Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
1 | | i _.;._\..~.m.__._ ;_._.qu.m1>~.N.n ‘ \ ‘ : F I 2 § r | i.. r r r i I i 1 Sygn. akt I AC2: 1182/11 .: /H,.‘_?|‘_F.m.\ ;, ” "w ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2012 r. Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydzial Cywilny W sldadzie: ' Przewodniczqcy: SSA Boiena Blaszczyk _ Sqdziowiez SSA _B0iena Wiklak . SSA Hanna Rojewska (spr.) ' . Pifot§1<Q1a11t: st. sekr. sqdowy '.I3_cek_ Raciborskj ' p0 rozpoznaniu W dniu 31 stycznia 2012 r. W L0dzi_ _ O 1'13 I'OZpI'E1VV1€ sprawy Z powédztwa J K _pr_zeci.wl<0 Skarbowi Pazistwa ¢ Prezydentowi Miasta L zastgpowanemu przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Pafistwa ' ' S0 zapiatq na. skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sqdu Okrqgowego W Lodzi A z dnia 14 wrzeénia 2011 r. sygn.Aiak1_ II C 451/10 I. zmienia zaskariony wyrok pa nastqpujqcyz ,, 1. zasqdza od Skarbu Pafishva T P1ezydenta'M‘iasta LE na rzecz J K" S I kwotc; 124.050 (St<')Atla\;\/*2lit1liit"._§(!ifl cztery tysiqce i s0x100) zlotych wraz z ustilwowymi odsetkalfii bd clnia 20 kwietnia 2010 roku do dnia › | | i _.;._\-..¬„,„.__.. ;¬_¬.-w..¬.›-m'r›«„.„.. r i r ¦ Š ¦ x § r | Ś.-. r › f ř I Í zł Sygn. akt I ACa 1182/11 .: 1”,.*¬_°l'_F.\ş}.\ 5, 4 „W ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2012 r. - Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: I Przewodniczący: SSA Bożena Błaszczyk _ Sędziowie: _SSĄ _Bożena Wiklak -. SSA Hanna Rojewska (spr.) ` .- ..ProĘoko1a11t: st. sekr. sądowy Jacek Raciborski ' po rozpoznaniu W dniu 31 stycznia 2012 r. W Łodzi. _ 0 na ÍOZIJIEIWIC ‹ sprawy z powództwa J K - - _-pr_zeci.wko Skarbowí Państwa ę- Prezydentowi Miasta Ł zastępowanemu przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa ` ' io zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi A z dnia 14 września 2011 r. sygn.p¿aki_ II C 451/10 I. zmienia zaskarżony wyrok na następujący: ,, 1. .zasądza od Skarbu Państwa -Í Prezydenta`Miasta Łfi na rzecz J Ks I i kwotę 124.050 (sro dåządžięścia cztery rysiąœ i so/100) złmych wraz z ustawowymi odsetkanii od dnia 20 kwietnia 2010 roku do dnia
--- STRONA 2 ---
I I I i. I F f I I i i r I I I I I I 1 I . 1. zaplaty oraz kw0tQ 6532,68 (szeéé tysisgcy szeééset trzydzieéci dwa zfiote 68/100) tytulem zwrotu kosztéw procesug 2. oddala powédztwo w pozostalej czqéci; 3. nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Pafistwa — Sqdu Okrcggowego W Lodzi od powoda J K oraz pozwanego Skarbu Pafistwa — Prezydenvta Miasta L kwotg p0 247,71 (dwieécie czterdzieéci siedem ziotych '71/100) tytulem nieuiszczonych kosztéw 0‘pinii‘bieglej.” II._oddala apelacje; W pozostalym zakresie; III. znosi wzajemnie migdzy stronami k0szty'zast<=;p'stwa procesowego za postgpowanie apelacyjne; IV. ’nal§az_uje pobraé od powoda J AK I na rzecz Skarbu Palistjiva. — Sqdu Okrggowego W Lodzi kwotg 6.735 (szeéé tysiqcy siedemset trzydzieéci pie;é)_ zlbtych tytulem nieuiszczonej 0'plz_1ty_0d_uwzglc;dnio_nej czgéci apelacji. " _ _ *2 i I í Š. Š F Í J Š Í i f i ¦ i Í i 1 1 i _ -ł. zapłaty oraz kwotę 6.632,68 (sześć tysięcy sześćset trzydzieści dwa złote 68/100) tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. oddała powództwo W pozostałej części; 3. nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Łodzi od powoda J K oraz pozwanego Skarbu .Państwa - Prezydenta Miasta Ł kwotę po 247,71 (dwieście czterdzieści siedem złotych '71/100) tytułem nieuiszczonych kosztów opinii biegłej.” II._oddała apelację W pozostałym zakresie; III. znosi wzajemnie między stronami kosztyzastępstwa procesowego za .postępowanie apelacyjne; IV. "nakazuje pobrać od powoda J .K A ' na rzecz Skarbu Państwa. - Sądu Okręgowego W Łodzi kwotę 6.735 (sześć tysięcy siedemset trzydzieści pięć) złotych »tytułem nieuiszczonej opłaty _-od _uwzględnionej części apelacji. ' _ _ - 'I
--- STRONA 3 ---
Sygn. akt. IACa 1182111 _ UZASADNEENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 14 wrzeénia 2011 r. Sa_d Okrggowy w I:.odzi w sprawie z powédztwa J. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa Prezydentowi I\/Iiasta I'_., zastgpowanemu przez Prokuratorie Generalnq Skarbu Pafistwa W Warszawie, 0 zapIat@ 258.750 zIotych, zasqdzii od pozwanego na rzecz powoda kwotqz 127.500 z1otych z ustawowymi odsetkami od dnia 20 kwietnia 2010 r., kwotg 131.250 ziotych, kwotg 21.655 zIotych z tytuiu zwrotu kosztéw procesu oraz nakaza1 pobraé od Skarbu Parfistwa Prezydenta Miasta I'_. na rzecz Skarbu Pafistwa Sqdu Okrcggowego w Lodzi kwotg 495,42 ziotych z tytuIu niezap+a00nych kosztéw opinii biegiej. S q d u s t a I II, ze nieruchomoéé roina pdrozona w L. przy ulicy L. (...)!A. (...) stanowiia wIasn0éc': obywatela (...) J. G.. W dniu 8 maja 1945 roku z0staIa przejfita na ceie reformy rolnej na podstawie dekretu z dnia 6 wrzeénia 1944 roku 0 przeprowadzeniu reformy rolnej. Aktem nadania wydanym przez Pemomocnika Rzqdu ds. Reformy Rolnej na wojewédztwo (...) z dnia 2 sierpnia 1945 roku nieruchomoéé IZQ otrzymaI na wIasn0éc‘: S. K.. .. Na wniosek S. K. z dnia 9 stycznia 1946 roku, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 1946 roku Sa_d Okrcggowy w Lodzi WydziaI Hipoteczny zaI0zyI dla nieruchomoéci ksicgge wieczysta_ Rep. hip. (...), _a w jej dziale II jako wiaéciciela nieruchomoéci wpisaI S. K.. I W dniu 10 maja 1949 roku Zarzqd Miejski w L. WydziaI Roiny wni6sI do Sqdu Grodzkiego W Lodzi OddziaIu Ksiqg Wieczystych 0 wpisanie Skarbu Pafistwa jako wIaécIcieIa przedmiotowej nieruchornoéé z mocy art. 2 ust. 1 Iit. b dekretu z dnia 6 wrzeénia 1944 roku 0 przeprowadzeniu reformy rolnej, zaéwiadczajqc, ze nieruchomoéé ta byIa wIasn0éciq O. G. i jest przeznaczona na cele reformy rolnej W myél przepiséw an. 2 ust. 1 lit. b powolanego dekretu. ‘W wykonaniu tego wniosku dnia 6 sierpnia 1949 roku Sa_d Grodzki w Lodzi OddziaI Ksia_g Wieczystych postanowil wykreélif: S. K. z dziaIu II repertorium hipotecznego (...), Izamknaflr to repertorium, a nieruchomoéé przeni6sI do nowozaIozonej ksiggi wieczystej Kw (...) W ktérej w dziale II jako wIaécicieIa wpisaI Skarb Parish/va na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 wrzeénia 1944 roku 0 przeprowadzeniu reformy rolnej. W dniu 20 wrzeénia 1956 roku do Sqdu Powiatowego dla m. Lodzi W L WycIziaIu Ksiqg Wieczystych wph/naj wniosek Prezydium Rady Narodowej m. IL. Zarzqdu Rolnictwa z dnia 19 wrzeénia 1956 roku 0 sprostowanie stanu prawnego w Sygn. akt. lACa 1182111 _ UZASADNEENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Skarbowi Państwa- Prezydentowi Miasta Ł., zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa W Warszawie, o zapłatę 258.750 złotych, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 127.500 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 20 kwietnia 2010 r., kwotę 131.250 złotych, kwotę 21.655 złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu oraz nakazał pobrać od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Ł. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 495,42 złotych z tytułu niezapłaconych kosztów opinii biegłej. S ą d u st a I ił, że nieruchomość rolna położona w Ł. przy ulicy L. (...)!A. (...) stanowiła własność obywatela (...) J. G.. W dniu 8 maja 1945 roku została przejęta na cele reformy rolnej na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. Aktem nadania wydanym przez Pełnomocnika Rządu ds. Reformy Rolnej na województwo (...) z dnia 2 sierpnia 1945 roku nieruchomość tę otrzymał na własność S. K.. - .. Na wniosek S. K. z dnia 9 stycznia 1946 roku, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 1946 roku Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział Hipoteczny założył dla nieruchomości księgę wieczystą Rep. hip. (...), _a w jej dziale ll jako właściciela nieruchomości wpisał S. K.. ` W dniu 10 maja 1949 roku Zarząd Miejski w Ł. Wydział Roiny wniósł do Sądu Grodzkiego W Łodzi Oddziału Ksiąg Wieczystych 0 wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomość z mocy art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. zaświadczając, że nieruchomość ta była własnością O. G. i jest przeznaczona na cele reformy rolnej W myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. b powołanego dekretu. W wykonaniu tego wniosku dnia 6 sierpnia 1949 roku Sąd Grodzki W Łodzi Oddział Ksiąg Wieczystych postanowił wykreślić S. K. z działu ll repertorium hipotecznego (...), zamknął to repertorium, a nieruchomość przeniósł do nowozałożonej księgi wieczystej Kw (...) W której w dziale ll jako właścicieia wpisał Skarb Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 roku 0 przeprowadzeniu reformy rolnej. W dniu 20 września 1956 roku do Sądu Powiatowego dla m. Łodzi W Ł. Wydziału Ksiąg Wieczystych' wpłynął wniosek Prezydium Rady Narodowej m. Ł. Zarządu Rolnictwa z dnia 19 września 1956 roku o sprostowanie stanu prawnego w
--- STRONA 4 ---
