Postanowienie I A .

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A .=: ;f;*':_.::@ Ca 973/10 W Y R 0 K EJ POLSKIEJ 1 r. W lMiENiU RZECZYPOSPOUT Dnia 30 marca 201 ‘at Cywilny w skiadzier w Warszawie I Wydz| Jefimko (spr.) Sad Apelacyjny ' cy  Sgdzia SA Edyta Przewodmczq man Dziczek Sedzia SA R0 ' niew Podedworny Sgdzia SO (del.) Zb|g Protokolant st. sekr. sqd. Joanna Baranowska 11 r. w Warszawie niu w dniu 30 marca 20 W. i po rozpozna ie zez Areszt Sledczy W na rozpraw owédztwa J. S2. reprezentowanemu pr sprawy z p wi Pafistwa I9 rzeciwko Skarbo t Sledczy w L. Aresz nienie 0 zadoééuczy na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okrqggowego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt XXIV C 845/09 1. oddala apelacje; 2. nie obciqia powoda obowiqzkiem zwrotu pozwanemu kosztéw zastepstwa procesowego za drug instancjg. I ACa 973/10 Sygn. akt I A _=: .f;i~':__'.:.« ca 978/10 W Y R 0 K EJ POLSKIEJ 1 r. W lMłENlU RZECZYPOSPOUT Dnia 30 marca 201 'ał Cywilny w składzie: w Warszawie I Wydz| Jefimko (spr.) Sąd Apelacyjny ' cy - Sędzia SA Edyta Przewodniczą man Dziczek Sędzia SA Ro ' niew Podedworny Sędzia SO (del.) Zbig Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Baranowska 11 r. W Warszawie niu w dniu 30 marca 20 W. i po rozpozna ie zez Areszt Śledczy w Ha rozpraw owództwa J. Sz. reprezentowanemu pr sprawy z p wi Państwa ID rzeciwko Skarbo t Śledczy w Ł. Aresz nienie o zadośćuczy na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt XXlV C 845/09 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego za druą instancję. I ACa 973/10 --- STRONA 2 --- 2 UZASADNIENIE Zaskarzonym Wyrokiem z dnia 30 CZ€I'WC& 2010 r. wydanym W sprawie z powodztwa J. Sz. skierowanego przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Areszt 8ledczy W W. i Areszt 8ledczy w L. 0 zaplata; zadoééuczynienia w kwocie 100 000 Z} — Sqd Okrogowy W Warszawie : oddalil powodztwo, odstqpuj a,c od obcia,Zenia powoda. kosztami procesu. Powyfzszy wyrok Sqd Okrqgowy wydal na podstawie nastgpujqcych ustalefi faktycznych iwnioskéw. J. Sz. W Areszcie 81edcZym W. przebywa} od 13 lutego 2008 r. do 14 maja 2008 r. i od dnia 9 czerwoa 2009 r. do ohwili obecnej pozostaje tam nadal, natomiast W Areszcie Sledczym W L. przebywa} W okresie od 17 Wrzeénia 2007 r. do 13 lutego 2008 r. i od 14 maja 2008 r. do 9 ozerwca 2009 r. W czasie pobytu powoda W tych placowkaoh penitencjamych Wystopowaio W stosunku do czoéci osadzonych zjawisko przeludnienia. Zdarzedo sir;, 12 J. Sz. przebywai W celach, W ktorych powierzchnia mieszkalna na jednego osadzonego wynosila 3 m2 . Jego pobyt W celach nie speiniajqcych tej normy powierzchniowej mial jedynie czasowy charakter. Dyrektorzy plaoéwek 0 powyzszych faktach powiadamiali sodziéw penitencjarnych. Cele byly Wyposazone W niezbegdny sprzqt kwaterunkowy, w ‘Wm urzqdzenia sanitarne, zapewniajqce intymnoéé. 'By{y rowniez W sposob odpowiedni oéwietlone i Wentylowang;. Osadzeni korzystali takie z 1az’ni. Uczestniczyli rowniei W zajociach sportowo  rekreacyjnych. Sqd Olqogowy uznal 2 UZASADNIENIE Zaskarzonyrn wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r. wydanym w sprawie z powództwa J. Sz. skierowanego przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Areszt Śledczy W W. i Areszt Śledczy W Ł. 0 zapłatę zadośćuczynienia W kwocie 100 000 zł - Sąd Okręgowy w Warszawie : oddalił powództwo, odstępuj ac od obciążenia powoda kosztami procesu. Powyższy wyrok Sąd Okręgowy wydał na podstawie następujących ustaleń faktycznych iwniosków. J. Sz. W Areszcie Śledczym W. przebywał od 13 lutego 2008 r. do 14 maja 2008 r. i od dnia 9 czerwca 2009 r. do chwili obecnej pozostaje tam nadal, natomiast w Areszcie Śledczym W Ł. przebywał w okresie od 17 września 2007 r. do 13 lutego 2008 r. i od 14 maja 2008 r. do 9 czerwca 2009 r. W czasie pobytu powoda W tych placówkach penitencjarnych występowało w stosunku do części osadzonych zjawisko przeludnienia. Zdarzało się, iż J. Sz. przebywał W celach, W których powierzchnia rnieszkalna na jednego osadzonego wynosiła 3 mz . Jego pobyt W celach nie spełniających tej normy powierzchniowej miał jedynie czasowy charakter. Dyrektorzy placówek o powyższych faktach powiadamiali sędziów penitencjarnych. Cele były wyposażone W niezbędny sprzęt kwaterunkowy, W tym urządzenia sanitarne, zapewniające intymność. 