Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I A Ca 702/12 I WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 181ipca 2012 r. Sqd Apelacgffny we Wroclawiu Wydzial I Cywiiny w sldadzie: " Przewodniczsgcyz SSA Adam Jewgraf (spr.) S¢dzi0wie: SSA Iwona Biedrofi SSA Maigorzata Larnparska Protokolantz Katarzyna Stalewska p0 rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. wewroclawiu na rozprawie sprawy z powédztwa J. J. przeciwko Skarbowi Paristwa Sqdowi Rejonowemu Gdarisk Poludnie w Gdarisku i Sqdowi Rejonowemu Gdarisk Pélnoc w Gdarisku 0 zap}atQ na skutek apelacji powoda 0d uyroku Sgdu Okrqgowego we Wroclawiu z dnia 26 rnarca 2012 1'. sygn. akt I C 823/11 1 I . oddala apeIacjq; 2 I . zasqdza 0d powoda na rzecz strony pozwanej 2.700 zf tytufem zwrotu kosztéw p'0st¢=gp0wania apeiacyjnego. ' UZASADNIENIE Powéd J. J. doniagal sir; zasqdzenia 0d Skarbu Pafistwa Sqdu Rejonowego Gdafisk Poludnie w Gdafisku i Sqdu Rejonowego Gdafxsk ~ P611100 w Gdafisku kwoty 90.000 Z1 tytulem zadoééuczynienia i odszkodowania. Wskaza}, ie w sprawach toczonych przez wskazanymi Sqdami zloiy} skargi na przewlekioéé postqpowania i zasqdzenie na jego rzecz 0d Skarbu Pafistwa kwoty 20.000 2:} tytulem odszkodowania. Na skutek braku ustanowienia pe}n0m0cnika z urzgdu Sqd Okrqgowy w Gdafisku oddalii jego skargi, 00 w ocenie powoda sprawilo, 20 winny one byé rozpoznane wniniejszym postqpowaniu ,,bez powielania zawartych w nim okolicznoéci”. Podniési tei, 20 z uwagi na przewleldoéé postgpowania doznai krzywdy w postaci rozstroju zdrowia — zaczq} chorowaé na (...). W odpowiedzi na pozew Skarb Pa1'1stwa Sqd Rejonowy Gdafisk — P. i Sad Rejonowy Gdafisk — Pffinoc, wniésl 0 oddalenie powédztwa. Wskaza}, ie skargi powoda na przew1ek}0éé postegpowafi sqdowych w sprawacfi toczqcych sig przed Sqdem Rejonowym Gdafisk P0}n0c w Gdafisku sygn. akt. I C 1140/08 oraz Segdu Rejonowego Gdafisk Poludnie w Gdafisku sygn. akt I C 678/07 i VIII Kp 60/ 10 z0sta}y oddalone postanowieniami Sa,du Okrggowego w Gdafisku z dnia 15.06.2010 r., 24.06.2010 r. i 24.06.2010 r., cc éwiadczy 0 braku bezprawnoéci dziaiafi pozwanego. Oddalenie skargi zamyka bowiem, w éwietle art. 15 ustawy 0 skardze na naruszenie prawa strony d0 rozpoznania sprawy w postsgpowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postqpowaniu sgdowym bez nieuzasadnionej zwloki, drogeg w krajowym porzqdku prawnym do dochodzenia zadoééuczynienia i odszkodowania. W zakresie ewentualnej odpowiedzialnoéci opzmej na treéci art. 455 kc bqdé 448 kc powéd révmiei nie wykaza} przes}anek, tj. naruszenia dobra osobistego, bezprawnoéci zachowania pozwanego, wystqpienia krzy'wdy' oraz normalnego zwiqzku przyczynowego pomiqdzy niezgodnym z prawem zachowaniem a krzywdq. Podniésl réwniei pozwany, fie sqd cywilny nie jest uprawniony do badania czy brak udziaiu pelnomocnika z urzgdu n16g}wp1y11aj: na uwzglcgdnienie skargi powoda na przewlekloéé postqpowafi. Wyrokiem z dnia 26.03.2012 r. Szgd Okrqgowy we Wr0c}awiu odrzucil pozew w zakresie iqdania zaplaty zadoééuczynienia w zwiqzku ze sprawq toczqcq sir; przed Sqdem Rejonowym Gdafisk — Pfifinoc W Gdafisku sygn. akt I C 1140/08 (pkt I wyroku}, dalej idqce powédztwo oddalii (pkt II wyroku) oraz zasqdzil 0d powoda na rzecz strony pozwanej 3.600 z} tytuiem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego {pkt III wyroku). Sygn. akt