ksiodze wieczystej Rep. hip (...). W treéci wniosku wskazano, ze w dziale II ksiogi jako wIaécicieI jest ujawniony S. K. z mocy aktu nadania z dnia 2 sierpnia 1945 roku, Iecz poniewaz nieruchomoéé zosta+a przeznaczona na cele uzyteoznoéci publicznej, sprawa zostaia rozpatrzona przez (...) Komisjo Ziemskq w dniu 14 wrzeénia 1948 roku, ktéra utrzymaha W mocy akt nadania gruntu K.. Dalej wskazano, ze na wniosek K. (...) Komisja Ziemska orzeczeniem z dnia 14 pazdziernika 1948 roku uc.hyIiIa orzeczenie (...) Komisji Ziemskiej z dnia 14 wrzeénia 1948 roku i tym samym wIasnoéc': gruntu powrocfla do Skarbu Pafistwa. W zwiqzku z tym Prezydium Rady Narodowej wniosIo o przepisanie tytutu wiasnoéci nieruchomoéci na rzecz Skarbu Pafistwa. Postanowieniem z dnia 24 wrzeénia 1956 roku Sap Powiatowy w IL. Wydziai Ksiqg Wieczystych postanowfl wpisaé w dziale II ksiogi wieczystej Kw nr_ (...) Skarb Pafistwa na podstawie orzeozenia z dnia 14 pazdziernika 1948 roku. Postanowieniem z dnia 12 pazdziernika 1972 roku, wydanym w sprawie sygn. akt V Ns I1 771172, Sa_d Powiatowy dla m. Lodzi w Lodzi stwierdzii, ze spadek po S. K. synu S. i H., zmarIym dnia (...) roku w L na podstawie ustawy nabyli: zona zmarIego M. J. K. w 5120 czoéoiach orazjego dzieci: W. R. K., S. M. K., M. II. G., J. E. K. i P. A. K. po 3/20 ozoéci kazde z nich. Nieruchomoéé podIegaIa w pozniejszym czasie przeksztakzeniom oa1q nieruchomoééluregulowanq w ksiodze wieczystej Kw Nr (...) podzielono na dziaIki 0 nr (...), (...), (...), (...), co zostaIo ujawnione W ksiodze wieczystej w dn_iu 19 Iutego 1997 roku. Z nieruohomoéci objotej ksiogq wieczysta_ Kw Nr (...) odiapzono nieruchomoéé oznaczonq jako dziaika nr (...) o powierzchni 0,6274 ha I w dniu 30 czerwca 2000 roku zaiozono odrobnq ksiogo wieczystq Kw nr (...). W dniu 26 maja 2003 roku rzeczoznawca majqtkovvy D. na zamowienie Wojewody (. ..) sporzqdzfla operat szacunkowy z wyceny nieruchomoéci poIoZ0nej w I1. przy ul. A. (...) (dziaiki nr (...)), w ktérym wskazaIa, ze wartoéé nieruchomoéci oszacowana w podejéciu poréwnawczym na dzierfi wizji Iokalnej wynosi 827.000 zIotych, w tym wartoéé rynkowa gruntu wynosi 587.000 z+otych. W dniu 21 Iistopada 2003 roku spadkobiercy S. K. skierowali do Urzodu Miasta I1. Wydziam Geodezji pismo, w ktolym wnieéli 0 wstrzymanio wsz_eIkich dziaIafi zwiqzanych 2 przekazaniem Gminie (...) nieruchomoéci przy ulicy A. (...). W dniu 12 grudnia 2003 roku Zastopca Dyrekiora Wydz_iaIu Geodezji Katastru i Inwentaryzacji Urzodu Miasta w L. __wyst0sowaI odpowiedz na pismo spadkobiercéw S. K., W ktorym stwierdzii, ze brak iest podstaw do zawieszenia Iub wstrzymania dziaiafi zmierzajapych do przeniesienia wiasnoéci przedmiotowej nieruohomoéci, jako zamiennej, narzecz Gminy Wyznaniowej (...) w I’... księdze wieczystej Rep. hip (...). W treści wniosku wskazano, że W dziale il księgi jako właściciel jest ujawniony S. K. z mocy aktu nadania z dnia 2 sierpnia 1945 roku, lecz poniewaz nieruchomość została przeznaczona na cele użyteczności publicznej, sprawa została rozpatrzona przez (...) Komisję Ziemską W dniu 14 września 1948 roku, która utrzymała W mocy akt nadania gruntu K.. Dalej wskazano, że na wniosek K. (...) Komisja Ziemska orzeczeniem z dnia 14 pażdziernika 1948 roku uchyliła orzeczenie (...) Komisji Ziemskiej z dnia 14 Września 1948 roku i tym samym własność gruntu powróciła do Skarbu Państwa. W związku z tym Prezydium Rady Narodowej wniosło o przepisanie tytułu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia 24 września 1956 roku Sąd Powiatowy w Ł. Wydział Ksiąg Wieczystych postanowił wpisać W dziale ll księgi wieczystej Kw nr (...) Skarb Państwa - na podstawie orzeczenia z dnia 14 października 1948 roku. Postanowieniem z dnia 12 października 1972 roku, wydanym W sprawie sygn. akt V Ns ll 771172, Sąd Powiatowy dla m. Łodzi W Łodzi stwierdził, że spadek po S. K. synu S. i H., zmarłym dnia (...) roku w Ł. na podstawie ustawy nabyli: żona zmarłego M. J. K. W 5i'20 częściach oraz jego dzieci: W. R. K., S. M. K., M. H. G., J. E. K. i P. A. K. po 3/20 części każde z nich. Nieruchomość podlegała W późniejszym czasie przeksziałceniom - całą nieruchomośćnuregulowaną W księdze wieczystej KW Nr (...) podzielono na działki o nr (...), (...), (...), (...), co zostało ujawnione W księdze wieczystej W dniu 19 lutego 1997 roku. Z nieruchomości objętej księgą wieczystą KW Nr (...) odłączono nieruchomość oznaczoną jako działka nr (...) o powierzchni 0,6274 ha i W dniu 30 czerwca 2000 roku założono odrębną księgę wieczystą Kw nr (...). W dniu 26 maja 2003 roku rzeczoznawca majątkowy D. na zamówienie Wojewody (. ..) sporządziła operat szacunkowy z wyceny nieruchomości położonej W Ł. przy ul. A. (...) (działki nr (...)), W którym wskazała, że wartość nieruchomości oszacowana W podejściu porównawczym na dzień wizji lokalnej wynosi 827.000 złotych, wtym wartość rynkowa gruntu wynosi 587.000 złotych. W dniu 21 listopada 2003 roku spadkobiercy S. K. skierowali do Urzędu Miasta Ł. Wydziału Geodezji pismo, W którym wnieśli o wstrzymanie wszelkich działań związanych z przekazaniem Gminie (...) nieruchomosci przy ulicy A. (...). W dniu 12 grudnia 2003 roku Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji Katastru i inwentaryzacji Urzędu Miasta W Ł. _wystosował odpowiedż na pismo spadkobierców S. K., W którym stwierdził, że brak jest podstaw do zawieszenia lub wstrzymania działań zmierzających do przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości, jako zamiennej, narzecz Gminy Wyznaniowej (...) W Ł..
--- STRONA 5 ---
F Na podstawie ugody zawarcej W dniu'9 lutego 2004 roku przed Pierwszym ZespoIem Orzekalapym Komisii Reguiacyjnej do spraw Gmin Wyznaniowyoh (...) Gmina Wyznaniowa (...) W L. nabyia od Skarbu Pafistwa Prezydenta Miasta L. nieodpiatnie nieruchomoéé poIozonq W I1. przy u. A. (...) oznaczonej W ewidencji gruntow jako dziaIka Nr (...), 0 powierzchni 0,6274 ha, dIa ktorej Sa_d Rejonowy dla 1:.odzi Srodmieécie w Lodzi prowadzi ksiogo WIGCZYSE1 KW Nr (...) oraz nieruchomoéé p0IoZ0nq W L. przy uI. N. S. (...) oznaczonqjako dziaIka Nr (...), o powierzchni 0,0269 ha, dla ktérej Sa_d Rejonowy dla Lodzi Srédmieécia W Lodzi prowadzi ksiogo wieczystq Kw Nr (...). Nieruchomoéci te zostaIy przyznane jako nieruohomoéci zamienne za nieruohomoéci p0Io2one w L. przy ul. G. (...) 0 powierzchni 1443 m2 i przy uI. Z. (...) o powierzchni 1912 m2, ktorych przeniesienie Wiasnoéci natrafiIo na trudne do przezwyciozenia przeszkody. I W dniu 16 kWietnia 2004 roku Gmina Wyznaniowa (...) W IL. sprzedaIa przedmiotowq nieruchomoéé ,,(...)" Spoice z ograniczonq odpowiedzialnoéciq z siedziba_ W I:.. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 roku Sqd Rejonowy dla Lodzi Srodmieécia W I:.odzi, W sprawie sygn. akt II C 825/09, ustaIiI, ze nie istniaIo przejécie z mocy prawa na rzecz Skarbu Pafistwa WIasnoéci nieruchomoéci poiozonej W I'_., przy ulioy L. (...)! A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2, stanowiapej wIasnoécI S. K. na mocy art. 2 ust. 1 Iit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 Wrzeénia 1944 roku 0 przeprowadzeniu reformy roInej, stwierdzone przez Zarzqd Miejski W L. WyclziaI Rolny W dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniaIo przejécie na rzecz Skarbu Pafistwa WIasnoéci nieruchomoéci poIozonej W I'_. przy uIicy' L. (...)! A. (...) 0 powierzchni 2 ha 26 a 57 m2 stanowiqcej WIasnoéci S. K. na podstawie orzeczenia (...) Komisji Ziemskiej z dnia 14 pazdziernika 1948 roku. Dokonana przez D. S. wycena nieruchomoéci po1ozonej W L. przy uI. A. (...) na kwoto 827.000 zI odpowiadaia rzeczywistej Wartoéci tej nieruchomoéci W dniu 9 Iutego 2004 roku. Oszacowana Wartoéé rynkowa prawa W18|SI'IO§CI nieruchomoéci gruntowej poIozonej W L. przy ul. A. (...), jednostka ewidenoyjna L. B., obrob (...), dziaIka gruntu nr (...) o powierzchni 0,6274 ha, zabudowana budynkiem administracyjnym o powierzchni uzytkowej 409,0 m2 i budynkiemgospodarczo garazowym 0 pow. uzytkowej 115,50 m2 Wediug stanu wynikajqcego z operatu szacunkowego D. S. I cen na date Wyceny, tj. na dzierfi 6 maja 2011 roku wynosi 1.725.000 ziotych. Przy tak ustaionym stanie faktycznym oraz po dokonaniu oceny zebranego W sprawie materiaIu dowodowego, Sa_d Okrogowy uznaI powodztwo za zasadne W „_ Na podstawie ugody zawartej W dniu'9 lutego 2004 roku przed Pierwszym Zespołem Orzekającym Komisji Regulacyjnej do spraw Gmin Wyznaniowycln (...) Gmina Wyznaniowa (...) W Ł. nabyła od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Ł. nieodpłatnie nieruchomość położoną w Ł. przy u. A. (...) oznaczonej W ewidencji gruntów jako działka Nr (...), o powierzchni 0,6274 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieście W Łodzi prowadzi księgę wieczystą Kw Nr (...) oraz nieruchomość położoną W Ł. przy ul. N. Ś. (...) oznaczoną jako działka Nr (...), o powierzchni 0,0269 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Sródmieścia W Łodzi prowadzi księgę wieczystą Kw Nr (...). Nieruchomości te zostały przyznane jako nieruchomości zamienne za nieruchomości położone W Ł. przy ul. G. (...) o powierzchni 1443 m2 i przy ul. Z. (...) o powierzchni 1912 m2, których przeniesienie własności natrafiło na trudne do przezwyciężenia przeszkody. I W dniu 16 kwietnia 2004 roku Gmina Wyznaniowa (...) W Ł. sprzedała przedmiotową nieruchomość „(...)” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W Ł.. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Sródmieścia w Łodzi, W sprawie sygn. akt ll C 825/09, ustalił, że nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej W Ł., przy ulicy L. (...)/ A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2, stanowiącej własności S. K. na mocy art. 2 ust. 1 lit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 Września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, stwierdzone przez Zarząd Miejski W Ł. Wydział Rolny w dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniało przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej W Ł. przy ulicy L. (...)/ A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2 stanowiącej własności S. K. na podstawie orzeczenia (...) Komisji Ziemskiej z dnia 14 pażdziernika 1948 roku. Dokonana przez D. Ś. wycena nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. (...) na kwotę 827.000 zł odpowiadała rzeczywistej wartości tej nieruchomości W dniu 9 lutego 2004 roku. Oszacowana wartość rynkowa prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. A. (...), jednostka ewidencyjna Ł. - B., obręb (...), działka gruntu nr (...) 0 powierzchni 0,6274 ha, zabudowana budynkiem administracyjnym o powierzchni użytkowej 409,0 m2 i budynkiem _gospodarcze - garażowym o pow. użytkowej 115,50 m2 według stanu wynikającego z operatu szacunkowego D. S. i cen na datę wyceny, tj. na dzień 6 maja 2011 roku wynosi 1.725.000 złotych. Przy tak ustalonym stanie faktycznym oraz po dokonaniu oceny zebranego W sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne W
--- STRONA 6 ---