'Były również W sposób odpowiedni oświetlone i wentylowane. Osadzeni korzystali także z łaźni. Uczestniczyli równiez w zajęciach sportowo - rekreacyjnych. Sąd Okręgowy uznał --- STRONA 3 --- 3 powodztwo o zasqdzenie zadoééuczynienia za doznanq przez powoda krzywde na skutek naruszenia jego dobr osobistych W Wyniku pobytu W placowkach penitencjarnych, W ktorych Wystepowalo przeludnienie — za bezzasadne. Pomimo ciqzqcego na J. S2. obowiqzku z art. 6 k.c. W zw. z art. 232 k.p.c., nie Wykaza1 on, Ze na skutek dzia1a1i lub zaniechafi pozwanego doszlo do naruszenia jego débr osobistych. Decyzje dyrektoréw Aresztéw Sledczych W W. i W L. o umieszozeniu Wieiniéw W celach, W ktorych powierzchnia na jednq osobe wynosiia mniej niz 3 m2 byio legalne, gdyz speiniaiy przeslanki 2 an. 248§ 1 k.k.W. Wprawdzie Wyrokiem Z dnia 26 maja 2008 r. Trybunal Konstytucyjny stwierdzfl niekonstytucyjnoéci a.rt.248§ 1 k.k.W., ale odroczyl utrate mocy obowiqzuj qcej tego przepisu na okres 18 miesiecy (SK 25/O7, , OTKA 2008, m" 4, poz. 62). Oznacza to, i2 Wskazany przepis zostal Wyeliminowany Z obrotu prawnego dopiero W dniu 6 grudnia 2000 r. Natomiast roszczenia. dochodzone pozwem obejmoWa1y okres Wczeléniejszy. Ponadto powod przebywajqe W przeludnionych celach mial zapewnione odpowiednie wyposazenie kwaterunkowe oraz dostep do zajeé Sp01'1;OWO. rekreacyjnyoh. Skoro pozwany wykazal, i2 jego dzialanie nie by1o bezprawne, a osadzonemu zapewniono odpowiednie Warunki bytowe, to brak byio podstaw do przyjecia , i2 doszlo do naruszenia dobr osobistych powoda. Pewien stopiefi niedogodnoéci i cierpienia jest bowiem immanentnie Wpisany W proces odbywania kary pozbawienia Wolnoéci. Apelacje od powyzszego Wyroku zlozj/1 powod, zaskarzajqc orzeczenie Sqdu Okregowego W zakresie rozstrzygniecia zawartego w punkcie pierwszym na podstawie nastepujqcych zarzutow : 3 powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę na skutek naruszenia jego dóbr osobistych w wyniku pobytu W placówkach penitencjarnych, W których występowała przeludnienie - za bezzasadne. Pomimo ciązącego na J. Sz. obowiązku z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c., nie wykazał on, że na skutek działań lub zaniechań pozwanego doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Decyzje dyrektorów Aresztów Śledczych w W. i w Ł. o umieszczeniu więźniów W celach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mz było legalne, gdyz spełniały przesłanki z art. 248§ 1 k.k.w. Wprawdzie wyrokiem z dnia 26 maja 2008 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjności art.248§ 1 k.k.w., ale odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu na okres 18 miesięcy (SK 25/07, , OTK-A 2008, nr 4, poz. 62). Oznacza to, iz wskazany przepis został wyeliminowany z obrotu prawnego dopiero W dniu 6 grudnia 2000 r. Natomiast roszczenia dochodzone pozwem obejmowały okres wcześniejszy. Ponadto powód przebywając W przeludnionych celach miał zapewnione odpowiednie wyposażenie kwaterunkowe oraz dostęp do zajęć sportowo- rekreacyjnych. Skoro pozwany wykazał, iz jego działanie nie było bezprawne, a osadzonemu zapewniono odpowiednie warunki bytowe, to brak było podstaw do przyjęcia , iz doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Pewien stopień niedogodności i cierpienia jest bowiem immanentnie wpisany W proces odbywania kary pozbawienia wolności. Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając orzeczenie Sądu Okręgowego w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym na podstawie następujących zarzutów : --- STRONA 4 --- 4 1) bezzasadnego pominieoia, i2 przeludnienie W placowkach penitencjamych, W ktérych powod byl osadzony miaio miejsce takze po utracie mocy obowizizywania a.rt.248§ 1 k.k.w., 2) nieuwzglednienia, i2 po dniu 6 grudnia 2009 1". W paloowkach penitencjamych doszio do likwidacji éwietlic na skutek ich Wprzerobienia na cele, ktére nie posiadajq niezbednego sprzetu kwaterunkowego , W szczegolnoéci urzegdzefi sanitarnych, 3) pominiecia okolicznoéci, i2 W Areszcie éledozym W L. powod przebywai W celi, W ktorej powierzchnia miesz.ka.1na. Wynosika poniiej 2 m2 na. osobe . Skarzqcy Wniosl o pfzeprowadzenie przez sqd odwoiawczy dowodow : z opinii biegiego lekarza psychiatry na okolioznoéé stresu psychioznego jakiego doznai W Wyniku osadzenia W przeludnionyoh celach oraz z zeznafi éwiadkow W osobach T. M., M. P., P. S., K. M. i S. L. i z zeznafl powoda na okolicznoéé pobytu W oeli 111" (...) W Areszoie 8ledczym W L., W ktorej powierzchnia. mieszkalna Wynosiia ponizej 2 1112 na osobe , a osadzonym nie zostaly zapewnione Wi3.§C1W6 Warunki sanitarne . W oparciu o powyzsze zarzuty skariqoy Wniosi o zmiane Wyroku poprzez uwzglednienie jego powodztwa W oaioéci. Sqd Apelacyj ny zwaiyl, co nastqpuje: Apelacja nie jest zasadna. Trafne jest stanowisko Sqdu Okregowego, iz art. 24 § i1 k.c. stwarza domniemanie dziaiania. sprawcy nalruszenia dobra osobistego W sposob bezprawny. Na tym, ktorego dobro zostaio naruszone, oiqzy natomiast obowiqzek Wykazania, Ze zachowanie okreélonej osoby naruszyio jego dobro 4 1) bezzasadnego pominięcia, iż przeludnienie W placówkach penitencjarnych, W których powód był osadzony miało miejsce także po utracie mocy obowiązywania art.248§ 1 k.k.w., 2) nieuwzględnienia, iż po dniu 6 grudnia 2009 r. W palcówkach penitencjamych doszło do likwidacji świetlic na skutek ich przerobienia na cele, które nie posiadają niezbędnego sprzętu kwaterunkowego , W szczególności urządzeń sanitarnych, 3) pominięcia okoliczności, iż W Areszcic Śledczym W Ł. powód przebywał W celi, W której powierzchnia mieszkalna wynosiła poniżej 2 mz na osobę . Skarżący wniósł o przeprowadzenie przez sąd odwoławczy dowodów : z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność stresu psychicznego jakiego doznał W wyniku osadzenia W przeludnionych celach oraz z zeznań świadków W osobach T. M., M. P., P. S., K. M. i S. L. i z zeznań powoda na okoliczność pobytu W celi nr (...) W Areszcie Śledczym W Ł., W której powierzchnia mieszkalna wynosiła poniżej 2 m2 na osobę , a osadzonym nie zostały zapewnione właściwe Warunki sanitarne _ W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie jego powództwa W całości. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Trafne jest stanowisko Sądu Okręgowego, iż art. 24 § il k.c. stwarza domniemanie działania sprawcy naruszenia dobra osobistego W sposób bezprawny. Na tym, którego dobro zostało naruszone, ciąży natomiast obowiązek wykazania, ze zachowanie określonej osoby naruszyło jego dobro --- STRONA 5 --- 5 osobiste ( por. Wyrok Sa,du Najwyiszego z dnia 30 Iistopada 2007 r., IV CSK 310/07, Lex nr 623817). Jednak apelujqcy Wbrew temu obowiqzkowi , ktory Wynika z art. 24§ 1 k.o. W ZW. z art.6 k.c. i art.232 k.p.o. , tego nie uczynii. . Sqd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 rnaroa 2011 r. oddalii Wnioski dowodowe powoda. Zgodnie 2 treéoiq a;rt.381 k.p.c. Sqd drugiej instancji moze pominqé nowe fakty i dowody, jezeli strona mogia je powoiaé W postepowaniu iprzed sqdem pierwszej instancji, chyba Ze potrzeba powoiania sie na nie wynikia poiniej. Sa,d Apelacyjny podziela poglqd prawny Wyrazony przez Sqd Najwyzszy W wyroku z dnia 5 maja 2011 r., I CSK 158/09, Lex nr 533833, it art. 381 k.p.c. nie shlzy Wykrywaniu i zbieraniu nowych okolicznoéci faktycznych i érodkow dowodowych dopiero na etapie postepowania apelacyjnego, a jedynie otwarciu sie mozliwoéci dowodzenia. okolioznoéci W}/1QCZI116 faktycznyoh, Wczeéniej niemozliwych do Wykazania. z przyozyn obiektywnych. Apelujqcy nie Wykazai, i:'z sytuaoja taka zaistniaia. W rozpoznawanej sprawie, a. W szezegolnoéci , Ze dowodow o przeprowadzenie ktorych Wnoeil W apelaoji ( na okolicznoéé przebywania W przeludnionych celach 0 bardzo niskioh normach powierzchni na jednq osobe W okresie obj etym Za,daniem pozwu) nie rnogi zgiosié W postepowaniu przed Sqdem Okregowym. Ponadto dowody Zostaiy ta.kz'e zgioszone na okolicznoéci faktyozne, ktore nie mia1y