Wyrok I AC2. 971

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I AC2. 971,/10 ..:=~._~_.»> ,2 ’z»~ . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ¢ '0 Dnia 25 listopada 2010 Sqd Apelacyjny w Gdafisku — Wydzia} I Cywilny w skladzie: Przew'0dnicz2Lcy: _ SSA Renata Artska SQdZi0Wi€I SA Bogusiaw Kamifiski _ SA Katarzyna Przybylska (spr.) Protokolant: sekretarz sqdowy Malgorzata Narég ' Kan1i1is1<a' p0 rozpoznaniu W dniu 25 Iistopada 2010 r. w Gdafisku na rozprawie } sprawy z powé dztwa przeciwko u Skarbowi Pafistwa  Zakiadowi Karnemu W Pqtulicach i Zaklaclowi Kamemu W Koronowie 0 zapiatq _  na skutek apelacji powoda od wyroku SaLdu Okrqgowego W Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt I C 451/'08 I. zmienia zaskarzony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) 0 tyle tylko, Ze zasegdm. od pozwanego Skarbu Pafistwa — Zakiadu Kamego w Koronowie na rzer.2 powoda M: P— kw0tQ 3.000 (trzy tysiqce) ziotych 2 ustawowymi odsetkami od dnia 02.06.2010 r.; I _ II. oddala apelacjq w pozosiaiej CZQ§Ci; Sygn. akt I ACa 971!10 _.:=~._«„«› ,f 'ø~ . -WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ -4 'ę Dnia 25 listopada 2010 Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: _ SSA Renata Artska Sędziowie: -SA Bogusław Kamiński _ SA Katarzyna Przybylska (spr.) Protokolant: 'sekretarz sądowy Małgorzata Naróg -" Kamińska" po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. w Gdańsku na rozprawie } sprawy z powództwa przeciwko I Skarbowí Państwa - Zakładowi Karnemu W Potulicach i Zakładowi Kamemu W Koronowie o zapłatę _ . na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt I C 451/08 I. zmienia zaskarżony wyrok W punkcie 1 (pierwszym) o tyle tylko, że zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego W Koronowie na rzec; powoda M: P- kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych 2 ustawowymi odsetkami od dnia 02.06.2010 r.; I _ II. oddala apelację w pozostałej części; --- STRONA 2 --- 2 “III. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Sqdu Okrqgowego W Bydgoszczy na rzecz radc;' prawnego 1'V— W‘ kwotq 2.?'00 (dwa tysiqce siedemset) ziotych powicgkszonat 0 stawkq naleznego podatku VAT tytuiem zwrotu kosztéw ‘ pomocy prawnej udzielonej powodowi Z urzcgdu w postqpowaniu apelaicyjn}/n1. Na oryginele wiasiciwe podpisy. 2 "III. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego 1\/_ W. kwotę 2.?`00 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o stawkę należnego podatku VAT tytułem zwrotu kosztów ' pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyj nym. Na oryginale właściwe podpisy. --- STRONA 3 --- Sygn.akt IACa 971/10 UZASADNIENIE Pozwem 2 dnia 8 wrzeénia 2008 r. powod M.P— W‘I1i(')SI 0 zasqdzenie Icwoty 400 tys._, 2% od Skarbu Pafistwa  Zakkadu Kamego W Koronowie i Zaldadu Kamego W Potulicach tytuIem odszkodowania za przebywvanie W ziych warunkach W aresztach éledczych i zaklfaclach kamych oraz z tytuhl pogarszania sio jego stanu zdrowia. W" piémie z dnia 18 marca 2009 r. powod cofnqt pozew w zakresie Zzgdania kwoty 200 tys. 2% oraz wniosI 0 umorzenie postopowania W powyzszej czoéci. Powéd wniosI 0 2.asqdzenio od pozwanogo Skarbu Pafistwa. Zakiadu Karnogo W Potulicach i Zakladu Karnego W Koronowie na jego rzeoz kwoty 200 tys. 2% Wraz 2 ustawowyrni odsetkami od dnia Wydania wyroku do dnia zapIaty. Roszczonia swoje powod opari 0 zarzut przeludnienia W W/W zakkadach kamyoh, zarzut niewtaéciwego traktowania przez filnkcjonariuszy Siuzby Wioziennej W Zakladzie Kamym W K0r0noWie oraz zarzut braku zapewnienia. powodowi przez Zaldad Karny W Potulioach whéciwej opicki Iekarskiej. Dochodzone W niniejszej sprawie zadoééuczynienio miato stanowié rekompensatq za naruszenie przoz pozwanego dolor 0sobistych powoda, takich jak godnoéé Iudzka, zakazu przcd nieludzkim i poniiagjapym traktowaniem oraz karaniem, a takze prawa do humanitarnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Wyrokiem z dnia. 2 czerwca 2010 r. Sqd Okrqgowy w Bydgoszczy W pkt I oddalfl powodztwo, W pkt II nie obciqzfl powoda kosztarni procesu, a W pkt III zasgdzfl ocl Skarbu Paflstwa na rzocz radcy prawnego M‘W.kw0t@ 4 392 2% tytuiem zwrotu kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzieionej powodowi z urzodu. Sqd Okraggowy ustaliI W przedmiotowej sprawie nastopuj qcy stan faktyczny: Powod przebywed W jednostoe pozwanego SI<arbu Pafistwa  Zaldadzie Karnym W Potulicaoh jako osoba pozbawiona Wolnoéci cztetokrotnie, w nastqpuj apych okresach "czasu: _  od 26 lutego 1992 roku do 31 lipca 1997 roko; A ' 1 H Sygnakt IACa 971f10 UZASADNIENIE Pozwem 2 dnia 8 września 2008 r. powód M.P_ wniósł o zasądzenie kwoty 400 tys.__ zł od Skarbu Państwa - Zakładu Kamego W Koronowie i Zakładu Karnego W Potulicach tytułem odszkodowania za przebywanie W złych warunkach W aresztach śledczych i zakładach karnych oraz z tytułu pogarszania się jego stanu zdrowia. W piśmie z dnia 18 marca 2009 r. powód cofnął pozew W zakresie żądania kwoty 200 tys. zł oraz wniósł o umorzenie postępowania w powyższej części. Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa Zakładu Karnego W Potulicach i Zakładu Karnego W Koronowie na jego rzecz kwoty 200 tys. zł wraz 2 ustawowyrni odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty. Roszczenia swoje powód oparł o zarzut przeludnienia W W/W zakładach karnych, zarzut niewłaściwego traktowania przez filnkcjonariuszy Służby Więziennej W Zakładzie Karnym W Koronowie oraz. zarzut braku zapewnienia powodowi przez Zakład Karny W Potulicach właściwej opieki lekarskiej. Dochodzone W niniejszej sprawie zadośćuczynienie miało stanowić rekompensatę za naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powoda, takich jak godność ludzka, zakazu przed nieludzkim i poniżąjącym traktowaniem oraz karaniem, a także prawa do humanitarnego odbywania kary pozbawienia Wolności. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy W pkt I oddalił powództwo, W pkt Il nie obciążył powoda kosztami procesu, a W pkt III zasądził od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego M-'W.<wotę 4 392 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzieionej powodowi z urzędu. Sąd Okręgowy ustalił W przedmiotowej sprawie następujący stan faktyczny: Powód przebywał W jednostce pozwanego Skarbu Państwa - Zakładzie Karnym W Potułicach jako osoba pozbawiona wolności czterokrotnie, W następujących okresach czasu.: _ - od 26 lutego 1992 roku do 31 lipca 1997 roku; A ' 1 bt --- STRONA 4 ---  od 20 siorpnia 1997"roku do 7 grudnia 2000 roku;  od 1 sierpnia 2001 roku do 15 paidziemika 2001 roku;  od 12 stycznia 2003 roku do 10 sierpnia 2004 roku. W pienvszym okresie odnotowano jedynie sam fakt pobym W zaidadzie, W drugim okresie, jedynie fakt pobytu W poszczegolnych pawilonach, a nie celach. Podczas kolejnych pobytéw u pozwanego, powoci osadzony by! wonastegpujatcych celachz budynek nr 4 cele nr 5, 38, 7, 31, 9; budynek nr 8 cola nr C, budynek nr 7 cola n1 1 i 16 oraz budynek nr 5 cela nr 6. Podczas pob}/‘cu W jednostce pozwanego Skarbu Pafistwa ~ Zaldadzie Karnym W Koronowie powod osacizony by1 W nastopuj ate}/ch celach: ~ od dnial 0 sierpnia 2004 roku do dnia 19 sierpnia 2004 roku W oddzialelnr 8, celi nr 85;  od dnia 19 siorpnia 2004 roku do dnia 2 marca 2006 roku W oddziale nr 8, celi nr 84;  od dnia. 2 marca 2006 roku do dnia 27 marca 2007 roku W ocldziaie nr 9, celi nr 87;  od dnia 13 sierpnia. 2004 roku do clnia 4 listopada 2008 Ioku W oddziale nr 11, Cali nr 10; W celach mioszkalnych jednostek pozwanego wystqpowzfio okresowo zjawisko przeludnienia  W nieznacznym zakresio. _ _ Kazdorazowo 0 koniecznoéci osadzenia niektérych osadzonych W Warunkach nio zapewniaj ale)‘ch 3 1112 powierzchni celi na 1 osobq powiadamiany by? scgdzia penitencjarny WI3§C1W8go Sqdu. Pozwany zapewnial osadzonym (w tym powodowi) W ramach jednostek WI3.§C1W€ i zgodne z przepisami Wykonawczyrni, Warunki sanitarn0 bytowe. Wiokszoéé cel W ZK W Koronowie wyposaZ01'1ych jest W murowane kqciki sanitarne, zamykane drzwiami. W celach sq 23 stoiiki, obecnie rowniez praktycznie W kazdej celiumieszczony jest telewizor. Skazani majq dostop W okreélonych godzinach do éwiotlicy. Jeclnostka dysponuje nowat sale; girnnastyoznac, silrownisg, zajocia sportowe odbywajq sic; W sezonie lotnim na zewnajrrz. 2 U '53! - od 20 sierpnia 1997' roku do 7 grudnia 2000 roku; - od 1 sierpnia 2001 roku do 15 pażdziernika 2001 roku; - od 12 stycznia 2003 roku do 10 sierpnia 2004 roku. W pierwszym okresie odnotowano jedynie sam fakt pobytu W zakładzie, W drugim okresie, jedynie fakt pobytu W poszczególnych pawilonach, a nie celach. Podczas kolejnych pobytów u pozwanego, powód osadzony był wnastępujących celach: budynek nr 4 cele nr 5, 38, 7, 31, 9; budynek nr 8 cela nr C, budynek nr 7 cela nr 1 i 16 oraz budynek nr 5 cela nr 6. Podczas pobytu W jednostce pozwanego Skarbu Państwa ‹ Zakładzie Karnym w Koronowie powod osadzony był w następujących celach: ~ od dnial 0 sierpnia 2004 roku do dnia 19 sierpnia 2004 roku W oddziale, nr 8, celi nr 85; - od dnia 19 sierpnia 2004 roku do dnia 2 marca 2006 roku W oddziale nr 8, celi nr 84; - od dnia 2 marca 2006 roku do dnia 27 marca 2007 roku w oddziale nr 9, celi nr 87; - od dnia 13 sierpnia 2004 roku do dnia 4 listopada 2008 roku W oddziale nr 11, celi nr 10; W celach mieszkalnych jednostek pozwanego występowało okresowo zjawisko przeludnienia - w nieznacznyrn zakresie. _ _ Każdorazowe o konieczności osadzenia niektórych osadzonych w warunkach nie zapewniających 3 1112 powierzchni celi na 1 osobę powiadamiany był sędzia penitencjarny właściwego Sądu. Pozwany zapewniał osadzonym (w tym powodowi) W ramach jednostek właściwe i zgodne z przepisami wykonawczyrni, warunki sanitarno- bytowe. Większość cel W ZK w Koronowie wyposażonych jest W murowane kąciki sanitarne, zamykane drzwiami. W celach są 2-3 stoliki, obecnie równiez praktycznie W każdej celi. umieszczony jest telewizor. Skazani mają dostęp W określonych godzinach do świetlicy. Jednostka dysponuje nową salą gimnastyczna, siłownia, zajęcia sportowe odbywają się W sezonie letnim na zewnątrz. 