Wyrok I A Ca 705/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2008 r. Sąd Apelacyjny we Wr

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 705/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2008 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Głowacka (spr.) Sędziowie: SSA Iwona Biedroń SSA Sławomir Jurkowicz Protokolant: Justyna Łupkowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa K. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt I C 701/07 I. oddala apelację i odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego; II. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokata K. K. kwotę 3.294 złote (w tym 594 zł podatku VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo K. P. przeciwko Skarbowi Państwa – Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we W. o zasądzenie 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Powód dochodził swojego roszczenia z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w następstwie odbywania kary pozbawienia wolności w warunkach naruszających jego godność, bowiem cele w których przebywał były przeludnione, pozbawione odpowiedniej wentylacji i oświetlenia, wymagały remontu, a łóżka były poniszczone. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż od września 2003 roku przebywa w zakładach karnych i aresztach śledczych w D., P. i J.. W każdym z tych zakładów był umieszczany w celach, których powierzchnia nie odpowiadała normie 3 m 2 na jednego osadzonego, światło było włączane dopiero o godz. 17:00, okna zasłonięte blendami nie dawały odpowiedniego dopływu świeżego powietrza, w celach nie było odpowiedniej wentylacji, a toaleta tylko częściowo była zamurowana, co powodowało, że w pomieszczeniu utrzymywał się smród i zaduch. W Areszcie Śledczym w J., gdzie powód przebywa od kwietnia 2007 roku, nie są nadto organizowane żadne kursy, nie ma świetlicy, spacernik jest zbyt mały i osadzeni nie mogą się na nim swobodnie poruszać. Skutkiem powyższego powód odczuwa przygnębienie przez co musi zażywać leki na uspokojenie. W dalszych pismach procesowych powód zarzucał także, iż z łaźni korzystają osadzeni ze świerzbem, przez okres blisko dwóch tygodni przebywał z osadzonym zarażonym wirusem HIV, nie ma zapewnionej właściwej opieki lekarskiej bowiem na badania EKG czekał 1,5 miesiąca, a na badania USG serca oczekuje już od kilku miesięcy. Słuchany w charakterze strony podniósł także, że administracja Aresztu Śledczego w J. nie zapewnia codziennej prasy przez co powód jest pozbawiony bieżących informacji, a książki dostarczane są z biblioteki tylko raz na dwa tygodnie. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa przyznając, że powód przebywa w celi o pow. 10, 6 m2 wraz z trzema innym osobami co jest wynikiem konieczności zakwaterowania większej liczby osadzonych niż przewidziana dla Aresztu Śledczego norma zaludnienia. Z tego tytułu jednak nie doznał żadnej szkody. O stanie zaludnienia jest informowany sąd penitencjarny. Odnośnie możliwości korzystania z biblioteki, zajęć, kursów i ćwiczeń to powód, jak i inni osadzeni, możliwość taką posiada chociaż częstotliwość korzystania z siłowni jest determinowana liczbą osób zainteresowanych tą forma aktywności. Sąd pierwszej instancji ustalił, że przeciwko powodowi wydanych zostało 6 wyroków karnych na podstawie których odbywa on kary pozbawienia wolności od 2003r. Początkowo przebywał w Areszcie Śledczym w J. skąd został przetransportowany do Aresztu Śledczego w D. po czym ponownie w dniu 4.11.2005 r. umieszczony został w (...) areszcie skąd został zwolniony w dniu 22.06.2006 r. na mocy postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu. W okresie próby popełnił kolejne umyślne przestępstwo za które został skazany na karę 