I A Ca 702/12 I WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: " Przewodniczący: SSA Adam Jewgraf (spr.) Sędziowie: SSA Iwona Biedroń SSA Małgorzata Larnparska Protokołant: Katarzyna Stalewska po rozpoznaniu W dniu 18 lipca 2012 r. wcwrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa J. J. . przeciwko Skarbowƒ Państwa - Sądowi Rejonowemu Gdańsk - Południe w Gdańsku 1' Sądowi Rejonowemu Gdańsk - Północ w Gdańsku o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt I C 823/11 1 I . oddala apelację; 2 I _ zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apełacyjnego. ' UZASADNIENIE Powód J. J. domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku i Sądu Rejonowego Gdańsk ~ Północ w Gdańsku kwoty 90.000 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania. Wskazał, że w sprawach toczonych przez wskazanymi Sądami złożył Skargi na przewlekłość postępowania i zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł tytułem odszkodowania. Na skutek braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił jego Skargi, co w ocenie powoda sprawiło, że winny one być rozpoznane wniniejszym postępowaniu „bez powielania zawartych w nim okoliczności”. Podniósł też, że z uwagi na przewiekłość postępowania doznał krzywdy W postaci rozstroju zdrowia - zaczął chorować na (...). W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa - Sąd Rejonowy Gdańsk - P. i Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ, wniósł o oddalenie powództwa. Wskazał, że skargi powoda na przewlekłość postępowań sądowych w sprawacli toczących się przed Sądem Rejonowym Gdańsk ~¬ Północ w Gdańsku sygn. akt. I C 1140/08 oraz Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe W Gdańsku sygn. akt I C 678/07 i VIII Kp 60/ 10 zostały oddalone postanowieniami Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15.06.2010 r., 24.06.2010 r. i 24.06.2010 r., co świadczy o braku bezprawności działań pozwanego. Oddalenie skargi zamyka bowiem, w świetle art. 15 ustawy 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, drogę w krajowym porządku prawnym do dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania. W zakresie ewentualnej odpowiedzialności opaitej na treści art. 455 kc bądź 448 kc powód również nie wykazał przesłanek, tj. naruszenia dobra osobistego, bezprawności zachowania pozwanego, wystąpienia krzywdy' oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy niezgodnym z prawem zachowaniem a krzywdą. Podniósł również pozwany, że sąd cywilny nie jest uprawniony do badania czy brak udziału pełnomocnika z urzędu mógł wpłynąć na uwzględnienie skargi powoda na przewlekłość postępowań. Wyrokiem z dnia `26.03.2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił pozew w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia w związku ze sprawą toczącą się przed Sądem Rejonowym Gdańsk - Północ w Gdańsku Sygn. akt I C 1140/08 (pkt I wyroku), dalej idące powództwo oddalił (pkt II wyroku) oraz zasądzíł od powoda na rzecz strony pozwanej 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt III wyroku).
--- STRONA 2 ---