caioéci, Wskazujap, ze ;':rodIem roszczefi powoda objotych pozwem jest rozdysponowanie W dniu 9 Iutego 2004 roku przez strong pozwana przedmiotowa nieruchomoécia na rzecz innego podmiotu (Gminy Wyznaniowej (...) W L. W taki sposob, ze .staI sio on WIaécicieIem, podozas gdy W1asnoér': nieruchomoéci nie przysIugiWaIa pozwanemu Skarbowi Pafistwa lecz spadkobiercom S. K. (W tym powodowi). Ostatnia ze wskazanych okolicznoéci znaIazIa potwierdzenie W Wyroku Sadu Rejonowego dla Lodzi Srédmieécia W Lodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II C 825/09, W ktérym Sad ustaIiI, ze nie istniaIo przejécie z mooy prawa na rzecz Skarbu Pafistwa WIasnoéci nieruchomoéci po1ozonej W L. przy ulicy L. (...)!A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2 stanowiacej WIasnoéoi S. K. na mocy art. 2 ust. 1 lit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwoienia Narodowego z dnia 6 Wrzeénia 1944 roku 0 przeprowadzeniu reformy rolnej, slwierdzone przez Zarzad Miejski W L. Wydziai Rolny w dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniaIo przejécie na rzecz Skarbu Parish/va wIasn0éci nieruchomoéoi poIozonej W I'_. przy ulicy L. (...)/A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2 stanowiaoej WIasnoéci S. K. na podstawie orzeczenia (...) Komisji Ziemskiej z dnia 14 pazdziernika 1948 roku. _ Z dniem dokonania Wskazanej Wyzej ozynnoéci rozporzadzajapej powéd, jako Wsp6IwIaécicieI W 3/20 ozaéci przedmiotowej nieruchomoéoi, utraciI roszczenie Windykacyjne przeciwko stronie pozwanej. Co prawda Gmina Wyznaniowa (...) W L. nabyIa WIasnoér'; przedmiotowej nieruchomoéci od podmiotu nieuprawnionego, jednak byIa ona chroniona rokojmia Wiflfy publioznej ksiag Wieczystych. Przeniesienie WIasnoéoI nieruchomoéci nie by+o dokonane pod tytuiem darmym, co ma znaozenie zarowno W odniesieniu do ochrony W ramach rakojmi Wiary publicznej ksiqg Wieczystych, jak I w odniesieniu do przepisu art. 407 k.c. i niemozliwoéoi dochodzenia przez powoda zwrotu korzyéci W naturze od Gminy Wyznaniowej (...). Dokonanie przedmiotowego rozporzqdzenia proWadzi10 do zwolnienia Skarbu Parfistwa ze zobowiazania wobec Gminy Wyznaniowej (...). Sad I instancji wywiodi, ze z chwila dokonania przez Skarb Pafistwa rozporzadzenia przedmiotowa nieruchomoécia nastapiI0 jego bezpodstawne Wzbogacenie. Skarb Pafistwa zawierajao ugoda z Gmina Wyznaniowa (.._.), na mocy I<t6rej przeniési WIasnoéé nieruchomoéci, uzyskaI korzyéé W postaoi pomniejszenia jego pasywow, co nastapflo kosztem majatku powoda. W wyniku tego przesuniocia majatkowego powod, jako Wiaéciciej przedmiotowej nieruchomoéci, zostal zubozony, gdyz Wiasnoéo to utraciI. Nie ulega Watpiiwoéci, ze zubozenie powoda i Wzbogacenie pozwanego to dwie strony tego samego przesuniacia okreélonej Wartoéci z jednego majatku do drugiego, a zatem spemiona zosta+a przesianka istnienia zWia_zku całości, wskazując, ze źródłem roszczeń powoda objętych pozwem jest rozdysponowanie w dniu 9 lutego 2004 roku przez stronę pozwaną przedmiotową nieruchomością na rzecz innego podmiotu (Gminy Wyznaniowej (...) W Ł. W taki sposob, 'że .stał się on właścicielem, podczas gdy własność nieruchomości nie przysługiwała pozwanemu Skarbowi Państwa lecz spadkobiercom S. K. (W tym powodowi). Ostatnia ze wskazanych okoliczności znalazła potwierdzenie W wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieście W Łodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku, wydanym w sprawie sygn. akt ll C 825/09, w którym Sąd ustalił, że nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej W Ł. przy ulicy L. (...)iA. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2 stanowiącej własności S. K. na mocy art. 2 ust. 1 lit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 Września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, stwierdzone przez Zarząd Miejski W Ł. Wydział Rolny W dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniało przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej W Ł. przy ulicy L. (...)/A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m2 stanowiącej własności S. K. na podstawie orzeczenia (...) Komisji Ziemskiej z dnia 14 pażdziernika 1948 roku. _ Z dniem dokonania wskazanej wyżej czynności rozporządzającej powód, jako współwłaściciel W 3/20 czę_ści przedmiotowej nieruchomości, utracił roszczenie windykacyjne przeciwko stronie pozwanej. Co prawda Gmina Wyznaniowa (...) W Ł. nabyła własność przedmiotowej nieruchomości od podmiotu nieuprawnionego, jednak była ona chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg Wieczystych. Przeniesienie własności nieruchomości nie było dokonane pod tytułem darmym, co ma znaczenie zarówno W odniesieniu do ochrony W ramach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, jak i W odniesieniu do przepisu art. 407 k.c. i niemożliwości dochodzenia przez powoda zwrotu korzyści W naturze od Gminy Wyznaniowej (...). Dokonanie przedmiotowego rozporządzenia prowadziło do zwolnienia Skarbu Państwa ze zobowiązania wobec Gminy Wyznaniowej (...). Sąd I instancji wywiódł, że z chwilą dokonania przez Skarb Państwa rozporządzenia przedmiotową nieruchomością nastąpiło jego bezpodstawne wzbogacenie. Skarb Państwa zawierając ugodę z Gminą Wyznaniową (..,.), na mocy której przeniósł własność nieruchomości, uzyskał korzyść W postaci pomniejszenia jego pasywćw, co nastąpiło kosztem majątku powoda. W wyniku tego przesunięcia majątkowego powód, jako właścicieł przedmiotowej nieruchomości, został zubożony, gdyż własność tę utracił. Nie ulega wątpliwości, że zubożenie powoda i wzbogacenie pozwanego to dwie strony tego samego przesunięcia określonej Wartości z jednego majątku do drugiego, a zatem spełníona została przesłanką istnienia związku
--- STRONA 7 ---
pomigdzy Wzbogaceniem a zubozeniem. Wzbogaoeniapozwanego nastapito bez podstawy prawnej, co Wynika z tresci wyroku Sadu Rejonowego dla Lodzi Srodmieéoia W Lodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku. Skoro zas nie doszto do przejscia przedmiotowoj nieruchomosoi na rzecz Skarbu Pafistwa, brak byto tytuiu prawnego, Iegitymizujaoego dokonanie rozporzadzenia nieruchomosoia na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) W I’... I Odnoszap sig do podniesionego przez strong pozwana zarzutu przedawnienia, Sad stwierdzII, ze dzien, W ktowm nastapito przesunigcie majatkowe bgdape zrodtem z jednej strony wzbogacenia pozwanego i zubozenia powoda, wyznaoza poczatek biegu terminu przedawnienia roszczenia powoda z tytutu bezpodstawnego Wzbogacenia. Przed ta data nie doszto bowiem do utraty wtasnosci przedmiotowej nieruohomosoi, gdyz skutku takiego nie rodzi ani wpis W ksigdze Wieczystej, ani tez faktyozne odebranie nieruchomosci, Wobec czego powod mogt wystapio przeciwko pozwangmu z roszczeniem Windykacyjnym, ktore przedawnieniu nie ulega. Dopiero rozdysponowanie przez strong pozwana nieruchomoscia na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) W L. W taki sposob, ze stata sig ona Wtasoicielem, spowodowato utratg przez powoda roszczenia Windykacyjnego I od tej chwili stato sig mozliwe Wystapienie z roszczeniami czy to z tytutu bezpodstawnego Wzbogacenia, czy tez odszkodowawczymi. Wymagalnoso roszczenia o zwrot korzysci badz jej Wartosoi nastgpuje od chwili uzyskania Wzbogacenia, zatem od tego momentu Iiozy sig bieg terminu przedawnienia roszczerfi. ' Majao na uwadze powyzsze, Sad uznat, ze W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczat sig W dacie przeniesienia Wtasnosoi przedmiotowej nieruohomosoi na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) W L. i do chWiIi Wytoczenia poWodztWa W niniejszej sprawy termin przedawnienia roszczenia nie uptynat. I Dalej Sad stwierdzit, ze pozwany zosta1 Wzbogacony W ten sposob, ze uIegIy pomniejszeniu jego pasywa. Stopien pomniejszenia tych pasywow Wyznacza Wartosf: nieruchornosci bgdacej przedmiotern rozporzqdzenia ustalona zgodnie z Wycena, na dzien dokonania czynnosci, na kwotg 827.000 z+otych. Wskazana suma odpowiada rzeczywistej Wanosci tej nieruohomosci W dniu 9 lutego 2004 roku, tj. W dacie zawarcia ugody. Powod Wnosit o zasadzenie czgsci bezpodstawnie uzyskanej przez strong pozwana korzysci odpowiadajaoej jego udziatowi W przedmiotowej nieruchomosoi, tj. 3/20 czgsci i Sad uwzglgdnit zadanie powoda W oatosci. O odsetkach od zasadzonej kwoty 127».500zt orzekt W mysl art. 481 § 1 k.o., Iiczqoje od dnia dorgozenia pozwanemu odpisu pozwu (20 kwietnia 2010 roku). Sad uzna1 nadto, ze rozdysponowanie przez strong pozwana przedmiotowa nieruchomoéciq W ten sposob, Ze powod utraoit Wtasnosé, a Wigc takze roszczenie pomiędzy wzbogaceniem a zubożeniem. \Nzbogacenie_pozwanego nastąpiło bez podstawy prawnej, co wynika z treści wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieście W Łodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku. Skoro zaś nie doszło do przejścia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, brak było tytutu prawnego, legitymizującego dokonanie rozporządzenia nieruchomością na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) W Ł.. V Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia, Sąd stwierdził, że dzień, w którym nastąpiło przesunięcie majątkowe będące źródłem z jednej strony wzbogacenie pozwanego i zubożenia powoda, wyznacza początek biegu terminu przedawnienia roszczenia powoda z tytułu bezpodstawnego wzbogacania. Przed tą datą nie doszło bowiem do utraty własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż skutku takiego nie rodzi ani wpis W księdze wieczystej, ani też faktyczne odebranie nieruchomości, wobec czego powód mógł wystąpić przeciwko pozwanemu z roszczeniem windykacyjnym, które przedawnieniu nie ulega. Dopiero rozdysponowanie przez stronę pozwaną nieruchomością na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) w Ł. w taki sposob, że stała się ona właścicielem, spowodowało utratę przez powoda roszczenia windykacyjnego i od tej chwili stało się możliwe wystąpienie z roszczeniami czy to z tytułu bezpodstawnego wzbogacania, czy też odszkodowawczymi. Wymagałność roszczenia o zwrot korzyści bądź jej wartości następuje od chwili uzyskania wzbogacenie, zatem od tego momentu liczy się bieg terminu przedawnienia roszczeń. ` Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się W dacie przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) w Ł. i do chwili wytoczenia powództwa w niniejszej sprawy termin przedawnienia roszczenia nie upłynął. ` Dalej Sąd stwierdził, że pozwany został wzbogacony w ten sposob, że uległy pomniejszeniu jego pasywa. Stopień pomniejszenia tych pasywów wyznacza wartość nieruchomości będącej przedmiotem rozporządzenia ustalona zgodnie z wyceną, na dzień dokonania czynności, na kwotę 827.000 złotych. Wskazana suma odpowiada rzeczywistej wartości tej nieruchomości w dniu 9 lutego 2004 roku, tj. W dacie zawarcia ugody. Powód wnosił o zasądzenie części bezpodstawnie uzyskanej przez stronę pozwaną korzyści odpowiadającej jego udziałowi W przedmiotowej nieruchomości, tj. 3/20 części i Sąd uwzględnił żądanie powoda w całości. O odsetkach od zasąctzonej kwoty 127›.500zł orzekł W myśl art. 481 § 1 k.c., licząc je od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu (20 kwietnia 2010 roku). Sąd uznał nadto, że rozdysponowanie przez stronę pozwaną przedmiotową nieruchomością w ten sposób, że powód utracił własność, a więc także roszczenie
