Postanowienie I AC Sad Apelacyjny w Warszawie iWydzial Cywilny w sk

--- STRONA 1 --- 3 1 06711 O >@~§§|£g~v W Y R O K POLSKIEJ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ Dnia 23 marca 2011 r. Sygn. akt I AC Sad Apelacyjny w Warszawie iWydzial Cywilny w sk+adzie: Przewodniczqcy: SSA Hanna Muras Sedziowie: SA Maria Rodatus ' SA Bogdan Swierczakowski (spr.) Marta Rudnik Protokolant: st. sekr. sad. 2011 r. w Warszawie rozpoznaniu w dniu 23 marca po na rozprawie sprawy z powédztwa T. M. przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu Sledczego W W. i Dyrektora Zakiadu Karnego Nr (. ..) we W. 0 odszkodowanie, zadoééuczynienie i rentg na skutek apelacji powoda l od wyroku Sqdu Okrggowego w Warszawie z dnia 21 paidziernika 2009 r., sygn. akt ll C 466106 1.oddaIa apelacje; 2. nie obciqia powoda kosztami procesu, 3. przyznaje adwokatowi A. Z. ze Skarbu Pafistwa Sqdu Okrqgowego w Warszawie wynagrodzenie za éwiadczenie powodowi pomocy prawnej w ' 'nym w kwocie 5400 (pieé tysiecy czterysta) zlotych postepowamu apelacy] ' I iny podatek VAT. powiqkszonej 0 na e 3 1 06711 O =z~§§'Ęå~s W Y R 0 K POLSKIEJ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ Dnia 23 marca 2011 r. Sygn. akt I AC Sąd Apeiacyj ny w Warszawie i Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Muras Sędziowie: SA Maria Rodatus " SA Bogdan Świerczakowski (spr.) Marta Rudnik Protokolantż st. sekr. sąd. 2011 r. W Warszawie rozpoznaniu W dniu 23 marca po na rozprawie sprawy z powództwa T. M. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu Śledczego w W. i Dyrektora Zakładu Karnego Nr (. ..) we W. o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę na skutek apelacji powoda I od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II C 466l06 1.oddaia apelację; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu, 3. przyznaje adwokatowi A. Z. ze Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Warszawie wynagrodzenie za świadczenie powodowí pomocy prawnej w ' 'nym w kwocie 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych postępowaniu apelacyj ` I żny podatek VAT. powiększonej o na e --- STRONA 2 --- 2 I ACa 1067/10 UZASADNIENIE T. M. Wniés% pozew przeciwko Sk2]l‘b0WiP€1f1S1IW21 0 zapkate; kwoty 500.000 Z1, W tym 490.000 zl tytulem zadoééuczynienia za krzywdeg zwizgzanq z uszkodzeniem ciada i rozstrojem zdrowia na skutek niewlaéciwego leczenia W Areszcie Sledczym W W. oraz W Zakladzie Karnym we W. i kwotg 10.000 Z}. tytu%e_m odszkodowania za koszty poniesione W zwiqzku z uszkodzeniem ciala rozstroj em zdrowia, .P0W6d Wyjaénii W toku procesu, Ze podstawq faktyczm; niniejszego powédztwa sq skutki operacji przeprowadzonej W 1998 r., zaé Wczeéniejsze roszczenia zostaiy obj:;te sprawq jaka toczyla sic; W Sqdzie Okrggowym We Wr0c%aWiu pod sygn. akt: I C 323/04 (pismo procesowe  k.346). Na rozprawie bezpoérednio poprzedzajqcej wydanie wyroku peinomocnika powoda nadto stwierdzil, Ze powédztwo obejmuje réwniez ,,p6:5:niejsze zaniedbania W zaldadzie Karnym Nr (. . .) We W. p0 1998 roku, nie objcgte Wczeéniejszym pozwem” (K449). Powéd wskazai jako statio fisci Ministra Sprawiedliwoéci. Ostatecznie jednak, wobec uznania przez Sqd argumentéw opartych na art. 6'7 § 2 k.p.c., zostahx ustalona W sprawie reprezentacja Skarbu Pafistwa W postaci Aresztu Sledczego W W. oraz Zaldadu Karnego nr (...) we W. (postanowienie  k. 234). Pozwany (obie jednostki organizacyjne) Wniésl 0 oddalenie powédztwa i zasqdzenie kosztéw. Wyrokiem AZ dnia 21 pazédziernika 2009 r. Sad Olarepgowy w Warszawie oddalil powédztwo i oddalfi wniosek pozwanego 0 zasqdzenie kosztéw procesu. Rozstrzygniqcie to zapadh na podstawie nastqpuj qcych ustalefiz T. M. od dnia 2 lipca 1995 r. do 2 lutego 2009 r. przebywal W Wielu zaldadach karnych i aresztach éledczych na terenie caiego kraju. W 1996 roku stwierdzono u powdda chorobq (...). Od 1 lipca 1998 r. do 10 sierpnia 1998 r. powéd prgebywai na Oddziale Ortopedycznym Szpitala Aresztu Sledczego W W. Zostal tam przyjqty z rozpoznaniem przykurczu (....) obu ra,k i 2 I ACa 1067/10 UZASADNIENIE T. M. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę kwoty 500.000 zł, W tym 490.