W ustalonym stanie faktycznym Sad stwierdzi} W pierwszym rzedzie, ii: nie budzi watpliwoéoi fakt identycznoéci stron postepowania W rozpatrywanej Sprawie jak i W sprawie 0 sygn. akt IX C 88/11 toczacej sie przed Sadem Rejonowyrn W Shlpsku. W obu sprawach powodem jest J. J., zaé strona pozwana Skarb Pafistwa — Sad Rejonowy Gdafisk Pélnoc w Gdafisku. Podane przez powoda W uzasadnieniu obecnego pozwu, jak i W uzasadnieniu tamtejszego pozwu, twierdzenia, fie na skutek braku udzialu pe}n0n1ocnika z urzedu skarga na p1zewleldoéé postepowania zostaia " oddalona oraz, ie z uwagi na przewlekloéé powéd doznal krzywdy W postaci rozstroju zdrowia, sq toisame. Biorac to pod uwage, na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc, naleialo pozew w tym zakresie odrzucié. W pozostalym zakresie powédztwo podlegado oddaleniu. Jak Sad wskaza} powéd zarzadzeniern z 09.01.2012 r., bedac pouczonym 0 treéci art. 6 kc i 232 kpc, zobowiqzany zostai do Wskazania jakiej kwoty, z 0goIne surny 90.000 z}, Zada tytuIem zadoééuczynienia, a jakiej tytulem odszkodowania oraz na czym polega jego szkoda, ktorej naprawienia sie domaga poprzez zasadzenie odszkodowania. Powéd w przeslanym piémie z 19.01.2012 1". informacji tych nie udzielii. Powodztwo zatem, jako niesprecyzowane, jué z tego powodu podIega}o oddaleniu. Nie jest bowiem rzecza Sadu ustalanie przedmiotu roszczenia strony. Niezaleinie od braku sprecyzowania iadafi powédztwo podlegalo oddaleniu takze w éwietle 0b0w1':~1zuj acych norm prawnych. Skargi powoda 0 przewlekioéé postqpowafi toczacych sie przed Sadem Rejonowym Gdafisk — Poludnie w Gdafisku 0 sygn. akt I 678/07 oraz VIII Kp 60/ 10 zostaiy prawomocnie oddalone (co jest bezsporne). Tym samym do powoda znajduje zastosowanie dyspozycja art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17.06.2004 1". 0 » skardze na namszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postepowaniu przygotowawezym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwloki i powodowi nie przysiuguje roszczenie ozasadzenie na jego rzecz odszkodowaxfia w zwiazku z p1zewlekloécia, gdyi iaden przepis przywolanej ustawy uprawnienia takiego mu nie stwarza. Nie mofie tei powod iadaé naprawienia szkody bezpoérednio na podstawie art. 417 kc, bo moiliwoéé taka ustawodawca zastrzegi tylko 050130111, ktore w toku postepowania ze skargami w trybie ustawy 0 skardze na naruszenia prawa strony, nie wystepowafiy. Odnoszac sie do iadania zasadzenia zadoééuczynienia Sad 1/1'skaz11jacc na norms; art. 448 § 1 kc stwierdzil, ii powod nie formulowa} wobec strony pozwanej zarzutow dotyczacych naruszenia jego débr osobistych. Gdyby natomiast — z daleko posunietej 0st1~0Z110éci,jak to Sad okreélil — przyjmowaé, fie zamiarem powoda byio iadanie zadoééuczynienia za Wywoianie rozstroju zdrowia, to dla jego bytu niezbednym bylo wykazanie przeslanek odpowiedzialnoéci pozwanego z art. 417 kc. Tymczasem powéd Wnioskéw dowodowych W tym kierunku nie skladal. Nie moina bowiem za takowe uznaé stwierdzefi powoda, ie skargi na przew1ek}os§c': Winny bye rozpoznane w 11iniejszy111 postepowaniu ,,bez powielania zawartych W nich okolicznoéci”. Nie rnoina tei za bezprawne uznaé rozpoznanie skargi na przewlekloéé postepowania bez ustanowionego dla powoda pelnomocnika z urzedu w sytuacji, gdy to do oceny sadu orzekajacego ustawodawea pozostawii decyzje W sprawie ustanowienia badé nie pelnomocnika. Skora zatem powod nie wykazal bezprawnoéci dzia}ania pozwanego, jako jednej z podstaw, w oparciu 0 ktére moglby skuteoznie zglaszaé Zadanie zasadzenia zadoééuczynienia, nie celowym bylo przeprowadzanie zgioszonych przez powoda w pozwie d0Wod0W