrosoi od Wspoiosadzonych, ktorzy obawiali sie zarazenia. Zwiekszona ilosé osob W celi uniemoztiwiaia mu swobodne korzystanie z kacika sanitarnego, podczas gdy jako zarazony Wirusem HCV zmuszony byi do zwiekszonej dbatosoi o higiene. Sad Najwyzszy w orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143189, (OSPiKA 1990, poz. 330) wyjasnii, ze godnosé osobista jest ta sfera osobowosci, ktora konkretyzuje sie W poczuciu Wiasnej Wartosci cziowieka i oozekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, ktore stanowi istotny eiement psyohiki cziowieka, ksztaitowane jest przez szereg okolicznosci zewnetrznyoh. Zapewnienie przez Panstwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych Wymagan demokratycznego panstwa prawnego, znajdujapym Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Poiske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Pubiicznyoh z dnia 19grudnia 1966 r., (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 2167 i 169) i z art. zostało wydane w celu dostosowania przepisów ustawy do treści Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie W dniu 4 listopada 1950 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela, a każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, natomiast _W myśl art. 3 konwencji nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w uchwale z dnia 18 pażdziernika 2011 roku wydanej w sprawie lll CZP 25/11 (opubl. LEX nr 960463), że umieszczenie osoby pozbawionej wolności W celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m2 może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy. W realiach rozpoznawanej sprawy powód, poza faktem umieszczenia go w celach o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m2 wykazał nadto, że łączyło się to z dodatkowymi doiegliwościami bytowymi dnia codziennego (warunki noclegu, spożywanie posiłków, korzystanie z ubikacji). Stan taki był szczególnie dotkliwy, jeśli trwał dłuższy okres, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Przesłuchany na tę okoliczność D. B. kilkakrotnie podnosił, że w trakcie osadzenia w Areszcie Śledczym W Ł. zachodziła konieczność spożywania posiłków na łóżku, brak było dostatecznej ilości sprzętów, ograniczone było dojście do okna ze względu na ilość łóżek. Szczególnie eksponował okoiiczność, że z uwagi na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C czuł się wyobcowany, doznawał przykrości od współosadzonych, którzy obawiali się zarażenia. Zwiększona ilość osób w celi uniemożliwiała mu swobodne korzystanie z kącika sanitarnego, podczas gdy jako zarażony wirusem HCV zmuszony był do zwiększonej dbałości o higienę. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143189, (OSPIKA 1990, poz. 330) wyjaśnił, że godność osobista jest tą sferą osobowości, ktora konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, które stanowi istotny element psychiki człowieka, kształtowane jest przez szereg okoliczności zewnętrznych. Zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz W normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyiikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19'grudnia 1966 r., (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. -167 i 169) i z art.
--- STRONA 11 ---
3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4 grudnia 1950 r. stanowiapych, ze kazda osoba pozbawiona Wolnosoi bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cztowieka. Przytoozone zasady norm prawa miedzynarodowego na grunoie prawa poiskiego Wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 i47 Konstytucji. Przepis art. 24 k.c. stanowi podstawe roszozen z tytuiu naruszenia dobr osobistych. Do uznania odpowiedziainosoi nie wymaga on ‘ustalenia Winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawnosci jego dziaiania naruszajacego dobra osobiste, co powoduje, 2e dochodzacy ochrony nie musi tej przesianki udowadniaé, natomiast na sprawcy ciazy obowiazek wykazania, Ze jego, dziaianie byio zgodne z prawem. Pozwany nie zdoiai skutecznie obalié domniemania bezprawnosci, bowiem samo powoianie sie na tresé alt. 248 k.k.W. nie jest Wystarczajace, tym bardziej, ze nie zostaiy speinione Wymogi okreslone W tym przepisie. Powod przebywai W przeludnionyoh ceiaoh przez diugi czas, nie umieszozono go zatem W Warunkach