2 U '5-i --- STRONA 5 --- Kaidy skazany rnoze brad udzial W tych zajqciach, jezeli nie ma Wniosku dyscyplinamego. W ZK Potulioe Wioiniowie korzystajqz caiodobowej opieki shlzb modycznych. Osadzeni majq swobodny dostqp do poshlg religijjnych, korzystajd z zajoé. Powdd, odbywajap W ZK Potulice karq pozbawienia Wolnoéci wykonywvalr pracq odpIatna, pracujgc W Przedsiqbiorstwie Przemyshx Meblowego i W Zaldadzie Remontowo Budowlanym. Nagradzany by? dodatkowymi widzeniami bezdozorowymi, przepust1<ami wolnoéciowymi, podwyzszeniem Wynagrodzenia it. udzieleniem nagrod rzcczowych. Podozas pobytu, powéd nie zg1aszaI uwag, dotyczqcych Warunkdw bytowych panujqcych u pozwanego. PrzebyWa1 tel na oddziale typu p61otWar”:ego. W tralcoio pobytu u pozwanego ZK W Potulicach, powéd rnied zapewniony bezphtny dostop do opiekj. medyoznej. Miodzy innymi W dniu 3 mama 1998 roku korzystzfl z konsultacji dermatologicznej. Powod otrz.yma1 Wowczas stosowne leczonie farmakologiczne. I W trakcie pobytu W Zakhadzie Karnym W Potulicach wielokrotnie zg1asza1 siq do lekarzy ambuiatorium W zwiagku 2 dolegliwoéciami dyspeptycznymi, objawarni nerwicy Wegetatywnej i objawami zespoiu krogowego podstawowego. Kazdorazowo, konsultacja byIa odnotowywana W dokumentacji medycznej, jak rowniei ordynowano Ieczenic farmakolongiczne. Powod kilkakrotnie przebywad W Izbie Chorych W 2.Wia_zku 2 nasileniem zgbszanych Wyiej objawow. Otrzymywat Wowczas leczenio parenteralne. Przyznawano mu Wowczas townie: stosownq dietq lekkostrawnd W oparciu o Wykonane badania gastroskopowe. W ocenie Sagclu I Instanoji zeznania powoda M__ korespondujqce 2 nimi relacje 5'Wiadka Sfiflaoraz AsC_ pozostajq Wiarygodne jedynie W czqsici, W ktérej Wskazano W nich na Wystopujapy okresowo problem przcludnienia. Sq bowiem zgodne z oaIoksztaIterd materizdu zebranego W toku postqpowania, W tym z treéciq odnoénych dokumentéw, kierowanych pod adresem wlaéciwych miejscowo Wydziadow penitencjarnych. W ocenie Sqdu, powéd i Wymienieni éwiadkowie mieli interes, aby w zgodny sposob przedstawié zachowania funkcjona.riuszy sluzby wiegziermej W niekorzystnym éwietle. Brak przy tym dowodow, aby powod na biezzgco sygnalizowal jakiekolwiek uwagi pod adresem Warunkdw panujapych W pozwanych jednostkach. W szczogolnoéci nie zashlguje na uwzglqdnienie zarzut utrudniania ze strony administracji jednostek pozwanogo Skarbu Pafistwa widzofi z powodem i przokazywvania paczek z odziezd, czy okorespondencji. Z zeznafi éwiadka BQGSNIJIBW twierdzeniom powoda, VV}'I11I{8 Ze uzyskanie widzcnia 2 powodem, podczas osadzenia go W 3 Kazdy skazany może brać udział W tych zajęciach, jezeli nie ma wniosku dyscyplinamego. W ZK Potulice więźniowie korzystająz całodobowej opieki służb medycznych. Osadzeni mają swobodny dostęp do posług religijjnych, korzystają z zajęć. Powód, odbywając W ZK Potulice karę pozbawienia wolności wykonywał pracę odp-latna, pracując W Przedsiębiorstwie Przemysłu Meblowego i W Zakładzie Remontowo~ Budowlanym. Nagradzany był dodatkowymi widzeniami bezdozorowymi, przepustkami wolnościowymi, podwyższeniem wynagrodzenia if.. udzieleniem nagród rzeczowych. Podczas pobytu, powód nie zgłaszał uwag, dotyczących warunków bytowych panujących u pozwanego. Przebywał też na oddziale typu półotwartego. W trakcie pobytu u pozwanego ZK W Potulicach, powód miał zapewniony bezpłatny dostęp do opieki medycznej. Między innymi W dniu 3 marca 1998 roku korzystał z konsultacji dermatologicznej. Powód otrzymał wówczas stosowne leczenie farmakologiczne. I W trakcie pobytu W Zakładzie Karnym W Potulicach wielokrotnie zgłaszał się do lekarzy ambulatorium W związku z dolegliwościami dyspeptycznymi, objawami nerwicy wegetatywnej i objawami zespołu kręgowego podstawowego. Każdorazowe, konsultacja była odnotowywana w dokumentacji medycznej, jak również ordynowano leczenie farrnakologiczne. Powód kilkakrotnie przebywał W Izbie Chorych W związku z nasileniem zgłaszanych wyżej objawów. Otrzymywał wówczas leczenie parenteralne. Przyznawano mu wówczas rowniez stosowną dietę lekkostrawną W oparciu o wykonane badania gastroskopowe. W ocenie Sądu I Instancji zeznania powoda M- korespondujące z nimi relacje śwłaaira síytmoraz Aícíi pozostają wiarygodne jedynie W 'częśc-i, W której wskazano W nich na występujący okresowo problem przeludnienia. Są bowiem zgodne z całokształtem materiału zebranego W toku postępowania, w tym z. treścią odnośnych dokumentów, kierowanych pod adresem właściwych miejscowo wydziałów penitencjarnych. W ocenie Sądu, powód i wymienieni świadkowie mieli interes, aby W zgodny sposób przedstawić zachowania funkcjonariuszy służby Więziennej W niekorzystnym świetle. Brak przy tym dowodów, aby powód na bieżąco sygnalizował jakiekolwiek uwagi pod adresem warunków panujących W pozwanych jednostkach. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut utrudniania ze strony administracji jednostek pozwanego Skarbu Państwa widzeń z powodem i przekazywania paczek z odzieżą, czy korespondencji. Z zeznań świadka BąG_wbreW twierdzeniom powoda, wynika że uzyskanie widzenia z powodem, podczas osadzenia go W 3 --- STRONA 6 --- jednostee pozwanego Skarbu Pa.r'1stWa ZK Koronowo nie byIo utrudniane, nie stWIerdzi1a ona takze jakiehkolwiek problemow z p1'z.ekazyWaniern paczek dla powoda. Z zeznar'1 éwiadka A/‘MG, Wyohowawcy W jednostce Skarbu Pafistwa (ZK Koronowo) wynika, i2 wiekszoéé cel Wyposazonyoh jest W kqciki sanitarne, zarnykane drzwiami. W eelach sq 23 stoliki, obecnie réwniez W kaidej celi umieszczony jest telewizor. Skazani majq dostep W okreéionych dniach do éwietlicy. Funkcjonuje radiowezek. Jednostka dysponuje nowq said gimnastyoznq, sflowniq, zajecia sportowe odbywaja_ siq W sezonie Ietnim na zeWna;rz. Kazdy mote brad udzialr W tych zajeciach, jezeli nie ma wniosku dyseyplinamego. Z zeznafl éwiadkowz K— sl A‘ ci i MUSE  funkejonariuszy shxzby Wieziennej W ZK W wyinika, ii powéd nie zg1asza1 uwag dotyozapych Warunkow osadzenia W pozwanej jednostce. §wiadkoWie oi podkreélali, iz osadzeni rnajd swobodny dostep do poshlg religijnych, korzystajq z zajeé ko. ' Przechodzqe do oceny stanu prawnego W przedmiotowej sprawie Said IInsta11oji WSI{8.Z8.I’, i2 o osobie zobowidzanej do jej napraWienia~ W odniesieniu do ZK W Potu1icach powod doWiedzia1 sie najpoiniej W dniach 31 lipca 1997 roku (I okres pobytu), 7' grudnia roku (II okres pobytu), 15 paidziernika 2001 roku (III okres pobytu), 10 sierpnia 2004, (IV okres pobytu). W zwiqzku z powyzszym 3 letni termin na doehodzenie roszezefi z tego tytuiu uptynsj odpowiednio W dniaeh 31 lipca 2000 roku, 7 grudnia 2003 roku, 15 paidziernika 2004 roku i 10 sierpnia 2007 roku. Powod sporzqdzfl pozew W dniu 8 wrzeénia 2008 roku, a zatem po uplywie terminu przedawnienia. Niezaleinie od powyiszego, Sa_d Wskazad, 2e jako podstawe swojego roszozenia powod Wskazed art. 445 § I k.e. Zaldadajqe, Ze podstaWa_ prawns; roszezenia powoda jest Wskazywany przezefi art. 445 § 1 k.e. W zw. z art‘. 417 § I k.c., to powodztwo nalezaio oddalié jako bezzasadne, ze Wzgledu na brak wykazania istnienia przeslanek odpowiedzialnoéoi Skarbu Pafxstwa, okreélonyoh W1)/CI’l przepisach. _  Gdyby zaé przyjqé, Ze Zqdanie powoda wiqze sie z naprawieniem szkody niemajadlcowej Wywoianej bezprawnym naruszeniem konkretnego dobra osobistego i Wywodzone jest z treéci art. 23, art. 24 oraz art. 448 k.c., to na stronie pozwanej spoczywa jedynie obowiqzek obalenia domniemania bezprawnoéci swojego dzialania, rozumianego jako irodfo hipotetycznej szkody. Jednakze, to na powodzie W dalszym c_ia,gu spoczywa obowiqzek udowodnienia, 2e okresilone dziaianie spowodowalo uszczerbek W jego dobrach osobistych, stosownie do ogolnej zasady rozkihadu eiezaru dowodu (art. 6 k.c.). Zdaniem Sqdu, W przedrniotowej spraWie nie ma jednalc 4 <5 jednostce pozwanego Skarbu Państwa ZK Koronowo nie było utrudniane, nie stwierdziła ona także jakichkolwiek problemów z przekazywaniern paczek dla powoda. Z zeznań świadka l\/IÓMÊ, wychowawcy W jednostce Skarbu Panstwa (ZK Koronowo) wynika, iż większość cel wyposażonych jest w kąciki sanitarne, zamykane drzwiami. W celach są 2-3 stoliki, obecnie również w kazdej celi umieszczony jest telewizor. Skazani mają dostęp w określonych dniach do świetlicy. Funkcjonuje radiowęzeł. Jednostka dysponuje nową salą gimnastyczna, siłownia, zajęcia sportowe odbywają się W sezonie letnim na zewnątrz. Każdy może brać udział W tych zajęciach, jeżeli nie ma wniosku dyscyplinarnego. Z zeznań su-'iaarswz kw sí A3 cw 1 M118? _ funkcjonariuszy służby Więziennej W ZK w wynika, iż powód nie zgłaszał uwag dotyczących warunków osadzenia W pozwanej jednostce. Świadkowie ci podkreślali, iż osadzeni mają swobodny dostęp do posłag religijnych, korzystają z zajęć ko. ' Przechodząc do oceny stanu prawnego w przedmiotowej sprawie -Sąd I lnstancji wskazał, iż o osobie zobowiązanej do jej naprawienia» w odniesieniu do ZK W Potulicach- powód dowiedział się najpóźniej w dniach 31 lipca 1997 roku (l okres pobytu), 7' grudnia roku (Il okres pobytu), 15 pażdziernika 2001 roku (Ill okres pobytu), 10 sierpnia 2004, (IV okres pobytu). W związku z powyższym 3- letni termin na dochodzenie roszczeń z tego tytułu upłynął odpowiednio W dniach 31 lipca 2000 roku, 7 grudnia 2003 roku, 15 października 2004 roku i 10 sierpnia 2007 roku. Powód sporządził pozew W dniu 8 września 2008 roku, a zatem po upływie terminu przedawnienia. Niezależnie od powyższego, Sąd wskazał, ze jako podstawę swojego roszczenia powód wskazał art. 445 § l k.c. Zakładając, że podstawą prawną roszczenia powoda jest Wskazywany przezeń art. 445 § l k.c. W zw. z art.. 417 § l k.c., to powództwo należało oddalić jako bezzasadne, ze względu na brak wykazania istnienia przesłanek odpowiedzialności Skarbu Panstwa, określonych W tych przepisach. _ - Gdyby zaś przyjąć, że żądanie powoda wiąże się z naprawieniem szkody niemajątkowej wywołanej bezprawnym naruszeniem konkretnego dobra osobistego i wywodzone jest z treści art. 23, art. 24 oraz art. 448 kc., to na stronie pozwanej spoczywa jedynie obowiązek obalenia domniemania bezprawności swojego działania, rozumianego jako źródło 'hipotetycznej szkody. Jednakże, to na powodzie W dalszym ciągu spoczywa obowiązek udowodnienia, że określone działanie spowodowało uszczerbek W jego dobrach osobistych, stosownie do ogólnej zasady rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.). Zdaniem Sądu, W przedmiotowej sprawie nie ma jednak 4 ti --- STRONA 7 --- poclstaw do uznania, iz dziatanie pozwanego naruszyto dobra osobiste powoda. Rozstrzygajqc o zasadnoéci roszczefi powoda nie moina pominqé takze i tego, ie przesiankq przyznania zadoééuczjmienia przewidzianego W art. 448 1<.c. jest Wina podmiotu ponoszqeego odpowiedzialnoéé. O fakcie naruszenia dobr osobistyeh powoda nie mote decydowaé jedynie fakt, is odbydv»/at on kare W celach, W ktorych powierzchnia na jednq osobe znaj doWa1o swojq podstawe prawmt W treéci art. 248 § 1 k.k.W., okreélajztcym tryb postqpowania W takim Wypadku. Zachowanie pozwanego zgodne 2 dyspozycjettego przepisu Wy1aLcza istnienie bezprawnoéci. Zdaniem Sqdu I Instancji zapewnienie przez Pafistwo godziwyeh Warunkow odbywania kary pozbawienia WO11'10§C1 jest jednym z podstawowych Wymagafi demo1cratycznego' pafistwa prawnego, jednakze osadzenie skazanego W celi W Warunkaoh, ‘W ktoryeh powierzchnia na jedna. osobe Wynosfla mniej niz 3 m2, przy spelnieniu przesianek okresilonych W art. 248 § 1 k.k.W., jest zgodne 2 prawern. ‘W kontenksicie zgodnodci z prawem dzialazi pozwanego, nie sposob pominqé tego, Ze zaktady karne nie majzt mozliwoéei odmowy przyjecia osoby skierowanej do nich przez setd. Gdyby przyjqé, Ze powod opiera sWoje roszczenie na przepisach dotyezeteych odpowiedzialnoéoi Skarbu Pafistwa za tzw. deiikt legislacyjny, to rowniei W tym przypadku. powodztwo powinno zostaé oddalone jako niezasaclne. Wymaga podkreélenia, Ze stwierdzenie przez Trybunad Konstytucyjny Wyrokiem z dnia 26.05.2008 r., sygn. SK 2510?