na okolicznoéé zwiazku przyczynowego przewlekloéci postepowar’1 ze wskazywanyrni sehorzeniami, cierpieniami fizycznymi i psychicznymi, dlatego wnioski te zostaly oddalone. O kosztach postepowania Sad orzekl na podstawie art. 98 § 1 kpc. Powyészy wyrok zaskaréyl apelacja powéd wnoszac 0 uchylenie orzeczenia i przekazanie Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelacje strona pozwana wnosila 0 jej oddalenie i zasadzenie k0szt0W postepowania apelacyjnego wedlug norm przepisanych (kosztow zastepstwa procesowego). Sad Apeiacyjny zwaiyl, co nastepuje: Apelacja nie jest zasadna. W pierwszym rzedzie podzielié naleiy poglad Sadu meriti co do tego, fie zachodzi toisamoéé roszczefi W rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 kpc zgloszonych przez powoda W sprawie 0 sygn._akt IX C 88/11 zawiskzj przez Sadem Rejonowym w Slupsku oraz w rozpatrywanej sprawie W zakresie W jakim powod iadal zaplaty zadoééuczynienia W zwiazku ze sprawa toczacq sie przez Sadem Rejonowym Gdafxsk Polnoc w Gdafisku pod sygn. I C 1140/08. W obu sprawach zachodzi identycznoéé roszczefi, gdyi iadania zawarte poszczegolnych pozwach ’i ich podstawie, to jest okolicznoéci faktyczne uzasadniajace Zadanie sq te same. W obu sprawach powod, dochodzac zadoééuczynienia, roszczenie swe opiera 11a twierdzeniu, ie na skutek braku udzialu pelnomocnika z urzedu skarga na przewlekloéé postepowania toezqcego sie przed Sadem Rejonowym zostaia oddalona oraz, z uwagi na owa przewlekloéé doznal szkody W postaei rozstroju zdrowia. Gdy do tego doda sie bezsprzecznie istniejaca identycznoéé stron obu procesow, stwierdzié naleiy, ii Sad Okregowy W pehli zasadnie odrzucil w tej czeéci pozew, W zgodzie z unormowaniem z art. 199 § 1 pkt 2 kpo uznajac, fie sprawa 0 to samo roszczenie, porniedzy tymi samymi stronami jest jué. W toku. Dodaé naleiy, ii kwestionujqe W tej czeéci 1ozstrzygniecie powédpoza wlasnymi twierdzeniami, nie podjai proby wykazania w jakikolwiek racjonalny sposéb na czym Qolegaé mialaby odmiennoéé dochodzonyeh W obu sprawach roszezefi lub ieh podstaw, co czyni zgiaszany w apelacji zarzut naruszenia normy art. 199 § 1 pkt 2 kpc niezasadnym. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu apeluj acego nie doszlo rowniei do naruszenia wyrnienianych przez niego przepiséw prawa procesowego zwiazanych z przedmiotem i ocena dowodéw przez Sad I instancji. W tym W ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził w pierwszym rzędzie, iż nie budzi wątpliwości fakt identyczności stron postępowania w rozpatrywanej sprawie jak iw sprawie 0 sygn. akt IX C 88/11 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Słupsku. W obu sprawach powodem jest J. J., zaś stroną pozwaną Skarb Państwa - Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku. Podane przez powoda w uzasadnieniu obecnego pozwu, jak i w uzasadnieniu tamtejszego pozwu, twierdzenia, że na skutek braku udziału pełnomocnika z urzędu skarga na przewlekłość postępowania została ' oddalona oraz, że z uwagi na przewlekłość powód doznał krzywdy w postaci rozstroju zdrowia, są tożsame. Biorąc to pod uwagę, na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc, należało pozew w tym zakresie odrzucić. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Jak Sąd wskazał powód zarządzeniem z 09.01.2012 r., będąc pouczonym o treści art. 6 kc i 232 kpc, zobowiązany został do wskazania jakiej kwoty, z ogóine sumy 90.000 zl, żąda tytułem zadośćuczynienia, a jakiej tytułem odszkodowania oraz na czym polega jego szkoda, której naprawienia się domaga poprzez zasądzenie odszkodowania. Powód w przesłanym piśmie z 19.01.2012 r. informacji tych nie udzielił. Powództwo zatem, jako niesprecyzowane, już Z tego powodu podlegało oddaleniu. Nie jest bowiem rzeczą Sądu ustalanie przedmiotu roszczenia strony. Niezależnie od braku sprecyzowania żądań powództwo podlegało oddaleniu także w świetle obowiązujących norm prawnych. Skargi powoda o przewłekłość postępowań toczących się przed Sądem Rejonowym Gdańsk - Południe w Gdańsku o sygn. akt I 678/07 oraz VIII Kp 60/ 10 zostały prawomocnie oddalone (co jest bezsporne). Tym samym do powoda znajduje zastosowanie dyspozycja art. 12 ust. 1 ustawy Z dnia 17.06.2004 r. o › skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotow-'awczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora I postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i powodowi nie przysługuje roszczenie ozasądzenie na jego rzecz odszkodowania w związku z przewlekłością, gdyż żaden przepis przywołanej ustawy uprawnienia takiego mu nie stwarza. Nie może też powód żądać naprawienia szkody bezpośrednio na podstawie art. 417 kc, bo możliwość taką ustawodawca zastrzegł tylko osobom, które w toku postępowania ze skargami w trybie ustawy o skardze na naruszenia prawa strony, nie występowały. Odnosząc się do żądania zasądzenia zadośćuczynienia Sąd wskazując na normę art. 448 § 1 kc stwierdził, iż powód nie formułował wobec strony pozwanej zarzutów dotyczących naruszenia jego dóbr osobistych. Gdyby natomiast - Z daleko posuniętej ostrożności, jak to Sąd określił - przyjmować, że zamiarem powoda było żądanie zadośćuczynienia za wywołanie rozstroju zdrowia, to dla jego bytu niezbędnym było wykazanie przesłanek odpowiedzialności pozwanego z art. 417 kc. Tymczasem powód wniosków dowodowycłi w tym kierunku nie składał. Nie można bowiem za takowe uznać stwierdzeń powoda, że skargi na przewlekłość winny być rozpoznane w niniejszym postępowaniu „bez powiełania zawartych w nich okoliczności”. Nie można też za bezprawne uznać rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania bez ustanowionego dla powoda pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy to do oceny sądu orzekającego ustawodawca pozostawił decyzję w sprawie ustanowienia bądż nie pełnomocnika. Skora zatem powód nie wykazał bezprawności działania pozwanego, jako jednej z podstaw, w oparciu o które mógłby skutecznie zgłaszać żądanie zasądzenia zadośćuczynienia, nie celowym było przeprowadzanie zgłoszonych przez powoda w pozwie dowodów na okoliczność związku przyczynowego przewlekłości postępowań ze wskazywanymi schorzeniami, cierpieniami fizycznymi i psychicznymi, dlatego wnioski te zostały oddalone. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 kpc. Powyższy wyrok Zaskarżył apełacją powód wnosząc 0 uchylenie orzeczenia i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację Strona pozwana wnosiła 0 jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych (kosztów zastępstwa procesowego). Sąd Apeiacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. W pierwszym rzędzie podzielić należy pogląd Sądu meriti co do tego, że zachodzi tożsamość roszczeń w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 kpc zgłoszonych przez powoda w sprawie o sygn._akt IX C 88/11 zawisłej przez Sądem Rejonowym W Słupsku oraz W rozpatrywanej sprawie w zakresie w jakim powód żądał zapłaty zadośćuczynienia W związku ze sprawą toczącą się przez Sądem Rejonowym Gdańsk - Północ w Gdańsku pod sygn. I C 1140/08. W obu sprawach zachodzi identyczność roszczeń, gdyż żądania zawarte poszczególnych pozwach 'i ich podstawie, to jest okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie są te same. W obu sprawach powód, dochodząc zadośćuczynienia, roszczenie swe opiera na twierdzeniu, że na skutek braku udziału pełnomocnika z urzędu skarga na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym została oddalona oraz, z uwagi na ową przewlekłość doznał szkody w postaci rozstroju zdrowia. Gdy do tego doda się bezsprzecznie istniejącą identyczność stron obu procesów, stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy w pełni zasadnie odrzucił w tej części pozew, w zgodzie Z unormowaniem z art. 199 § 1 pkt 2 kpc uznając, że sprawa o to samo roszczenie, pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku. Dodać należy, iż kwestionując wf tej części rozstrzygnięcie powódipoza własnymi twierdzeniami, nie podjął próby wykazania w jakikolwiek racjonalny sposób na czym polegać miałaby odmienność dochodzonych w obu sprawach roszczeń lub ich podstaw, co czyni zgłaszany w apelacji zarzut naruszenia normy art. 199 § 1 pkt 2 kpc niezasadnym. Wbrew odmiennemu zapatiywaniu apeluj ącego nie doszło również do naruszenia wymienianych przez niego przepisów prawa procesowego związanych z przedmiotem i oceną dowodów przez Sąd I instancji. W tym
--- STRONA 3 ---
zakresie skariacy zdaje sie niezauwaiaé, ii oddalenie jego Wnioskow dowodowych bylo Wynikiem nie Wykazania podstawowej przeslanki ewentualnej odpowiedzialnoéci strony pozwanej na gruneie art. 417 kc, tj. bezprawnoéci dzialania. Odmowa bowiem uwzglednienia przez Sady skladanych pI'Z6Z powoda we Wskazanych postepowaniach Wnioskow 0 ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie byla dzialaniem bezpraxmym lub mieszczacym sie W granicach uprawniefi sadu z art. 117 § 1 kpc. Naleiy podkreélié, fie strona ma co do zasady uprawnienie i moiliwoéé podejrnowania osobiécie roinych dzialafi W postepowaniu przed sadem, zmierzajacych do oohrony Wlasnych praw. Wniosek 0 ustanowienie pelnomocnika z urzedu podlega zaé zawsze indywidualnej oeenie ze strony sadu, ktory uwzgledni go tylko Wowczas, gdy udzia} pelnomocnika uzna za potrzebny. Owa odmowa nie pozbawia tei strony moiliwoéci obrony jej praw (art. 379 pkt 5 kpc) ani nie narusza art. 6 Konwencji z dnia 04 listopada 1950 r. 0 ochronie praw ozlowieka i podstawowych Wolnoéci (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), na co wielokrotnie wskazywano W orzecznictwie (tak tea wyroki SN: z dnia 05.07.2000 1". sygn. akt I CKN 787/00, LEX 146174; z dnia 16.02.1999 r. sygn. akt II UKN, OSNP 2000, nr 9, poz. 359; z dnia 12.09.2007 r. sygn. akt I CSK 199/07, LEX 461625). Skoro zatem powod nie wykazal przeslanek odpowiedzialnoéci strony pozwanej, w postaci braku wykazania bezprawnoéci dziaiania przeprowadzenia dowodow na okolicznoéé zwiazku przyczynowo pomiedzy rzekoma przewlekioécia postepowania a podnoszonymi schorzeniami i cierpieniami bylo bezprzedmiotowe, gdyi dowody te nie mialy wpiywu na