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności , którą odbywa w Areszcie Śledczym w J. od dnia 20.04.2007 r. Koniec odbywania kary przypada na 30.03.2009 r. W kwietniu 2007 roku powód osadzony został w celi o pow. 10,6 m 2 wraz z trzema innymi osobami. Na każdego osadzonego przypada pow. 2,65 m 2 . Budynek Aresztu jest przystosowany do przyjęcia 308 skazanych i tymczasowo aresztowanych, a obecnie przebywa tam 400 osób. Z uwagi na przeludnienie, na cele przystosowane zostały pomieszczenia ogólne jak świetlice. Budynek Aresztu Śledczego w J. oddany został do użytku w czerwcu 2006 roku. Każdy oddział wyposażony jest w łaźnię. Ściany i podłogi pomieszczeń są czyste .We wszystkich pomieszczeniach jest wentylacja grawitacyjna, w calach zamontowane są umywalki z bieżącą zimną i ciepłą wodą, toalety są zamykane i oddzielone od reszty pomieszczenia ściankami lekkiej konstrukcji. W oknach zainstalowane są kraty i szyby przysłonięte blendami w celu uniemożliwienia osadzonym kontaktowania się z osobami znajdującymi się na zewnątrz budynku. Okna można otworzyć z wnętrza celi. O porządek w celi dbają sami osadzeni. W Areszcie Śledczym w J. jest siłownia, ale z uwagi na liczbę chętnych do korzystania z urządzeń siłowych, dostęp do niej jest ograniczony. Osadzeni mają możliwość uczestniczenia w kursach przyuczających do zawodu, mogą korzystać z biblioteki, uczestniczyć w zajęciach kulturalno – oświatowych, organizowane są także turnieje tenisa stołowego i szachowe. Osadzeni, przestrzegający porządku wewnętrznego, mogą w celach posiadać telewizory. W celi w której przebywał powód telewizor jest załączony od czerwca 2007 r. Jak zeznał R. K. – Dyrektor Aresztu Śledczego w J. oferta prasowa jest uboga, ale osadzeni mogą za własne pieniądze kupić gazetę w sklepie otwartym w dniach widzeń i w czasie dokonywania zakupów lub prenumerować gazety codzienne lub periodyki. --- STRONA 3 --- Powód regularnie korzysta z biblioteki oraz siłowni. Pozostałe zajęcia sportowe pozostają poza kręgiem jego zainteresowań. Nie uczestniczy też w kursach zawodowych. Na terenie Aresztu Śledczego w J. pracuje dwóch lekarzy specjalistów z zakresu interny i chirurgii przyjmujący pacjentów w każdy dzień oprócz sobót i niedziel. Nadto pracują stale dwie pielęgniarki. Powód w każdy poniedziałek zgłasza potrzebę odbycia wizyty lekarskiej każdorazowo domagając się przepisania leków nasennych. W okresie od kwietnia 2007 roku do kwietnia 2008 roku odbył ponad 30 konsultacji lekarskich. Powód pomimo, iż deklaruje, że jest chory na astmę pali papierosy i na jego prośbę umieszczony został w celi dla palących . Według lekarzy jest uzależniony od środków odurzających, ale nie widzi potrzeby podjęcia terapii. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Pomimo, że powód naruszenia dóbr osobistych upatrywał w działaniach administracji służby więziennej w okresie od 2003 roku, tj. w czasie, gdy przebywał w różnych zakładach i aresztach śledczych, to przedmiotem oceny zgłoszonych roszczeń był jedynie pobyt powoda w Areszcie Śledczym w J. od kwietnia 2007 roku, bowiem za wcześniejszy okres powód nawet nie podjął próby wykazania przesłanek warunkujących odpowiedzialność strony pozwanej poza twierdzeniami o przeludnieniu cel w których był umieszczany i niezapewnieniu właściwych warunków jej odbywania. W sprawie zostało wykazane, że od kwietnia 2007 roku powód przybywa w celi, która nie spełnia norm powierzchniowych określonych w art. 110 § 1 kkw. W ocenie Sądu Okręgowego jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa jest zapewnienie godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, co znajduje swój wyraz w prawodawstwie polskim jak i umowach międzynarodowych ratyfikowanych przez Polskę . Osadzenie zatem powoda