‘ niekonstytueyjnodci art. 248 § 1 k.k.W W Zadnej mierze nie mote stanowié okolicznoécsi mogapej deeydowaé o zasadnoéci roszezefi strony powodowej. Nalezy bowiem zwrocié uwago, ii W punkcie II przywo1a.nego W}’1'O1(L1 Trybunat Konstytucyjny orzekt jednoznaeznie, Ze aft. 248 § 1 k.k.W. traei moo obowiaczujateal z uphywem 18 miesiecy od dnia og1osz<mia Wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeezypospolitej Polskiej. W zwiqzku 2 tym, Ze Wzmiankowany Wyrok zosta1 opublikowany W Dzienniku Ustaw Nr 96, poz. 620 W dniu 05.06.2008 r., art. 248 § l k.k.w. utracfl zatem moc dopiero W dniu 06.12.2009 r. W éwietle jednolitego dorobku judykacyjnego Sqdu Najwyiszego nie budzi tym samym Wajqzliwoéci, £2 wyrok z'dnia 26.05.2008 r. posiada charakter prospektywny i Wywoluje skutki Wykapznie na pI‘Z}’SZ10§(§; Zakwestionowana norma praW1_1a__ zaohowuje swd moe przez okres Wskazany W orzeczeniu, Wobec czego powinna byé dalej stosowana przez Setdy i inne organy pafistwowe. Powyisze stanowisko znajduje poérednie potwierdzenie rownieé. W ' 5 Wynosita mniej nie 3 m2. Nalezy bowiem podniesié, ze rozmieszczenie osadzonych W ce1ach"~ 50 podstaw do uznania, iz działanie pozwanego naruszyło dobra osobiste powoda. Rozstrzygając o zasadności roszczeń powoda nie można pominąć także i tego, ze przesłanką przyznania zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 k.c. jest wina podmiotu ponoszącego odpowiedzialność. O fakcie naruszenia dóbr osobistych powoda nie może decydować jedynie fakt, ze odbywał on karę W celach, W ktorych powierzchnia na jedną osobę znajdowało swoją podstawę prawną w treści art. 248 § l k.k.w., określającym tryb postępowania W takim wypadku. Zachowanie pozwanego zgodne z dyspozycjątego przepisu wyłącza istnienie bezprawności. Zdaniem Sądu I instancji zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego' państwa prawnego, jednakże o-sadzenie skazanego W celi w warunkach, uw których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niz 3 mz, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 248 § 1 l<:.k.w., jest zgodne z prawem. W kontekście zgodności z prawem działań pozwanego, nie sposób pominąć tego, ze zakłady karne nie maja mozliwości odmowy przyjęcia osoby skierowanej do nich przez sąd. Gdyby przyjąć, że powod opiera swoje roszczenie na przepisach dotyczacych odpowiedzialności Skarbu Państwa za tzw. delikt legislacyjny, to również w tym przypadku powództwo powinno zostać oddalone jako niezasadne. Wymaga podkreślenia, ze stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26.05.2008 r., sygn. SK 25x'0'f' niekonstytucyjności art. 248 § i k.k.w w żadnej mierze nie może stanowić okoliczności mogącej decydować o zasadności roszczeń strony powodowej. Nalezy bowiem zwrócić uwagę, iż W punkcie II przywołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł jednoznacznie, ze art. 248 § 1 k.k.w. traci moc obowia¿z.ującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, że wzmiankowany wyrok został opublikowany W Dzienniku Ustaw Nr 96, pćz. 620 W dniu 05.06.2008 r., art. 248 § l k.k.w. utracił zatem moc dopiero w dniu 06.12.2009 r. W świetle jednolitego dorobku judykacyjnego Sądu Najwyższego nie budzi tym samym wątpliwości, iż wyrok z'dnia 26.05.2008 r. posiada charakter prospektywny i wywołuje skutki wyłącznie na przyszłość; Zakwestionowana norma prawna zachowuje swą moc przez okres wskazany w orzeczeniu, wobec czego powinna być dalej stosowana przez Sądy i inne organy' państwowe. Powyższe stanowisko znajduje pośrednie potwierdzenie również w ` 5 wynosiła mniej niz 3 mz. Należy bowiem podnieść, ze rozmieszczenie osadzonych w celach* nO --- STRONA 8 --- treéci uzasadnienia omawianego wyroku, gdzie Trybunefi Konstywucyjny postanowfl“ przyznaé \\1")%aHcznie skarzqccmu osadzonemu, ktéry Wniésl skargQ konstytucyjnq W sprawie SK 25107} tzw. przywilej korzyéci, czyli swoistq premiq; za aktywnoéé, polegzljakcq na tym, 2e tylko w stosunku do niego wyrok Trybunairu powinien byé wykonany niezw?tocznie po oglroszeniu go w Dzienniku Ustaw. W sytuacji, W ktérej Tryburizd Konstytucyjny, na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, 0droczy% utratz; mocy obéwiqzujqccj aktu norrnatywnego, ‘zachowuje On dalej moc przez okres Wskazany W orzeczeniu i éznacza to, 2e sqdy i inns podmioty powinny  z wyj zgtkiem, sprawy, ktéra by}a przyczyng wszczqcia postgpowania przez Trybuna%em  stosbwaé W tym Okresie norrncg niczgodnq Z Konstytucjao pominiqcic jej bowiem oznaczamby przckrcéicnic sensu odroczenia, a. wig: i sensu art. 190 ust. 3 Konstytucji. W s'Wi.et1e powyiszego naleiy stwierdzié, iz w "okresie objgtym Zqdaniem pozwu art. 248 § 1 k.k.w. korz)/sta% z domniemania konstytucyjnoéci, zaé wszelkis dziakania podjcgte na jego podstawie mies'ci%y siq w granicach obowiqiujqcego porzqdku prawnegg. Nalezy réwniez podkreflié, Ze z dniem 6 grudnia 2009 r. wesfla w zycie ustawa 2 dnia 9 paidziefilika 2009 r. 0 zmianie ustawy  Kodeks karny wykonawczy, ktéra wpfowadza W art. 110 W § 2aZi k.k.w. rozwigzania zastqpujqce dotychczas obownigzujapy _%:1_rt. 248 § 1 k.k.w. Wspomniane przepisy art. 110 § 2a  2i k.'k.w. reaiizujqzaxvarte W uzasadnieniu Wyroku z dnia 26 maja 2008 r., SK 25r‘07, zalecenia Trybunahl Konstytucyjnego W zakresie usuniqcia niezgodnoéci art. 248 § I k.k.w. z treécig art. 40 i art. 41 ust. 4 Konstycucji RP. Nie zézwalajq one bowiem na arbitralnc (bez wjrstarczajapego uzasadnienia) bezterminnowe, W istocie, osadzenie w warunkach ponizej ustawowego minimum 3 m2 powierzchni ccl na jednego osadzonego. .Pr2ewidujq natomiast, w rzeczywiécie nadzwyczajnych sytuacjach, moiliwosié czasowego osadzenia skazanych W celach 0 powierzchni na osobq ponitej 3 mg ale nie mniej niZ 2 m2. Zasady umieszczenia Skazanego W takicj celi z0sta1"_v wyrainie okreélone tak, aby nie by%0 wqtpliwoéci, co do wyjagkowoéci sytuacji, w ktérych moze to nastapié. W ocenie Sqdu I Instancji powéd naruszajap porzqdek prawny mia% éwiadomoéé, i2 musi liczyé SiQ wymierzeniem mu kary, a 2 uwagi na powszechnie znany fakt przeludnienia w jednostkach penitencjarnych, Ze .b@dzic‘odby"wa% karq pozbdwienia wolnoéci W takich w%aénie warunkach. Pafistwo W miar:gu swoich mozliwoéci fifianscwych realizujc obowiqzki humanitarnego jej wykonywania przez nieodpkatne dostarczanie cel wkgziennych 0 okreélonym standardzie, vxy2ywienia,.z m021iw0écia_ nauki i spqdzenia wolnego czasu. Sqd uznah Ze’ przyznanie 6 r J 1 x I treści uzasadnienia omawianego wyroku, gdzie Trybunał Konstytucyjny postanowił przyznać wyłącznie skarżącemu osadzonemu, który wniósł skargę konstytucyjną W sprawie SK 25!0'7} tzw. przywilej korzyści, czyli swoistą premię za aktywność, polegającą na tym, że tylko w stosunku do niego wyrok Trybunału powinien być wykonany niezwłocznie po ogłoszeniu go W Dzienniku Ustaw. W sytuacji, w ktorej Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, odroczył utratę mocy obowiązującej aktu norrnatywnego, 'zachowuje on dalej moc przez okres wskazany w orzeczeniu i oznacza to, ze sądy i inne podmioty powinny - z wyj ątkiem, sprawy, ktora była przyczyną wszczęcia postępowania przez Trybunałem - stosować W tym okresie normę niezgodną z Konstytucją, pominięcie jej bowiem oznaczałoby' przekreśienie sensu odroczenia, a więc i sensu art. 190 ust. 3 Konstytucji. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż W "okresie objętym żądaniem pozwu art. 248 § l k.k.w. korzystał z domniemania konstytucyjności, zaś wszelkie działania podjęte na jego podstawie mieściły --się' w granicach obowiązującego porządku prawnego. Nalezy równiez podkreślić, że z dniem 6 grudnia 2009 r. weszła w ż.ycie ustawa z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy, która wprowadza W art. 110 W § 2a-2i k.k.w. rozwiązania zastępujące dotychczas obowiązujący art. 248 § l k.k_w. Wspomniane przepisy art. l10 § 2a - 2i k.'k.w. realizujązawarte W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2008 r., SK 25r“07, zalecenia Trybunału Konstytucyjnego W zakresie usunięcia niezgodności art. 248 § l k.k.w. z treścią art. 40 i art. 41 ust. 4 Konstytucji RP. Nie zezwalają one bowiem na arbitralne (bez wystarczającego uzasadnienia) bezterminnowe, w istocie, osadzenie w warunkach ponizej ustawowego minimum 3 mz powierzchni cel na jednego osadzonego. .Przewidują natomiast, w rzeczywiście nadzwyczajnych sytuacjach, możliwość czasowego osadzenia skazanych w celach o powierzchni na osobę ponizej 3 mz ale nie mniej niz 2 mz. Zasady umieszczenia skazanego w takiej celi zostaly wyraźnie określone tak, aby nie było wątpliwości, co do wyjątkowości sytuacji, w których może to nastąpić. W ocenie Sądu I instancji powód naruszając porządek prawny miał świadomość, iż musi liczyć się wymierzeniem mu kary, a z uwagi na powszechnie znany fakt przeludnienia w jednostkach penitencjarnych, ze .będzieodbywał karę pozbawienia wolności W takich właśnie warunkach. Państwo w miarę swoich możliwości fińansowych realizuje obowiązki humanitarnego jej wykonywania przez nieodpłatne dostarczanie cel więziennych o określonym standardzie, wyzywienia,.z możliwością nauki i spędzenia wolnego czasu. Sąd uznał, ze, przyznanie 6 r ł 1 x I --- STRONA 9 --- powodowi zadosléuozynienia pienirgznego byloby sprzeczne z zasadami Wspdiiycia spoiecznego i poczuciem spraWicd1iwoéci.. Zadoééuczynienie bylzoby piaoone przez Skarb Pafistwa, tj. 2 nmajattku gromadzonego przez caie spoieczeristwo, W tym ofiary przestopstw osob odbywajqcyoh karo, co 2 caiq pcWno§cia_ narusza zasady wspéizycia spoiecznego. Jednoczeénie Wyptacanie takioh zadoééuczyniofi jeszcze barclziej obnizaioby mozliwoéci Pafistwa W zakresie mozliwoéci poprawy warunkow odbywania kéry zbawienia wolnoéci. Zwraca tez uwagq i znamiennsf‘ pozostaje Wysokoéé Zqdanej kwoty zadoééuczynienia W poréwnaniu z wysokoéoiq kompensat dla ofiar przestqpstw umyéinych, ktora nie mote przekroczyé lcwoty 10 000 2}. Poza tym, przy ocenie, ozy doszio do naruszenia dobra osobistego, decydujqce znaczenie ma nie tyle subiektywne odezucie osoby Zqdajqcej ochrony prawnej, ile to, jakq reakcjo wywoiuje W spoieczefistwie to naruszenio. Zclaniem Sqdu, nie moirna bowiem W tego rodzaju sprawach abstrahowaé 0d rcaliow spoieczno  gospodarczych panujgoych W kraju, gdyz chociaiby sytuacja siuiby zdrowia i osob hospitalizowanych jest czgsto pod wzglodem bytowym duio gorsza niz wirginiow, ktorzy przeciei znaleili siq W tym, a nie irmym miojscu 11a skutck popeiniania przestopstw. Sytuacja lokalowa Wielu rodzin, zajmujspych rnieszkania komunalne ozy socjaine jnest gorsza pod Wzgiodem zarowno mletraiu, stanu teohnicznego budynkdw czy dostopu do mediow ocl tej cpisywanej przcz powoda. Zdaniem Sqdu, subiektywny odbidr opisywanyoh przoz powoda niedogodnoéci by}: raczej podyktowany brakiem jego akooptacji dla sytuaoji, W jakiej siq znalazi niz czynnikami obiektywnymi. Natomiast, dla ukonstytuowania odpowiedzialnoéci pozwanego Skarbu Padstwa za dziaiania funkcjonariusza W myéi przepisu art. 417 k c powod winien byi wykazaé: 1) wyrzatdzenie szkody powodowi przez dziaiania funkojonariusza, W zakresie powierzonych mu ozynnoéci, 2) zawinione lub bezprawne (W zakresie czasowym po 1 wrzeénia 2004 roku) dziaianie funkcjonariusza, 3) adekwatny zwiqzek przyczynowo skutkowy. Powod nie tylko nie sprostai oiozarowi dowodzenia, 12 doohodzi'io' W pozwanych jednostkach do dziaiafi funkcjonariuszy, noszqcych znamiona bezprawnoéci, ale rowniez nie Wykazai, aby podczas pobytu W jednostkachpozwanego Skarbu Pafistwa ponidsi jakqkolwiek ' A 1' £0 powodowi zadośćuczynienia pieniężnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i poczuciem sprawiedliwości.. Zadośćuczynienie byłoby płacone przez Skarb Państwa, tj. z "majątku gromadzonego przez całe społeczeństwo, w tym ofiary przestępstw osób odbywających karę, co 2 całą pewnością narusza zasady współżycia społecznego. Jednocześnie wypłacanie takich zadośćuczynień jeszcze bardziej obniżałoby możliwości Państwa w zakresie możliwości poprawy' warunków odbywania kary zbawienia wolności. Zwraca też uwagę i znamiennai' pozostaje wysokość żądanej kwoty zadośćuczynienia w porównaniu z wysokością kompensat dla ofiar przestępstw' umyślnych, która nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł. Poza tym, przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to, jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Zdaniem Sądu, nie można bowiem w tego rodzaju sprawach abstrahować od realiów społeczno - gospodarczych panujących w kraju, gdyż chociażby sytuacja służby zdrowia i osób hospitalizowanych jest często pod względem bytowym dużo gorsza niż więźniów, którzy przecież znaleźli się w tym, a nie innym miejscu na skutek popełnienia przestępstw. Sytuacja lokalowa wielu rodzin, zajmujących mieszkania komunalne czy socjalne jest gorsza pod względem zarówno mletrażu, stanu technicznego budynków czy dostępu do mediów od tej opisywanej przez powoda. Zdaniem Sądu, subiektywny odbiór opisywanych przez powoda niedogodności był raczej podyktowany brakiem jego akceptacji dla sytuacji, w