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną z uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia na skutek niewłaściwego leczenia w Areszcie Śledczym W W. oraz W Zakładzie Karnym we W. i kwotę 10.000 zł. tytułem odszkodowania za koszty poniesione W związku z uszkodzeniem ciała rozstroj em zdrowia. .Powód wyjaśnił W toku procesu, że podstawą faktyczna niniejszego powództwa są skutki operacji przeprowadzonej w 1998 r., zaś wcześniejsze roszczenia zostały objęte sprawą jaka toczyła się W Sądzie Okręgowym we Wrocławiu pod sygn. akt: I C 323/04 (pismo procesowe - k.346). Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnika powoda nadto stwierdził, ze 'powództwo obejmuje równiez „późniejsze zaniedbania w zakładzie Karnym Nr (. _ .) we W. po 1998 roku, nie objęte wcześniejszym pozwem” (k.449). Powód wskazał jako statio fisci Ministra Sprawiedliwości. Ostatecznie jednak, wobec uznania przez Sąd argumentów opartych na art. 67 § 2 k.p.c., została ustalona w sprawie reprezentacja Skarbu Państwa w postaci Aresztu Śledczego w W. oraz Zakładu Karnego nr (...) we W. (postanowienie - k. 234). Pozwany (obie jednostki organizacyjne) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Wyrokiem 'z dnia 21 października 2009 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo i oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów procesu. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie następujących ustaleń: T. M. od dnia 2 lipca 1995 r. do 2 lutego 2009 r. przebywał W wielu zakładach karnych i aresztach śledczych na terenie całego kraju. W 1996 roku stwierdzono u powoda chorobę (...). Od 1 lipca 1998 r. do 10 sierpnia 1998 r. powód przebywał na Oddziale Ortopedycznym Szpitala Aresztu Śledczego w W. Został tam przyjęty z rozpoznaniem przykurczu (....) obu rąk i --- STRONA 3 --- 3 stopy prawej. Stwierdzono znaczne przykurcze palcowz III, IV i V rqcki prawej oraz mniejszy przykurcz IV i V palca rgki lewej. Na stopie prawej, W obrobie rozcieggna podeszwowego stwierdzono nieprzesuwalne zgrubienia. W dniu 9 lipca 1998 r. powod przeszedI operacjo, podczas ktorej Wyciqto przeroéniqte rozciogno dla III, IV i V palca regki prawnej. Po zabiegu powod by1 rehabilitowany. Osiqgnioto zwiqkszenie zakresu ruchow palcéw rqki prawej. W dniu 30 lipca 1998 r. Wyciqto guzki (. . .) z rozciqgna podeszwowego prawej stopy. Dnia 10 sierpnia 1998 r. powod zostal Wypisany ze szpitala W stanie dobrym, 2 zaleceniem zgloszenia sie; do kontroli ortopedycznej za 69 miesiocy. Powod przebyWa1 W Areszcie Sledczym W W. do dnia 24 sierpnia 1998 r. Od 1 grudnia 2000 r. do 12 wrzeénia 2001 r. T. M. przebywal W Zaldadzie Karnym nr (...) We W., z ktorego nastqpnie zostai przewieziony do Zakiadu Karnego W W. W czasie W/W pobytu powod by} dalej leczony W zwiqzku 2 choroba, (. ..) m.in. W Szpitalu Zakiadu Kamego Nr (. . .) We W. W dniu 7 grudnia 2000 1'. ponownie operowano mu regko i stops; prawq. W trakcie Ieczenia pooperacyjnego powod nie stosowal six; do zalecefi lekarskich, nie podjafl rehabilitaoji ruchowej zoperowanej roki. Ponadto W okolicach rany pooperacyjnej dIoni pojawilo sio, éwiadozqce o samouszkodzeniu, ropienie. W zwiqzku z postawq pacj enta ponownie poj aWi1 sis; przykurcz regki prawej i éciqgajqca blizna d1oni. W czerwcu 2001 r. powod konsultowany by1 W Poradni Ortopedycznej Szpitala im. (...) We W. z zaleceniem operacji rekonstrukcyjnej rqki prawej W specjalistycznym oérodku chirurgii roki lub chirurgii plastycznej. W Wyniku badafi dokonanych W 2002 r. na oddziale Ortopedyczno  Urazowym (...) W L. zostal zakwalifikowany W dniu 6 marca 2003 r. do zabiegu operacyjnego przykurczu palcow roki prawej, zaproponowano mu amputacje; V palca roki prawej, na co powéd nie Wyrazil zgody. Ostatecznie jednak powéd poddai sir; amputacji pizgtego palca. prawej dI0ni na Oddziale Ortopedii i Chirurgii urazowej (. . .) "W L. W dniu 28 W1'Z6§I11fl 2004 r., tam tez by} ponownie operowany z powodu chorohy (. . .)  