Wyrok I A Ca 823/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wr

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 823/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jan Surma Sędziowie: SSA Aleksandra Marszałek (spr.) SSA Jacek Gołaczyński Protokolant: Katarzyna Stalewska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa D. T. i E. T. przeciwko Gminie U. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt I C 65/09 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Legnicy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego; 2. oddala dalej idącą apelację. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w Legnicy zasądził od strony pozwanej Gminy U. na rzecz powódki D. T. 5000 zł a na rzecz powoda E. T. 2000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdy spowodowane naruszeniem ich dóbr osobistych oraz nakazał pozwanej naprawienie zgodnie ze sztuką budowlaną stropu i schodów w budynku położonym w P. nr (...), a także wyciszenie ścian świetlicy wiejskiej położonej w tym budynku. Dalej idące --- STRONA 2 --- powództwo obejmujące m.in. żądanie zasądzenia wyższych kwot i upoważnienia powodów do wykonania remontu na koszt pozwanej, zostało oddalone. Sąd ten ustalił, że strona pozwana jest właścicielem nieruchomości, w której znajduje się lokal świetlicy wiejskiej. Powodowie mieszkają w bezpośrednim sąsiedztwie świetlicy, a od jej pomieszczeń oddziela ich tylko ścianka działowa. W świetlicy odbywają się zebrania wiejskie oraz uroczystości okolicznościowe, niekiedy kończące się po godzinie 22. Począwszy od marca 2008 r. powodowie interweniowali w Gminie domagając się zaprzestania naruszania ich dóbr osobistych, takich jak prawo do odpoczynku nocnego, wskazując na uciążliwości spowodowane hałasem i drganiami stropów i ścian. W toku niniejszego postępowania wprowadzono zakaz organizowania imprez w świetlicy, ale nie był on przestrzegany. Powodowie doznali na skutek stresu wywołanego głośną działalnością świetlicy uszczerbku na zdrowiu- powódka w wysokości 10%, powód – 5%. Zdaniem Sądu pierwszej instancji powodowie udowodnili, że doszło do naruszenie ich dóbr osobistych przez organizowanie głośnych i długo trwających imprez, które uniemożliwiały im nocny odpoczynek. Działanie pozwanej było bezprawne, bowiem świetlica funkcjonowała sprzecznie nawet z przyjętym w tym przedmiocie regulaminem, a łamanie wprowadzonego zakazu nie wywoływało żadnej reakcji pozwanej. Żądanie zadośćuczynienie uznał Sąd za zasadne w części, powołując się na art. 24 § 1 i 2 k.c. oraz art. 448 k.c. Uwzględnił także powództwo w zakresie dotyczącym nakazania wykonania remontów wskazując na art. 144 k.c. i zakłócanie ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości powodów działaniem należącej do pozwanej świetlicy. Apelację od powyższego wyroku wniosła strona pozwana zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 24 ust. 1 k.c. przez przyjęcie bezprawności działania pozwanej, art. 448 k.c. w zw. z art. 6 i 24 k.c. przez jego zastosowanie mimo niewykazania winy pozwanej w powstaniu uszczerbku na zdrowiu powodów, a także naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 k.p.c. m.in. przez oparcie rozstrzygnięcia na postanowieniach regulaminu, który uchwalono już po wniesieniu niniejszego powództwa i uznaniu, że pozwana nie podjęła rzeczywistych działań zmierzających do rozwiązania konfliktu. Skarżąca domagał się zmiany wyroku i oddalenia powództwa, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Na rozprawie apelacyjnej wskazała też na nadmierną ogólnikowość i brak możliwości wykonania rozstrzygnięcia w zakresie nakazanych remontów. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja jest tylko w części uzasadniona. Przede wszystkim zaakceptować trzeba ustalenia Sądu pierwszej instancji, z których wynika, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów i że odpowiedzialną za to jest strona pozwana. W sprawie było bezspornym, że lokal pozwanej, w którym funkcjonuje świetlica i lokal powodów, w którym zamieszkują, położone są w bezpośrednim sąsiedztwie i przedzielone jedynie ścianą działową. Bezspornym było też, że w lokalu tym odbywają się imprezy okolicznościowe co najmniej kilka razy w roku (w apelacji mowa o 5-6 imprezach) i że zainstalowano w niej około 2007 r. nowy sprzęt nagłośniający służący odtwarzaniu muzyki w czasie tych spotkań. Z materiału dowodnego wynika także, że poza imprezami organizowanymi dla społeczności wiejskiej w świetlicy odbywały się imprezy prywatne np. urodzinowe, określone przez świadków, jako „18 – tki” (świadek I. W.). Na imprezach spożywano alkohol (np. śwd. R. S.. M. B.). Trwały one niekiedy długo, a kilkakrotnie interweniowała wzywana przez powodów policja (k.29, 