jakiej się znalazł niż czynnikami obiektywnymi. Natomiast, dla ukonstytuowania odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa za działania funkcjonariusza w myśl przepisu art. 417 k c powód winien był wykazać: 1) wyrządzenie szkody powodowi przez działania funkcjonariusza, W zakresie powierzonych mu czynności, 2) zawinione lub bezprawne (w zakresie czasowym po 1 września 2004 roku) działanie funkcjonariusza, 3) adekwatny związek przyczynowo- skutkowy. Powód nie tylko nie sprostał ciężarowi dowodzenia, iz dochodziło' w pozwanych jednostkach do działań funkcjonariuszy, noszących znamiona bezprawności, ale również nie wykazał, aby podczas pobytu w jednostkachpozwanego Skarbu Państwa poniósł jakąkolwiek ` Ą 1' to --- STRONA 10 --- szkodrg. Z zeznafi éwiadkow, koresponduj qoych z zapisami W ksiagoczce zdrowia Wynika nadto, it powéd miai mozliwoéé i korzystai z calodobowcj opieki slruzb medycznyoh W ZK P0tu1ice rdwniei W tym zakresie powéd nie dowiédi twierdzofi podnoszonyoh W pismach prooosowyoh i zezn aniach ziozonych na rozprawie. Majag: Wszystkie powyisze okolicznoéci na uwadze W ocenie Sqdu Okrqgowego powédztwo naleiato odclaliti. ' O kosztach Said I Instancji postanowii na podstawie art. 102 k.p.c. Powdd zaskarzyt pkt 1 i 3 W/W Wyroku Sqdu Okrqgowego apelacjq z dnia 30 czerwca 2010 r. Zasiqzonemu Wyrokowi zarzucii: naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieuzasadnionac odmowo Wiarygodnoéci zeznafi éwiadkéw si WW1 /W oi; oraz powoda W zakresie niewtaéciwego traktowania go przez funkcjonariuszy Shxzby Wioziennej orazj ztyoh WarunkdW bytowych W celach, W ktdrych przebywat powod; naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. poprzoz jego btodnq Wykitadnio prowadzqcai do oceny zgodnoéoi z prawem dziaiafi pozwanego Wzglgdem powoda. na podstawio nieobowiagujqcego W chwili zamkniqcia rozprawy art. 248 ustawy z 06.06.1997 kodeks kamy wykonawczy (Dz.U.l99'?r. Nrl 90, péz. 557 2 poin.zm..); nanuszenie art. 248 k.k.W. poprzez jego btodnq Wyktadnio przy ocenio zgodnoéoi z prawem dzialafi pozwanego Wzgiodem powoda, polegajqcat na przyj Qciu, ii czas umioszczenia powoda W tzw. przeiudnionych oelaoh nie Wykraczai poza dopuszozalny Wfw. lprzepisem okres zmniejszenia p0Wi6I‘ZChni coli na jednego skazanego ponizej 31112; naruszenie art. 6 k.c. w zw. 2 art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. poprzez ustalenie, Ze pozwany udowodnii, i2 jego dziaiania Wzglodern powoda nie byiy bezprawneg naruszenie Wart. 24 k.o. i aft. 448 k.o. poprzoz ich biodnd W}'l<7ffldI‘1i@_p016g3.jq_CBL na przyjociu, ii. Warunki bytowe panujape W ZK W Potulicach i ZK W Koronowie oraz sposob postqpowania funkcjonariuszy Siuzby Wioziennej Wobec powoda nie doprowadziiy do naruszenia dobr osobistych powoda; naruszenie art. 5 k.c. poprzez jego niewiaéciwe zastosowanie na skutek uznania, ze roszczenie powoda pozostaje W sprzecznoéci z zasadami Wspéliycia spoiecznego i jako takie nie rnoze korzystaé z ochronyg naruszcnie § 4 ust. 2 W zw. z § 15.pkt4RozporzaIdzenia MinistraSpraWiedliw0§ci z 28.09.2002 r. W sprawie opiat za czynnoéci radoow prawnych oraz ponoszcnia przez Skarb Pafistwa kosztdw pornocy prawnej udzielonej przez radcq prawnego ustanowionego z urzqdu (Dz.U. 2002r'. Nr 163, poz. 1349 z poin. zm.) poprzez ich niozastosowanioprzy ustalaniu stawki Wynagrodzenia kosztow pomooy 8 1452 szkodę. Z zeznań świadków, koresponduj ących z zapisami w książeczce zdrowia wynika nadto, iż powód miał mozliwość i korzystał z całodobowej opieki służb medycznych w ZK Potulice- również w tym zakresie powód nie dowiódł twierdzeń podnoszonych W pismach procesowych i zezn aniach złożonych na rozprawie. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze W ocenie Sądu Okręgowego powództwo należało oddalić. ' O kosztach Sąd I instancji postanowił na podstawie art. 102 k.p.c. Powód zaskarzył pkt i i 3 w/w wyroku Sądu Okręgowego apelacją z dnia 30 czerwca 2010 r. Zaslqzonemu wyrokowi zarzucił: naruszenie art. 233 § l k.p.c. poprzez nieuzasadnioną odmowę wiarygodności zeznań świadków sí wín ßí op; oraz powoda w zakresie niewłaściwego traktowania go przez funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz złych warunków bytowych w celach, W których przebywał powód; naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. _poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do oceny zgodności z prawem działań pozwanego względem powoda na podstawie nieobowiązującego w chwili zamknięcia rozprawy art. 248 ustawy z 06.06.1997 kodeks karny wykonawczy (Dz.U.í99'?r. Nr' 90, póz. 557 z póżn.zm..); naruszenie art. 248 k.k.w. poprzez jego błędną wykładnię przy ocenie zgodności z prawem działań pozwanego wzgiędem powoda, polegającą na przyjęciu, iz czas umieszczenia powoda w tzw. przeludnionych celach nie wykraczał poza dopuszczalny wfw. 'przepisem okres zmniejszenia powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3m2; naruszenie art. 6 kc. W zw. z art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. poprzez ustalenie, że pozwany udowodnił, iż jego działania względem powoda nie były bezprawne; naruszenie art. 24 k.c. i art. 448 k.c. poprzez ich błędną wykładnię _polegającą na przyjęciu, iż. warunki bytowe panujące w ZK w Potulicach i ZK w Koronowie oraz sposób postępowania funkcjonariuszy Służby Więziennej wobec powoda nie doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych powoda; naruszenie art. 5 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek uznania, że roszczenie powoda pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i jako takie nie może korzystać z ochrony; naruszenie § 4 ust. 2 w zw. z § 15.pkt'iRozporządzenia MinistraSprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002r". Nr 163, póz. 1349 z późn. zrn.) poprzez ich niezastosowanieprzy ustalaniu stawki wynagrodzenia kosztów pomocy 8 qßł --- STRONA 11 --- prawnej petnomocnika powoda ustanowionego z urzodu. Maj a_c powyzsze na uwadze powéd Wniésl 0:  zrniano Wyroku W zaskarionej czqéci poprzez zasqdzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 200 000 21 z ustawowymi odsetkami 0d dnia 02.06.2010 (dnia Wydania Wyroku) do dnia zapiaty oraz przyznanie peinomocnikowi powoda ustanowionemu z urzodu kwoty 8 784 2% a tytuiem kosztow nieopiaconej pomocy prawnej, ktére nie zostaly zapkacone W caioéci lub W czoéoi; ewentuainie o obciqzenie pozwanego kosztami procesu wedhig norm przepisanych,  zasatdzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztéw postgpowania apelacyjnego Wediug norm przepisanych;  przyznanie peinomocnikowi powoda ustanowionemu z urzqdu kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej W postopowaniu apelacyjnym, ktére nie zostaly zapiacone W caiosioi lub WI czqéci, Wediug norm przepisanych. _ Skarzancy podnidsi, Ze W zakresie okolicznoéci bqdapych podstawq WIW zarzutdw Sqd Okrogowy za udowodniony uznai fakt tzw. przeludnienia W celach, odmiennio natomiast ocenit rnateriat dowodowy dotyczqcy Warunkdw technicznosanitarnych panujapych W colaoh ZK W Potulicach i ZK. W Koronowie, W ktérych przebywai powod, a takie sposobu traktowania powoda przez, funkcjonariuszy tych jednostek penitenojarnych. W kwostii niewiaéciwego traktowania powoda przez fimkcjonariuszy nalezy Wskazafé, ii éwiadkowie S i A: CE takze sam powéd Zeznaii, i2 funkcjonariuszo Wielokrotnie popychaii powoda, uderzali kluczem po Zebrach, naémiowaii sio z niego, ubliiali mu, czy nie reagowali na jego ustne prosiby lub skargi w kwestiach zwiqzanych z Wizytqu lekarza, stanein odziaiy, itp. W kwestii Warunkdw technicznosanitarnych W celach Said Okrogowy przyjaj za prawdziwe twierdzenia pozwanego i opart siq W zasadzie Wytqcznie na dowodach z zoznafi éwiadkdw zgioszonyoh przez pozwanego, ohoé éwiadkowie S_W_i a takze sam powéd, szczegoiowo opisywali niedziaiajqcag W celach wentylacjg, nieustanny brak §Wie;':ego powietrza W oelach, czy zly stan kapikéw sanitarnych oraz Wyposaienia kwaterunkowego (kocc, materace, itp.) ‘ Said Okrggowy bez jakiegoukoiwiek logiczncgo uzasadnicnia i Wbrew zzisadom doéwiadczenia Zyciowego Qpowszechnej Wiedzy 0 ziyoh Warunkach panujqcych W Wiqziennictwie) Wywiodl, iz . _ 9 prawnej pełnomocnika powoda ustanowionego z urzędu. Mając powyższe na uwadze powód wniósł 0: - zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 200 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 02.06.2010 (dnia wydania wyroku) do dnia zapłaty oraz przyznanie pełnornocnikowí powoda ustanowionernu z urzędu kwoty 8 784 zł -8 tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały zapłacone W całości lub W części; ewentualnie o obciążenie pozwanego kosztami procesu według norm przepi-sanych, - zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych; - przyznanie pełnomocnikowi powoda ustanowionernu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy' prawnej w postępowaniu apelacyjnym, które nie zostały zapłacone w całości lub wl części, według norm przepisanych. _ Skarżący podniósł, ze w zakresie okoliczności będących podstawą wfw zarzutów Sąd Okręgowy za udowodniony uznał fakt tzw. przeludnienia w celach, odiniennie natomiast ocenił materiał dowodowy dotyczący warunków techniczno-sanitarnych panujących w celach ZK w Potulicach i ZK w Koronowie, w których przebywał powód, a także sposobu traktowania powoda przez funkcjonariuszy' tych jednostek penitencjarnych. W kwestii niewłaściwego traktowania powoda przez firnkcjonariuszy należy wskazać, iż świadkowie S i A: CE także sam powód Z-eznali, iż funkcjonariusze wielokrotnie popychali powoda, uderzaii kluczem po żebrach, naśniiewaii się z niego, ubliżali mu, czy nie reagowali na jego ustne prośby lub skargi W kwestiach związanych z wizytąu lekarza, stanein odzież-y, itp. W kwestii warunków techniczno-sanitarnych w celach Sąd Okręgowy przyjął za prawdziwe twierdzenia pozwanego i oparł się w zasadzie wyłącznie na dowodach z zeznań świadków zgłoszonych przez pozwanego, choć świadkowie S_W-i a takze sam powód, szczegółowo opisywali niedziałającą W celach wentylację, nieustanny brak świeżego powietrza w celach, czy zły stan kącików sanitarnych oraz wyposażenia kwaterunkowego (koce, materace, itp.) ' Sąd Okręgowy bez jakiegokolwiek logicznego uzasadnienia i wbrew zasadom doświadczenia życiowego (powszechnej wiedzy o złych warunkach panujących W więziennictwie) wywiódł, iż _ _ 9 --- STRONA 12 --- W Wfw kwestiach éwiadkowie zgitoszeni przez powoda mieii intores, aby ziozyé zeznania 0 treéci niekorzystnoj dla pozwanego. Trudno sis; jednak zgodzié z tym stanowiskiem, biorap pod uwagq fal<t, iz éwiadkowie nie znali siq nawzajem, od dluzszego czasu nie majq kontaktu z powodem, zeznawali W roznym czasie, a mime to, fakty przez nioh opisane niemalie po‘kryW:fly sio. Co Wiocej, zeznania tych éwiadkow W pozostaiym zakresie Said Okrqgowy uznal za Wiarygodne, choé byiy one rowniez niekorzystne dla pozwanego. Nalezy takze zaznaczyé, iz poddanio W wvaJpliW'o§é ich zeznari zostaio oparto przede Wszystkim na tyrn fakcie, Ze W aktaoh osobowych powoda nie odnotowano Zadnych skarg W Wfw. sprawach. Trudno uznaé ten Wniosek za niepodwaialny, a Wiqo Wyiduczajotcy fakt sktadania np: ustnych skarg przez powoda. Mozliwoéci takiej nie moga. zwtaszcza Wykiuozyé zoznania éwiadka Kg S1_", ktéra nie pamiotata, czy powod 1'zeczyWi§oi.e zglaszai do niej kiodykolwiek skargi, ani W jakich konkretnych celach przebywai, a takze éwiadkow M‘Si— czy Adlé, ictorzy mieli styoznoéé z powodem nie dhiiej, anizoli przez kilka iniesiocy W ciqgu kilkunastu Eat odbywania przez niego kary pozbawienia Woinoéci. Swiadkowie ci mogii zatem zeznawaé jedynie o standardach, ktore powinny panowaé W jednostce penitenojarnej, co nie jest Wcale jodnoznaozne z tyrn, 2o tak istotnie byio W rzeczyWistos'ci. Przeczq temu dowodyz W postaci zeznafi éwiadkow, ktorzy oodziennie stykali sio 2 Warunkami bytowymi eel, W ktorych przebywali, a Wioo byli naocznymi éwiadkami tych okolicznoéci.  