dnia 9 mama 2005 r. (operacja r<;ki lewej oraz dnia 30 maja 2005 r. operacja stopy prawej). _ " 3 stopy prawej. Stwierdzono znaczne przykurcze palców: III, IV i V ręki prawej oraz rnniejszy przykurcz IV i V palca ręki lewej. Na stopie prawej, w obrębie rozcíęgna podeszwowego stwierdzono nieprzesuwalne zgrubienia. W dniu 9 lipca 1998 r. powód przeszedł operację, podczas której Wycięto przerośnięte rozcięgno dla III, IV i V palca ręki prawnej. Po zabiegu powód był rehabilitowany. Osiągnięto zwiększenie zakresu ruchów palców ręki prawej. W dniu 30 lipca 1998 r. wycięto guzki (. . .) z rozcięgna podeszwowego prawej stopy. Dnia 10 sierpnia 1998 r. powód został wypisany ze szpitala W stanie dobrym, z zaleceniem zgłoszenia się do kontroli ortopedycznej za 6-9 miesięcy. Powód przebywał W Areszcie Śledczym W W. do dnia 24 sierpnia 1998 r. Od 1 grudnia 2000 r. do 12 września 2001 r. T. M. przebywał W Zakładzie Karnyrn nr (...) we W., z którego następnie został przewieziony do Zakładu Karnego W W. W czasie W/W pobytu powód był dalej leczony W zwiazku z chorobą (. ..) m.in. w Szpitalu Zakładu Karnego Nr (. . .) We W. W dniu 7 grudnia 2000 r. ponownie operowano mu rękę i stopę prawą. W trakcie leczenia pooperacyjnego powód nie stosował się do zaleceń lekarskich, nie podjął rehabilitacji ruchowej zoperowanej ręki. Ponadto W okolicach rany pooperacyjnej dłoni pojawiło się, świadczące o samouszkodzeniu, ropienie. W związku z postawą pacjenta ponownie pojawił się przykurcz ręki prawej i ściągająca blizna dłoni. W czerwcu 2001 r. powód konsultowany był W Poradni Ortopedycznej Szpitała im. (...) We W. z zaleceniem operacji rekonstrukcyjnej ręki prawej w specjalistycznym ośrodku chirurgii ręki lub chirurgii plastycznej. W wyniku badań dokonanych W 2002 r. na oddziale Ortopedyczno - Urazowym (...) W L. został zakwalifikowany W dniu 6 marca 2003 r. do zabiegu operacyjnego przykurczu palców ręki prawej, zaproponowano mu amputację V palca ręki prawej, na co powód nie wyraził zgody. Ostatecznie jednak powód poddał się amputacji piątego palca prawej dłoni na Oddziale Ortopedii i Chirurgii urazowej (. . .) 'w L. W dniu 28 Września 2004 r., tam też był ponownie operowany z powodu choroby (_ _ .) - dnia 9 marca 2005 r. (operacja ręki lewej oraz dnia 30 maja 2005 r. operacja stopy prawej). _ " --- STRONA 4 --- 4 W trakcie odbywania kary pozbawienia wolnoéci powod parokrotnie WnosiI o udzielenie mu przerwy W odbywaniu kary Z uwagi na zIy stan zdrowia i koniecznoéé Ieczenia W Warunkach Wolnoéciowych. Zgodfi; uzyskal jednak dopiero W 2004 1'. i od dnia 9 lipca do dnia 25 stycznia 2005 r. miaI przeiwq W odbywaniu kary pozbawienia Wolnoéci, podczas ktorej mia1 Wykonaé zabieg opcracyjno  rekonstrukcyjny prawej dloni, czego jednak nie uczynii. I P0 ponownym osadzeniu powéd przebywai w Areszcie Sledczym W .T., We W. oraz W W. Ten ostatni areszt opuéci1 W dniu 2 lutego 20091". ' Szgd Okrcpgowy We Wrociawiu W sprawie I C 323/04 oddalii powodztwo T. M. przeoiwko Skarbowi Pafistwa  Zakladowi Karnemu We W., Prezesowi Szidu Okreggowego We Wrockawiu i Prezesowi Sqdu Apelacyjnego We Wrociawiu o zapiatq odszkodowania W Wysokoéci 1.200.000 zi z tytuhl szkody jakq powod mial ponieéé W“ zwiqzku z operacjq Z. dnia 7 grudnia 2000 r. i poiniejszymi zaniedbaniami oraz W zwiqzku z nie udzielaniem przerwy W Wykonywaniu kary. Sqd Okrqgowy ocenil, Ze powodztwo nie zasluguje na uwzglqdnienie. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. 0 zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) WpI‘OW8.C1ZE1j€*}C€1 nowe regulacje dotyczqce odpowiedzialnoéci za szkody Wyrzqdzone W zWia,zku z Wykonywaniem Wiadzy publicznej, obowiqzuje Wprawdzie od dnia 1 Wrzeénia 2004 r., jednakze stosownie do treéci art. 5 tej ustawy, do zdarzefi i stanow prawnych powstaiych przed dniem wejécia W Zycie ustawy, stosuje sir; przepisy dotychczasowe, W tym takze przepis art. 417 k.c. Taka sytuacja miaia miejsce W sprawie niniej szej, zwazywszy na. fakt, iZ Zrodio szkody, jakq Wskazywai powod stanowié mialo dziaianie pozwanego polegajqce na niewlaéciwym leczcniu, W wyniku czego stem zdrowia powoda zamiast sie; poprawié, ulegi pogorszeniu. Zgodnie z art. 417 k.c. (W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawq 2 dnia 17 czerwca 2004 r.), Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnoéé za szkoclq Wyrzqdzonq przez funkcjonariusza paflsiwowego przy Wykonywaniu poWierzo11ej mu czynnoéci. Odpowiedgialnoéé ta nie zalezy od Winy — Wystarczajqce jest 4 W trakcie odbywania kary pozbawienia wolności powód parokrotnie wnosił o udzielenie mu przerwy W odbywaniu kary z uwagi na zły stan zdrowia i konieczność leczenia W Warunkach wolnościowych. Zgodę uzyskał jednak dopiero W 2004 r. i od dnia 9 lipca do dnia 25 stycznia 2005 r. miał przerwę W odbywaniu kary pozbawienia wolności, podczas której miał wykonać zabieg operacyjne - rekonstrukcyjny prawej dłoni, czego jednak nie uczynił. 