istotnego W rozumieniu a.rt.227 k.p.c. znaczenia dla rozstrzygnieoia sprawy, gdyz dotyczyiy zdarzefi nie stanowiqcych podstawy faktycznej powodztwa. Zasadnie bowiem Sa,d Okregowy wskazal, i2 podstawe faktyczinq powédztwa stanowii pobyt pozwanego W plaoowkaoh penitencj arnych W okresie poprzedzajqcym Wytoozenie powodztwa, co nastgpflo W dniu 31 lipoa 2009 r. W sprawach o naruszenie dobr osobistych (art. 23 i.24 k.c.) przedmiot kontroli sqdowej moga, stanowié Wyiqcznie Wskazane przez powoda okolicznoéci faktyczne (por. Wyrok Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku 2 dnia 14 lutego 2008 r., I ACa 5 osobiste ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2007 r., IV CSK 310/07, Lex nr 623817). Jednak apelujący Wbrew temu obowiązkowi , który Wynika z art. 24§ l k.c. W zw. z art.6 k.c. i art.232 k.p.c. , tego nie uczynił. . Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. oddalił Wnioski dowodowe powoda. Zgodnie z treścią art.38l k.p.c. Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Sąd Apelacyjny podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy W wyroku z dnia 5 maja 20ll r., I CSK 158/09, Lex nr 533833, iż art. 381 k.p.c. nie służy wykrywaniu i zbieraniu nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych dopiero na etapie postępowania apelacyjnego, a jedynie otwarciu się możliwości dowodzenia okoliczności wyłącznie faktycznych, wcześniej niemożliwych do wykazania z przyczyn obiektywnych. Apelujący nie wykazał, iż sytuacja taka zaistniała W rozpoznawanej sprawie, a W szczególności , że dowodów o przeprowadzenie których wnosił W apelacji ( na okoliczność przebywania W przeludnionych celach 0 bardzo niskich normach powierzchni na jedną osobę W okresie objętym żądaniem pozwu) nie mógł zgłosić W postępowaniu przed Sądem Okręgowym. Ponadto dowody zostały także zgłoszone na okoliczności faktyczne, które nie miały istotnego -W rozumieniu art.227 k.p.c.- znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyz dotyczyły zdarzeń nie stanowiących podstawy faktycznej powództwa. Zasadnie bowiem Sąd Okręgowy wskazał, iż podstawę faktyczlną powództwa stanowił pobyt pozwanego W placówkach penitencj arnych W okresie poprzedzającym wytoczenie powództwa, co nastąpiło W dniu 31 lipca 2009 r. W sprawach o naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i.24 k.c.) przedmiot kontroli sądowej mogą stanowić wyłącznie Wskazane przez powoda okoliczności faktyczne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego W Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., I ACa --- STRONA 6 --- 6 1335/07 POSAG 2009/ 1/3). Art.383 k.p.c. zakazuje W postepowaniu apelacyjnym lrozszerzaé Zqdania pozwu oraz wystepowaé z nowymi roszczeniami. Jednakze W razie zmiany okoliczznosci moizna Zadaé zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego Wartosci lub innego przedmiotu, a W sprawach o éwiadczenie powtarzajace sie mozna nadto rozszerzyé Zadanie pozwu oéwiadczenia za dalsze okresy. Zmiana powodztwa (a.rt.l93 k.p.c.) moze dotyczyé: a) Zadania; b) jego podstawy faktycznej; c) Zadania i podstawy faktycznej. Zmiana Zadania moze byé jakosciowa (np. Zadanie zapiaty odszkodowania zamiast wydania rzeczy) lub ilosciowa (np. zadanie zapiaty Wiekszej kwoty tytuiem zadoséuczynienia za doznana, krzywde, jak r6WnieZ moze polegaé na wystapieniu z nowym roszczeniem obok dotychczasowego, np. zgioszenie roszczenia o zapiate odsetek ustawowych. W procesie cywilnym zmiana powodztwa moze przybraé takze postaé zmiany jego podstawy faktyoznej (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.). Regulacja zawarta W art. 383 k.p.c. sprawia, Ze tego rodzaju zmiana W postepowaniu apelacyjnym nie jest dopuszozalna. Przedmiotem rozpoznania apelaoyjnego moze byé zatem tylko to roszczenie, ktore byio rozpoznane przez sad pierwszej instancji. Zmiana podstawy roszczenia stanowi W istocie Wystapienie z nowym Zadaniem W miej see dotyehczasowego ( por. J.Bodio, T.Dernendecki , A.Ja1<ubecki, O.Ma;rceWicz , P.Telenga, M.W6joi1<. Komentarz do Kodeksu postepowania cywilnego LEX/el. 2011 oraz Dolecki (red.), T. Wisiniewski (red.), J. Iwulski, G. Jedrejek, I. Koper, G. Misiurek, P. Pogonowski, D. Zawistowski Kodeks postepowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Artykuly 367505 (37), LEX, 2010. Z uwagi na powyzsze Sad Apelacyjny nie mogi W ogole rozpoznawaé roszczenia o zasadzenie zadoséuezynienia Z tytuhl naruszenia dobr osobistych J. S2. W wyniku zdarzefi, jakie mialy miejsce juz po Wytoczeniu powédztwa panujace W celach przeludnienie oraz z1e W8.1‘U.1l1(1 socjalno — 6 l335/07 POSAG 2009/1/3). Art.383 k.p.c. zakazuje W postępowaniu apelacyjnym .rozszerzać żądania pozwu oraz występować z nowymi roszczeniami. Jednakże W razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego Wartości lub innego przedmiotu, a W sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu oświadczenia za dalsze okresy. Zmiana powództwa (art.l93 k.p.c.) może dotyczyć: a) żądania; b) jego podstawy faktycznej; c) żądania i podstawy faktycznej. Zmiana żądania może być jakościowa (np. żądanie zapłaty odszkodowania zamiast wydania rzeczy) lub ilościowa (np. żądanie zapłaty większej kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jak również może polegać na wystąpieniu z nowym roszczeniem obok dotychczasowego, np. zgłoszenie roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych. W procesie cywilnym zmiana powództwa może przybrać także postać zmiany jego podstawy faktycznej (art. 187 § l pkt 2 k.p.c.). Regulacja zawarta W art. 383 k.p.c. sprawia, że tego rodzaju zmiana W postępowaniu apelacyjnym nie jest dopuszczalna. Przedmiotem rozpoznania apelacyjnego może być zatem tylko to roszczenie, które było rozpoznane przez sąd pierwszej instancji. Zmiana podstawy .roszczenia stanowi W istocie wystąpienie z nowym żądaniem W miejsce dotychczasowego ( por. J.Bodio, T.Demendecki , A.Jakubecki, O.MarceWicz , P.Telenga, M.Wójcik. Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego LEX/el. 2011 oraz Dolecki (red.), T. Wiśniewski (red.), J. lwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, P. Pogonowski, D. Zawistowski -Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Artykuły 367-505 (37), LEX, 2010. Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny nie mógł W ogóle rozpoznawać roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych J. Sz. W wyniku zdarzeń, jakie miały miejsce już po wytoczeniu powództwa panujące W celach przeludnienie oraz złe warunki socjalno - --- STRONA 7 --- 7 bytowe). Powod W toku procesu mogl dokonaé zmiany powodztwa poprzez Wskazanie jako jego podstawy faktycznej takie okolicznosci , jakie zaistnialy W toku procesu , W szczegolnosci po dniu 6 grudnia 2009 r., ale tego nie uozynil. 8Wiadczy o tym przede Wszystkim treéé jego pisma procesowego zlozonego bezpoérednio przed zamk11iecien1 rozprawy przez sad pierwszej instancji (pismo z dnia 12 czerwca 2009 r. k56 i 56v), W ktorym wprost stwierdzii, i2 jego roszczenia dotycza pobytu W zakiadach penitencjarnych W ,, okresie objetym pozwem”. Powoiywanie sie na nowa podstawe faktyczna roszczefi dopiero W postepowaniu apelacyjnym nie jest dopuszczalne W rozumieniu art.3 83 k.p.c. i diatego prowadzenie postepowania dowodowego, majacego na celu Wykazanie, i2 okreslone faktyczny zaistniaiy byio nieoelowe. S1CLl1Ik0W8.1fO to oddaleniem Wnioskow dowodowych powoda takze Z tej przyczyny. Z tyoh samych Wzgledow bezprzedrniotowe bylo ustosunkowanie sie do podniesionych W tym zakresie zarzut6W apelacyjnych. WbI6W bezzasadnym zarzutom skarzacego Sad Okregowy poczynii prawidiowe ustalenia faktyczne W sprawie na okoiicznosé czasowego osadzenia J. Sz. W okresie pobytu Areszcie Qiedczym W. i W Areszcie 81edczym W L. W oelaoh o powierzchni poniiej 3 m2 na jedna osobe. Ustalenia te Sad Apelacyj ny W pehii podziela i uznaje za Wlasne . Wymég zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkéw odbywania kary pozbawienia Wolnoéci jest jednym zi podstawowych obowiazkow demolcratycznego pafistwa prawnego, wynikajacym z norm prawa rniedzynarodowego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Poiske miedzynarodowego paktu praw osobistych i publicznyoh z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka, kazda