W kwostii tzW. przeludnienia Sqd Okrqgowy za udowodniony uznak fakt Wystopowaniatego zjawiska W ZK W Potulicach i ZK W Kotonowie W okresie przobywania powoda W tych jednostkach. , W Z zcznafi éWi_adl<oW S? Wm , oraz z dokumentow przediozonych przez pozwanego W postaci zawiadomiefi do sodziego penitenojarnego, ktore to dowody Sqd Oktogowy miai na uwadze przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, Wynika, ze wiw zj awisko W pozwanych jednostkach penitencj arnvch przez dlugi czas rniaio charakter ciagfy. Co WiQC6j, mimo zobowiagania naiozonego przez Sa_d Okxqgowy na pozwanego do przedtozenia dokumontacji ewidencyjnej dotyczapej ccl, .W ktérych przebywai powod, a Wraz 2 nim inni osadzeni, pozwany nie Wykonai tego zobowiqzania. W éwietle, zatem ugruntowanego orzecznictwa Sqdu Najwyzszego, to 2e zaidady karne nie prowadzq odpowiedniej ewidoncji i nie potrafid udzielié informaoji, W jakim Qzasié i przy jakim przekroczoniu dopuszozalnoj iiczby ' 10 1 5 w wfw kwestiach świadkowie zgłoszeni przez powoda mieli interes, aby złożyć zeznania o treści niekorzystnej dla pozwanego. Trudno się jednak zgodzić z tym stanowiskiem, biorąc pod uwagę fakt, iż świadkowie nie znali się nawzajem, od dłuższego czasu nie mają kontaktu z powodem, zeznawali w różnym czasie, a mimo to, fakty przez nich opisane niemalże pokrywały się. Co więcej, zeznania tych świadków w pozostałym zakresie Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne, choć były one również niekorzystne dla pozwanego. Należy także zaznaczyć, iż poddanie w- wątpliwość ich zeznań zostało oparto przede wszystkim na tym fakcie, że W aktach osobowych powoda nie odnotowano żadnych skarg w wfw. sprawach. Trudno uznać ten wniosek za niepodważalny, a więc wykluczający fakt składania np: ustnych skarg przez powoda. Możliwości takiej nie mogą zwłaszcza wykluczyć zeznania świadka Kg S1_", która nie pamiętała, czy powód rzeczywiście zgłaszał do niej kiedykolwiek skargi, ani w jakich konkretnych celach przebywał, a także świadków M,Si_ czy AÍHÊ, którzy mieli styczność z powodem nie dłużej, aniżeli przez kilka miesięcy w ciągu kilkunastu łat odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. -Świadkowie ci mogli zatem zeznawać jedynie o standardach, które powinny panować w jednostce penitencjarnej, co nie jest wcale jednoznaczne z tym, że tak istotnie było w rzeczywistości. Przeczą temu dowody: w postaci zeznań świadków, którzy codziennie stykali się z warunkami bytowymi cel, w których przebywali, a więc byli naocznymi świadkami tych okoliczności. - W kwestii tzw. przeludnienia Sąd Okręgowy za udowodniony uznał fakt występowania -tego zjawiska w ZK w Potulicach i ZK w Koronowie w okresie przebywania powoda w tych jednostkach. , W Z zeznań świadków Sm W-i 0 oraz z dokumentów przedłożonych przez pozwanego w postaci zawiadomień do sędziego penitencjarnego, które to dowody Sąd Okręgowy miał na uwadze przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, wynika, ze włw zjawisko ,w pozwanych jednostkach penitencj arnvch przez długi czas miało charakter ciągły. Co więcej, mimo zobowiązania nałożonego przez Sąd Okręgowy na pozwanego do przedłożenia dokumentacji ewidencyjnej dotyczącej cel, .w których przebywał powód, a wraz z nim inni osadżeni, pozwany nie wykonał tego zobowiązania. W świetle, zatem ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, to że zakłady karne nie prowadzą odpowiedniej ewidencji i nie potrafią udzielić informacji, w jakim czasie i przy jakim przekroczeniu dopuszczalnej liczby l 10 1 5 --- STRONA 13 --- osadzonych odbywai karo powod, "nie rnoze wywoiywaé dla niego negatywnyoh procesowych i matoriainoprawnych skutkéw, jak bowiom stwierdzii Said Najwyiszy W Wyroku z dnia 03.03.1971, II PR 453/70 (niepubl.), ilekroé jodna zo stron postopowaniem spowoduje uni:rmozliwienie lub znaczne utrudnienie okolicznoéci przeoiwnikowi, na ktorym spoczywal ciqzar ich udowoclnienia, tylel<roc'; na to stronq przechodzi ciqzar dowodu Powod nie podziela zatem arguméntacji Sagdu Okrqgowego prowadzaccej ku temu, iz nie! udowodnii, Ze zaohowanie pozwanego spowodowaio naruszenie dobr osobistych powoda, z kolei pozwany udowodnit, 12 dopuszczajgc do przeludnienia W celach pozwany dziaial W granioaoh obowiqzuj ercego prawa. _ Osadzonio skazancgo odbywajqcogo karq pozbawicnia Wolnoéci W przoiudnionej celi moze rodzié odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa za naruszenie dobr osobistych skazanego (Wyrok SN z 28.02.2007 V CSK 431/06, OSNC 2008/1/33). W chwili Wyrokowania W niniejszej sprawie przepis art. 248 k.k.w. jut nie obowiqzywai, a zatom ocena prawna, czy pozwany stosowai sicg do normy art. 110 § k. k.k.W., ktory zapewnia kazdemu skazanemu 31112 powierzchni ooli, nie powinna odbywaé sio przy zastosowaniu W/W przepisu prawnego. W sprawie tej byio to tym bardziej nieuzasadnione z tego powodu, Ze Wyrokiem 2 dnia 26.05.2008 (SK 25/0?) Trybunai Konstytuoyjny uznai art. 248 k.k.W. za sprzeczny z KonstytucjaL RP. ' ' Powod kwostionuje stanowisko Sqdu Okraggowego, iz z uwagi na prospektywny skutek WIW orzoczonia Trybunaiu Konstytucyjnego art. 248 k.k.W. mimo Wszystko znajdujozastosowanie W niniojszej sprawie. W myéi art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przepisy ustawy zasadniczej stosuje sio: poérodnio, co oznacza, iz kazdy sqd powszechny rozpatrujqoy konkretnq sprawcg Wiadny jest sam ocenié konstytucyjnoéé danego przepisu ustawowego i uznaé, izjest niezgodny z Konstytucjzr RP juz od monientu jego uchwaienia, a W konsekwencji pominqé go przy ocenie konkretnego stanu faktycznego majapego miejsce W okresie obowiqzywania takiego przepisu . UWZ_g1QdJ1i&jEtC stan prawny Wprowadzony Wskutek uchyienia art. 248 k.k.W., treéé obecnie obowiqzujapego art. 110 § 2 lit. a) ~ ust. 2 lit: i) k.k.W., na ktéry zreszta. Sqd Okrogowy sam siq powoiai, nie powinno budzié Wagpiiwoéci, ‘iz diugotrwaie przebywanie powoda W celaoh, 2 naruszoniem tego przepisu ‘naiezy uzriaé za niehumanitame oraz uwiaczajqce godnoéoi ludzkiej. 11 4 osadzonych odbywał karę powód, nie może wywoływać dia niego negatywnych procesowych i rnaterialnoprawnych skutków, jak bowiem stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 03.03.1971, II PR 453/70 (niepubi.), ilekroć jedna ze stron postępowaniem spowoduje uniemozliwienie lub znaczne utrudnienie okoliczności przeciwnikowi, na którym spoczywał ciężar ich udowodnienia, tylekroć na tę stronę przechodzi ciężar dowodu Powód nie podziela ,zatem argumentacji Sądu Okręgowego prowadzącej ku temu, iz nie udowodnił, ze zachowanie pozwanego spowodowało naruszenie dóbr osobistych powoda, z kolei pozwany udowodnił, iz dopuszczając do przeludnienia W celach pozwany działał w granicach obowiązującego prawa. _ Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności W przeiudnionej celi może rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych skazanego (wyrok SN z 28.02.2007 V CSK 431/06, OSNC 2008/1/33). W chwili wyrokowania w niniejszej sprawie przepis art. 248 k.k.w. już nie obowiązywał, a zatem ocena prawna, czy pozwany stosował się do normy art. 110 § k. k.k.w,, który zapewnia kazdemu skazanemu 31112 powierzchni celi, nie powinna odbywać się przy zastosowaniu w/w _przepisu prawnego. W sprawie tej było to tym bardziej nieuzasadnione z tego powodu, ze wyrokiem z dnia 26.05.2008 (SK 25/OT) Trybunał Konstytucyjny uznał art. 248 k.k.w. za sprzeczny z Konstytucją RP. ' l Powód kwestionuje stanowisko Sądu Okręgowego, iż z uwagi na prospektywny skutek włw orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego art. 248 k.k.w. mimo wszystko znajdujezastosowanie w niniejszej sprawie. W myśl art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przepisy ustawy zasadniczej stosuje się: pośrednio, co oznacza, iz każdy sąd powszechny rozpatrujący konkretną sprawę władny jest sam ocenić konstytucyjność danego przepisu ustawowego i uznać, iżjest niezgodny z Konstytucją RP już od rnonientu jego uchwalenia, a w konsekwencji pominąć go przy ocenie konkretnego stanu faktycznego mającego miejsce w okresie obowiązywania takiego przepisu . Uwzględniając stan prawny wprowadzony wskutek uchylenia art. 248 k.k.w.,- treść obecnie obowiązującego art. 110 § 2 lit. a) « ust. 2 IitĹ i) k.k.w., na który zresztą Sąd Okręgowy sam się powołał, nie powinno budzić wątpiiwości, iz długotrwałe przebywanie powoda w celach, z naruszeniem tego przepisu należy uznać za niehumanitame oraz uwłaczające godności ludzkiej. 11 ‹ --- STRONA 14 --- Okres pobytu powoda W przeludnionych celach ZK W Potuiicach i ZK W Koronowie byi bowicrn kilkakrotnie diuzszy od dopuszozalnego W obecnym stanie prawnym. Przy Wyktadni W/W przepisow naleiy przyj agi, ii uchwalajap takie, a nie inno norrny prawns ustawodawca zoioiyi, 12 Wiaénie takie przesianki oraz zasady zrnniejszenia powierzchni col na jednego skazanego ponizej minimalnych norm, nie stwarzajat zagrozenia niehumanitarnego traktowania skazanych i zapewniajq obronq ich godnoéci. Logiczny i zgodny z poczucienii spraWiediiWos'ci Wydoje sio Wniosck, i2 W okresie obowiatzywania art. 248k.k.W. (ktory by} przepisem niepreoyzyjnym, co byio jednq 2 istotnych przcsianek uznania go za niekonstytucyjny) Warunki czasowogo przeludnionia W ceiach, mirno braku écisiych uregulowaui prawnych, nie powinny byé gorsze od ob ocnyoh. Juz Wtedy bowiem obowizagywaia obecna Konstytucja RP oraz przyj Qty W niej model demokratyoznego pafistwa pravmego. Reastunujarc, powoianie sir; przez Sqd Okrqgowy na przopis art. 248 k.k.W. przy ooonio bezprawnoéci dziaiafi pozwanego nie znajduje zadnego uzasadnienia. Niozaleznie od Wczeéniejszej argumentacji, z ostroznoéoi procesowej powod podniosi, ii pozwany nie udowodnii W niniejszym postqpowaniu, is speinii Wszystkie Wymogi z art. 248 § I k.k.W. Zgodnie Z tyrn przepisom, W szczegolnie uzasadnionych Wypadkaoh dyrektor zakiadu karnnogo lub aresztu éledczego mogi umieécié osadzonych, na czas okroéiony, W Warunkaich, W ktorych powierzchnia W coii no jednq osobg Wynosi mniej ni2 3 mg. O takim umieszczeniu naleiaio bozzwiocznio powiadomié sqdziego penitencjarnogo. Muszq byé zatem spoinione nastopujape Warunki: 4 1) szczegoinie uzasadnione przypadki zmniej szania powierzclmi oeli na jednq osobq ponizej 3102, 2) deoyzja dyrektora zaktadu kamego 0 umieszczeniu zgodnie z pkt 1, 3) czas okrcélony umieszczenia W warunkach okreélonych W pkt I, 4)’ bezzwioczne zawiadomicnie segdziego penitencjarnego o W/W sytuacji. ‘ W ocenio powoda, pozwany nie udowodnii rodzaju oraz istnienia szczegolnie uzasadnioliych przypadkow pozwalajapyoh na zmniejszenie powierzohni eel, W ktorych przebywai powéd i to W kazdym przypadku, gdy miaio to miejsoe. Pozwany nie udowodnil tez, i2 odizi}/Waio sio to na podstawie decyzji dyrektora poszczegoinyoh jednostek penitencjarnych, a przy tym ZK W Koronowio nie udowodnit, 12 kaZdorazoWo byi o tym zawiadamiany sodzia penitenojarny. Wérod ' ' 12 4 Okres pobytu powoda w przeludnionych celach ZK W Potulic-ach i ZK w Koronowie był bowiem kilkakrotnie dłuższy od dopuszczalnego W obecnym stanie prawnym. Przy wykładni W/W przepisów należy przyj ąć, iż uchwalając takie, a nie inne normy prawne ustawodawca założył, iż właśnie takie przesłanki oraz zasady zmniejszenia powierzchni cel na jednego skazanego poniżej minimalnych norm, nie stwarzają zagrożenia niehumanitarnego traktowania skazanych i zapewniają obronę ich godności. Logiczny i zgodny z poczucienii sprawiedliwości wydaje się wniosek, iz w okresie obowiązywania