1 Po ponownym osadzeniu powód przebywał W Areszcie Śledczym W I., we W. oraz W W. Ten ostatni areszt opuścił W dniu 2 lutego 2009r. " Sąd Okręgowy we Wrocławiu W sprawie I C 323/04 oddalił powództwo T. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu We W., Prezesowi Sądu Okręgowego we Wrocławiu i Prezesowi Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu o zapłatę odszkodowania W wysokości 1.200.000 zł z tytułu szkody jaką powód miał ponieść W" związku z operacją z. dnia 7 grudnia 2000 r. i późniejszymi zaniedbaniami oraz W związku z nie udzielaniem przerwy W wykonywaniu kary. Sąd Okręgowy ocenił, ze powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) wprowadzająca nowe regulacje dotyczące odpowiedzialności za szkody wyrządzone W związku z wykonywaniem władzy publicznej, obowiązuje wprawdzie od dnia 1 września 2004 r., jednakże stosownie do treści art. 5 tej ustawy, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia W życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, W tym także przepis art. 417 k.c. Taka sytuacja miała miejsce W sprawie niniejszej, zważywszy na fakt, iz źródło szkody, jaką wskazywał powód stanowić miało działanie pozwanego polegające na niewłaściwym leczeniu, W wyniku czego stan zdrowia powoda zamiast się poprawić, uległ pogorszeniu. Zgodnie z art. 417 k.c. (W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r.), Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Odpowiedzialność ta nie zależy od winy - wystarczające jest --- STRONA 5 --- 5 stwierdzenie, Ze przy dziaianiu funkcjonariusza pafistwowego doszIo do dzialania lub zaniechania niezgodnego z prawem. Stosownie do art. 444 § I k.c., W razie uszkodzenia ciaIa lub W3/Wolania rozstroju zdrowia, naprawienie szkody obejmuje Wszelkie Wynikie z tego powodu koszty, przy czym stosownie do treéci art. 445 § 1 k.c., W Wypadkach przewidzianych art. 444 k.c., sad m0Ze takze przyznaé poszkodowanemu odpowiednia sumo tytulem zadoééuczynienia pieniqznego za doznana, krzywdq. Na podstawie dolaczonej dokumentacji lekarskiej, a przede Wszystkim W oparciu 0 opinio biegIych: lekarza z zakresu chirurgii ogolnej i urazowej dr n. med. M. P. oraz lekarza specjalisty Z zakresu neurologii dr n. med. S. B. Sad WSZE11<Z€ uznat, i2 Zadna z jednostek penitencjarnych nie ponosi odpowicdzialnoéoi za pogorszenie sit; stanu zdrowia powoda. Sad nie dopatrzyi sit; jakichkolwiek uchybiefi W owych opiniach, uznal je za fachowe, rzetelne i zgodne ze zieceniem (uwagi to odnosza siq; W jednakowym stopniu do opinii pisemnych i ustnych). Wedlug bieglych, obie operacje sis; powiodly, a. przede Wszystkim operacja z 1998 r., ktora byla podstawa faktyczna niniejszego pOZWl1, zaé niestosowanie sir; przez powoda do zaleoefi lekarzy odnoénie rehabilitacji pooperacyjnej doprowadziio do Wdania sio infekcji ropnej, ktora doprowadzila do pogorszenia sit; stanu zdrowia powoda. Biegli stwierdzili, Ze nie popelniono Zadnych bitgdéw W leczeniu powoda podczas odbywania przez niego kary pozbawionia Wolnoéci, a W szczegolnoéci nie stwierdzili takich blodow odnoénie operacji z 1998 r., a to z ta operacja powod Wiazai swoje roszczenie W niniej szej sprawie. Wobec braku merytorycznych zarzutow do Wymienionych opinii, Sad oddalii Wniosek powoda o dopuszczenie dowodu Z opinii innych biegiych. Sam fakt Wydania niekorzystnych dla strony opinii nie mégi byé przeslanka, skutecznego Wnioskowania 0 nastqpne, W dodatku powoiane na okolicznoéci nie majace znaczenia W sprawie. Skoro pozwany nie dopuécii sio dzialania ani zaniechania skutkujacego pogorszeniem zdrowiai powoda W sferze ortopedyczznej, to nie n1ogI zaistnieé zwiazek przyczynowy pomiodzy jego zachowaniem a ewentualnym pogorszeniem étanu zdrowia psychicznego powoda. 5 stwierdzenie, ze przy działaniu funkcjonariusza państwowego doszło do działania lub zaniechania niezgodnego z prawem. Stosownie do art. 444 § 1 k.c., w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, przy czym stosownie do treści art. 445 § 1 k.c., W wypadkach przewidzianych art. 444 k.c., sąd może także przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Na podstawie dołączonej dokumentacji lekarskiej, a przede wszystkim W oparciu o opinię biegłych: lekarza z zakresu chirurgii ogólnej i urazowej dr n. med. M. P. oraz lekarza specjalisty z zakresu neurologii dr n. med. S. B. Sąd wszakże uznał, iż żadna z jednostek penitencjarnych nie ponosi odpowiedzialności za pogorszenie się stanu zdrowia powoda. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w owych opiniach, uznał je za fachowe, rzetelne i zgodne ze zleceniem (uwagi te odnoszą się W jednakowym stopniu do opinii pisemnych i ustnych). Według biegłych, obie- operacje się powiodły, a przede Wszystkim operacja z 1998 r., która była podstawą faktyczną niniejszego pozwu, zaś niestosowanie się przez powoda do zaleceń lekarzy odnośnie rehabilitacji pooperacyjnej doprowadziło do Wdania się infekcji ropnej, która doprowadziła do pogorszenia się stanu zdrowia powoda. Biegli stwierdzili, ze nie popełniono żadnych błędów w leczeniu powoda podczas odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, a W szczególności nie stwierdzili takich błędów odnośnie operacji z 1998 r., a to z tą operacją powód wiązał swoje roszczenie w niniejszej sprawie. Wobec braku merytorycznych zarzutów do wymienionych opinii, Sąd oddalił Wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych. Sam fakt wydania niekorzystnych dla strony opinii nie mógł być przesłanką skutecznego wnioskowania o następne, W dodatku powołane na okoliczności nie mające znaczenia W sprawie. Skoro pozwany nie dopuścił się działania ani zaniechania skutkującego pogorszeniem zdrowia powoda W sferze ortopedycznej, to nie mógł zaistnieć związek przyczynowy pomiędzy jego zachowaniem a ewentualnym pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego powoda. --- STRONA 6 --- 6 T. M. W obu jednostkach penitenejarnych miai zapewniona diagnostyke i nieodpiatne leezenie, W takim zakresie, jakiego Wymagai jego stan zdrowia. Brak jest rowniez podstaw do uznania, iz powod nie bedzie juz inogi podjaé Zadnej pracy zarobkowej, albowiem biegii okreéiili, Ze jego uszezerbek na zdrowiu Wynosi 10% i Widza mozliwoéé powrotu powoda do zdrowia, jesiii bedzie systematycznie brai udziai W rehabilitacjach i siuchai zalecefi lekarzy. _ O kosztach procesu Sad orzekl na podstawie art. 102 k.p.c. P0Wod wniosi apelacje, zaskarzajac wyrok W czeéci oddalajacej powodztwo, Wniosi 0 jego zmiane i zasadzenie dochodzonych roszozefi Wraz z kosztami procesu, ewentualnie uchylenie Wyroku przekazanie spraWy do ponownego rozpoznania. Zarzucii naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez biedne rozwazenie materialu dowodowego i kategoryczne przyjecie, Ze stan zdrowia powoda nie jest Wynikiem biednie przeprowadzonej operacji W Warunkach Zakiadu Karnego oraz poiniej szych zaniedbafi W ieezeniu powoda oraz naruszenie art. 217 § 2 k.p.c.(a. conrrario) i art. 241 k.p.c. przez brak dopuszczenia opinii innych biegiyoh neurologa i chirurga ortopedy W sytuacji niepeinoéci Wywoianej opinii. Wnioskowai zarazem 0 dopuszezeniu dowodu Z opinii innych bieglych: neurologa i chirurga oitopedy, na okolicznoéé zwiazku przyczynowego pomiedzy leczeniem powoda z Zakiadzie Kamym W. i poiniejszymi zaniedbaniami W leczeniu, a pogorszeniem jego stanu zdrowia. Pozwany Skarb Pafistwa — Zaklad Kamy Nr (. . .) We W. Wniosi o oddalenie apelacji i zasadzenie kosztow. .Sa,d Apelacyjny zwaiyl, co nastgpuje: . Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powéd, reprezentowany przez profesjonalnego peinomocnika, na rozprawie W dniu 12 sierpnia 2003 r. wniosl 0 dopuszezenie dowodu z opinii bieglych: neurologa i chirurga, na okolicznoéci istotne z punktu Widzenia podstawy faktycznej Zadania i Wniosek ten zostai W caioéci uwzgledniony (postanowienie — k.139 v.¢140). Sporzadzenie opinii poprzedziio komisyjne badanie powoda przez biegiych (k.1'71172). Biegli sporzadzili wiec opinie nie tylko W oparciu o zgromadzona W sprawie dokumentacje lekarska ale rowniez majac na uwadze informacje udzielone przez badanego W wywiadzie. Opinie pisemna uzupehiili zeznaniami ziozonymi na_rozprawie, W ktérych W caloéci podtrzymali Wnioski zawarte W opinii pisemnej (k.198199). Wnioski tesq. jednoznaczne. Dolegliwoéci 6 T. M. W obu jednostkach penitencjarnych miał zapewnioną diagnostykę i nieodpłatne leczenie, w takim zakresie, jakiego wymagał jego stan zdrowia. Brak jest równiez podstaw do uznania, iz powód nie będzie już mógł podjąć zadnej pracy zarobkowej, albowiem biegli określili, ze jego uszczerbek na zdrowiu wynosi 10% i widzą możliwość powrotu powoda do