osoba pozbawiona Wolnosoi musi byé traktowana W sposéb humanitarny i Z poszanowaniem 7 bytowe). Powód w toku procesu mógł dokonać zmiany powództwa poprzez wskazanie jako jego podstawy faktycznej także okoliczności , jakie zaistniały w toku procesu , W szczególności po dniu 6 grudnia 2009 r., ale tego nie uczynił. Świadczy o tym przede wszystkim treść jego pisma procesowego złożonego bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy przez sąd pierwszej instancji (pismo z dnia 12 czerwca 2009 r. k-56 i 56v), W którym wprost stwierdził, iż jego roszczenia dotyczą pobytu W zakładach penitencjamych W „ okresie objętym pozwem”. Powoływanie się na nową podstawę faktyczną roszczeń dopiero W postępowaniu apelacyjnym nie jest dopuszczalne w rozumieniu art.3 83 k.p.c. i dlatego prowadzenie postępowania dowodowego, mającego na celu wykazanie, iz określone faktyczny zaistniały było niecelowe. Skutkowało to oddaleniem wniosków dowodowych powoda także z tej przyczyny. Z tych samych względów bezprzedmiotowe było ustosunkowanie się do podniesionych W tym zakresie zarzutów apelacyjnych. Vlfbrew bezzasadnym zarzutom skarżącego Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne W sprawie na okoliczność czasowego osadzenia J. Sz. w okresie pobytu Areszcie Śledczym W. i W Areszcie Śledczym w Ł. w celach o powierzchni ponizej 3 mz na jedną osobę. Ustalenia te Sąd Apelacyjny W pełni podziela i uznaje za własne . Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym zł podstawowych obowiązków demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z norm prawa międzynarodowego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169] oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, każda osoba pozbawiona wolności musi być traktowana w sposób humanitamy i z poszanowaniem --- STRONA 8 --- 8 przyrodzonej godnosci cziowieka. Zasady powyzsze zostaty recypowane do polskiego porzadku prawnego i Wyrazone W art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji. Prawo do godnego odbywania kaiy pozbawienia Wolnoéci niewatpliwie nalezy zaliczyé do katalogu dobr osobistych podlegajacych ochronie. Dziaiania naruszajace te dobra mega zatem rodzié odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 1<.c. i 448 1<.c. W orzecznictwie Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka (por. Wyroki Europejskiego Trybuna1u Praw Cziowieka z dnia 6 grudnia 2007 r., 25664/05, Lex 327271, z dnia 6 grudnia 2007 r., 22088/04,.Lex nr 327253 z dnia 17 stycznia 2008, 33138/06, z dnia 6 iistopada 2008 r., 75522/01, Lex nr 465227 , z dnia 10 czerwca 210 r. 1555/04, Lex nr 578352, z dnia 22 paidziernika 2009 r., 17885/04, Lex nr 523324) jako przykiady niehumanitarnego traktowania  zakazanego przez art. 3 Konwenoji ~ osoby pozbawionej Wolnosoi uznano m.in. przetrzymywanie skarzacego W przeludnionej oeii, odmawianie mu pomocy medycznej odpowiedniej do jego stanu zdrowia, brak dostepu osadzonego do urzadzeii sanitarnych i srod1<6W higienicznych, zbyt niska temperatura panuj aoa W celi, ograniczona moiiiwosé korzystania z pobytu na éwiezym powietrzu . Powod nie udowodnii, aby W okresie objetym Zadaniem pozwu W ozasie pobytu W placowkaoh penitencjarnych nie mial zagwarantowanych odpowiednich Warunkow bytowych (wyzywienia, mozliwoéci spacer6W, korzystania z telefonu, dostepu do érodkéw higienicznych, W tym korzystania 2. kapieli, Wlaéciwego stanu technicznego cel , tj. oéwietlenia , ioh Wentylacji, stanu scian i urzadzefi sanitarnych). Obovviazujacy W okresie objetym roszczeniem doehodzonyrn W pozwie art. 248 § 1 k.k.W. (ktory zostai uchylony 2 dniem 6 grudnia 2009 r.) W zw. z art. 110 § 2 1<.k.W. z pozWa1a1 dyrektorowi zakladu karnego lub aresztu sledczego umieécié skazanego Wceli o powierzchni rnniejszej ni2 3 m2 na jedna osobe, ale tyiko 8 przyrodzonej godności człowieka. Zasady powyższe zostały recypowane do polskiego porządku prawnego i wyrażone w art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji. Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 l<.c. i 448 k.c. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 grudnia 2007 r., 25664/05, Lex 327271, z dnia 6 grudnia 2007 r., 22088/04,.Lex nr 327253 z dnia 17 stycznia 2008, 33138/06, z dnia 6 listopada 2008 r., 75522/01, Lex nr 465227 , z dnia 10 czerwca 210 r. 1555/04, Lex nr 578352, z dnia 22 pażdziernika 2009 r., 17885/04, Lex nr 523324) jako przykłady niehumanitarnego traktowania - zakazanego przez art. 3 Konwencji - osoby pozbawionej wolności uznano m.in. przetrzymywanie skarżącego w przeludnionej celi, odmawianie mu pomocy medycznej odpowiedniej do jego stanu zdrowia, brak dostępu osadzonego do urządzeń sanitarnych i środków higienicznych, zbyt niska temperatura panująca w celi, ograniczona możliwość korzystania z pobytu na świeżym powietrzu _ Powód nie udowodnił, aby w okresie objętym żądaniem pozwu w czasie pobytu w placówkach penitencjarnych nie miał zagwarantowanych odpowiednich warunków bytowych (wyżywienia, możliwości spacerów, korzystania z telefonu, dostępu do środków higienicznych, w tym korzystania z kąpieli, właściwego stanu technicznego cel , tj. oświetlenia , ich wentylacji, stanu ścian i urządzeń sanitarnych). Obowiązujący w okresie objętym roszczeniem dochodzonym w' pozwie art. 248 § 1 k.k.w. (który został uchylony z dniem 6 grudnia 2009 r.) w zw. z art. 110 § 2 k.k.w. z pozwalał dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego umieścić skazanego wiceli o powierzchni mniejszej niż 3 mz na jedną osobę, ale tylko --- STRONA 9 --- 9 W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach i jedynie na czas okreslony . Odroczenie W czasie skutku Wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego stwierdzajacego sprzecznosé przepisu ustawowego z Konstytuoja oznacza, 2e do mornentu Wskazanego W Wyroku Trybunahl Konstytucyjnego przepis ten nadal obowiazuje. Brak jest zaé podstaw do odmowy stosowania przez Sad obowiazujacego przepisu i dokonywania przez Sad We Wiasnym zakresie oceny skutkow uznania takiego przepisu za sprzeczny z Konstytucja (por. postanowienie Sadu Najwyzszego 2 dnia 30 czerwca 2006 r., V CSK 133/06, Lex nr 677784). Oznaoza to, jak shisznie podnosi pozwany Skarb Pafistwa , ii podejmowane przez niego W stosunku do J. Sz. na podstawie art.248§ 1 k.k.W. dziaiania W okresie obowiazywania tego przepisu byiy legalne. Natomiast tylko dziaiania lub zaniechania bezprawne moga stanowié podstawe odpowiedzialnosé z tytuhi naruszenia dobr osobistych (art.24§ 1 k.c.) i dlatego powédztwo nie byio zasadne. Europejski Trybunai Praw Czlowieka, Wypowiadajac sie W kwestii Wielkosci celi, W jakiej powinni przebywaé Wieiniowie, W Wyroku z dnia 9 marca 2006 1". W sprawie Cenbauer przeciwko Chorwacji (skarga nr 73786/01) uznai powierzchnie 2.8 m2, za sprzeczna ze standardami Europej skiego Komitetu Zapobiegania Torturom. R6Wnie2 Trybunai Konstytucyjny W uzasadnieniu Wyroku Z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, OTKA 2008, nr 4, poz. 62, stwierdzii, Ze nadmierne zageszczenie celi moze samo W sobie kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Rownoozeénie Europejski Trybunai Praw Czlowieka dokonujac Wykiadni art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka zauwazyi, i2 cierpienie i upokorzenie musza W kazdym razie przekraczaé nieunikniony element cierpienia Wpisanego W pozbawienie Wolnoéci, aby stanowiiy naruszenie tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97, Poltoraoki pifzeciwko Ukrainie, oraz nr 50390/99, MoG1inohey i inni 9 w szczególnie uzasadnionych wypadkach i jedynie na czas określony _ Odroczenie W czasie skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego sprzeczność przepisu ustawowego z Konstytucją oznacza, ze do momentu wskazanego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepis ten nadal obowiązuje. Brak jest zaś podstaw do odmowy stosowania przez Sąd obowiązującego przepisu i dokonywania przez Sąd we własnym zakresie oceny skutków uznania takiego przepisu za sprzeczny z Konstytucją (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2006 r., V CSK 133/06, Lex nr 677784). Oznacza to, jak słusznie podnosi pozwany Skarb Panstwa , iż podejmowane przez niego w stosunku do