art. 248'k.k.w. (który był przepisem nieprecyzyjnym, co było jedną z istotnych przesłanek uznania go za niekonstytucyjny] warunki czasowego przeludnienia w celach, mimo braku ścisłych uregulowań prawnych, nie powinny być gorsze od obecnych. Juz wtedy bowiem obowiązywała obecna Konstytucja RP oraz przyjęty w niej model demokratycznego państwa prawnego. Reasumując, powołanie się przez Sąd Okręgowy na przepis art. 248 k.k.w. przy ocenie beżprawności działań pozwanego nie znajduje żadnego uzasadnienia.. Niezależnie od wcześniejszej argumentacji, z ostrożności procesowej powód podniósł, iż pozwany nie udowodnił w niniejszym postępowaniu, że spełnił wszystkie wymogi z art. 248 § I k.k.w. Zgodnie z tym przepisem, w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. O takim umieszczeniu należało bezzwłocznie powjadomić sędziego penitencjarnego. Muszą być zatem spełnione następujące warunki: « 1) szczególnie uzasadnione przypadki zmniejszania powierzclmi celi na jedną osobę poniżej Smz, 2) decyzja dyrektora zakładu kamego o umieszczeniu zgodnie z pkt 1, 3) czas określony umieszczenia W warunkach określonych W pkt I, 4)' bezzwłoczne zawiadomienie sędziego penitencjarnego o W/w sytuacji. Ą W ocenie powoda, pozwany' nie udowodnił .rodzaju oraz istnienia szczególnie uzasadnionych przypadków pozwalających na zmniejszenie powierzchni cel, w których przebywał powód i to w każdym przypadku, gdy miało to miejsce. Pozwany nie uciowodnił też, iż odbywało się to na podstawie decyzji dyrektora poszczególnych jednostek penitencjarnych, a przy tym ZK w Koronowie nie udowodnił, iż każdorazowo był o tym zawiadamiany sędzia penitencjarny. Wśród " ` 12 ‹ --- STRONA 15 --- dokumentow ziozonych przez pozwanego sq, co prawda pisma do sodziego penitencjarnego, jodnakzebrak na nich potwierdzenia odbioru przez adresata, a przy tym nie dowodza one togo, i2 byio to zawiaciomienie bezzwloczne i o kaiclym stosowaniu art. 248 § I k.1<.W., co do col, W ktorych przebywai powéd. Rowniei zeznajacy W tej sprawie éwiadkowio zawnioskowani przez pozwanego niczego konkretnego W tyoh kwestiach nie wnieéli do sprawy. Nalezy podlqeéiié, i2 udowodnierrie przez pozwanego, W sposob nie budzac Watpiiwoéci. Wszystkich W/W okolioznoéci miaio fundamcntalne znaczenie dia rnoziiwoéci uznania zgodnosici z prawem dziaiari pozwanego. Jak bowiem zostaio jut Wczeéniej Wskazane, przesianka uznania nieko11stytucyjr1os’ci art. 248 k..k.W. byio jego nicprecyzyjne sformuiowanie, rodzace rnoiliwoéé naduayé i stosowania tej normy przez jej adresatéw z naruszeniem zasad demokratycznego pafistwa prawnego. W ocenie powoda, fakt speinienia przez pozwanego Wszystkich Wymogdw p1'Z6piSU nie zostai W Zaden sposob udowodniony i wniosek Sadu, is dziaiania pozwanego W zakrosie tzW. przeludnienia nie byiy bezprawne nie znajduje Wystarozajacego oparoia W zgromadzonym W niniejszej sprawie materials dowodowym. Niezasadny jest rowniez pogiad Sadu Okrogowego, ii roszozenio powoda stanowi naduiycie prawa, ‘oowiem jest ono sprzoozno 2 zasadami Wspoizyoia spo1ooz:nego. Ustawodawoa sarn okresllii minimalne stand ardy, W j akich skazani powinni odbywaé karq pozbawienia Wolnoéoi. Obowiazujaoe prawo nie zezwala na naruszanie tyoh standardow, zwiaszcza uprawnionio takie nie powinno przysiugiwaé Wiadzom publicznym, na ktdryoh ciazy szozegohiy obowiazek oohrony godno éci ludzkiej oraz innych praw podstawowych. Sankojaza popehiionio przestopstwa jest pozbawionie Wolnoéci, jednakze zasady odbywania kar sa éciéle okreéione W ustawach i rozporzacdzeniach. Przez sam fakt peinienia przestqpstwa nie mozna zrnuszaé powoda do odbywania kary Warunkach, ldére nie odpowiadaiy minimalnym standardorn, jakie W1B.C1ZB publiczne same okreslliiy i zobowiazaty sir; do ich przestrzegania. Ustalajac to zasady Wiadzo pubiiczne nakres'li%y Warunki humanitamego oraz chroniapego godnoéé sposobu Wylconywania kary pozbawienia Wolnoéci, pozwalajqcego na osiagniocie celow zapobiegawczych oraz V»’j/Ci“10W3iWCZyCi1 kary. Jedyna dolegliwoécia povvoda mogi byé obowiazek przebywania W zamkniociu, W Warunkach ustalonych przez obowiazujace przepisy prawns, nie zaé dodatkowe, nie rnajace podstaw prawnych, niedogodnoéci zwiazane Z ogdlna zia sytuacja W Wiozionnictwie. Zycie powoda W oeii sprowadzaio siq do diuigotrwaiego, nieiskrqpowanego koriystania jedynie Z powierzohni odpowiadajaoej Wielkoéci jego iozka, gdyz ze wzglodu na duaa liczbo osadzonyoh W A 13 dokumentów złożonych przez pozwanego są, co prawda pisma do sędziego penitencjarnego, jednakżebrak na nich potwierdzenia odbioru przez adresata, a przy tym nie dowodzą one tego, iż było to zawiadomienie bezzwłoczne i o każdym stosowaniu art. 248 § l k.k.w., co do cel, w których przebywał powód. Również zeznający W tej sprawie świadkowie zawnioskowani przez pozwanego niczego konkretnego w tych kwestiach nie wnieśli do sprawy. Należy podkreślić, iż udowodníenie przez pozwanego, W sposób nie budząc wątpliwości, wszystkich w/w okoliczności miało fundamentalne znaczenie dla mozliwości uznania zgodności z prawem działań pozwanego. Jak bowiem zostało już wcześniej wskazane, przesłanką uznania niekonstytucyjności art. 248 k..k.w. było jego nieprecyzyjne sformułowanie, rodzące możliwość nadużyć i stosowania tej normy przez jej adresatów z naruszeniem zasad demokratycznego państwa prawnego. W ocenie powoda, fakt spełnienia przez pozwanego wszystkich wymogów przepisu nie został W żaden sposób udowodniony i wniosek Sądu, że działania pozwanego w zakresie tzw. przeludnienia nie były bezprawne nie znajduje wystarczając-ego oparcia w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym. Niezasadny jest równiez pogląd Sądu Okręgowego, iż roszczenie powoda stanowi nadużycie prawa, bowiem jest ono' sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ustawodawca sam określił minimalne standardy, w jakich skazani powinni odbywać karę pozbawienia wolności. Obowiązujące prawo nie zezwala na naruszanie tych standardów, zwłaszcza uprawnienie takie nie powinno przysługiwać władzom publicznym, na których ciąży szczególny obowiązek ochrony godności ludzkiej oraz innych praw podstawowych. Sankcją za popełnienie przestępstwa jest pozbawienie wolności, jednakże zasady odbywania kar są ściśle- określone w ustawach i ro-zporządzeniach. Przez sam fakt pełnienia przestępstwa nie można zmuszać powoda do odbywania kary warunkach, które nie odpowiadały minimalnym standardom, jakie władze publiczne same określiły i zobowiązały się do ich przestrzegania. Ustalając te zasady władze publiczne nakreśliły warunki humanitarnego oraz cłuoniącego godność sposobu wykonyvtfania kary pozbawienia wolności, pozwalającego na osiągnięcie celów zapobiegawczych oraz wychowawczych kary. Jedyną dolegliwością powoda mógł być obowiązek przebywania w zamknięciu, w warunkach ustalonych przez obowiązujące przepisy prawne, nie zaś dodatkowe, nie mające podstaw prawnych, niedogodności związane z ogólną złą sytuacją w więziennictwie. Życie powoda w celi sprowadzało się do długotrwałego, nieískrępowanego korzystania jedynie z powierzchni odpowiadającej wielkości jego łóżka, gdyż ze względu na dużą liczbę osadzonych w A 13 --- STRONA 16 --- celach poruszanie Sin? p0 nich byllo praktycznic niemoiliwe. Trudno uznaé it powécl ma ponosié dodatkowe ujernne nastqpstwa popehqienia przestqpstwa, ktére nie znajdujz1L oparcia w obowiagujapych przepisach prawn)/ch. Przeciwstawianie pobzeniu powoda sytuacji oséb hospitalizowanych, czy uzyikownikéw mieszkafi komunalnych jest j ego zdaniem niezasadne, bowiem powéd nie moze odpowiadaé za wszystkie s%ab0éci Pafistwa, a tym bardziej tolerowaé r naruszania przez to Pafistwo jego minimalnych praw obywatelskich zapewnionych przez w%adze pafistwowe. Nalezy przy tym stwierdzié, iz W sprawie bezsporne jest, Ze powéd jest wzorowym osadzonym, czngsto nagradzanym, 0d wielu lat odbywa kareg pozbawienia wolnoéci, wobec czego rnozna Wnioskowaé, i2 W znacznej mierze powéd odpokutowai juz popehfiony przez niego ozyn zabroniony. Reasumujap, W bcenie skarzqcego okolicznoéci niniejszej sprawy uzasadniaja; odpowiedzialnoséé Skarbu Pafistwa za naruszenie débr osobistych powoda. Zgcdnie z treéciq § 4 rozporzagdzenia z 28.09.2002 w sprawie opiat za czynnoéci radcéw prawnych oraz pono szenia przez Skarb Pafistwa kosztéw pornocy prawnej udzielonej przez I"E:1.dCQ prawnego ustanowionego z urzQdu, wysokosié stawki minimalncj wynagrodzcnia raclcy prawnego dziahljatcego 2 urzQdu zalezy od wartoéci przedmiotu sprawy (ust. 1), przy czym, w razie zmiany W toku postqpcfivania wartoéci stanowiqcej podstawc; obliczenia opiat, bierze siq pod uwagq wartoéé zmienionac poczynajap 0d nastqpnej instancji (ust. 2). W sprawie tej, W pozwie z 08.09.2008 powéd Zqdai pierwotnie kwoty 400 tys. 2%, p0 czym w piémie procesowym powoda z dnia 18.03.2009 peinomocnik powoda, na proébq; powoda, ograniczfi to Zqdanie do kwoty 200 tys. zl. _ Zgodnie zatem z w/W normami prawnymi, ograniczenie wartoéci sporu przy ustalaniu stawki minimalncj wynagrodzenia radcy prawnego za pomoc prawnq udzielonq powodowi z urzgdu brgdzie obowiatzywaé dopiero W postfigpowaniu wyWo%anym niniejszq apelacj at Z kolei W postegpowaniu przeci satdem pierwszej instancji stawka wynagrodzenia pehaornocnika powoda dzia}aja@eg0 2 urzgdu powinna byé ustalona zgodnie z § 6 pkt 7 W zw. z § 15 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 W/w rozporzqdzenia. ' Pozwany wniés} odpowiedzi na apelaéj 1;, wprzypadku static fisci Zak%adu'Ka1'neg0 w Potulicach podnoszqc zarzut przedawnienia. ‘ A 14 celach poruszanie się po nich było praktycznie niemożliwe. Trudno uznać iż powód ma ponosić dodatkowe ujemne następstwa popełnienia przestępstwa, które nie znajdują oparcia W obowiązujących przepisach prawnych. Przeciwstawianie położeniu powoda sytuacji osób hospitalizowanych, czy użytkowników mieszkań komunalnych jest jego zdaniem niezasadne, bowiem powód nie może odpowiadać za wszystkie słabości Państwa, a tym bardziej tolerować › naruszania przez to Państwo jego minimalnych praw obywatelskich zapewnionych przez władze państwowe. Należy przy tym stwierdzić, iż w sprawie bezspome jest, że powód jest wzorowym osadzonym, często nagradzanym, od wielu lat odbywa karę pozbawienia wolności, wobec czego można wnioskować, iz w znacznej mierze powód odpokutował już popełniony przez niego czyn zabroniony. Reasumując, w ocenie skarżącego okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają odpowiedzialność Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych powoda. Zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia z 28.09.2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, wysokość stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego działającego z urzędu zależy od wartości przedmiotu sprawy (ust. 1), przy czym, w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmieniona, poczynając od następnej instancji (ust. 2). W sprawie tej, W pozwie z 08.09.2008 powód żądał pierwotnie kwoty 400 tys. zł, po czym w piśmie procesowyrn powoda z dnia 18.03.2009 pełnomocnik powoda, na prośbę powoda, ograniczył to żądanie do kwoty 200 tys. zł. _ Zgodnie zatem z w/w normami prawnymi, ograniczenie wartości sporu przy ustalaniu stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu będzie obowiązywać dopiero W postępowaniu wywołanym niniejszą apelacj ą. Z kolei w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji stawka wynagrodzenia pełnomocnika powoda działającego z urzędu powinna być ustalona zgodnie z § 6 pkt 7 w zw. z § 15 pkt 1 W zw. z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia. ` Pozwany wniósł odpowiedzi na apelację, w przypadku statio fisci Zakładu"Ka1'nego w Potulicach podnosząc zarzut przedawnienia. ' › 14 --- STRONA 17 --- SAD APELACYJNY ZWAZYL, C0 NASTEPUJE: Apclacja za5111guje na czeéciowe uwzglgdnienie. W ocenie Sqclu Apelacyjnego nie sposéb podzielié argumentaojq Sqdu Okrqgowego, 2e powéd nie udowodnih i2 zaohowgnie pozwanego spowodowaio naruszenie débr osobistych powoda.