zdrowia, jeśli będzie systematycznie brał udział W rehabilitacjach i słuchał zaleceń lekarzy. ' O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Powód wniósł apelację, zaskarzając wyrok W części oddalającej powództwo, wniósł o jego zmianę i zasądzenie dochodzonych roszczeń wraz z kosztami procesu, ewentualnie uchylenie wyroku przekazanie sprawy- do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez błędne rozważenie materiału dowodowego i kategoryczne przyjęcie, ze stan zdrowia powoda nie jest Wynikiem błędnie przeprowadzonej operacji w warunkach Zakładu Karnego oraz późniejszych zaniedbań w leczeniu powoda oraz naruszenie art. 217 § 2 k.p.c.(a conrrario) i art. 241 k.p.c. przez brak dopuszczenia opinii innych biegłych neurologa i chirurga ortopedy W sytuacji niepełności wywołanej opinii. Wnioskował zarazem o dopuszczeniu dowodu z opinii innych biegłych: neurologa i chirurga ortopedy, na okoliczność związku przyczynowego pomiędzy leczeniem powoda z Zakładzie Kamym W. i późniejszymi zaniedbaniami W leczeniu, a pogorszeniem jego stanu zdrowia. Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny Nr (. . .) we W. wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów. ,Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: , Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2003 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych: neurologa i chirurga, na okoliczności istotne z punktu widzenia podstawy faktycznej żądania i wniosek ten został w całości uwzględniony (postanowienie - k.l39 v.şl40). Sporządzenie opinii poprzedziło komisyjne badanie powoda przez biegłych (k.l'71-172). Biegli sporządzili więc opinię nie tylko w oparciu o zgromadzoną W sprawie dokumentację lekarską ale równiez mając na uwadze informacje udzielone przez badanego W wywiadzie. Opinię pisemną uzupełnili zeznaniami złożonymi narozprawie, W których W całości podtrzymali wnioski zawarte W opinii pisemnej (k.198-199). Wnioski te-są jednoznaczne. Dolegliwości --- STRONA 7 --- 7 na ktore uskarza sie powod nie pozostaja W zwiazku z WEil'Ul11(&l111, W jakich przebywai W placowkach penitencjarnych, zas wykonane zabiegi operacyjne byiy zgodne ‘z zasadami sztuki lekarskiej. W piémie procesowym z dnia 22 paidziemika 2008 1'. peinomocnik poWoda Wniosi 0 dopuszczenie dowodu z opinii biegiych 0 specjalnosci neurologa i chirurga, na okolicznosci zbiezne ze Wskazanymi W poprzednim Wniosku dowodowym, Wskazujac, Ze poprzednia opinia jest niepelna i nieobiektywna, a takze z opinii iekarza psychiatry, ktory miaiby sie wypowiedzieé na ternat stanu zdrowia psychicznego powoda, W tym,~czy ewentualne zaburzenia psychiczne sq, zwiazane ze znacznym pogorszeniem sie jego zdrowia fizycznego (k.346). Wniosek ten zostal oddalony na rozprawie W dniu 19 stycznia 2009 r. ,,z uwagi na fakt nie Wykazania nierzetelnoéci iub stronniczosci Wykonanych opinii a W przypadku biegiego psychiatry Z uwagi na nieprzydatnosé W rozstrzygnieeiu niniejszej sprawy” (k.369). Peinomocnik powoda nie zwrocii uwagi Sadu na uchybienie przepisom postepowania, W trybie art. 162 k.p.e., a Wiec poprzez Wniosek o Wpisanie do protokolu stosowanego zastrzezenia, zas na kolejnej rozprawie stwierdzii, Ze nie zgiasza Wnioskéw dowodowych (k. 449). Jak Wyjaénii Sad Najwyzszy W Wyroku Z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 237/06 (Biul. SN 2006, nr 11, s. 17) ,,Za0hoWanie uprawnienia do powoiywania sie na uehybienia przepisom postepowania, Z Wyjatkiem przewidzianym W art. 162 zd. 2 1<.p.c., Wymaga  poza dochowaniem terminu zgioszenia zastrzezenia  Wskazania spostrzezonego przez strone uchybienia z Wyczerpujacym przytoozeniem naruszonych przepisow postepowania Wraz Z Wnioskiem o Wpisanie tak sformuiowanego zastrzezenia do protokolu. Niewpisanie zastrzezenia do protokoiu powoduje utrate podnoszonych zarzutow”. Takze W innych orzeczeniach Sad Najwyzszy zajmowai jednolite stanowisko, Ze nie jest mozliwe skuteezne formuiowanie W apelaeji zarzutow naruszenia przepisow postepowania bez uprzedniego zgioszenia zastrzezenia do protokohl (por. uohwaie 2' dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 50/08, OSNC 2009, nr 78, poz. 103, oraz Wyroki: Z dnia 14 Wrzesnia 1998 r., I PKN 322/98, OSNP 1999, nr 20, poz. 641, Z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 580/00, OSNP 2003, nr 14, poz. 332, z dnia 30 