w przeludnionej celi jest wystarczające do przyjęcia iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych bowiem wiązało się to z brakiem intymności, co jest jednym z elementów pojęcia godności ludzkiej. Jakkolwiek przepis art. 248 kkw przewiduje, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, możliwość ograniczenia powierzchni celi na jednego skazanego poniżej normy 3 m 2 , ale tylko na czas określony, a strona pozwana nie wykazała, że umieszczenie powoda w przeludnionej celi jest stanem przejściowym. Powoływanie się na przeludnienie we wszystkich zakładach karnych nie zwalnia strony pozwanej od odpowiedzialności i nie może dawać podstawy do przyjęcia , iż podjęte działania były zgodne z prawem. Za bezzasadne Sąd Okręgowy uznał zarzuty stawiane przez powoda o braku dostępu do biblioteki czy uprawiania sportu. Powód korzysta zarówno z książek dostępnych w bibliotece, korzysta z siłowni, a z pozostałych zajęć sportowych zrezygnował bowiem nie jest zainteresowany tą formą aktywności. Podobnie ma zapewnioną stałą opiekę lekarską z której systematycznie i stale korzysta. Pomimo uznania, że na skutek działań strony pozwanej doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda powództwo nie zasługuje na uwzględnienie ani w kwocie żądanej w pozwie, ani w żadnej innej. Przepis art. 448 kc, będący podstawą prawną dochodzonego roszczenia, ma charakter fakultatywny i od oceny sądu, opartej na analizie wszystkich okoliczności sprawy, zależy przyznanie ochrony w tej formie. Przy ocenie zasadności roszczenia o zadośćuczynienie sąd bierze pod uwagę również stopień zawinienia sprawcy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie może ujść z pola widzenia, że powód jest recydywistą przebywającym w zakładach karnym, z krótką przerwą, od 2003 roku. Popełniając umyślne przestępstwo, w okresie warunkowego przedterminowego zwolnienia, miał świadomość jakie są warunki odbywania kary pozbawienia wolności i poprzez własne działanie doprowadził do powrotu do celi. Wystąpienie z niniejszym pozwem już w sierpniu 2007 roku, a zatem 4 miesiące po osadzeniu, dowodzi o wyjątkowo fiskalnym i majątkowym nastawieniu powoda, a wręcz próbie znalezienia sobie dodatkowego źródła dochodu. --- STRONA 4 --- W przypadku naruszenia dóbr osobistych powodowi przysługiwały inne roszczenia przewidziane w art. 24 kc np. żądania przeniesienia do innej celi, ale nie korzystał z nich i jak wynika z akt osobowych powoda nigdy nie zgłaszał takich próśb administracji więziennej jak też nie zgłaszał uwag dotyczących warunków odbywania kary. Sposób realizowania przez powoda przysługujących mu praw podmiotowych ocenić należy jako nieuprawnioną formę sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, a zatem nie zasługująca na uwzględnienie, co znajduje swoją podstawę w art. 5 kc. Oceniając roszczenie powoda należy wziąć pod uwagę także obecną sytuację finansową w całej sferze budżetowej w tym sytuację służby zdrowia, placówek opiekuńczo-wychowawczych, szkół czy przedszkoli. Apelację od wyroku wniósł powód domagając się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie zasądzenie innej kwoty odpowiedniej do naruszonych dóbr osobistych zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 § 1 kc w zw. z art. 448 kc polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu i uznaniu , iż nie ma podstaw do zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego w jakiejkolwiek kwocie, pomimo ustalenia i przyjęcia, że dobro osobiste powoda zostało naruszone przez działanie i zaniechanie strony pozwanej. W uzasadnieniu postawionego zarzutu skarżący podniósł, iż fakultatywność przyznania zadośćuczynienia za krzywdę, spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, nie daje podstaw do oddalenia