J. Sz. na podstawie art.248§ 1 k.k.w. działania w okresie obowiązywania tego przepisu były legalne. Natomiast- tylko działania lub zaniechania bezprawne mogą stanowić podstawę odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych (art.24§ 1 k.c.) i dlatego powództwo nie było zasadne. Europejski Trybunał Praw Człowieka, wypowiadając się w kwestii wielkości celi, w jakiej powinni przebywać więźniowie, W wyroku z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie Cenbauer przeciwko Chorwacji (skarga nr 73786/01) uznał powierzchnię 2.8 mz, za sprzeczną ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom. Również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, OTK-A 2008, nr 4, poz. 62, stwierdził, że nadmierne zagęszczenie celi może samo w sobie kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Równocześnie Europejski Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka zauważył, iż cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97, Półtoracki przeciwko Ukrainie, oraz nr 50390/99, McGlinchey i inni --- STRONA 10 --- 10 przeciwko Zjednoczonemu Krolestwu oraz z dnia 22 paidziernika 2009 r., nr 17885/04 Orohowski przeciwko Polsce , Lex nr 523324). Apelujacy nie Wykazai, aby W stosunku do jego Pafistwo, stosujac srodek prawny W postaci art. 248 k.k.W.,~ przy braku innyoh okoiicznosci Wskazujaeych na istnienie nieprawidiowych Warunkow bytowyoh W ‘ okresie osadzenia, Wykroczyio poza nieuchronny element cierpienia i upokorzenia zwiazanego z dana forma zgodnego z prawem traktowania lub karania. Sad Apelacyjny podziela stanowisko Wyrazane W judykaturze, iz osadzenie skazanego W celi W Warunkaoh, W ktoryoh powierzchnia na jedna osobe Wynosila mniej niz 3 1:112, przy speinieniu przesianek okreélonych W art. 248 § 1 k.k.W., jest zgodne 2 prawem. Samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest Wystarozajaoa podstawa do uwzglednienia Zadania zasadzenia zadoséuczynienia Z tytulu naruszenia dobr osobistych( por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 2 paidziernika 2007 r., II CSK 269/07, OSNCZD 2008/3/75 i Sadu Apelacyjnego We Wrociawiu z dnia 6 grtidnia 2007 r., I ACa 499/07, OSAW 2009/2/128) ' Uznajac apelacje za bezzasadna Sad Apeiaoyjny na podstawie art.385 1<.p.c. orzeki o jej oddaleniu. Rozstrzygniecie o kosztach procesu za II instanoje zapadaio W oparciu o art.102 1<.p.c. Odstepujac od obciazenia powoda kosztami postepowania apelacyjnego Wzieto pod uwage jego trudna sytuacje materialna oraz fakt, i2 nie bedac prawnikiem z uwagi na specyfike rozpoznawanej sprawy mogi byé przekonany o zasadnoéé swoich roszczefi. Za zgodnoéé z eryginaiem ST. 11‘~!SP';;§’TOR _ M De? ml ta E?1'.'si/ a 10 przeciwko Zjednoczonemu Królestwu oraz z dnia 22 pażdziernika 2009 r., nr l7885/04 Orchowski przeciwko Polsce , Lex nr 523324). Apelujący nie wykazał, aby w stosunku do jego Państwo, stosując środek prawny w postaci art. 248 k.k.w.,~ przy braku innych okoliczności wskazujących na istnienie nieprawidłowych warunków bytowych W ` okresie osadzenia, wykroczyło poza nieuchronny element cierpienia i upokorzenia związanego z daną formą zgodnego z prawem traktowania lub karania. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko wyrażane w judykaturze, iż osadzenie skazanego w celi w warunkach, w których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niz 3 m2, przy spełnieniu przesłanek określonych W art. 248 § l k.k.w., jest zgodne z prawem. Samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07, OSNC-ZD 2008/3/75 i Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2007 r., l' ACa 499/07, OSAW 2009/2/128) ' Uznając apelację za bezzasadną Sąd Apelacyjny na podstawie art.385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu za II instancję zapadało w oparciu o art.l02 k.p.c. Odstępując od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego wzięto pod uwagę jego trudną sytuację materialną oraz fakt, iz nie będąc prawnikiem z uwagi na specyfikę rozpoznawanej sprawy mógł być przekonany o zasadność swoich roszczeń. Za zgodność z oryginałem ST. l1`~!S1”J'žfTOR _ _M .D‹Fm.1t`a EŠi'.'srf a