‘ Zdaniem Sqdu I Instancji 0 fakcie naruszenia débr osobistych powoda nie moze decydowaé jedynie to, Ze odbywai on karq W ceiach, W ktéryoh powierzchnia na jednq osobsg Wyf10si1a mniej nit 3 1112., gdyz rozmieszczenie osadzonych W celach znajdowalo podstaweg prawna_ W treéci art. 248 § 1 k.k.W., okreélajqcym przeséanki zmniejszenia W/W powierzchni na osobg. Zachowanie pozwanego, jako zaé zgodne 2 dyspozycjactego przepisu Wy1aLcza istnienie b6ZpI&WI10§C1. Przechodzqc do rozwazafi W niniejszej sprawie nalezy na Wstqpie zaznaczyé, ii. Sqd nie tyiko b%Qdnie przyjaj, co 2ostaio Wyzej powiedziane, ii powéd nie Wykaza1 naruszenia débr osobistych przez pozwanego, ale réwniez nietrafnie uznal, iz pozwany 0ba1i1 domniemanie bezprawnoéoi dziaiania Wynikajape z treéci art. 24 k.c. W zw. art. 248 § 1 k.k.W. Obowiagxxjqcy, Wbrew twierdzeniom sl<arZag:eg0 W okresie pobytu powoda W przeludnionej celi art. 248 § 1 k.k.W. pozWa1a1 dyrektorowi zaldzadu karnego umieécié skazanego W celi 0 powierzchni mniejszej niz 3 m2 na jednq osobcg, ale tyiko W szczegélnié uzasadnionych Wypadkach i jedynie na czas okreélony. Przepis ten, jako Wprowadzajagzy Wyjqtek od zasady przewidzianejn W art. 110 § 2 k.k.W., p0c11ega1 écistej interpretacji. Tym samym ocena, czy zostaiy spehuione _przes1anki uzasadlliajape umieszczenie skazanego W przeluclnionej celi, powinna byé dokonywana ze sZc2.egélnq Wnikliwoéciac Pod pojqciem "szczegélnie uzasadniony Wypadek" nah:za10 rozumieé przypadek nadzwyczajny, szczegélny, a nie kazda, dowolnac sytuaojq (uzasadnienie wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego, SK 25/07). Pod pojqcie to mogiy podpadaé takie sytuacjejak np: nag1y wzrost Iiczby przestrgpstw i wyrokéw skazujqcych na bezwzglqdne kary izolacyjne, Wprowadzenie stanu woj ennego, w'yjqtkoweg0 lub klqski zywiolowej, vrystatpienie stanu epidemii lub zagrozenia epidemiologicznego W zaldadzie karnym (am. 110 § 2a i 2b k.k.w. W brzmieniu obowiqzujqcym od dnia 6 grudnia 2009 1:). Natomiast, 2 akt sprawy wynika, i2 stosowanie art. 248 § k.k.W. sta%0 siq normq. ' '  ' . Tymczasem, Sagd I Instancji W uiasadnieniu wyroku nie 0dniés1 SiQ wprost do okolicznoéci, ktére miaiyby W niniejszej sprawie usprawiedliwiaé zastosowanie art. 248 § 1 k.k.W.. Snui J ’ 15 SĄD APELACYJNY ZWAŻYŁ, C0 NAsTĘPUJE= Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie sposób podzielić argumentację Sądu Okręgowego, że powód nie udowodnił, iż zachowanie pozwanego spowodowało naruszenie dóbr osobistych powodaf Zdaniem Sądu I instancji o fakcie naruszenia dóbr osobistych powoda nie może decydować jedynie to, że odbywał on karę w celach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mz., gdyż rozmieszczenie osadzonych w celach znajdowało podstawę prawną w treści art. 248 § 1 k.k.w., określającym przesłanki zmniejszenia W/W powierzchni na osobę. Zachowanie pozwanego, jako zaś zgodne z dyspozycjątego przepisu wyłącza istnienie bezprawnos'-ci. Przechodząc do rozważań w niniejszej sprawie należy na wstępie zaznaczyć, iż Sąd nie tylko błędnie przyjął, co zostało wyżej powiedziane, iż powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych przez pozwanego, ale również nietrafnie uznał, iż pozwany obalił domniemanie bezprawności działania wynikające z treści art. 24 k.c. W zw. art. 248 § 1 k.k.w. Obowiązujący, wbrew twierdżeniom skarżącego W okresie pobytu powoda w przeludníonej celi art. 248 § 1 k.k.w. pozwalał dyrektorowi zakładu karnego umieścić skazanego w celi o powierzchni mniejszej niz 3 mz na jedną osobę, ale tylko W szczególnie uzasadnionych wypadkach i jedynie na czas określony. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady przewidzianej w art. 110 § 2 k.k.w., podlegał ścisłej interpretacji. Tym samym ocena, czy zostały spełnione _przesłanki uzasadniające umieszczenie skazanego W przeludnionej celi, powinna być dokonywana ze szczególną wnikliwością. Pod pojęciem "szczególnie uzasadniony wypadek" należało rozumieć przypadek nadzwyczajny, szczególny, a nie każda, dowolną sytuację (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, SK 25/07). Pod pojęcie to mogły podpadać takie sytuacjejak np: nagły wzrost liczby przestępstw i wyroków skazujących na bezwzględne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu wojennego, wyjątkowego lub klęski żywiołowej, wystapienie stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego w zakładzie karnym (art. ll0 § 2a i 2b k.k.w. w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 grudnia 2809 r.). Natomiast, z akt sprawy wynika, iż stosowanie- art. 248 § k.k.w. stało się normą. ' ' - ' . Tymczasem, Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się wprost do okoliczności, które miałyby w niniejszej sprawie usprawiedliwiać zastosowanie art. 248 § 1 k.k.w.. Snuł "l t 15 --- STRONA 18 --- rozwaiania nacl retrospektywnym, tudziez prospektywnym charalcterem Wyroku TK uchylajqcym WIW przepis, oper0Wa% klauzulami generalnymi typu ,,n2mizwyczajne sytuacje”, nie przenoszqc ich na grunt przedmiotowej sprawy, nie uzasadniajap na czym owa vv}/jaatkowoéé, czy tez nadzwyczajnoéé sytuaoji mialaby polegaé W sprawie powoda. Poza tym, z akt sprawy nie Wynika, czy s@dzia penitencjarny byi zawiadamiany niezwlbcznie 0 danym stanie rzeczy, W8{EpliWO§Ci budzi tez nieprecyzyjne ol§res'lanie czasu trwania sytuacji objgtej dyspozycja. omawianego przepisu, a t_akz'e przecfluzanie go z duzq czQst0tliW0éciq  W krétkich odstcgpach czasu. Wydaje. sic3, ze Saji I Instancji apriori za10Zy1 legalnoéé decyzji Wiadz W/W zakhadéw karnych, jednoczeénie uznajqc brak bezprawnoéci W ich dziadaniu. Nie sposéb przyznaé racji Sqdowi Okr<ggowemu, Ze powéd nie udowodnfl naruszenia débr 0sobistych. Slusznie podniés1 skarzapy, i2 Sqd ten naruszy% normcg art. 233 § 1 1c.p.c;, poprzez odmowq Wiarygodnoéci zeznari éwiadkéw SQ WE Agfhg na fakt przeludnienia i zlych Warunkéw bytowych W celach, Wk1;0I'_YCh przebywal powéd. Wbrew twierdzeniom Sqdu I Instancji, Sqd Apelacyjny nie d0patrzy1 sicg jakoby siwiadkcWie ci mieli interes W sldadaniu zeznafi 0 takiej tres'ci. Nalezy zaznaczyé, i2 éwiadkowie nie tylko nie utrzymujq ze sobq kontaktéw ale i nie znaqq si5;, poza tym nie utrzymujaL kontaktéw takze 2 powoclern. §WiadkoWie ci odbywali kary pozbawicnia Wolnoéci W réznych okresach czasu i W réinych zaldadaoh karnych. S. W—0dbyWa1karQ W ZK Potulice, ale przebywai W innej celi nii skariagzy, 1ct<5ra_ta.k2e by1a przeludniona. §Wiadek ten podah 2e powéd skarZylnsig na brak Wentylacji, co mia10 miejsce takze W jego celi .Z zeznafi éi CE, ktéry by1z.aé Wspéiosadzonym powoda W ZK Koronowo takze Wynika, Ze W celi 113/10 przeludnicnie oraz, 2e nie by1‘0 Wentyiacji, co zg1aszan0 w1adz0m ZK, ktére na owe zgioszenia nie reagowaly. §Wiadek zaznaczj/1, Ze powéd skarz}/1 sig réwniei na przeludnienie i Warunki panujqce W inn;/ch cclach, W ktérych przebywai W zaldadzie karnym W Koronowie. 8Wiadek przyzna% takze, zef skarzqcy zg1asza1 pisemne i ustne skargi dyrektorowi zakladu karnego. Tym samym, zeznania te jako wewnqtrznie i Wzajemnie spéjne oraz korespondujqce z zeznaniami powoda, nalezy W ocenie Sqdu Apelacyjnego uznaé W Wyzej opisanym zakresie za wiarygodne. Podkreéienia Wymaga réwniei fakt, ze dvrektor ZK Koronowo Karol Klucz takze zeznah iz Wi@ini0Wie skarzyli siq na przeludnienie W celach. Nie bez znaczenia pozostaje réwniez okolicznoéé, 2e pozwany mime na102oneg0 na niego zobowiqzania przbz Sagd I Instancji do przedlozenia dokumentacji ewidencyjnej dotyczqcej eel, W ktérych przcbywal powéd wraz 2 innymi osadzonymi, nie A 16 5 Li? rozważania nad retrospektywnym, tudzież prospektywnym charakterem wyroku TK uchylającym wlw przepis, operował klauzulami generalnymi typu „nadzwyczajne sytuacje”, nie przenosząc ich na grunt przedmiotowej sprawy, nie uzasadniając na czym owa wyjątkowość, czy tez nadzwyczajność sytuacji miałaby polegać w sprawie powoda. Poza tym, z akt sprawy nie wynika, czy sędzia penitencjarny był zawiadamiany niezwłocznie 0 danym stanie rzeczy, wątpliwości budzi też nieprecyzyjne określanie czasu trwania sytuacji objętej dyspozycją omawianego przepisu, a także przedłużanie go z dużą częstotliwością - w krótkich odstępach czasu. Wydaje się, ze Sąd I Instancji apriori założył legalność decyzji władz wřw zakładów karnych, jednocześnie uznając brak bezprawności w ich działaniu. Nie sposób przyznać racji Sądowi Okręgowemu, że powód nie udowodnił naruszenia dóbr osobistych. Słusznie podniósł skarżący, iz Sąd ten naruszył normę art. 233 § 1 k.p.c;, poprzez odmowę wiarygodności zeznań świadków Są WE Agžhā na fakt przeludnienia i złych warunków bytowych w celach, W których przebywał powód. Wbrew twierdzeniorn Sądu I Instancji, Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się jakoby świadkowie ci mieli interes w składaniu zeznań o takiej treści. Należy zaznaczyć, iż świadkowie nie tylko nie utrzymują ze sobą kontaktów ale i nie znają się, poza tym nie utrzymują kontaktów także z powodem. Świadkowie ci odbywali kary pozbawienia wolności w różnych okresach czasu i W różnych zakładach karnych. S. W_odbywał karę w ZK Potulice, ale przebywał W innej celi niż skarżący, która _także była przeludniona. Świadek ten podał, że powód skar-żyłsię na brak wentylacji, co miało miejsce także W jego celi .Z zeznań ŚŠ CE, który był zaś współosadzonym powoda w ZK Koronowo także Wynika, że w celi było przeludnienie oraz, że nie było wentylacji, co zgłaszano władzom ZK, które na owe zgłoszenia nie reagowały. Świadek zaznaczył, ze powód skarżył się również na przeludnienie i warunki panujące W innych celach, W których przebywał W zakładzie karnym W Koronowie. Świadek przyznał także, ze skarżący zgłaszał pisemne i ustne skargi dyrektorowi zakładu karnego. Tym samym, zeznania te jako wewnętrznie i wzajemnie spójne oraz korespondujące z zeznaniami powoda, należy W ocenie Sądu Apelacyjnego uznać w wyżej opisanym zakresie za wiarygodne. Podkreślenia wymaga również fakt, że dyrektor ZK Koronowo Karol Klucz także zeznał, iż więźniowie skarżyli się na przelndnienie w celach. Nie bez znaczenia pozostaje równiez okoliczność, ze pozwany mimo nałożonego na niego zobowiązania przez Sąd I Instancji do przedłożenia dokumentacji ewidencyjnej dotyczącej cel, w których przebywał powód wraz z innymi osadzonymi, nie A 16 5 *F1 --- STRONA 19 --- Wykonai tego zoboWia,_zania. Raojq ma zatern skariapy, ze W siwietie ugruntowanego orzeozniotwa Sqdu Najwyzszcgo nalezy uznaé, Ze fakt, i2 zakiady kame nie prowadzq odpowiedniej ewidencji i nie potrafiq udzielié écislej informacji, W jakim ozasie i przy jakim przekroozeniu dopuszozalnej liczby osadzonych odbywai karo powod, nie moie W§»Woiyvvaé dla niego negatywnych skutkow procesowych i materialnoprawnych. Przedrniotem niniejszej sprawy byio zatem ustalenie, czy nastqpflo naruszenie débr osobistj/ch,jeé1i tak, to na czym ono po1ega1o, oraz czy byio bezprawne. Przechodzap do analiiy stanu prawnego majapego zastosowanie W niniejszej sprawie n_a Wstqpie naleiy zaznaczyé, 2e przeludnienie zakladow karnych stanowi powainy problem. Zjawisko to jest staiym zagrozoniem dla realizacji rcsocjaiizacyjnych celow kary pozbawienia Wolnoéoi. Ma ono Wiele negatywnyoh aspektéw i moze prowadzié do naruszenia podstawowych praw cziowieka. ‘W zatioozonym zakladzie kamym skazany jest pozbawiony Wszelkich elementow intymnosioi, poWstaje koniecznoéé przebywania W bliskim kontakoie fizyoznyrn z innyrni