niezgodnych z ustawowym standardem jedynie na okresiony, krotki czas i to W d rodze Wyjatku. Uzasadnionym jest W tej sytuacji zarzut naruszenia przepisow prawa materialnego, szczegoiowo Wskazanych W apeiacji. Sad Apeiacyjny na podstawie art. 448 k.c. okreslii Wysokosé zasadzonego na rzecz powoda zadoséuczynienia, biorac pod uwage jego kompensacyjny charakter. Zasadniczym kryterium decydujacym o Wysokosci naieznego zadoséuczynienia stanoWi przede Wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy. a niewymierny charakter takiej krzywdy sprawia, ze ocena W tej mierze Winna bye dokonywana na podstawie caioksztattu okoiicznosci sprawy. O Wysokosci zadosouczynienia decyduje zatem Sad po szozegoiowym zbadaniu Wszystkich okolicznosci sprawy, kierujac sie podstawowa zasada, ze przyznane zadoséuozynienie powinno przedstawiaé realna wartosé dla pokrzywdzonego i uwzgledniaé stosunki majatkowe panujace aktuainie W spoteczenstwie. Sytuaoja panujapa W celach, W ktolych przebywaio Wiecej osob anizeli wynikaio to 2 norm powierzchniowych sprawiaia, Ze powod narazony byt na ujemne przezycia zWia_zane chociazby z wykonywaniem biezacyoh spraw zyoia codziennego, jak spozywanie posiikow, spedzanie czasu Woinego czy tez zaiatwianie potrzeb fizjoiogioznych. Ustaiajac kwote zadoséuczynienia na poziomie 3.000zi Sad Apeiaoyjny miai na uwadze zarowno powyzsze doiegliwosoi, jak i czas pobytu powoda W przeiudnionych oeiach. Posiikowat sie przy tym innymi rozstrzygnieciami sadow W sprawach dotyczacych naruszenia dobr osobistych W zwiazku z 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r. stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Przytoczone zasady norm prawa międzynarodowego na gruncie prawa polskiego wyrażają art. 40, 41 ust. 4 i47 Konstytucji. Przepis art. 24 k.c. stanowi podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Do uznania odpowiedzialności nie wymaga on _ustalenia winy sprawcy oraz przewiduje domniemania bezprawności jego działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że dochodzący ochrony nie musi tej przesłanki udowadniać, natomiast na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem. Pozwany nie zdołał skutecznie obalić domniemania bezprawności, bowiem samo powołanie się na treść art. 248 k.k.w. nie jest wystarczające, tym bardziej, że nie zostały spełnione wymogi określone W tym przepisie. Powód przebywał W przeludnionych celach przez długi czas, nie umieszczono go zatem W warunkach niezgodnych z ustawowym standardem jedynie na określony, krótki czas i to W drodze wyjątku. Uzasadnionym jest W tej sytuacji zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, szczegółowo wskazanych W apelacji. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 448 k.c. określił wysokość zasądzonego na rzecz powoda zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę jego kompensacyjny charakter. Zasadniczym kryterium decydującym o wysokości należnego zadośćuczynienia stanowi przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy. a niewymierny charakter takiej krzywdy sprawia, że ocena W tej mierze winna być dokonywana na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. O wysokości zadośćuczynienia decyduje zatem Sąd po szczegółowym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy, kierując się podstawową zasadą, że przyznane zadośćuczynienie powinno przedstawiać realną Wartość dla pokrzywdzonego i uwzględniać stosunki majątkowe panujące aktualnie W społeczeństwie. Sytuacja panująca W celach, W których przebyvvało więcej osób aniżeli wynikało to z norm powierzchniowych sprawiała, że powód narażony był na ujemne przeżycia związane chociażby z wykonywaniem bieżących spraw życia codziennego, jak spożywanie posiłków, spędzanie czasu wolnego czy też załatwianie potrzeb fizjologicznych. Ustaiając kwotę zadośćuczynienia na poziomie 3.000zł Sąd Apelacyjny miał na uwadze zarówno powyższe dolegliwości, jak i czas pobytu powoda W przeludnionych celach. Posiłkował się przy tym innymi rozstrzygnięciami sądów W sprawach dotyczących naruszenia dóbr osobistych W związku z
--- STRONA 12 ---