powództwa w całości jak też skorzystanie z tej formy ochrony nie jest uzależnione od wyczerpania środków przewidzianych w art. 24 § 1 kc. Nie może być podstawą oddalenia powództwa także ta okoliczność, iż powód jest recydywistą popełniającym przestępstwa z winy umyślnej. Sąd uznając, że żądana kwota jest nieuprawniona winien, kierując się zasadami współżycia społecznego, przyznać powodowi inna odpowiednią sumę. Nie można bowiem zgodzić się poglądem, że wprawdzie doszło do naruszenia dóbr osobistych, ale powództwo podlega oddaleniu z uwagi na wysokość żądanego przez powoda zadośćuczynienia. Ustalenie, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych zobowiązywało Sąd do ustalenia odpowiedniej sumy pieniężnej . W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie . Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja nie jest zasadna. W pierwszej kolejności podnieść należy wadliwość postawionego zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego . Niewłaściwe zastosowanie (błąd subsumcji) określonego przepisu polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej (post. SN z dnia 28.05.1999 r., I CKN 267/99, Prokuratura i Prawo, nr 11-12, poz. 34; wyrok SN z dnia 19.01.1998 r., I CKN 424/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 136). Całkowicie chybiony jest zatem zarzut niewłaściwego zastosowania art. 448 kc, skoro właśnie ten przepis jest normą na podstawie której powód może dochodzić zgłoszonego roszczenia . Sąd Okręgowy prawidłowo więc zastosował ten przepis uznając jednak, iż uwzględnienie powództwa nie jest zasadne bowiem dochodzoną formę ochrony ocenił jako nieuprawnioną w kontekście zasad współżycia społecznego, co przy zastosowaniu art. 5 kc, dawało podstawę do nieuwzględnienia powództwa. Abstrahując od wadliwości podstawionych zarzutów apelacja nie może być uwzględniona bowiem rozstrzygnięcie jest trafne chociaż nie w pełni Sąd Apelacyjny podziela motywy jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok. Powód upatrywał naruszenia dóbr osobistych w braku zapewnienia warunków odbywania kary pozbawienia wolności z poszanowaniem jego godności. Zarzucał, iż przebywał w przeludnionych celach, bez odpowiedniej wentylacji i oświetlenia, z nieodpowiednio odizolowaną toaletą skutkiem czego odczuwał przygnębienie, a zatem doznał szkody --- STRONA 5 --- niemajątkowej, która winna być zrekompensowana odpowiednią sumą pieniężną. Podnosił także zarzuty dotyczące braku dostępu do zajęć rekreacyjno – sportowych, kulturalnych, braku zaplecza w postaci świetlicy. Ze wszystkich zarzutów stawianych przez powoda strona pozwana przyznała jedynie, że powód od chwili osadzenia w Areszcie Śledczym w J. (od kwietnia 2007 roku) przebywa w celi o pow. 10, 6 m 2 wraz z trzema innymi osobami, co w istocie oznacza niedotrzymanie normy 3 m 2 na każdego osadzonego. Odnośnie przebywania w innych, wskazanych przez powoda aresztach i zakładach karnych, to w każdym z nich norma powierzchni mieszkalnej przewidziana w art. 110 § 1 kkw była zachowana (vide: pismo strony pozwanej – k. 73). W polskim systemie prawnym osobie której dobra osobiste zostały naruszone przysługują środki ochrony niemajątkowej, wymienione w art. 24 kc oraz majątkowej (art. 448 kc). Osoba pokrzywdzona ma pełną swobodę wyboru roszczenia, ale rzeczą Sądu jest ocena czy żądany środek ochrony jest adekwatny i odpowiedni do rodzaju naruszonego dobra jak i rozmiaru doznanej krzywdy, a w przypadku dochodzenia zadośćuczynienia także do stopnia zawinienia sprawcy. Warunkiem skutecznego dochodzenia roszczeń o charakterze majątkowym jest wykazanie, że działania naruszyciela były zawinione. Ta przesłanka została wykazana. Władza publiczna ma obowiązek poszanowania godności ludzkiej w każdej sferze życia szczególnie tam gdzie Państwo działa w ramach imperium wykonując swoje zadania represyjne. Skoro władza publiczna określiła warunki odbywania kary pozbawienia wolności, w tym minimalne normy powierzchni na każdego osadzonego, które dawały gwarancję odbywania kary izolacyjnej z poszanowaniem godności ludzkiej, to jej nieprzestrzeganie, jest zawinionym działaniem Państwa, a to daje możliwość dochodzenia osobie pokrzywdzonej roszczeń o charakterze majątkowym. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie zwalnia od ewentualnej odpowiedzialności fakt, że ze względu na stan finansów publicznych, Państwo nie realizuje lub nienależycie realizuje obowiązki w zakresie zapewnienia właściwych i odpowiednich warunków bytowych w placówkach opiekuńczych czy służby zdrowia . Ma rację Sąd Okręgowy, iż samo powoływanie się na zawiadamianie sędziego penitencjarnego o stanie zaludnienia także nie zwalnia strony pozwanej od odpowiedzialności. Umieszczenie osadzonych w warunkach, o których mowa w art. 248 § 1kkw, powinno mieć oparcie w stosownym zarządzeniu dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego, które w przypadku powoda nie zostało wydane. Obok przesłanki winy naruszyciela podstawowym kryterium przyznania zadośćuczynienia jest rozmiar doznanej krzywdy. Zadośćuczynienie ma bowiem na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnych doznań psychicznych czy fizycznych będących następstwem zawinionego działania lub zaniechania sprawcy. Zadośćuczynienie ma charakter fakultatywny i jego przyznanie zależy od oceny sądu opartej na analizie okoliczności sprawy. Nie oznacza to w żadnym razie dowolności w podejmowaniu przez Sąd decyzji, który może odmówić przyznania ochrony w tej właśnie formie jedynie w wyjątkowych okolicznościach, np. w przypadku znikomości doznanej krzywdy. Innymi słowy Sąd musi dokonać oceny rozmiarów doznanej krzywdy oraz adekwatności żądanego zadośćuczynienia pieniężnego do zakresu cierpień i rodzaju naruszonego dobra osobistego. Nie ma zatem racji skarżący, że samo ustalenie, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych obliguje Sąd do uwzględnienia powództwa o przyznanie odpowiedniej kwoty pieniężnej, a jedynie jej wysokość jest kwestią oceny. W niniejszej sprawie istotnym było zatem ustalenie czy umieszczenie powoda w celi, w której na każdego z osadzonych przypadało o 35 cm 2 mniej niż przewiduje to norma ustawowa, wywołało u niego takie poczucie krzywdy, aby można je było zrekompensować wyłącznie w formie pieniężnej. --- STRONA 6 --- Biorąc pod uwagę, że norma 3 m 2 jest minimalną i jedną z najniższych w krajach europejskich trzeba przyjąć, iż każde odstępstwo in minus stanowi dla osoby pozbawionej wolności dodatkową dolegliwość, a tym samym powiększa uczucie dyskomfortu związanego z odbywaniem kary izolacyjnej. Powód wskazał na jeden skutek jaki wiązał się z warunkami odbywania kary pobawienia wolności, w tym przebywania w przeludnionej celi, w postaci uczucia przygnębienia. Zważyć jednak należy, biorąc pod uwagę obiektywne kryteria, że stan psychiczny powoda, jak i każdego obywającego karę izolacyjną , jest determinowany nie tylko warunkami w jakich musi przebywać, ale głównie perspektywą wieloletniego odosobnienia i związanymi z tym dolegliwościami w postaci licznych ograniczeń w sferze jego prywatności. Stan emocjonalny powoda był warunkowany świadomością izolacji od osób bliskich, brakiem swobody i możliwości dokonywania własnych wyborów. Nie można przyjąć, aby odczucie przygnębienia było wyłącznie skutkiem przebywania w celi w której na każdego osadzonego przypadało o 35 cm 2 mniej niż przewiduje to norma ustawowa. Jeżeli nawet z tytułu przebywania w celi gdzie winno być umieszczonych trzech a nie czterech osadzonych, powód odczuwał większy dyskomfort to nie można uznać, aby ten czynnik decydował o stanie emocjonalnym powoda. Odczuwane przygnębienie związane było przede wszystkim ze świadomością konieczności wieloletniego przebywania w warunkach izolacyjnych z licznymi związanymi z tym ograniczeniami . Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności , w ocenie Sądu Apelacyjnego, krzywda jakiej doznał powód z tytułu przebywania w przeludnionej celi była znikoma zważywszy także na niewielki zakres niedotrzymania ustawowych norm powierzchniowych. Zatem to znikomość krzywdy daje podstawę do odmowy przyznania powodowi ochrony w formie majątkowej. Wszystkie pozostałe zarzuty jakie stawiał powód albo nie zostały wykazane, albo okazały się nieuzasadnione. Budynek w którym przebywał powód oddany został do użytku w 2006 roku. Wbrew zarzutom powoda cele są dostatecznie naświetlone światłem słonecznym i elektrycznym. Jak wyjaśnił Dyrektor Aresztu Śledczego w przypadkach indywidualnych na prośbę osadzonego może być mu udzielona zgoda na korzystanie z lampki nocnej, ale o takie dodatkowe źródło światła powód nigdy nie występował, co oznacza, że oświetlenie dla jego potrzeb było wystarczające. Cele mają wentylację grawitacyjną, a kącik sanitarny jest trwale zabudowany, zamykany i oddzielony od części mieszkalnej na tyle, na ile jest to możliwe na małej powierzchni. Wbrew stawianym zarzutom powód korzysta z siłowni i ma możliwość uczestniczenia w innych zajęciach sportowych w których nie uczestniczy, bowiem nie pozostają one w kręgu jego zainteresowań. Ze zbiorów bibliotecznych powód korzysta i nie można uznać aby częstotliwość dostarczania książek do celi (raz na dwa tygodnie) naruszało prawo powoda do odbywania kary w godnych warunkach podobnie jak brak codziennej prasy, w czym powód upatruje pozbawienie go możliwości dostępu do bieżących informacji, szczególnie, że od czerwca 2007r. korzysta z telewizji a więc tego medium, które najszybciej przekazuje informacje o bieżących wydarzeniach. Zebrany materiał dowodowy wykazał, że całkowicie chybione, w świetle naruszenia dóbr osobistych, są zarzuty niewłaściwej opieki medycznej. Specjalistyczne badania lekarskie w warunkach wolnościowych nie są powszechnie dostępne ale reglamentowane co oznacza konieczność oczekiwania, czasami wielomiesięcznego, na ich przeprowadzenie. Osobom odbywającym karę pozbawienia wolności nie przysługują dodatkowe czy inne prawa lub przywileje niż wszystkim obywatelom naszego kraju. Reasumując przyjąć należy, że zgłoszone roszczenie z tytułu naprawienia krzywdy za naruszenie dóbr osobistych powoda może być oceniane wyłącznie w kontekście umieszczenia powoda w celi o powierzchni niespełniającej normy 3 m 2 na każdego osadzonego, co było zawinionym naruszeniem prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności, jednak z uwagi na niewielki zakres niedotrzymania normy, jak i specyfikę kary izolacyjnej, krzywda jakiej doznał powód z tego tytułu była znikoma. Niewielki był także stopień zawinienia strony pozwanej biorąc pod uwagę, --- STRONA 7 --- że przeludnienie w celach jest wynikiem braku odpowiedniej ilości miejsc w zakładach karnych i aresztach śledczych w stosunku do liczby osób skazanych i tymczasowo aresztowanych , a umieszczenie powoda w celi niespełniającej normy ustawowej nie było wymierzoną indywidualnie w powoda formą szykany skoro taka sytuacja dotyczyła 92 osób przebywających w tym samym czasie w Areszcie Śledczym w J. . Powyższe okoliczności skutkowały uznaniem powództwa o przyznanie zadośćuczynienia, w oparciu o art. 448 kc, za bezzasadne . Sąd Apelacyjny z uwagi na sytuację materialną powoda i charakter dochodzonego roszczenia z mocy art. 100 kpc odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego. bp