--- STRONA 8 ---
Windykacyjng, stato sig rowniez zrodtem szkody powoda. Odwotujap sig do dyspozycji art. 417 § 1 k.c. W brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 17 ozerwca 2004 roku (Dz. U. z 2004 r., Nr 162, poz. 1692) podniost, ze Iako szkodg powoda mozna uznao uszczerbek W jego majatku zwiazany z utrata prawa Wtasnosci przedmiotowej nieruchomosci na skutek dziatania strony pozwanej. Co prawda powod uzyskat pewna rekompensatg W oparciu o roszczenie z tytutu bezpodstawnego Wzbogacenia, jednak obejmowato ono tyIko zakres korzysci, jakq osiagngta strona pozwana, Wyznaczona wartoscia nieruchomosci w chwili dokonania przesunigcia maiatkowego (w dniu 9 Iutego 2004 roku). Jednoczeénie wartosé tej nieruchomoéci W chwili obecnej bytaby duzo wyzsza, wynositaby bowiem 1.725.000 zIotych. Gdyby wigc nie dziatanie strony pozwanej, powod bytby wspotwtascicieiem W 3/20 czgsci nieruchomosci o Wskazanej Wyzej Wartoéci. Zatem szkoda jakiej doznat powod W zwiazku z dziataniem strony pozwanej Wynika z roznicy w wartosci nieruchomosci W dniu dokonania rozporzadzenia I W chwili obecnej. Wartosé Fynkowa przedmiotowej nieruchomosci W chwili obeonej przy uwzglgdnieniu stanu nieruchomosci W dacie dokonywania Wyceny na potrzeby przeniesienia Wtasnosci nieruohomosci przez Skarb Panstwa na rzecz Gminy Wyznaniowa] (...) Wynosi 1.725.000 ztotych. Przy uwzglgdnieniu udziatu powoda We Wtasnosci nieruohomosci W Wysokosci 3/20 czgsci, W chwili obeonej jego praWo przedstawiatoby Wartosé 258.750 ztotyoh. Z tytutu bezpodstawnego Wzbogaoenia przystuguje powodowi kwota 127.500 ztotych, zatem Wysokoéé szkody jaka powod doznat wynosi 181.250 ztotych I taka_ tez kwotg zasadzit na jego rzecz. W ocenie Sa_du nie ulega watpliwosci, ze zrodtem tak okreslonej szkody powoda byto niezgodne z prawem dziatanie funkojonariusza panstwowego przy Wykonywaniu powierzonej mu czynnosci, tj. zawarcie przez Prezydenta Miasta L. reprezentujapego Skarb Pafistwa ugody, na mocy ktorej przeniesiono Wtasnosé przedmiotowej nieruchomoéci na rzecz innego podmiotu. O bezprawnosoi tej decyzji przesadza wyrok z dnia 10 grudnia 2009 roku Sadu Rejonowego dla Lodzi Srodmieécia w Lodzi. Zwiazek przyczynowy pomigdzy rozporzadzeniem nieruchomoscia a szkoda powoda jest, W ocenie Sadu, oczywisty. Gdyby nie doszto do przeniesienia Wtasnosci nieruchomosoi powod wciaz bytby wspohrytasciciglem nieruchomosci i przystugiwatoby mu roszczenie Windykacyjne. _W zakresie zgtoszonego takze I W tyrn aspekcie zarzutu przedawnienia roszczenia odszkodowawozego, _8ad Okrggowy doszedt do przekonania, ze zastosowanie znajdzie przepis art. 4421 § 1 k.c._ dodany ustawa z dnia 16 Iutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 2007 r., Nr 80, poz. 538). Uznat, ze choc’: zdarzenie Wywotujace szkodg nastapito W dniu 9 lutego 2004 roku windykacyjne, stało się również żródłem szkody powoda. Odwołując się do dyspozycji art. 417 § 1 k.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 17 czerwca 2004 roku (Dz. U. z 2004 r., Nr 162, poz. 1692) podniósł, że jako szkodę powoda można uznać uszczerbek w jego majątku związany z utratą prawa własności przedmiotowej nieruchomości na skutek działania strony pozwanej. Co prawda powód uzyskał pewną rekompensatę w oparciu o roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacania, jednak obejmowało ono tylko zakres korzyści, jaką osiągnęła strona pozwana, wyznaczoną wartością nieruchomości w chwili dokonania przesunięcia majątkowego (w dniu 9 lutego 2004 roku). Jednocześnie wartość tej nieruchomości w chwili obecnej byłaby dużo wyższa, wynosiłaby bowiem 1.725.000 złotych. Gdyby więc nie działanie strony pozwanej, powód byłby współwłaścicielem w 3/20 części nieruchomości o wskazanej wyżej wartości. Zatem szkoda jakiej doznał powód w związku z działaniem strony pozwanej wynika z różnicy W wartości nieruchomości w dniu dokonania rozporządzenia i w chwili obecnej. - Wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości w chwili obecnej - przy uwzględnieniu stanu nieruchomości w dacie dokonywania wyceny na potrzeby przeniesienia własności nieruchomości przez Skarb Państwa na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) - wynosi 1.725.000 złotych. Przy uwzględnieniu udziału powoda we własności nieruchomości w wysokości 3/20 części, w chwili obecnej jego prawo przedstawiałoby wartość 258.750 złotych. Z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przysługuje powodowi kwota 127.500 złotych, zatem wysokość szkody jaką powód doznał wynosi 131.250 złotych i taką też kwotę zasądził na jego rzecz. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że źródłem tak określonej szkody powoda było niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, tj. zawarcie przez Prezydenta Miasta Ł. reprezentującego Skarb Państwa ugody, na mocy której przeniesiono własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz innego podmiotu. O bezprawności tej decyzji przesądza wyrok z dnia 10 grudnia 2009 roku Sądu Rejonowego dla Łodzi ' Śródmieście w Łodzi. Związek przyczynowy pomiędzy rozporządzeniem nieruchomością a szkodą powoda jest, w ocenie Sądu, oczywisty. Gdyby nie doszło do przeniesienia własności nieruchomości powód wciąż byłby współwłaścicielem nieruchomości i przysługiwałoby mu roszczenie windykacyjne. _W zakresie zgłoszonego także i w tym aspekcie zarzutu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, _Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że zastosowanie znajdzie przepis art. 4421 § 1 k.c._ dodany ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2007 r., Nr 80, poz. 538). Uznał, że choć zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło w_ dniu 9 lutego 2004 roku
--- STRONA 9 ---
(rozporzadzenie nieruohomoscia przez strong pozwana), to jednak o bezprawnosci dziatania Skarbu Panstwa przesadzito orzeozenie Sadu Rejonowego dla Lodzi Srodmiescia W Lodzi 2 dnia 10 grudnia 2009 roku, W ktorym ustalono, iz do przejscia Wtasnoéoi przedmiotowej nieruchomosci na rzecz Skarbu Pafistwa nie doszto. W zwiazku z powyzszym o podmiocie obowiazanym do naprawienia szkody powod dowiedziat sig dopiero W dniu wydania Wskazanego orzeczenia. Jezeli zas poszkodowany dowie sig o osobie zobowiazanej do naprawienia szkody pozniej niz o same] szkodzie, to ta pozniejsza data Wyznacza poczatek biegu przedawnienia, bowiem art. 4421 § 1 k.c. (dawniej art. 442 § 1 k.o.) wymaga obigcia éwiadomoécia poszkodowanego Wszystkich eiementow konstytutywnych roszczenia odszkodowawczego. Tym samym’ trzyletni termin przedawnienia roszczenia deliktowego moze rozpoczaé swoj bieg dopiero Wowozas, gdy poszkodowanemu znany jest zarowno sam fakt powstania szkody, osoba sprawcy oraz zwiazek przyczynowy pomigdzy dziataniem sprawcy I powstata szkoda. W zwiazku z powyzszym do przedawnienia roszczenia odszkodowawczego poWoda nie doszto. Apelacja powyzszy Wyrok W catosci zaskarzyt pozwany, zarzuoajap: 1. naruszenie przepisow prawa materialnego, a to art. 405 k.o. poprzez nieuzasadnione przyjgcie, ze bezpodstawne Wzbogacenie nastgpuje dopiero W momencie wyzbyoia sig przez Wzbogaconego przejgtej Wozesniej bez podstawy prawnej nieruchomosci, podozas gdy wyktadnia art. 405 k.o. Wskazuje, ze Wzbogacenie nastgpuje juz W momencie zwigkszenia aktywow po stronie Wzbogaconego, a nie dopiero W momencie ich sprzedazy, 2. naruszenie przepisow prawa materialnego, a to art. 405 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjgcie, ze wytoczenie powodztwa o zwrot bezpodstawnego Wzbogacenia jest mozliwe dopiero w momencie rozdysponowania nieruchomoscia przez podmiot Wzbogaoony, podczas gdy z literalnej tresci przepisu art. 405 Wynika, ze Wystapié z roszczeniem o zwrot bezpodstawnego Wzbogaoenia mozna Iuz od momentu wzbogaoenia sig, 3. naruszenie przepisow prawa materialnego, a to art. 120 k.c. W zw. z art. 405 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjgcie, ze bieg przedawnienia roszczenia o zwrot bezpodstawnego Wzbogacenia rozpoczyna sig dopiero od momentu wyzbycia sig nieruchomosci przez Wzbogaconego, podczas gdy Wyktadnia przytoczonyoh przepisow Wskazuje, 2e bieg przedawnienia roszczenia o zwrot bezpodstawnego Wzbogacenia nastgpuje juz W momencie wzbogacenia sig podmiotu, 4. naruszenie przepisow prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.o. W zw. z art. 442‘ § 1 k.o. 'poprzez'nieuzasadnione przyjgcie, ze bieg przedawnienia roszozenia (rozporządzenie nieruchomością przez stronę pozwaną), to jednak o bezprawności działania Skarbu Państwa przesądziło orzeczenie Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi 2 dnia 10 grudnia 2009 roku, w którym ustalono, iż do przejścia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie doszło. W związku z powyższym o podmiocie obowiązanym do naprawienia szkody powód dowiedział się dopiero w dniu wydania wskazanego orzeczenia. Jeżeli zaś poszkodowany dowie się o osobie zobowiązane] do naprawienia szkody póżniej niż o samej szkodzie, to ta późniejsza data wyznacza początek biegu przedawnienia, bowiem art. 4421 § 1 k.c. (dawniej art. 442 § 1 k.c.) wymaga objęcia świadomością poszkodowanego wszystkich eiementów konstytutywnych roszczenia odszkodowawczego. Tym samym' trzyletni termin przedawnienia roszczenia deliktowego może rozpocząć swój bieg dopiero wówczas, gdy poszkodowanemu znany jest zarówno sam fakt powstania szkody, osoba sprawcy oraz związek przyczynowy pomiędzy działaniem sprawcy i powstałą szkodą. W związku z powyższym do przedawnienia roszczenia odszkodowawczego powoda nie doszło. Apeiacją powyższy wyrok w całości zaskarżył pozwany, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 405 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że bezpodstawne wzbogacenie następuje dopiero w momencie wyzbycia się przez wzbogaconego przejęte] wcześniej bez podstawy prawnej nieruchomości, podczas gdy wykładnia art. 405 k.c. wskazuje, że wzbogacenie następuje już w momencie zwiększenia aktywów po stronie wzbogaconego, a nie dopiero w momencie ich sprzedaży, . 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 405 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wytoczenie powództwa o zwrot bezpodstawnego wzbogacania jest możliwe dopiero w momencie rozdysponowania nieruchomością przez podmiot wzbogacony, podczas 'gdy z literalnej treści przepisu art. 405 wynika, ze wystąpić z roszczeniem o zwrot bezpodstawnego wzbogacenie można już od momentu wzbogacenie się, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 120 k.c. W zw. z art. 405 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że bieg przedawnienia roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacania rozpoczyna się dopiero od momentu wyzbycia się nieruchomości przez wzbogaconego, podczas gdy wykładnia przytoczonych przepisów wskazuje, że bieg przedawnienia roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenie następuje już w momencie wzbogacania się podmiotu, 4. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4421 § 1 k.c. 'poprzeznieuzasadnione przyjęcie, że bieg przedawnienia roszczenia