przeludnieniem W zaktadach karnych. Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 26 listopada 2009 roku, Wydanym W sprawie lli CSK 62/09 (opubl. LEX nr 738354) Wprawdzie stwierdzii, ze z uwagi na subiektywny charakter krzywdy przydatnosé kierowania sie, przy ustataniu Wysokosci zadoséuozynienia, sumami zasadzonymi z tego tytuiu W innych przypadkach jest ograniczona, to jednak dodai, ze przesianka ta nie jest jednak oaikowicie pozbawiona znaczenia, pozwala bowiem ocenio, ozy na tle innych podobnych przypadkow zadoséuczynienie nie jest nadmiernie Wygorowane. Jednoiitosé orzecznictwa sadowego W tym zakresie odpowiada poczuciu sprawiedliwosci i rownosci Wobec prawa. Postulat ten moze byé jednak uznany za siuszny, jezeli daje sie pogodzié z zasada indywidualizacji okolicznoéoi okrestajacyoh rozmiar krzywdy W odniesieniu do konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzglednié przy orzekaniu speoyfike poszczegoinych przypadkow. Zasada umiarkowanej Wysokosci zadoséuczynienia trafnie iapzy Wysokosé zadoséuczynienia z Wysokoscia stopy zyciowej spoieczenstwa, gdyz zarowno ooena, ozy jest ono reaine, jak i ozy nie jest nadmierne, pozostawaé musi W zwiazku z poziomem zycia, jednakze ma uzupeiniajacy charakter W stosunku do kwestii zasadniczej tj. rozmiaru szkody niemajatkowej. Oceniajap sytuacje D. B. indywidualnie stwierdzié naiezy, ze rozmiar doznanej przez niego krzywdy nie byi znaozny, jego sytuacja nie odbiegata szozegolnie ocl sytuaoji innych osob osadzonyoh W celach przeludnionyoh, a zatem odpowiednia kwota zadosouczynienia W oparoiu o przepisy art. 24 k.c. W zW. z art. 448 k.c. jest zdaniem Sadu II instanoji suma 3.000 zi i W tym zakresie naiezaio zmienié zaskarzony Wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. O odsetkaoh Sad drugiej instancji orzeki na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. i Zgodnie z Zadaniem pozwu jako date poczatkowa okreslii 20 grudnia 2012 r., ozyli dzien Wyroku Sadu Okregowego. W toku procesu powod, reprezentowany przez fachowego petnomocnika nie rozszerzyt zadania W zakresie poczatkowej daty odsetek ustawowych, popierat powodztW0 W ksztatoie zaprezentowanym W pozwie, a zatem domaganie sie dopiero W apetacji zasadzenia odsetek od dnia Wniesienia pozwu jest nieuprawnione. W pozostaiym Wiec zakresie apelacja powoda nie zasiugiwaia na uwzglednienie. Pamietaé bowiem nalezy, ze zadoséuczynienie nie moze stanowio zrodia Wzbogacenia poszkodowanego i powinno uwzgledniaé stosunki majatkowe panujape W spoteczenstwie. Ponadto sam pobyt W jed nostce penitencjarnej zwiazany jest ze sWej istoty 2 okresiona dotegiiwoscia, ktora Wynika z zastosowanej Wobec D. B. sankcji karnej za popeinione przestepstwo. Samo pozbawienia Wolnosoi zakiada okresiona dolegliwoso i ograniczenia W roznym zakresie odnoszape sie do przeludnieniem W zakładach karnych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 2009 roku, wydanym W sprawie Ill CSK 62/09 (opubl. LEX nr 738354) wprawdzie stwierdził, że z uwagi na subiektywny charakter krzywdy przydatność kierowania się, przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, sumami zasądzonymi z tego tytułu W innych przypadkach jest ograniczona, to jednak dodał, że przesłanka ta nie jest jednak całkowicie pozbawiona znaczenia, pozwala bowiem ocenić, czy na tle innych podobnych przypadków zadośćuczynienie nie jest nadmiernie wygórowane. Jednolitość orzecznictwa sądowego W tym zakresie odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa. Postulat ten może być jednak uznany za słuszny, jeżeli daje się pogodzić z zasadą indywid ualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdy W odniesieniu do konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzględnić przy orzekaniu specyfikę poszczególnych przypadków. Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne, pozostawać musi W związku z poziomem życia, jednakże ma uzupełniający charakter W stosunku do kwestii zasadniczej tj. rozmiaru szkody niemajątkowej. Oceniając sytuację D. B. indywidualnie stwierdzić należy, że rozmiar doznanej przez niego krzywdy nie był znaczny, jego sytuacja nie odbiegała szczególnie od sytuacji innych osób osadzonych W celach przeludnionych, a zatem odpowiednią kwotą zadośćuczynienia W oparciu o przepisy art. 24 k.o. w zw. z art. 448 k.c. jest - zdaniem Sądu ll instancji- suma 3.000 zł i W tym zakresie należało zmienić zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. O odsetkach Sąd drugiej instancji orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. i zgodnie z żądaniem pozwu jako datę początkową określił 20 grudnia 2012 r., czyli dzień wyroku Sądu Okręgowego. W toku procesu powód, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika nie rozszerzył żądania w zakresie początkowej daty odsetek ustawowych, popierał powództwo w kształcie zaprezentowanym w pozwie, a zatem domaganie się dopiero W apelacji zasądzenia odsetek od dnia wniesienia pozwu jest nieuprawnione. W pozostałym więc zakresie apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie. Pamiętać bowiem należy, że zadośćuczynienie nie może stanowić żródła wzbogacenia poszkodowanego i powinno uwzględniać stosunki majątkowe panujące w społeczeństwie. Ponadto sam pobyt W jednostce penitencjarnej związany jest ze swej istoty z określoną dolegliwością, która wynika z zastosowanej Wobec D. B. sankcji karnej za popełnione przestępstwo. Samo pozbawienia wolności zakłada określoną dolegliwość i ograniczenia W różnym zakresie odnoszące się do
--- STRONA 13 ---
konieoznosoi przebywania W Warunkach izolaoji W jednym pomieszozeniu z innymi osobami na stosunkowo niewielkiej powierzchni, timitowanie ozasu i form przebywania poza ceia, stosowania sie do regui Wymuszonych Warunkami bytowania W duzej zbiorowosci. Diatego tez nalezne powodowi zadoséuozynienie moze obejmowao tylko takie cierpienia fizyczne i psychiczne, ktore Wprost nie Wynikaja z istoty i celu odbywania izolacyjnej kary pozbawienia Wolnosoi. Zdaniem Sadu Apeiacyjnego W stosunku do D. B. zasadzona kwota 3000 2+ uwzgiednia doznane przez niego cierpienia zwiazane z pobytem W przeiudnionych celach. Zadanie zasadzenia od Skarbu Panstwa na rzecz powoda kwoty zadoééuczynienia W wysokosci 200.000 zi jest razaco Wygorowane, tak z uwagi na sposob i okolicznosoi naruszenia dobra osobistego, jak i z tego wzgiedu, Ze Wiekszosé zarzutow powoda co do Warunkow bytowych W Areszcie Sledczym W L, jak i co do Wpiywu okolioznosoi przeludnienia oei na stan jego’ zdrowia, okazaio sie W rezultaoie nieuzasadnionyoh. W tym stanie rzeczy jego apelacja W pozostaiej czesci jako bezzasadna podiegata oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Sad Apeiaoyjny W mysl art. 102 k.p.c. nie oboiazyt poWoda kosztami postepowania apeiaoyjnego. Zastosowanie W/W przepisu wymaga rozwazenia Wszystkich okolioznosci sprawy i Wskazania Wypadku szozegolnie uzasadnionego, poniewaz Wyiaozona zostaia mozliwosé Wszelkioh uogolnien. Z uWagi na szczegolny, Wyjatkowy oharakter tego unormowania nie dopuszcza sie Wykiadni rozszerzajaoej (por. postanowienie Sadu Najwyzszego z dnia 14 stycznia 1974 r. ii CZ 223/73, niepubl.). lstotne znaczenie dla mozliwosoi zastosowania zasady siusznosci ma zaohowanie stron z punktu Widzenia zasad Wspoizycia spoieoznego. Sposob zastosowania art. 102 k.p.c. i ocena czy Wystapii szozegolnie uzasadniony Wypadek nalezy do uprawnien jurysdykcyjnych sadu (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 19 maja 2006 r. III CK 221/05, niepubl.) i nie Wymaga Wniosku strony. ' Odnoszac powyzsze uwagi do analizowanej sprawy stwierdzié naiezy, ze choc’: powod przegrai apelacje W przewazajacej czesci, to jednak jego sytuacja materialna oraz Zyciowa, W jakiej sie znajduje, uzasadnia zastosowanie zasady siusznoéci okreslonej W art. 102 k.p.c. Po drugie D. B. realizuje przysiugujace mu uprawnienie do sprawiediiwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez Wiasciwy, niezaiezny, bezstronny i niezawisty Sad (art. 45 ust.‘! Konstytucji), zas zasada obciazenia strony przegrywajapej kosztami procesu nie moze byé rozumiana jako srodek dyscyplinujapy i zniecheoajapy do wytaczania powodztw. Niebagateine znaozenie ma rowniez i to, ze W Wyniku czesciowego uwzglednienia przez Sad Apelaoyjny apeiaoji, powodztwo zostaio uznane co do zasady za uprawnione i W konsekwenoji konieczności przebywania w warunkach izolacji W jednym pomieszczeniu z innymi osobami na stosunkowo niewielkiej powierzchni, limitowanie czasu i form przebywania poza ceią, stosowania się do reguł Wymuszonych warunkami bytowania W dużej zbiorowości. Dlatego też należne powodowi zadośćuczynienie może obejmować tylko takie cierpienia fizyczne i psychiczne, które wprost nie wynikają z istoty i celu odbywania iżolacyjnej kary pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu Apelacyjnego W stosunku do D. B. zasądzona kwota 3000 zł uwzględnia doznane przez niego cierpienia związane z pobytem W przeludnionych celach. Żądanie zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz powoda kwoty zadośćuczynienia W wysokości 200.000 zł jest rażąco wygórowane, tak z uwagi na sposób i okoliczności naruszenia dobra osobistego, jak i z tego względu, że większość zarzutów powoda co do warunków bytowych W Areszcie Śledczym W Ł., jak i co do wplywu okoliczności przeludnienia cel na stan jego zdrowia, okazało się W rezultacie nieuzasadnionych. W tym stanie rzeczy jego apelacja W pozostałej części jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apeiacyjny w myśl art. 102 k.p.c. nie obciążył powoda kosztami postępowania apeiacyjnego. Zastosowanie W/W przepisu wymaga rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i wskazania wypadku szczególnie uzasadnionego, ponieważ wyłączona została możliwość wszelkich uogólnień. Z uwagi na szczególny, wyjątkowy 'charakter tego unormowania nie dopuszcza się wykładni rozszerzającej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r. ll CZ 223173, niepubl.). Istotne znaczenie dla możliwości zastosowania zasady słuszności ma zachowanie stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sposób zastosowania art. 102 k.p.c. i ocena czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek należy do uprawnień juiysdykcyjnych sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r. Ill CK 221/05, niepubl.) i nie Wymaga wniosku strony. ' Odnosząc powyższe uwagi do analizowane] sprawy stwierdzić należy, że choć powód przegrał apelację W przeważającej części, to jednak jego sytuacja materialna oraz życiowa, W jakiej się znajduje, uzasadnia zastosowanie zasady słuszności określonej W art. 102 k.p.c. Po drugie D. B. realizuje przysługujące mu uprawnienie do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd (art. 45 ust.1 Konstytucji), zaś zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu nie może być rozumiana jako środek dyscyplinujący i zniechęcający do wytaczania powództw. Niebagatelne znaczenie ma również i to, że W wyniku częściowego uwzględnienia przez Sąd Apelacyjny apelacji, powództwo zostało uznane co do zasady za uprawnione i w konsekwencji
--- STRONA 14 ---
czesciowo uwzglednione, zas kwestia Wysokosci zadoséuczynienia uzalezniona byia od ooeny tegoz sadu. . I _ Przytoczone powyzej okolicznosci — zdaniem Sadu Apeiacyjnego uzasadniaiy nie obciazanie powoda kosztami postepowania apelaoyjnego. Na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust 1 pkt 2 W zw. z § 2 ust. 3 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie opiat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz. U. N_r 163, poz. 1348 ze zm.) przyznano peinomocnikowi powoda zwrot kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu powodowi W postepowaniu apelacyjnym. ., _,_M.._.,_| ,, j. ./ M .\ft.»f.,¢é /’ ,,,j\, I / /%x" _ inals Wiss ' e pod;is xi; Sekreta .2" . ,%@. ~' g . //6 I 55$‘ rm E, j .2: wt "E41 29§;\N cf: ., :1:.7 gr _1‘Fr§i częściowo uwzględnione, zaś kwestia wysokości zadośćuczynienia uzależniona była od oceny tegoż sądu. _ I _ Przytoczone powyżej okoliczności - zdaniem Sądu Apelacyjnego - uzasadniały nie obciążanie powoda kosztami postępowania apelacyjnego. - Na podstawie § 6 pkt 6 W zw. z § 13 ust 1 pkt 2 W zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznano pełnomocnikowi powoda zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi W postępowaniu apelacyjnym. ., _,_„-..__,_| ,, _. .«-' M ~'¬~„`fi.'f.% / ,jka ‹ ~ ß`&'\`" _ lnale wlaś ' ~ e podpis kg Sekreta ..-Y-f' '. ,fią. ~' ý . //Č ł šåg\ 1,* ¿, Š _:za ===\ "Ê 2;,-§pN -:fr ., ±*_¬,‹-.r „gr _'Í~"'Šl
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Łodzi#I AC2#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 3 Europejskiej#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 328 § 2 k.p.c.#art. 386§1 k.p.c.#art. 233§1 k.p.c.#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 30 Konstytucji#art. 3 konwencji#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 10 ust. 1 ratyiikowane#art. 248 k.k.w.#art. 386 § 1 k.p.c.#art. 24 k.o.#art. 385 k.p.c.#art. 102 k.p.c.#art. 45 ust.#art. 45 ust.1 Konstytucji