rozstrzygniecie sprawy. Zaznaczyé nadto naIeZy, ii podstawa oddalenia powodztwa stanowilo takie to, ii powod W toku sporu, nie czyniac zadoéé obowiazkom z art. 6 kc i 232 kpc, nie sprecyzowal ostatecznie swych iadafi, jak i to, Ze zgodnie z dyspozycja art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17.06.2004 r. 0 skardze na naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwloki, Wobec oddalenia jego skarg na przewleldoéé postepowafi, zawierajacych przy tym iadania zasadzenia odpowiedniej sumy pienieinej, nie przysluguje mu jui roszczenie 0 zasadzenie na jego rzecz odszkodowania W zwiazku z przewlekloéoia postepowania. ' Wbrew zapat1ywa1"1iu apelujacego brak byio takie podstaw do zastosowania W sprawie normy art. 102 kpc W zakresie rozstrzygniecia 0 kosztach postepowania. Samo powolanie sie na trudna sytuacje iyciowq i majatkowa, nawet jeieli stanowila ona podstawe zwolnienia od kosztow sadowych bez Wskazania innyeh szczegolnych okolicznoéci sprawy, jest niewystarczajace dla przyjecia zaistnienia ,,wypadk11 szezegolnie uzasadnionego” W rozurnieniu art. 102 kpc. * Przyjeeie odmiennego pogladu, wedle ktorego z samego faktu wystepowania W postepowaniu osoby majacej zia sytuaoje majatkowa, wynikaé by miaIa koniecznoéé obciaienia jej kosztarni postepowania, prowadzitoby W istocie do nieproporcjonalnego uprzywilejowania tej osoby Wzgledem jej przeciwnikow procesowych. Ryzyko prowadzenia sporu, ktérego jeden z elementow stanowi koniecznoéé poniesienia kosztow udzialu W sprawie, z goxy przeznaczone by Wiec zostalo na druga strone, zmuszajac ja do samodzielnego poniesienia tych nakladow W przypadku bezzasadnoéci dochodzonego przeeiwko niej roszczenia. Statoby to W oczywistej sprzecznoéci z podstawowymi zaloieniami" ochrony praw W postepowaniu cywilnym, zakladajacej rowny Wldad ryzyka udzialu W postepowaniu, Wyrafiajacy sie m. in. W ogolnej regule zwrotu kosztow procesu wywaionej W art. 98 § 1 kpc, ktora W realiach rozpatrywanej sprawy Sad Okregowy prawidlowo zastosowal. Z tych przyczyn apelacja, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, z mocy art. 385 kpc, podlegaia oddaleniu. ' O kosztaeh postepowania apelaeyjnego orzeczono zgodnie z treécia przepisu art. 98 kpc, nie znajdujao podstaw do zastosowania unormowania z art. 102 kpc, z przyczyn Wyiej Wskazanych. __ 3 zakresie skarżący zdaje się niezauważać, iż oddalenie jego wniosków dowodowych było wynikiem nie wykazania podstawowej przesłanki ewentualnej odpowiedzialności strony pozwanej na gruncie art. 417 kc, tj. bezprawności działania. Odmowa bowiem uwzględnienia przez Sądy składanych przez powoda we wskazanych postępowaniach wniosków 0 ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie była działaniem bezprawnym lub mieszczącym się w granicach uprawnień sądu z art. 117 § 1 kpc. Należy podkreślić, że strona ma co do zasady uprawnienie i możliwość podejmowania osobiście różnych działań w postępowaniu przed sądem, zmierzających do ochrony własnych praw. Wniosek 0 ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega zaś zawsze indywidualnej ocenie ze strony sądu, który uwzględni go tylko wówczas, gdy udział pełnomocnika uzna za potrzebny. Owa odmowa nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 kpc) ani nie narusza art. ó Konwencji z dnia 04 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), na co wielokrotnie