--- STRONA 10 ---
odszkodowawczego W niniejszej sprawie rozpoozat sig W 2009 r., podczas gdy analiza stanu faktyoznego sprawy prowadzi do Wniosku,I ze powod dowiedziat sig o szkodzie juz W roku 2003, a od momentu Wyzbycia sig nieruchomosci przez Skarb Panstwa W roku 2004 mogt Iuz Wystapié z roszczeniem odszkodowawozym, 5. naruszenie przepisow prawa materialnego a to art. 4421 § 1 k.o. W zW. z art. 189 k.p.o. poprzez nieuzasadnione przyjgcie, ze dopiero wyrok ustalajaoy z 2009 r., ze nie Istniato przejécie z mocy prawa na rzecz Skarbu Pafistwa nieruchomosci, stwarzat mozliwosé do Wystapienia z roszczeniem odszkodowawczym, podczas gdy anaIiza stanu faktycznego I prawnego sprawy prowadzi do wniosku, Ze powod mogt juz W 2004 r. wystapié z powodztwem 0 odszkodowanie, w ramach ktorego mogto dojsé do ustalenia, ze nie Istniato przejsoie z mocy prawa na rzecz Skarbu Panstwa prawa Wtasnosci nieruohomosoi, 6. naruszenie przepisow prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c., poprzez nieprawidtowe obliczenie Wartosci zwrotu bezpodstawnego wzbogaoenia na rzecz powoda; Sad ustalit, ze powod z tego tytutu Winien otrzymaé kwotg 127.500 zt bgdaoa iloozynem udziatu powoda W spadku po poprzedniku prawnym (3/20) oraz Wartoésci nieruohomoéoi W dniu jej rozdysponowania tj. 827.000 zt, podczas gdy prawidtowe obliczenie prowadzi do Wniosku, ze iloczyn utamka 3/20 oraz kwoty 827.000 zI to kwota 124.050 zI., 7. naruszenie przepisow prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c.. poprzez nieuzasadnione przyjgoie, ze powod dowiedziat sig o szkodzie W roku 2009, podczas gdy pozwany zaprzeozyt tej okolicznosci I wskazat, ze powod Wiedziat o szkodzie juz W roku 2004, W konsekwencji czego powod nie zainicjowat zadnego postgpowania doWodoWego, a Sad I instancji bezpodstawnie przyjat, ze fakt dowiedzenia sig o szkodzie nastapit W roku 2009. Apelujacy Wniost o zmiang zaskarzonego Wyroku poprzez oddalenie powodztwa W oatosci II zasadzenie kosztow postgpowania Wraz z kosztami zastgpstwa procesowego wedtug norm prawem przepisanych, e W e n t u a I n I e o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji. Powod Wniost o oddalenie apetacji i zasadzenie od pozwanego najego rzecz zwrotu kosztow zastgpstwa adwokackiego za instancjg odwotawozawedtug norm przepisanych. I Sad Apeiacyjny zwazyt, co nastgpuje: Apelaoja pozwanego jest zasadna jedynie ozgsciowo. odszkodowawczego w niniejszej sprawie rozpoczął się w 2009 r., podczas gdy analiza stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że powód dowiedział się o szkodzie już w roku 2003, a od momentu wyzbycia się nieruchomości przez Skarb Państwa w roku 2004 mógł już wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 4421 § 1 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, ze dopiero vvyrok ustalający z 2009 r., że nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, stwarzał możliwość do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, podczas gdy analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy prowadzi do wniosku, że powód mógł już w 2004 r. wystąpić z powództwem 0 odszkodowanie, w ramach którego mogło dojść do ustalenia, że nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, 6. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c., poprzez nieprawidłowe obliczenie wartości zwrotu bezpodstawnego wzbogacania na rzecz powoda; Sąd ustalił, że powód z tego tytułu winien otrzymać kwotę 127.500 zł będącą iloczynem udziału powoda w spadku po poprzedniku prawnym (3/20) oraz wartości nieruchomości w dniu jej rozdysponowanie tj. 827.000 zł, podczas gdy prawidłowe obliczenie prowadzi do wniosku, że iloczyn ułamka 3/20 oraz kwoty 827.000 zł to kwota 124.050 zł., 7. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c.. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że powód dowiedział się o szkodzie w roku 2009, podczas gdy pozwany zaprzeczył tej okoliczności i wskazał, że powód wiedział o szkodzie już w roku 2004, w konsekwencji czego powód nie zainicjował żadnego postępowania dowodowego, a Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, ze fakt dowiedzenia się o szkodzie nastąpił w roku 2009. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa W całości iv zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, e w e n t u a l n i e o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasadzenie od pozwanego najego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego za instancję odwoławcząwedług norm przepisanych. ' Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego jest zasadna jedynie częściowo.
--- STRONA 11 ---
Raojg ma bowiem skarzacy, czynIa_c Sadowi I instancji zarzut naruszenia przepisow art. 233 § 1 k.p.o. W zw. z art. 4421 § 1 k.o. poprzez nieuzasadnione przyjgcie, ze bieg przedawnienia roszczenia odszkodowawozego W niniejszej sprawie rozpoczajr sig dopiero W 2009 r. U podstaW powyzszego pogladu Iegto zapatrywanie sadu, ze o Ile zdarzenie wyrzadzajace szkodg nastapflo W dnIuI9 Iutego 2004 roku I polegato na rozporzadzeniu przez strona pozwana nieruohomoscia, o tyle 0 bezprawnoéci dziatania Skarbu Panstwa przesadzit dopiero Wyrok Sadu Rejonowego dla Lodzi Srodmiescia W Lodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku, W ktorym ustalono, ze nie doszto do przejécia wtasnosci przedmiotowej nieruchomosci na rzecz Skarbu Parfistwa. Dopiero W tym momencie powod jako poszkodowany dowiedziat sig o osobie zobowiazanej do naprawienia szkody I ta data Wyznacza poczatek biegu 3 Ietniego terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawozego. Sad Apelacyjny nie podziela powyzszego stanowiska. Po pierWszeI—jak stusznie zauwaza apeIujacy Wyrok Sadu Rejonowego dta Lodzi Srodmiesoia W Lodzi 2 dnia 10 grudnia 2009, wydany W trybie art. 189 k.p.c. ma charakter deklaratoryjny, a zatem jedynie potwierdza fakt bezprawnosci dziatania pozwanego. Nie oznacza to jednak, ze dopiero od momentu jego prawomoonosci powod jako pokrzywdzony mogt Wystapié z roszczeniem odszkodowawozym. . Okolicznosoia bezsporna jest, ze Skarb Panstwa figuroWaI od roku 1948 jako Wtasciciel spornej nieruohomosoi W zwiazku z przejsoiem na niego Wtasnosoi nieruchomoéci potozonej W L., przy ulicy L. (...)/A. (...) o pow. 2 ha 26 arow I 57 m.kW. .na mooy art. 2 ust.1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 Wrzesnia 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. W przepisaoh tegoz dekretu brak byto regutacji szczegolnej, ktora nakazywataby tak jak W przypadku przejsoia Wtasnosci na mocy art. 2 ust.1 lit. e przekazania sprawy o ustatenie czy Skarb Panstwa prawidtowo zostat wpisany jako Wtasciciel nieruchomosci, na drogg postgoowania adrninistracyjnego. W zwiazku z tym WyIapznie przed sadem powszechnym mozna byto domagaé sig ustatenia, czy Skarb Panstwa prawidtowo zostat wpisany jako wtasciciel nieruchomosci na mocy przepisu art. 2 ust.1 Iit. b dekretu. Uzyskanie jednak orzeozenia ( W trybie art. 189 k.p.c.) o ustaleniu Inieistnienia przejécia prawa Wtasnoéci nieruchomoéci na_ rzecz Skarbu Parfistwa z mooy przepisoW_ dekretu z dnia 6 Wrzesnia 1944 r. 0 przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) nie byto Warunkiem koniecznym dla doohodzenia roszozen odszkodowawczych Iub o Wydanie nieruohornosci, ozy dla Wystapienia z powodztwem o uzgodnienie tresci ksiggi Wieczystej z rzeozywistym stanem prawnym. ' \ Rację ma bowiem skarżący, czyniąc Sądowi I instancji zarzut naruszenia przepisów art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 442" § 1 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że bieg przedawnienia roszczenia odszkodowawczego w niniejszej sprawie rozpoczął się dopiero W 2009 r. U podstaw powyższego poglądu legło zapatrywanie sądu, ze o ile zdarzenie wyrządzające szkodę nastąpiło w dniu`9 lutego 2004 roku i polegało na rozporządzeniu przez stroną pozwaną nieruchomością, o tyle o bezprawności działania Skarbu Państwa przesądził dopiero wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieście W Łodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku, W którym ustalono, że nie doszło do przejścia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz "Skarbu Panstwa. Dopiero w tym momencie powód jako poszkodowany dowiedział się o osobie zobowiązane] do naprawienia szkody i ta data wyznacza początek biegu 3- letniego terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Sąd _Apelacyjny nie podziela powyższego stanowiska. Po pierwsze'-jak słusznie zauważa apelujący- wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieście w Łodzi z dnia 10 grudnia 2009, wydany W trybie art. 189 k.p.c. ma charakter deklaratoiyjny, a zatem jedynie potwierdza fakt bezprawności działania pozwanego. Nie oznacza to jednak, że dopiero od momentu jego prawomocności powód jako pokrzywdzony mógł wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym. _ Okolicznością bezsporną jest, że Skarb Państwa figurował od roku 1948 jako właściciel spornej nieruchomości w związku z przejściem na niego własności nieruchomości położonej w Ł., przy ulicy L. (...)/A. (...) o pow. 2 ha 26 arów i 57 m.kw. .na mocy art. 2 ust.1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. W przepisach tegoż dekretu brak było regulacji szczególnej, która nakazywałaby - tak jak W przypadku przejścia własności na mocy art. 2 ust.1 lit. e - przekazania sprawy o ustalenie czy Skarb Państwa prawidłowo został wpisany jako właściciel nieruchomości, na drogę postępowania administracyjnego. W związku z tym wyłącznie przed sądem powszechnym można było domagać się ustalenia, czy Skarb Państwa prawidłowo został wpisany jako właściciel nieruchomości na mocy przepisu art. 2 ust.1 lit. b dekretu. Uzyskanie jednak orzeczenia ( w trybie art. 189 k.p.c.) o ustaleniu inieistnienia przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z mocy przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) nie było warunkiem koniecznym dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych lub o wydanie nieruchomości, czy dla wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. ' `
--- STRONA 12 ---
Juz po Wejsoiu W zycie kodeksu oywilnego Wieie osob Wystgpowato na drogg czy to postgpowania administracyjnego oelem uzyskania decyzji administracyjnej stwierdzajapej, ze dana nieruohomoéé nie podpadata pod przepisy dekretu z dnia 6 Wrzesnia 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej czy tez od razu na drogg postgpowania sadowego o zwrot przejgtej nieruohomosci, czy zaptatg odszkodowania. W kodeksie postgpowania cywilnego od samego poczatku obowiazywat przepis art. 177 §1 pkt.3 oraz §2 , W mysi ktorego sad mogt zaWIesic': postgpowanie z urzgdu, jezeli rozstrzygnigcie sprawy zalezato od uprzedniej decyzji organu administracji panstwowej a jezeli postgpowanie administraoyjne nie byto jeszcze rozpoczgte, Ia jego rozpoczgoie zalezato od Wniosku strony, sad wyznaczat termin do Wszczgcia postgpowania, W Innych Wypadkach mogt zwrooié sig do Wtasciwego organu. Jeéli rozstrzygnigcie sprawy nie zalezato od uprzedniej decyzji organu administracji pafistwowej sad samodzielnie przestankowo ustalat, czy dana nieruohomosé podpadata ba_dz nie pod przepisy dekretu z dnia 6 wrzesnia 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. W realiach rozpoznawanej sprawy spadkobiercy S. K., a konkretnie M. H. Ga., juz W roku 1995 podwazali zasadnosé przejgcia nieruchomosoi przez Skarb Panstwa W trybie art. 2ust.1 lit. b WIW dekretu, Wnoszap do Urzgdu Rejonowego W L. o stwierdzenie niewaznosci orzeczenia (...) Komisji Ziemskiej z dnia 1'4.10.1948r jako Wydanej bez podstawy prawnej I orzeczenie zwrotu bezprawnie zabranej nieruchomosoi Iub Wyptacenie odszkodowania. W tej materii byty Wydane W Iatach 20012002 stosowne — negatywne decyzje admInIstracyjne.( k. 7071, 7375) Znali Wigc stanowisko Skarbu Pafistwa. Co wigcej znali tez jego plany co do przysztosci nieruchomosci skoro W roku 2003 W pismie z dnia 21 Iistopada 2003 roku Wniesli o Wstrzymanie Wszelkioh dziatarfi zwiazanych z przekazaniem Gminie (...) nieruohomoéci przy ulicy A. (...). Bezspornym jest, ze spadkobieroy S. K., W tym I powod Wiedzieli 0 rozdysponowaniu nieruohomoscia przez Skarb Panstwa W roku 2004. Nio nie stato zatem na przeszkodzie, by juz Wowozas Wystapiii 2 roszczeniem odszkodowawczym, W ktorym przestankowo sad ustatitby, czy doszto do przejscia prawa Wtasnoéci nieruohomoéci na rzecz Skarbu Panstwa W trybie art. 2ust. 1 tIt.b dekretu z 1944 roku, czy tez nie. \ Nie sposob Wigc zgodzié sig z Sadem Okrggowym, ze W ustalonym stanie faktyoznym powod dowiedziat sig o osobie zobowiazanej do naprawienia szkody, tj. Skarbie PafistWa Prezydencie Mtasta L. dopiero W roku 2009, z tresci Wyroku sadowego. J. K. juz W roku 2004 Wiedziat I o szkodzie I o osobie zobowiazanej I od 9 lutego 2004 roku biegt dla niego 3tetni termin do dochodzenia roszczenia Już po wejściu W życie kodeksu cywilnego wiele osób Występowało na drogę czy to postępowania _administracyjnego celem uzyskania decyzji administracyjnej stwierdzającej, że dana nieruchomość nie podpadała pod przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej czy też od razu na drogę postępowania sądowego o zwrot przejętej nieruchomości, czy zapłatę odszkodowania. W kodeksie postępowania cywilnego od samego początku obowiązywał przepis art. 177 §1 pkt.3 oraz §2 , w myśl którego _sąd mógł zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależało od uprzedniej decyzji organu administracji państwowej a jeżeli postępowanie administracyjne nie było jeszcze rozpoczęte, ia jego rozpoczęcie zależało od wniosku strony, sąd wyznaczał termin do wszczęcia postępowania, W innych wypadkach mógł zwrócić się do właściwego organu. Jeśli rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od uprzedniej decyzji organu administracji państwowej sąd samodzielnie przesłankowo ustalał, czy dana nieruchomość podpadała bądż nie pod przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. W realiach rozpoznawanej sprawy spadkobiercy S. K., a konkretnie M. H. Ga., już w roku 1995 podważali zasadność przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa W trybie art. 2ust.1 lit. b wlw dekretu, wnosząc do Urzędu Rejonowego W Ł. o stwierdzenie nieważności orzeczenia (...) Komisji Ziemskiej z dnia 1`4.10.1948r jako wydanej bez podstawy prawnej i orzeczenie zwrotu bezprawnie zabranej nieruchomości lub Wypłacenie odszkodowania. W tej materii były wydane W latach 2001-2002 stosowne - negatywne- decyzje administracyjne.( k. 70-71, 73-75) Znali więc stanowisko Skarbu Państwa. Co więcej znali też jego plany co do przyszłości nieruchomości skoro W roku 2003 W piśmie z dnia 21 listopada 2003 roku wnieśli o wstrzymanie wszelkich działań związanych z przekazaniem Gminie (...) nieruchomości przy ulicy A. (...). Bezspornym jest, ze spadkobiercy S. K., W tym i powód wiedzieli o rozdysponowaniu nieruchomością przez Skarb Państwa W roku 2004. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, by już wówczas wystąpili z roszczeniem odszkodowawczym, W którym przesłankowo sąd ustaliłby, czy doszło do przejścia prawa Własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa W trybie art. 2ust. 1 iit.b dekretu z 1944 roku, czy też nie. \ Nie sposób więc zgodzić się z Sądem Okręgowym, że W ustalonym stanie faktycznym powód dowiedział się o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody, tj. Skarbie Państwa- Prezydencie Miasta Ł. dopiero W roku 2009, z treści wyroku sądowego. J. K. już w roku 2004 wiedział i o szkodzie i o osobie zobowiązanej i od 9 lutego 2004 roku biegł dla niego 3-letni termin do dochodzenia roszczenia
--- STRONA 13 ---
odszkodowawozego, o jakim mowa W art; 442“§1 k.c. I podobnie W poprzednio obowiazujacym art. 442§1 k.c. Czyniao uwagi odnosnie roszozenia odszkodowawczego nie Imozna nie zauwazyé, ze powod upatrywat zrodta swej szkody W fakoie przeniesienia przez pozwanego prawa Wtasnoéci nieruchomosci na osoby trzeoie, co miato miejsce W dniu 9 Iutego 2004 roku, W sposob uniemozliwiajacy mu zadoééuczynienie przystugujacego mu roszczeniu Windykacyjnemu. Z faktu rozdysponowania nieruchomoscia powod wywiodt jednak dwa roszozenia: jedno z tytutu bezpodstawnego wzbogacenia, obliozonego na dzien 9 Iutego 2004 roku, drugie zaé jako odszkodowanie W zwiazku z aktualna (W roku 2011) wartoscia nieruchomosci. (Wzrost Wartosci nieruchomoéci). W uzasadnieniu Wyroku z dnia 10 Iutego 2004 roku, sygn. IV CK 459/02, LEX nr 175939, Sad Najwyzszy stwierdzit, ze zgodnie z art. 414 k.o. przepisy o bezpodstawnym Wzbogaoeniu nie uchybiaja przepisom o oboWia_zku naprawienia szkody. Przepis ten przewiduje zbieg roszczerfi, co oznacza, ze uprawnionemu stuzy wybor pomigdzy roszczeniem o naprawienie szkody, a roszozeniem z tytutu bezpodstawnego Wzbogaoenia. Z Wyborem tym jednak Wiaza sig okreslone konsekwenoje odnoszape sig do przestanek I zakresu odpowiedziatnosoi zobowiazanego (por. Wyrok SN 2 dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 21/00, nie pubI.). Wybor, o jakim mowa W art. 414 k.c., przystuguje uprawnionemu, jezeli zatem uprawniony tego Wyboru dokonat, zgtaszajac roszozenie odszkodowawcze z tytutu czynu niedozwolonego, to nie jest oboW_Iazkiem sadu rozwazanie, czy W okoiioznosoiaoh sprawy moga byé zastosowane takze przepisy dotyczace bezpodstawnego Wzbogacenia. Czyn niedozwotony z reguIy powoduje takze Wzbogaoenie po stronie sprawcy, Inne sa jednak przestanki I zakres odpowiedziatnosoi; Inne tez okoltoznosci stanowia przedmiot dowodzenia. "" W rozpoznawanej sprawie o czym byta mowa powyzej powod Wnosi o zasadzenie zwrotu korzysoi uzyskanej przez pozwanego bez podstawy prawnej W postaci Wartosci nieruchomosci W chwili dokonania przesunigcia majatkowego na rzecz osob trzecich a nadto WYWOCIZISWG roszczenie odszkodowawcze W zwiazku ze Wzrostem Wartosci utraconej nieruohomoéoi. ~ Nasuwa sig W18] sytuacji pytanie, jak naIezy_InterpretoWao zawarte W art. 442‘§1 k.o. stwierdzenie ,, dowiedziat sig o szkodzie". Zdaniem Saclu II Instancji Istotny jest fakt powzigcia przez poszkodowanego Wiadomosoi o zaistnieniu szkody, a nie o jej rozmiarach I trwatosci nastgpstw. Wtasciwa chWIIa dla okreslenia poczatku trzyIetniego biegu przedawnienia jest moment, gdy poszkodowany zdaje sobie odszkodowawczego, o jakim mowa w art; 442"§1 k.c. i podobnie W poprzednio obowiązującym art. 442§1 k.c. Czyniąc uwagi odnośnie- roszczenia odszkodowawczego nie 'można nie zauważyć, że powód upatrywał żródła swej szkody W fakcie przeniesienia przez pozwanego prawa własności nieruchomości na osoby trzecie, co miało miejsce W dniu 9 lutego 2004 roku, W sposób uniemożliwiający mu zadośćuczynienie przysługującego mu roszczeniu windykacyjnemu. Z faktu rozdysponowanie nieruchomością powód wywiódł jednak dwa roszczenia: jedno z tytułu bezpodstawnego wzbogacenie, obliczonego na dzień 9 lutego 2004 roku, drugie zaś jako odszkodowanie W związku z aktualną (W roku 2011) wartością nieruchomości. (wzrost wartości nieruchomości). W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2004 roku, sygn. IV CK 459/02, LEX nr 175939, Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 414 k.c. przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu nie uchybiają przepisom o obowiązku naprawienia szkody. Przepis ten przewiduje zbieg roszczeń, co oznacza, że uprawnionemu służy wybór pomiędzy roszczeniem o naprawienia szkody, a roszczeniem z tytułu bezpodstawnego Wzbogacenia. Z wyborem tym jednak wiążą się określone konsekwencje odnoszące się do przesłanek i zakresu odpowiedziainości zobowiązanego (por. wyrok SN z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 21/00, nie publ.). Wybór, o jakim mowa w art. 414 k.c., przysługuje uprawnionemu, jeżeli zatem uprawniony tego wyboru dokonał, zgłaszając roszczenie odszkodowawcze z tytułu czynu niedozwolonego, to nie jest obowiązkiem sądu rozważanie, czy w okolicznościach sprawy mogą być zastosowane także przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacania. Czyn niedozwolony z reguły powoduje także wzbogacenie po stronie sprawcy, inne są jednak przesłanki i zakres odpowiedzialności, inne też okoliczności stanowią przedmiot dowodzenia. " W rozpoznawanej sprawie -- o czym była mowa powyżej- powód wnosi o zasądzenie zwrotu korzyści uzyskanej przez pozwanego bez podstawy prawnej w postaci wartości nieruchomości W chwili dokonania przesunięcia majątkowego na rzecz osób trzecich a nadto wywodziswe roszczenie odszkodowawcze W związku ze wzrostem wartości utraconej nieruchomości. ~ Nasuwa się w tej sytuacji pytanie, jak należylnterpretować zawarte' W art. 442¬§1 k.c. stwierdzenie ,, dowiedział się o szkodzie”. Zdaniem Sądu ll instancji istotny jest fakt powzięcia przez poszkodowanego wiadomości o zaistnieniu szkody, a nie o jej rozmiarach i trwałości następstw. Właściwą chwilą dla określenia początku trzy-ietniego biegu przedawnienia jest moment, gdy poszkodowany zdaje sobie
--- STRONA 14 ---
sprawg z ujemnyoh nastgpstw zdarzenia Wskazujapyoh na fakt powstania szkody, gdy ma swiadomosé doznania szkody. I Zarowno W ocenie powoda, jak I Sa_du I Instancji szkoda jakiej doznat J. K. W zwiazku z dziataniem pozwanego vwynika z roznicy W Wartoéci nieruchomosci W dniu dokonania rozporzadzenia I W chwili obecnej. Nie moze jednak budzio Watpliwosoi, ze nawet przy tak skonstruowanej przez powoda szkodzie ( roznica pomigdzy Wartoscia nieruchomosci W roku 2004 a W roku 2011) dowiedziat sig on o szkodzie juz W roku 2004, tj. W momencie rozdysponowania nieruohomoscia. Ten moment jest zrodtem jego szkody I to on Wyznacza poczatek biegu terminu przedawnienia roszczefi odszkodowawczyoh. W ocenie Sadu Apelacyjnego nieuprawnione bytoby przyjgoie, ze powod, tracao W roku 2004 prawo do odzyskania nieruchomosci W naturze mogtby W nieograniczonym czasie doohodzié swyoh roszczen odszkodowawczych zwiazanych z postgpujacym Wzrostem ceny tej nieruchomosci, tak jak uczynit to W niniejszym procesie, zgiaszajac swe zadanie dopiero W ozerwcu 2011 roku, po sporzadzeniu opinii przez biegta sadowa. Przyjgoie takiej konstrukoji dawatoby mu prawo do zgtaszania datszych tego typu roszczerfi W przysztosoi. Przy tak sformutowanej szkodzie nie moze budzié Watpliwosci I fakt, ze powod dowiedziat sig o osobie zobowiazanej do naprawienia szkody, podmiooie, ktory rozdysponowat nieruohomosoia, juz W roku 2004 I dla oceny tej bez znaozenia pozostaje Wyrok Sa_du "Rejonowego z dnia 10 grudnia 2009 roku. I . Reasumujap, uznajao zarzuty apelacji W tym zakresie za zasadne, uprawnionym jest Wniosek, ze roszozenie odszkodowawcze poWoda Wywiedzione W czerwcu 2011 roku jest przedawnione. 3Ietni termin przedawnienia uptynajr bowiem W dniu 9 Iutego 2007 roku. Z tyoh tez wzglgdow powodztwo W18} czgsoi podlegato oddaleniu. Trafny okazat sig rowniez zarzut strony pozwanej dotyczacy nIepraWIdIoWego obliczenia Wartosoi zwrotu bezpodstawnego Wzbogacenia na rzecz powoda. Sad ustaIII bowiem, ze powod z tego tytutu Winien otrzymaé kWotg 127.500 zI, bgdaca Iloczynem udziatu powoda W spadku po poprzedniku prawnym (3/20) oraz Wartosoi nieruchomoéci W dniu jej rozdysponowania tj. 827.000 zt, podczas gdy prawidtowe obtiozenie prowadzi do Wniosku, ze Iloczyn utamka 3/20 oraz kwoty 827.000 zI to kwota 124.050 zt. 1 , Pozostate zas zarzuty kwestionujace przede Wszystkim oceng sadu meriti co do zarzutu przedawnienia roszczenia powoda o zWrot bezpodstawnego Wzbogacenia, nalezy uznaé za pozbawione racji. __ Stusznie podkresta skarzapy, ze termin przedawnienia roszczenia nierozerwalnie zwiazany jest z ustaleniem daty wymagatnosci tego roszczenia art. 120 k.c. Zdanie drugie tego przepisu Wyraznie Wskazuje, ze jezeti Wymagalnoso roszozenia zalezy sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody, gdy ma świadomość doznania szkody. I Zarówno w ocenie powoda, jak i Sądu l instancji szkoda jakiej doznał J. K. w związku z działaniem pozwanego ,wynika z różnicy w wartości nieruchomości w dniu dokonania rozporządzenia i W chwili obecnej. Nie może jednak budzić Wątpliwości, że nawet przy tak skonstruowanej przez powoda szkodzie ( różnica pomiędzy wartością nieruchomości W roku 2004 a W roku 2011) dowiedział się on o szkodzie już W roku 2004, tj. w momencie rozdysponowanie nieruchomością. Ten moment jest źródłem jego szkody i to on wyznacza początek biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. W ocenie Sądu Apelacyjnego nieuprawnione byłoby przyjęcie, że powód, tracąc w roku 2004 prawo do odzyskania nieruchomości W naturze mógłby W nieograniczonym czasie dochodzić swych roszczeń odszkodowawczych związanych z postępującym wzrostem ceny tej nieruchomości, tak jak uczynił to w niniejszym procesie, zgłaszając swe żądanie dopiero W czerwcu 2011 roku, po sporządzaniu opinii przez biegłą sądową. Przyjęcie takiej konstrukcji dawałoby mu prawo do zgłaszania dalszych tego typu roszczeń w przyszłości. Przy tak 'sformułowanej szkodzie nie może budzić wątpliwości i fakt, że powód dowiedział się o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody, podmiocie, który rozdysponował nieruchomością, już w roku 2004 i dla oceny tej bez znaczenia pozostaje wyrok Sądu 'Rejonowego z dnia 10 grudnia 2009 roku. " _ Reasumując, uznając zarzuty apelacji W tym zakresie za zasadne, uprawnionym jest wniosek, że roszczenie odszkodowawcze powoda wywiedzione W czerwcu 2011 roku jest przedawnione. 3-letni termin przedawnienia upłynął bowiem w dniu 9 lutego 2007 roku. Z tych też względów powództwo W tej części podlegało oddaleniu. Trafny okazał się również zarzut strony pozwanej dotyczący nieprawidłowego obliczenia wartości zwrotu bezpodstawnego wżbogacenia na rzecz powoda. Sąd ustalił bowiem, że powód z tego tytułu winien otrzymać kwotę 127.500 zł, będącą iloczynem udziału powoda W spadku po poprzedniku prawnym (3/20) oraz wartości nieruchomości W dniu jej rozdysponowanie tj. 827.000 zł, podczas gdy prawidłowe obliczenie prowadzi do wniosku, że iloczyn ułamka 3/20 oraz kwoty 827.000 zł to kwota 124.050 zł. , , Pozostałe zaś zarzuty kwestionujące przede wszystkim ocenę sądu meriti co do zarzutu przedawnienia roszczenia powoda o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia, należy uznać za pozbawione racji. __ Słusznie podkreśla skarżący, że termin przedawnienia roszczenia nierozerwalnie związany jest z ustaleniem daty wymagałności tego roszczenia - art. 120 k.c. Zdanie drugie tego przepisu wyraźnie wskazuje, że jeżeli wymagalność roszczenia zalezy
--- STRONA 15 ---
od podjgcia okreslonej ozynnosoi przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna sig od dnia, W ktorym roszczenie statoby sig Wymagaine, gdyby uprawniony podjat czynnosé W najwczesniej mozliwym terminie. W rozpoznawanej sprawie przejgcie nieruohomosci przez Skarb Panstwa nastapito W 1948 roku. Wprawdzie juz wowozas doszto do faktycznego odebrania S. K. nieruohomosoi, to jednak nie doszto do utraty Wtasnosci przez niego, a jedynie utraty posiadania. Utrata Wtasnosci moze nastapié W drodze czynnosci cywilnoprawnych Iub decyzji administracyjnej (np. Wywtaszczenie), z ktorymi nie mamy do czynienia W ustalonym stanie faktyoznym. Zasadnie podkrestit sad meriti, ze skutku utraty Wtasnoéci nieruchomosoi nie zrodzit Wpis Skarbu Parfistwa W ksigdze Wieozystej. Wtasoiciel nieruchomosci, a nastgpnie jego spadkobiercy mogli zatem wystapié z roszczeniem Windykacyjnym, ktore nie ulega przedawnieniu. StosoWnIe do tresci art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskat korzysé majatkowakosztem Innej osoby, obowiazany jest do wydania korzysoI W naturze, a gdyby to nie byto mozIIWe, do zwrotu jej Wartosci. Przedmiotem roszczenia o zwrot z tytutu bezpodstawnego Wzbogacenia jest Wigc przede Wszystkim zWrot korzysci W naturze, a gdyby to byto niemozliwe, zwrot Wartosci korzysci. Wzbogaoony (ani zubozony) nie ma Wigo mozliwosoi Wyboru I nie moze Wydao (zadao) zwrotu Wartosci korzysoi, jes'sII zWrot W naturze jest mozliwy. Zwrot korzyéci W naturze polega na Wydaniu rzeczy stanowiaoej przedmiot Wzbogacenia, a Wigo tej samej rzeozy, ktora jest przedmiotem Wzbogacenia, czyli oznaczonej co do tozsamoéoi. W omawianej sprawie Skarb Panstwa niewaftpliwie juz W roku 1948 bez podstawy prawnej Wzbogaoit sig, przejmujap we wtadanie nieruchomosé S. K., posiadajap ja I czerpiac z niej pozytki. Byt Wigc zobowiazany do zwrotu korzysci W naturze, migdzy Innymi do zwrotu przejgtej bezprawnie nieruchomosci. Uzyte W art. 405 k.o. pojgoie ,,zWrot korzysci W naturze” jest tozsame z zadaniem wydania nieruchomosoi. Skoro zadanie wydania nieruchomosci nie ulega przedawnieniu, zarowno S. K., jak I jego spadkobiercy (W tym powod) mIeII nieograniczone czasem zadanie Wzglgdem Skarbu Pafistwa wydania spornej nieruchomosci, a wigo zadanie zwrotu korzysci W naturze. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarzacego, ze Wymagalnosé roszczenia powoda nastapita juz W roku 1948 W momencie przejgcia nieruchomosci przez Skarb Panstwa, a z uwagi na tzW. ,, zawieszenie funkojonowania Wymiaru sprawiedliwosci” powod mogt domagaé sig zwrotu korzysci W naturze juz W roku 1989, a dopiero gdy to stato sig niemozliwe doohodzié zwrotu Wartosci utraconej nieruchomosoi. Nie negujac zawartych W apetacji Wywodow odnosnie terminu przedawnienia roszczenia z tytutu bezpodstawnego Wzbogacenia, jego Wymagalnosci, zasad obliczania, nie mozna trac:Ic': z pola Widzenia przedmiotu Wzbogaoenia (korzysci) od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność W najwcześniej możliwym terminie. W- rozpoznawanej sprawie przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w 1948 roku. Wprawdzie już wówczas doszło do faktycznego odebrania S. K. nieruchomości, to jednak nie doszło do utraty Własności przez niego, a jedynie utraty posiadania. Utrata Własności może nastąpić w drodze czynności cywilnoprawnych lub decyzji administracyjnej (np. wywłaszczenie), z którymi nie mamy do czynienia W ustalonym stanie faktycznym. Zasadnie podkreślił sąd meriti, że skutku utraty własności nieruchomości nie zrodził wpis Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Właściciel nieruchomości, a następnie jego spadkobiercy mogli zatem wystąpić z roszczeniem windykacyjnym, które nie ulega przedawnieniu. Stosownie do treści art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową-kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści W naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przedmiotem roszczenia o zwrot z tytułu bezpodstawnego wzbogacania jest więc przede wszystkim zwrot korzyści W naturze, a gdyby to było niemożliwa, zwrot wartości korzyści. Wżbogacony (ani zubożony) nie ma więc możliwości Wyboru i nie może wydać (żądać) zwrotu wartości korzyści, jeśli zwrot W naturze jest możliwy. Zwrot korzyści W naturze polega na wydaniu rzeczy stanowiącej przedmiot wzbogacania, a więc tej samej rzeczy, która jest przedmiotem wzbogacania, czyli oznaczonej co do tożsamości. W omawianej sprawie Skarb Państwa niewątpliwie już W roku 1948 bez podstawy prawnej wzbogacił się, przejmując we władanie nieruchomość S. K., posiadając ją i czerpiąc z niej pożytki. Był więc zobowiązany do zwrotu korzyści W naturze, między innymi do zwrotu przejętej bezprawnie nieruchomości. Użyte w art. 405 k.c. pojęcie ,,zWrot korzyści w naturze” jest tożsame z żądaniem wydania nieruchomości. Skoro żądania wydania nieruchomości nie ulega przedawnieniu. zarówno S. K., jak i jego spadkobiercy (W tym powód) mieli nieograniczone czasem żądanie względem Skarbu Państwa wydania spornej nieruchomości, a więc żądanie zwrotu korzyści W naturze. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, że wymagalność roszczenia powoda nastąpiła już W roku 1948 W momencie przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, a z uwagi na tzw. ,, zawieszaniefunkcjonowania wymiaru sprawiedliwości” powód mógł domagać się zwrotu korzyści W naturze już w roku 1989, a dopiero gdy to stało się niemożliwe dochodzić zwrotu wartości utraconej nieruchomości. Nie negując zawartych W apelacji wywodów odnośnie terminu przedawnienia roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacania, jego wymagałności, zasad obliczania, nie można tracić z pola widzenia przedmiotu wzbogacania (korzyści)
--- STRONA 16 ---
Skarbu Pafistwa, ktorym jest samo posiadanie nieruchomosci. Oczywistym jest, ze gdyby Skarb Paristwa nie rozdysponowat W roku 2004 nieruchomoscia na rzecz Gminy (...), spadkobiercy S. K. nie mieliby przeszkod W odzyskaniu jej W naturze. Przeniesienie prawa Wtasnosci na osobg trzecia spowodowato utratg roszczenia o zWrot nieruchomosci I powstanie roszczenia o zwrot Wartosci korzysci uzyskanej przez Skarb Panstwa. _ Jak podniost Sad Najwyzszy W cytowanym juz Wozesniej Wyroku 2 dnia 10 Iutego 2004 roku, sygn. IV CK 459/02, LEX nr 175939, odebranie Wtadztwa W trybie wykonywania przepisow dekretu o reformie rolnej ‘nie wykluoza udzielenia Wtascicieiom Iub ich nastgpoom prawnym ochrony W procesie Windykacyjnym, gdyby okazato sig, ze nieruchomosé zostata odebrana Wbrew przepisom dekretu Iub nie zostata nastgpnie rozdysponowana zgodnie z celami Wymienionymi W art. 1 ust. 2 dekretu I po przejgciu przez Panstwo nie stata sig Wlasnosoia Innyoh osob fizyoznyoh Iub prawnyoh (por. Wyrok SN z dnia 13 Iutego 2003 r., III CKN 1492/00,. nie pubI.). Dopiero rozdysponowanie nieruchomoécia na rzecz innych osob W taki sposob, ze staty sig Wtascicielami, spowodowato utratg roszczenia Windykacyjnego, i dopiero od tej chwili stato sig mozIIWe Wystapienie z roszozeniem z tytutu bezpodstawnego Wzbogaoenja czy tez roszczeniem odszkodowawczym. Z omowionych powyzej Wzglgdow, za uprawniony nalezy uznao Wniosek Sadu I Instanoji, ze roszozenie powoda o zwrot Wartosci bezpodstawnie uzyskanej korzyéoi, nie ulegto przedawnieniu. W sprawie nie budzito natomiast zastrzezefi ustatenie Wartosoi uzyskanej przez pozwanego korzysci. W konsekwencji omowionych Ipowyzej zarzutow, zadanie powoda podlegato uwzglgdnieniu jedynie W czgsci, tj. do kwoty 124.050zI z tytutu bezpodstawnego Wzbogacenia. W pozostatej czgsci jako niezasadne podlegato oddaleniu. W tej sytuacji nalezato dokonaé zmiany zaskarzonego wyroku, na podstawie art. 386§1 k.p.c. 0 tresci jak W punkcie I. sentencji, oddalajac apetacjg pozwanego W pozostatej czgsci, na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu za I Instancjg nalezato orzeo W myél art. 100 k.p.c., stosunkowo je rozdzielajac. Powod Wygrat W 47,94%, poniost koszty W Wysokosci 21.65521. Pozwany Wygrai natomiast W 52,06%, a poniost koszty W Wysokoéci 7.20021. W wyniku Wzajemnej kompensacji tych kosztow natezato zasadzié na rzecz powoda kwotg 6632,6921. _ Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 Iipca 2005 roku o kosztach sadowych W sprawach cywilnyoh (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z pozniejszymi zmianami) nalezato obciazyé obie strony, po potowie, nieuiszczonymi kosztami opinii biegtej. Skarbu Państwa, którym jest samo posiadanie nieruchomości. Oczywistym jest, że gdyby Skarb Państwa nie rozdysponował W roku 2004 nieruchomością na rzecz Gminy (...), spadkobiercy S. K. nie mieliby przeszkód W odzyskaniu jej W naturze. Przeniesienie prawa Własności na osobę trzecią spowodowało utratę roszczenia o zwrot nieruchomości i powstanie roszczenia o zwrot wartości korzyści uzyskanej przez Skarb Państwa. _ Jak podniósł Sąd Najwyższy W cytowanym już Wcześniej wyroku 2 dnia 10 lutego 2004 roku, sygn. lV CK 459/02, LEX nr 175939, odebranie władztwa W trybie wykonywania przepisów dekretu o reformie rolnej pnia wyklucza udzielenia właścicielom lub ich następcom prawnym ochrony W procesie windykacyjnym, gdyby okazało się, że nieruchomość została odebrane wbrew przepisom dekretu lub nie została następnie rozdysponowana zgodnie z celami wymienionymi W art. 1 ust. 2 dekretu i po przejęciu przez Państwo nie stała się własnością innych osób fizycznych lub prawnych (por. wyrok SN z dnia 13 lutego 2003 r., lll CKN 1492/00,. nie publ.). Dopiero rozdysponowanie nieruchomością na rzecz innych osób W taki sposób, że stały się właścicielami, spowodowało utratę roszczenia windykacyjnego, i dopiero od tej chwili stało się możliwe wystąpienie z roszczeniem z tytułu bezpodstawnego wzbogacania czy też roszczeniem odszkodowawczym. Z omówionych powyżej względów, za uprawniony należy uznać wniosek Sądu l instancji, że roszczenie powoda o zwrot wartości bezpodstawnie uzyskanej korzyści, nie uległo przedawnieniu. W sprawie nie budziło natomiast zastrzeżeń ustalenie wartości uzyskanej przez pozwanego korzyści. W konsekwencji omówionych 'powyżej zarzutów, żądanie powoda podlegało uwzględnieniu jedynie W części, tj. do kwoty 124.050zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacania. W pozostałej części jako niezasadne podlegało oddaleniu. W tej sytuacji należało dokonać zmiany zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 386§1 k.p.c. o treści jak W punkcie l. sentencji, oddalając apelację pozwanego W pozostałej części, na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu za I instancję należało orzec W myśl art. 100 k.p.c., stosunkowo je rozdzielając. Powód wygrał W 47,94%, poniósł koszty w wysokości 21.655zł. Pozwany wygrał natomiast W 52,06%, a poniósł koszty W wysokości 7.200zł. W wyniku wzajemnej kompensacji tych kosztów należało zasądzić na rzecz powoda kwotę 6.632,69zł. _ Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych W sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późniejszymi zmianami) należało obciążyć obie strony, po połowie, nieuiszczonymi kosztami opinii biegłej.
--- STRONA 17 ---
F > O kosztach za postgpowanie apelaoyjne orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. W zw. z art. 391§1 k.p.c. Strona pozwana Wygrata to postgpowanie W 52,05“/0, zas powod Wygrat W 47,95%. Obie strony poniosty tylko koszty zastgpstwa procesowego W Wysokosci po 5.400zI. Zachodzita Wigc podstawa do Wzajemnego zniesienia tych kosztow. ' Na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy z dnia 28 Iipca 2005 roku o kosztach sadowyoh W sprawaoh cywilnyoh (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z pozniejszymi zmianami) nalezato oboiazyé powoda nieuiszczona przez pozwanego optata oci uwzgigdnionej czgsci apelacji. P' ›- O kosztach za postępowanie apelacyjne orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. Strona pozwana wygrała to postępowanie W 52,05%, zaś powód Wygrał W 47,95%. Obie strony poniosły tylko koszty zastępstwa procesowego W wysokości po 5.400zł. Zachodziła więc podstawa do wzajemnego zniesienia tych kosztów. ` Na podstawie art. -113 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych W sprawach' cywilnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późniejszymi zmianami) należało obciążyć powoda nieuiszczohą przez pozwanego opłatą od uwzględnione] części apelacji.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Łodzi#I AC2#art. 2 ust. 1 Iit.#art. 2 ust. 1 lit.#art. 407 k.c.#art. 481 § 1 k.o.#art. 481 § 1 k.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 4421 § 1 k.c.#art. 442 § 1 k.o.#art. 405 k.o.#art. 405 k.c.#art. 405 Wynika#art. 120 k.c.#art. 233 § 1 k.p.o.#art. 442 § 1 k.c.#art. 405 wynika#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 4421 § 1 k.o.#art. 189 k.p.o.#art. 233 § 1 k.p.c..#art. 189 k.p.c.#art. 2 ust.1 lit.#art. 2 ust.1 Iit.#art. 177 §1 pkt.#art. 2ust.1 lit.#art. 2ust. 1 tIt.b#art. 2ust. 1 iit.b