31). Wprawdzie pozwana powołuje się informacje policji (k. 30) o tym, że około 2 nie było już słychać muzyki na zewnątrz, ale zauważyć trzeba, że pierwsza interwencja miała tego dnia miejsce we wcześniejszych godzinach i jej konsekwencją jest postępowanie o zakłócaniu ciszy nocnej przez organizatora imprezy R. S. (zeznania śwd. R. S. i M. B. –k.181). --- STRONA 3 --- Skargi powodów dotyczyły zakłóceń spowodowanych nie tylko muzyką, ale także faktem korzystania przez większą ilość osób z przyległej do ich lokalu klatki schodowej, co przy złym stanie technicznym schodów, uniemożliwiało spokojne i ciche zamieszkiwanie (k.30). Wreszcie z dokumentów postępowania administracyjnego, które wprawdzie ostatecznie zakończyło się umorzeniem postępowania (k.404) wynika, że świetlica nie może z przyczyn technicznych i budowlanych być wykorzystywana na zabawy i dyskoteki (k.13,115,140, 155). W świetle ustaleń Sądu pierwszej instancji i powyższych uwag nie budzi wątpliwości, że pozwana dopuszczając do funkcjonowania świetlicy w sposób zakłócający spokój i cieszę nocną powodów naruszyła ich dobra osobiste. Zarówno charakter imprez, udział w nich znacznej ilości osób, spożywanie alkoholu i korzystanie ze sprzętu nagłośniającego zakłócało nocny odpoczynek, naruszało mir domowy i prawo do spokoju powodów. Pozwana, jako właściciel lokalu świetlicy powinna zadbać o jego właściwe wykorzystanie, zgodne z dobrosąsiedzkimi stosunkami i nieutrudniające korzystania z nieruchomości powodów ponad przeciętna miarę, także gdy udostępniała lokal innym osobom tym bardziej, że sposób wykorzystywania świetlicy był jej znany. Wbrew wywodom apelacji działaniu strony pozwanej należy przypisać bezprawność i to niezależnie od daty i treści powoływanego regulaminu. Zezwalanie na wykorzystanie świetlicy w sposób wypełniający co najmniej niektóre znamiona wykroczenia z art. 51 kodeksu wykroczeń (§1 - kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny i § 2 - jeżeli czyn określony w § 1 ma charakter chuligański lub sprawca dopuszcza się go, będąc pod wpływem alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji lub środka, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny –tekst jednolity Dz.U. 2010 r., nr 46, poz.275) i naruszający art. 144 k.c. bezprawność taką potwierdza. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty dotyczące art. 233 k.p.c. i w konsekwencji art. 24 k.c. są chybionej, a pozwanej należy przypisać odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powodów (miru domowego, prawa do spokojnego odpoczynku nocnego). Dotyczy to także ustaleń Sądu odnośnie wpływu istniejącej sytuacji na stan zdrowia powodów. Ustalenie te, poza zeznaniami powodów i dokumentacją lekarską poparte zostały opiniami biegłych. Jednoznacznie wynika z nich, że stres, brak spokoju, nocne hałasy spowodowały uszczerbek na zdrowiu powodów. Biorąc więc pod uwagę zarówno uszczerbek na zdrowiu powodów, jak i uciążliwości, jaki zmuszeni są znosić, zasadnym było zastosowanie art. 448 k.c. i zasądzenie zadośćuczynienia, przy czym jego kwot nie można uznać za wygórowane. W pozwie zawarto także żądanie, którego podstaw poszukiwać trzeba w art. 144 i 222 § 2 k.c. Powodowie domagali się przeprowadzenia niezbędnych ich zdaniem remontów, by mogli w swojej nieruchomości spokojnie zamieszkiwać. Zgodzić się bowiem trzeba z wnioskami Sądu pierwszej instancji, że dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości pozwanych w istniejącym jej stanie technicznym, zakłóca ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości powodów. Uciążliwości te być może da się wyeliminować, czy ograniczyć przez przeprowadzenie określonych prac budowlanych. W tym zakresie jednak sprawa nie została należycie wyjaśniona, a zawarte w wyroku rozstrzygnięcie, enigmatycznie odwołujące się do sztuki budowlanej, w praktyce nie nadaje się do wykonania. Konieczne jest w pierwszej kolejności, ustalenie, czy i jakie prace doprowadzą do osiągnięcia oczekiwanego efektu, a dalej dokładne określenie zakresu remontu, to jest wskazanie, jakich konkretnie ścian, stropów i schodów ma on dotyczyć i rodzaju prac, jakie mają być wykonane. O ile strony nie dojdą do porozumienia, potrzebnym może okazać się skorzystanie z opinii biegłego. Wszystkie te ustalenia (co do zakresu remontu, rodzaju i rozmiaru prac) powinny też znaleźć odzwierciedlenie w treści orzeczenia, tylko wtedy bowiem pozwana będzie wiedziała do czego została zobowiązana, zaś powodowie, jakie zachowania pozwanej mogą być przez nich egzekwowane. W omawianym przedmiocie brak w sprawie jakichkolwiek ustaleń, nie został rozpoznana więc jej istota. Z tych wszystkich względów na mocy art. 385 i 386 § 4 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. mw