osobami, W tiumio Wioiniow czqsto Wobec siebie agresywnych. Jodnak, oohronq; clobr osobistych W rnyél art. 24 k.o. moina przyznaé tylko W Wypadkaoh dzialiafi bezprawnych. Niowajcpliwie sam fakt przeludnienia nie impiikuje uznania przez Said ..I13.I"LlSZ8I118. dobr osohistych. W kazclyrn Wypaclku o naruszeniu godnoéoi skazanego, co podnosi W niniejszej sprawie powod mozna mowio Wtcdy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraozaja. konieczny element cierpienia Wpisanego W odbywanie kary pobawienia Wolnoéoi, zwiaszoza przy biemoéci zalciadu karnego, ktory nie dba 0 poprawq Warunkow odbywania kary. Fakt, ze osadzony nie zg1asza iadnych proéb czy Wnioskow i nie skarzy sicg administraoji zaldadu karnego rowniez przemawia za b1‘8.l€i6ITl_ podstaw do dochodzenia roszozenia przed saidem. Nalezy takze zaznaczyé, Ze mozrioéé zqdania oohrony prawnej jest uzalezniona od tego, ozy nastsipiio naruszenie uozuoia ludzlciego W rozumieniu obicktywnie ujgtego dobra oraz ozy nastsgpiio naruszenio jakiegoé przysiugujeicego pokrzywdzonemu podmiotowego prawa osobistego, co Wiage sis; z Wymaganq przez art. 24 § 1 k.c. bezprawnoéoiq dziatania. Godnoéé osobista jest sferq osobowoéci, ktora konkretyzuje siq W poozuciu Wiasnej Wartoéci czlowieka i W oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Nalezy podlqeélié, 2e godnoéé cziowieka przyshlguje kazdej osobie, takie osadzonemu i podioga oohronie prawnej niezaleznie od tego, W jaki sposob ksztahuje sir; obraz danoj osoby W opinii innych. ’ 17 wykonał tego zobowiązania. Rację ma zatem skarżący, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego należy uznać, że fakt, iż zakłady karne nie prowadzą odpowiedniej ewidencji i nie potrafią udzielić ścisłej informacji, w jakim czasie i przy jakim przekroczeniu dopuszczalnej liczby osadzonych odbywał karę powód, nie może wywoływać- dla niego negatywnych skutków procesowych i materialnoprawnych. Przedmiotem niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy nastąpiło naruszenie dóbr osobistych, jeśli tak, to na czym ono polegało, oraz czy było bezprawne. Przechodząc do analizy stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie na wstępie należy zaznaczyć, że przeludnienie zakładów karnych stanowi poważny problem. Zjawisko to jest stałym zagrożeniem dla realizacji resocjalizacyjnych celów kary pozbawienia wolności. Ma ono wiele negatywnych aspektów i może prowadzić do naruszenia podstawowych praw człowieka. W zatłoczonym zakładzie kamym skazany jest pozbawiony wszelkich elementów intymności, powstaje konieczność przebywania w bliskim kontakcie fizycznym z innymi osobami, w tłumie więźniów często wobec siebie agresywnych. Jednak, ochronę dóbr osobistych W myśl art. 24 k.c. można przyznać tylko w wypadkach działań bezprawnych. Niewątpliwie sam fakt przeludnienia nie impiikuje uznania przez Sąd "naruszenia dóbr osobistych. W każdym wypadku o naruszeniu godności skazanego, co podnosi w niniejszej sprawie powód można mówić wtedy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraczają konieczny element cierpienia wpisanego W odbywanie kary pobawienia wolności, zwłaszcza przy biemości zakładu karnego, który nie dba o poprawę warunków odbywania kary. Fakt, że osadzony nie zgłasza żadnych próśb czy wniosków i nie skarży się administracji zakładu karnego również przemawia za brakiem podstaw do dochodzenia roszczenia przed sądem. Należy także zaznaczyć, że możność żądania ochrony prawnej jest uzależniona od tego, czy nastąpiło naruszenie uczucia ludzkiego w rozumieniu obiektywnie ujętego dobra oraz czy nastąpiło naruszenie jakiegoś przysługującego pokrzywdzonemu podmiotowego prawa osobistego, co wiąże się z wymaganą przez art. 24 § l k.c. bezprawnością działania. Godność osobista jest sferą osobowości, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i W oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Należy podkreślić, że godność człowieka przysługuje każdej osobie, także osadzonemu i podlega ochronie prawnej niezależnie od tego, w jaki sposób kształtuje się obraz danej osoby w opinii innych. i 17 --- STRONA 20 --- W przedmiotowoj sprawie powod, co potwierdzili zeznajqcy W1QZI‘l10Wi8 skarzyi sio na zte Warunki panujqco W celach, bodape konselnvencjq dtugotrwaiego przetudnionia. W ceiach byio ciasno, duszno, nie byto miejsoa ieby swobodnie przejéé. Kqoiki sanitarne byiy oddzielono starymi kotarami. Jak juz zostato W3/Zej powiedziane Wspoiosadzeni mieli takie same odczucia jak powod. Powod skarzyt siq na rozne dolegliwoéoi i bezspornym jest, i2 W okresie przebywania W zaktadach karnych zachorowai na nerwicg Wegetatywnac Poza tyrn nalezy poclreéiié, 2e Wiqiniowie korzystaii z prgewiclzianych W takich sytuacjach érodkéw prawnych sktadajap skargi do administracji pozwanego. Przy ocenie, czy dtugotrwale przebywanie powoda W zatioczonyoh colach i zwiqzanc 2 tym W/’W konsekwencjc stanowiet naruszenie godnoéci ludzkiej oraz prawa do humanitarnogo odbywania kary pozbawienia Woinoéci nalezy mioé niewagtpiiwie na uwadze oaioksztalt okolicznoéci W jakioh znalazt siq skarzqcy, a przedo Wszystkim ich genezq. Sqd Apeiacyjny majqc na WZg1@dZi6 fakt, 2e pozbawicnie Wolnoéci stanowi karq, lctorej giownyrn celern jest ochrona spoieozefistwa przed przestqpcami i proba ich resoojalizacji uznai jeclnak, 2e nie mote to byé kara ze szczegélnym udrqczeniem, o co nietruclno byto W Warunkaoh permanentnego przeludnienia. Tym samym, nie sposob zgodzio siq z argumentacjq Sa_c1u Okrogowego, 2e przyznanie powodowi zadoééuozynienia pieniqgznego bytoby sprzeozne z zasadami Wspottycia spoiecznego i poczuciom sprawiedliwosioi, gd}/2 kuriozalne jest, Ze osoba naruszajapa porzsgiek prawny przyjqty W danym spoleczefistwie z Liwagi na przepeinienie W jednostkach penitencjarnych mogtaby domagaé siq zadoééuczynionia z powodu popetnienia przestopstwa i odbywania kary. Rozumowanie Sqdu jest bi:gdne, gdyi: fakt odbywania kary pozbawienia. Wolnoéci, ktora juz ze Wzglodu ha swoj izoiaoyjny charakter poini funkcjo represyjnet nie moze oznaczaé tolerowania, ozy tez akceptowania niedogodnoéci stanowiqcych naruszenie goclnoéci ludzkiej, tudziez zas ady humanitarnego Wykonywania kary. Wobec powyzszego, Sa_d Apelacyjny majqc na Wzglodzie catoksztatt okoiicznoéci iwystopujqcych W przedmiotowej sprawie uznal, Ze dlugottwate przeludnienie i zwieizane 2. tym uciqzliwoéci W postaci: ciasnoty, dusznoéci, braku intymnoéci, stanowiq naruszenie dobr osobistych W postaci godnoéci ludzkiej oraz zasady humanitarnego traktowania przy odbywaniu kary pozbawienia Woinoéoi. Majqc powyzsze na uwadze Said W oparciu 0 treéé art. 24 k.c. W zW. 2 art. 448 k.c. na podstawie art. 386 § 1 k.p.c zmienit W3/rok Sagiu I Instancji W ten sposob, ze zasqdzit na rzeoz powoda ocl pozwanego kwoto 3 tys. WI82 z ustawowyrni odsetkami od dnia 2 ozerwca 2010 r., tj. I 1 8 W przedmiotowej sprawie powód, co potwierdzili zeznający więźniowie skarzył się na złe warunki panujące w celach, będące konsekwencją długotrwałego przeludnienia. W celach było ciasno, duszno, nie było miejsca żeby swobodnie przejść. Kąciki sanitarne były oddzielone starymi kotarami. Jak już zostało wyżej powiedziane współosadzeni mieli takie same odczucia jak powód. Powód skarzył się na różne dolegliwości i bezspornym jest, iż w okresie przebywania w zakładach karnych zachorował na nerwicę wegetatywną. Poza tym należy podreślić, że więźniowie korzystali z przewidzianych w takich sytuacjach środków prawnych składając skargi do administracji pozwanego. Przy ocenie, czy długotrwałe przebywanie powoda w zatłoczonych celach i związane z tym W/'w konsekwencje stanowią naruszenie godności ludzkiej oraz prawa do humanitarnego odbywania kary pozbawienia wolności należy mieć niewątpliwie na uwadze całokształt okoliczności w jakich znalazł się skarżący, a przede wszystkim ich gene-zę. Sąd Apelacyjny mając na względzie fakt, że pozbawienie wolności stanowi karę, ktorej głównym celem jest ochrona społeczeństwa przed przestępcami i próba ich resocjalizacji uznał jednak, że nie może to być kara ze szczególnym udręczeniem, o co nietrudno było w warunkach perrnanentnego przeludnienia. Tym samym, nie sposób zgodzić się z argumentacja Sądu Okręgowego, że przyznanie powodowi zadośćuczynienia pieniężnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i poczuciem sprawiedliwości, gdyż kuriozalne jest, ze osoba naruszające porządek prawny przyjęty w danym społeczeństwie z uwagi na przepełnienie w jednostkach penitencjarnych mogłaby domagać się zadośćuczynienia z powodu popełnienia przestępstwa i odbywania kary. Rozumowanie Sądu jest błędne, gdyż fakt odbywania 'kary pozbawienia wolności, która już ze względu na swój izolacyjny charakter pełni funkcję represyjną nie może oznaczać tolerowania, czy też akceptowania niedogodności stanowiących naruszenie godności ludzkiej, tudzież zasady humanitarnego wykonywania kary. Wobec powyższego, Sąd Apelacyjny mając na względzie całokształt okoliczności występujących W przedmiotowej sprawie uznał, że długotrwałe przeludnienie i związane z tym uciążliwości w postaci: ciasnoty, duszności, braku intymności, stanowią naruszenie dóbr osobistych w postaci godności ludzkiej oraz zasady humanitarnego traktowania przy odbywania kary pozbawienia wolności. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o treść art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. na podstawie art. 386 § l k.p.c zmienił wyrok Sądu I instancji W ten sposób, ze zasąclził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 3 tys. wraz z ustawowşmii odsetkami od dnia 2 czerwca 2010 r., tj. I 1 8 --- STRONA 21 --- ‘: od dnia Wydania Wyroku przez Sa_d I Instancji, jako kwoto adekwatna_ do skutkow naruszerna goclnoéoi powoda.  Pozostate podniesione przoz skarzqcego zarzuty, Said Apelacyjny uznal za ohybione i W petni zaakoeptowat W tym zakresie stanowisko i argumentacjq Szgdu I Instancji. Maj sic powyzsze na uwadze Sod Apelacyjny na mocy ant. 385 1<.p.c. W pkt 11 wyroku oddalit 8.p§3i8.CjQ W pozostatym zakresie. ' _ 4 9 , W pk‘: III wyroku Sqd 11 Instancji na mocy § 6 pktA6 W zw. z § 12 ust 1 pkt 1 W zw. Z § 2 ust. 3 Rozporzaccizenia Ministra Sprawiedliwosici 2: dnia 28.09.2002 ‘W sprawie optat 2a ozynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przezi Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzieionej przez radco prawnego ustanowionego z urzqclu zasaglzii od Skarbu Pafistwa — Satdu Okrqgowego W Bydgoszczy na' rzecz radcy prawnogo M. Wawotq 2 700 21 powioltszonato stawko naieinego podatku VAT_tytu1em zwtotu kosztow pomocy. prawnej udziolonej powodowi z utzodu _W postopowaniu aplelacyjnym, uwzglqdniajag: nakiad i czas pracy petnomocnika W przedmiotowej sprawio.  . ‘  '\ £14‘ -': od dnia wydania wyroku przez Sąd Í instancji, jako kwotę adekwatną do skutków naruszenia godności powoda. - Pozostałe podniesione przez skarżącego zarzuty, Sąd Apelacyjny uznał za chybione i W pełni zaakceptował w tym zakresie stanowisko i argumentację Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. W pkt ll wyroku oddalił apelację w pozostałym zakresie. ' _ , , , W pkt III wyroku Sąd II Instancji na mocy § 6 pkt A6 W zw. z § 12 ust 1 pkt 1 W zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 2: dnia 28.09.2002 jw sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez raclcę prawnego ustanowionego z urzędu zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na rzecz- radcy prawnego M- Wfiwotę 2 700 zł powiększonąo stawkę należnego podatku VAT_tytułe1n zwrotu kosztów pomocy. prawnej udzielonej powodowi z urzędu _w postępowaniu apelacyjnytn, uwzględniając nakład i czas pracy pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. - . ' - '\ 014*