Wrzesnia 2004 r., IV CK 710/03, niepubI., z dnia 10 grudnia 2004 r., III CK 90/04 niepub1., Z dnia 4 paidziernika 2006 r., niepub1., z dnia 12 styoznia 2007 r., IV CSK 340/06 niepubl., z dnia 15 czerwca 2007 r., II CSK 96/07, niepub1., z dnia 26 Iutego 2009 r., IV CSK 409/08, niepubl. oraz 2 dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 96/09, niepubl.). .1112 zatem z przyczyn formalnych zarzut drugi apelacji nie mégi zostaé uwzgledniony. Zarazem nie mégi byé skuteczny ponowiony W apelacji Wniosek o dopuszczenie dowodu 2 opinii bieglych, takze jeéli przyjaé, Ze zostai sformuiowany W trybie art. 380 k.p.c. (Wniosek taki, zgioszony przez profesjonalnego pelnomocnika, powinien byé jednoznacznie sformuiowany, gdyz nie ma podstaw do przypisywania pismom Wnoszonym przez takich peinomocnikéw tresci wprost W nich niewyrazonych, por. Wyrok Sadu Najwyzszego Z dnia 17 g1'udn.ia 2009 r., IV CSK 270/09, niepub1.). 7 na które uskarża się powód nie pozostają w związku z warunkami, w jakich przebywał w placówkach penitencjarnych, zaś wykonane zabiegi operacyjne były zgodne 'z zasadami sztuki lekarskiej. W piśmie procesowym Z dnia 22 października 2008 r. pełnomocnik powoda wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych o specjalności neurologa i chirurga, na okoliczności zbieżne ze wskazanymi w poprzednim wniosku dowodowym, wskazując, że poprzednia opinia jest niepełna i nieobiektywna, a także z opinii lekarza psychiatry, który miałby się wypowiedzieć na temat stanu zdrowia psychicznego powoda, W tym,~czy ewentualne zaburzenia psychiczne są związane ze znacznym pogorszeniem się jego zdrowia fizycznego (k.346). Wniosek ten został oddalony na rozprawie W dniu 19 stycznia 2009 r. ,,z uwagi na fakt nie wykazania nierzetelności lub stronniczości wykonanych opinii a w przypadku biegłego psychiatry z uwagi na nieprzydatność W rozstrzygnięciu niniejszej sprawy” (k.369). Pełnomocnik powoda nie zwrócił uwagi Sądu na uchybienie przepisom postępowania, W trybie art. 162 k.p.c., a więc poprzez wniosek o wpisanie do protokołu stosowanego zastrzeżenia, zaś na kolejnej rozprawie' stwierdził, że nie zgłasza wniosków dowodowych (k. 449). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 237/06 (Biul. SN 2006, nr 11, s. 17) „Zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania, z wyjatkiem przewidzianym w art. 162 zd. 2 k.p.c., wymaga - poza dochowaniem terminu zgłoszenia zastrzeżenia - wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowane-go zastrzeżenia do protokołu. Niewpisanie zastrzeżenia do protokołu powoduje utratę podnoszonych zarzutów”. Także w innych orzeczeniach- Sąd Najwyższy zajmował jednolite stanowisko, że nie jest możliwe skuteczne formułowanie w apelacji zarzutów naruszenia przepisów postępowania bez uprzedniego zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu (por. uchwałę z' dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 50/08, OSNC 2009, nr 7-8, poz. 103, oraz wyroki: z dnia 14 września 1998 r., I PKN 322/98, OSNP 1999, nr 20, poz. 641, z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 580/00, OSNP 2003, nr 14, poz. 332, z dnia 30 września 2004 r., IV CK 710/03, niepubł., z dnia 10 grudnia 2004 r., III CK 90/04 niepubl., z dnia 4 października 2006 r., niepubl., z dnia 12 stycznia 2007 r., IV CSK 340/06 niepubl., z dnia 15 czerwca 2007 r., II CSK 96/07, niepubl., z dnia 26 lutego 2009 r., IV CSK 409/08, niepubl. oraz z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 96/09, niepubl.). Już zatem z przyczyn formalnych zarzut drugi apelacji nie mógł zostać uwzględniony. Zarazem nie mógł być skuteczny ponowiony w apelacji wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych, także jeśli przyjąć, że został sformułowany w trybie art. 380 k.p.c. (wniosek taki, zgłoszony przez profesjonalnego pełnomocnika, powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania' pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych, por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2009 r., IV CSK 270/09, niepubl.). --- STRONA 8 --- 8 Niezaleznie od powyzszego nalezy zauwazyé, Ze zarzut naruszenia art. 217 § 2 k.p.c. i art. 241 k.p.c. nie zostal pogiebiony poprzez Wskazanie na konkretne okolicznosci, ktére przemawiaiyby za koniecznoscia ponowienia opinii bieglych i dopuszczeniem dowodu z opinii psychiatry. Rowniez