wskazywano W orzecznictwie (tak też wyroki SN: z dnia 05.07.2000 r. sygn. akt I CKN 787/00, LEX 146174; z dnia 16.02.1999 r. sygn. akt II UKN, OSNP 2000, nr 9, poz. 359; z dnia 12.09.2007 r. sygn. akt I CSK 199/ 07, LEX 461625). Skoro zatem powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności strony pozwanej, w postaci braku wykazania bezprawności działania przeprowadzenia dowodów na okoliczność związku przyczynowo pomiędzy rzekomą przewlekłością postępowania a podnoszonymi schorzeniami i cierpieniami było bezprzedmiotowe, gdyż dowody te nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zaznaczyć nadto należy, iż podstawą oddalenia powództwa stanowiło także to, iż powód w toku sporu, nie czyniąc zadość obowiązkom z art. 6 kc i 232 kpc, nie sprecyzował ostatecznie swych żądań, jak i to, że zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17.06.2004 r. o skardze na naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wobec oddalenia jego skarg na przewlekłość postępowań, zawierających przy tym żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej, nie przysługuje mu już roszczenie 0 zasądzenie na jego rzecz odszkodowania w związku z przewlekłością postępowania. ' Wbrew zapatrywaniu apelującego brak było także podstaw do zastosowania w sprawie normy art. 102 kpc w zakresie rozstrzygnięcia 0 kosztach postępowania. Samo powołanie się na trudną sytuację życiową i majątkową, nawet jeżeli stanowiła ona podstawę zwolnienia od kosztów sądowych bez wskazania innych szczególnych okoliczności sprawy, jest niewystarczające dla przyjęcia zaistnienia „wypadku szczególnie uzasadnionego” w rozumieniu art. 102 kpc. o Przyjęcie odmiennego poglądu, wedle którego z samego faktu występowania w postępowaniu osoby mającej złą sytuację majątkową, wynikać by miała konieczność obciążenia jej kosztami postępowania, prowadziłoby w istocie do nieproporcjonalnego uprzywilejowania tej osoby względem jej przeciwników procesowych. Ryzyko prowadzenia sporu, którego jeden z elementów stanowi konieczność poniesienia kosztów udziału w sprawie, z góry przeznaczone by więc zostało na drugą stronę, zmuszając ją do samodzielnego poniesienia tych nakładów w przypadku bezzasadności dochodzonego przeciwko niej roszczenia. Stałoby to w oczywistej sprzeczności z podstawowymi założeniami' ochrony praw w postępowaniu cywilnym, zakładającej równy wkład ryzyka udziału w postępowaniu, wyrażający się m. in. w ogólnej regule zwrotu kosztów procesu wyrażonej w art. 98 § 1 kpc, którą w realiach rozpatrywanej sprawy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował. Z tych przyczyn apelacja, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, z mocy art. 385 kpc, podlegała oddaleniu. ` O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie' z treścią przepisu art. 98 kpc, nie znajdując podstaw do zastosowania unormowania z art. 102 kpc, z przyczyn wyżej wskazanych. _ 3
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział#I A Ca 702/12 I WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 181ipca 2012 r. Sqd Apelacgffny we Wro#art. 15 ustawy#art. 455 kc#art. 199 § 1 pkt 2 kpc#art. 6 kc#art. 12 ust. 1 ustawy#art. 417 kc#art. 448 § 1 kc#art. 417 kc.#art. 98 § 1 kpc.#art. 199 § 1 pkt 2 kpo#art. 117 § 1 kpc.#art. 379 pkt 5 kpc#art. 6 Konwencji#art. 102 kpc#art. 102 kpc.#art. 98 § 1 kpc#art. 385 kpc#art. 98 kpc