powod, W osobiscie sporzadzonym piémie procesowym (k.483484) poprzestai na stwierdzeniach o charakterze ogolnym, nie odnoszacych sic; do poszczegolnych zaehowafi osob badi jednostek organizacyjnych za ktére ponosi odpowiedzialnosé Skarb Pafistwa. Takze zarzut naruszenia art. 233 § I k.p.c. jest nietrafny. Sad Okregowy nie mial podstaw by ustalié, Ze stan zdrowia powoda ulegl pogorszeniu na skutek dzialania bezprawnego. Takiego ustalenia nie mozna bylo poczynié .W oparciu o zgromadzone W sprawie dokumenty, ani tez na podstawie opinii biegiych. Subiektywne odczucia powoda oraz jego poczucie krzywdy, nie sa Wystarczajace do budowania podstawy faktycznej W zakresie wymagajacym Wiadomosci specjalnych. W okolicznosciach sprawy Sad Apelaoyjny nie dopatrzyi sie potrzeby dopuszczenia dowodu 2 urzedu (art. 232 zd. 2 k.p.c.). Materiai zgromadzony W sprawie W Zadnym stopniu nie przemawia za zasadnoscia roszczenia. Powédztwo zostaio oddalone nie tyiko 2 racji nieudowodnienia, ale Wrecz Wobec stwierdzenia braku przesianek odpowiedzialnosci odszkodowawczej. Wymaga tez zwrocenia uwagi, zwiaszcza Wobec tresci pisma powoda z dnia 1 marca 2010 r., Ze okolicznosci zwiazane z leczeniem W szpitalu przy Zakiadzie Kamym we W. i jego skutkami byiy juz przedmiotem badania W spraWie zakoficzonej prawomoenym Wyrokiem Sadu Okregowego We Wrooiawiu z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. a1<tI_C 323/04 (k.504505). Reasumujac, poniewaz zaskarzony Wyrok odpowiada prawu, Sad Apelacyjny, przyjmujac za swoje przytoczone ustalenia Sadu Okregowego i podzielajac ocene prawna dokonana przez ten Sad, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalii apelaeje. Orzeezenie 0 kosztach zapadio, podobnie jak W pie1Wszej instancji, przy zastosowaniu art. 102 k.p.e. Sytuaeja Zyciowa, W tym zdrowotna i materialna powoda zaslugiwaia na uczynienie odstepstwa od zasady odpowiedzialnosci za Wynik procesu (art. 98 1<.p.c.).  Za zgodnoéé z ofjigfngjem st. t1~:s;~= Eatas . ..... 1W11'1 5 U Q} 3 EA Q) <2 8 -Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 217 § 2 k.p.c. i art. 241 k.p.c. nie został pogłębiony poprzez wskazanie na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za koniecznością ponowienia opinii biegłych i dopusżczeniem dowodu z opinii psychiatry. Również powód, w osobiście sporządzonym piśmie procesowym (k.483-484) poprzestał na stwierdzeniach o charakterze ogólnym, nie odnoszących się do poszczególnych zachowań osób bądź jednostek organizacyjnych za które ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. Także zarzut naruszenia art. 233 § I k.p.c. jest nietrafny. Sąd Okręgowy nie miał podstaw by ustalić, że stan zdrowia powoda uległ pogorszeniu na skutek działania bezprawnego. Takiego ustalenia nie można było poczynić .w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, ani też na podstawie opinii biegłych. Subiektywne odczucia powoda oraz jego poczucie krzywdy, nie są wystarczające do budowania podstawy faktycznej w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych. W okolicznościach sprawy Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się potrzeby dopuszczenia dowodu z urzędu (art. 232 zd. 2 k.p.c.). Materiał zgromadzony w sprawie w żadnym stopniu nie przemawia za zasadnoścíą roszczenia. Powództwo zostało oddalone nie tylko z racji nieudowodnienia, ale wręcz wobec stwierdzenia braku przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej. Wymaga też zwrócenia uwagi, zwłaszcza wobec treści pisma powoda z dnia 1 marca 2010 r., że okoliczności związane z leczeniem W szpitalu przy Zakładzie Karnym we W. i jego skutkami były już przedmiotem badania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt IC 323/04 (k.504-505). Reasumując, ponieważ. zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Sąd Apelacyjny, przyjmując za swoje przytoczone ustalenia Sądu Okręgowego i podzielając ocenę prawną dokonaną przez ten Sąd, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. Orzeczenie o kosztach zapadło, podobnie jak w pierwszej instancji, przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. Sytuacja życiowa, w tym zdrowotna i materialna powoda zasługiwała na uczynienie odstępstwa od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). - Za zgodność z øfygfnaşem sr. i1~sa\;~=r¿~r-r-ss _ W ł-liifl'-1'i S Ü Q) 2 EÄ Q2 <1: