Wyrok I A Ca 614/09 0 .

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 614/09 0 . \l\ =+ '. ¬='-_'!'.'. "*¿_:z(, " 'E' Ww f”a::„ *WS WYROK gg w iMiENiu RzEczYPosPoLiTEJ PoLskiE..i Dnia 8 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny W Białymstoku I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący :¬SSA Elżbieta Bieńkowska to Sędziowie :.SSA Irena Ejsmont - Wiszowata -SSA Elżbieta Kuczyńska (spr.) Protokolant :i Iwona Aldona Zakrzewska po rozpoznaniu iw dniu 8 kwietnia 2010 r. W Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa J T W przeciwko W T i M B o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda 0 od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z z dnia 12 października 2009 r. sygn. akt I C 0380/09 -0 uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i w tym zakresie -sprawęprzekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łomży, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. --- STRONA 2 --- UZASADNlENlE Powód J T W, po ostatecznymT”Śfsprecyzowaniu powództwa, wnosił o zobowiązanie pozwanego W T - redaktora”naczelnego tygodnika aby przeprosił powoda za to, że w artykule umieszczonym W tygodniku nr 18 (91486) z dnia 3 maja 2009 r. i nr 19 (1487) z dnia 10 maja 2009 r. podał nieprawdziwe i niepotwierdzone informacje od powodziei pomówiłgoo nielegalne prowadzenie działalności z ,,gangiem Generała”, czym naruszył zasady etyki zawodowej dziennikarza poprzez zamieszczenie na koszt pozwanych W eksponowanym miejscu ogłoszenia W tygodniku o treści wskazanej W pkt 1 pisma z 9 lipca 2009 r., o zakazanie pozwanemu „dalszych publikacji dotyczących powoda J W, W tym prowadzenia przez niego działalności gospodarczej oraz W innych środkach masowego przekazu nieprawdziwych i niepotwierdzonych informacji”, o zasądzenie od tego pozwanego na rzecz Ł T P C pod wezwaniem S D W Ł kwoty 90.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami .od dnia uprawomocnienia sięorzeczenia oraz o zasądzenie od pozwanego .nazrzecz powodakosztów procesu według norm przepisan I 1 ri::»:i.rioziprawief¬if~'* itd n i u 131 .'08 .2 0091iii:.r; „złfxpopiierając ta k zmodyfikowane powództwo, jednocześnie cofnął pozew w stosunku do pozwanego |\/| B (k_44)_ W uzasadnieniu swego żądania powód wskazywał, że pozwany iW redaktor naczelny tygodnika i autor artykułów W tym tygodniku M B W artykułach zamieszczonych w nr 18 z dnia 3 maja 2009 r. i nr 19 z dnia 10 maja 2009 r. zamieścili szereg nieprawdziwych i niepotwierdzonych informacji dotyczących osoby i postępowania powoda, przy czym na okładce tygodnika nr 18 pozwani zamieścili zapowiedź artykułu W postaci pytania retorycznego tj. „oszust legalnie najbogatszy W '?”, a nadto wytłuszczonym drukiem i zdecydowanie większą i innego koloru czcionką umieścili kolejne pytanie retoryczne ,,wie|kie oszustwo?”. Wskazywał, że z puenty pierwszego artykułu powiązanej z zapowiedzią na okładce Wynika, iż powód dalej prowadził nielegalne interesy. Z kolei W drugim zartykułów, W nr 19, którego głównym tematem nie jest osoba .powoda i jego działalność,podano ,również nieprawdziwe informacje 0 prowadzeniu oszukańczej działalności przez powoda i o jego powiązaniu rodzinnym ze Sławomirem W. ps. Generał. W przypadku tego artykułu użyto W nagłówku specjalnie czerwonej czcionki celem nawiązania do --- STRONA 3 --- wcześniejszego artykułu dotyczącego powoda. Zdaniem powoda zamiarem pozwanych było przedstawienie powoda w negatywnym świetle, powiązanie go z grupą przestępczą. Pomimo, iż W artykule nie podano jego nazwiska, z łatwością można było zidentyfikować jego osobę, bowiem pozwani opisali szczegółowo, czym zajmuje się powód. Zwracając uwagę na negatywny Wydżwięk tych artykułów powód wskazał, że zawarto w nim nie tylko nieprawdziwe informacje, ale również używając ironicznego tonu i pytań retorycznych oraz przede wszystkim nie weryfikując informacji automatycznie narzucono negatywną ocenę i odbiór osoby i postępowania powoda. Dziennikarz nie skontaktował się z powodem, ani z innymi osobami, które mogłyby zweryfikować informacje podawane przez świadka zeznającego przed sądem. W odpowiedzi na pozew .pozwany W T wnosił o oddalenie powództwa i obciążeniepowoda - kosztami postępowania wskazując iż M B jest pseudonimem dziennikarskim autoraserii relacji sądowych z procesu W sprawie tzw. gangu Generała,iktóry toczy sięw Sądzie Okręgowym wŁomży. Autor nie wyraził zgody na ujawnienie prawdziwegonazwiska,co zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy Prawo prasowe obliguje redaktora naczelnegodo zachowania W tajemnicy danych umożliwiających tPozwanyiwskazał, że tekst ,,wielkie oszustvvo?” jest relacją z rozprawy Sądzie Okręgowym W Łomży, W czasie której zeznania składał Marek S. ps. Samara. Na jawną“rozprawęSąd dopuścił dziennikarzy, zezwalał na sporządzenie notatek, nagrywanie, fotografowanie. Proces jest relacjonowany także przez inne pisma, rozgłośnie radiowe i portale internetowe. Jest niewątpliwienajwiększą kryminalną sprawą w Łomży i regionie ii budzi zainteresowanie opinii publicznej. Pozwany wskazał,że rolą mediów jest rzetelne informowanie o przebiegu procesu, a gdyby przyjąć punkt widzenia zaprezentowany W pozwie, to nie mogłyby być relacjonowane nie tylko procesy sądowe, ale także przesłuchania sejmowych komisji śledczych, a nawet posiedzeń Sejmu, podczas których padają często niezwykle krytycznei ostre oskarżenia. Podniósł, że odpowiedzialność za nie ponoszą ci, którzy je formułują, a nie rzetelnie o nich sprawozdający. Pozwany podnosił, że autor tekstu rzetelnie zrelacjonował zeznania świadka Marka S. ps. Samara, zachowując szczególną staranność: osobiście uczestniczył w rozprawie, sporządzał z niej notatki,by ustrzec się od jakiegokolwiek błędu, przed przystąpieniem do pisania tekstu poprosił zaprzyjażnionego dziennikarza o nagranie --- STRONA 4 --- zeznania Marka S. ps. Samara. W tekście 11 razy zaznaczył, że są to słowa świadka. W żadnej mierze nie przesądza o winie powoda, a we fragmencie, w którym przypomniał o problemach powoda z prawem W związku z obrotem vvyłudzonymi towarami, dysponował wiedzą z akt sądowych, z rozmów z oskarżającym w tamtej sprawie prokuratorem i wcześniejszymi publikacjami W tygodniku K, do których powód nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Wyrok skazujący powoda za wyłudzenie towarów został przypomniany dlatego, że powód jest znanym przedsiębiorcą i osobą publiczną. Pozwany podnosił nadto, że użyte W tekstach pytajniki, nie nadawały wypowiedziom znamion ironii lub retoryki, lecz wyrażały dystans wobec zdania, które kończyły. Końcowo pozwany podnosił, że dobra osobiste powoda nie zostały naruszone, przy czym ,,(...) Powód, jako osoba publiczna i znana, nie wykazał ani własnej dbałości o naruszalność dóbr osobistych ani, postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego,nie;zachował ich względem innych”, czego dowodzi wyrok skazującypowoda za określone przestępstwo, które .naraziło.-innych na stratyoraz 1s@°p°Sowa WłW@Siir "ania wyroku r>°W°łvr~afli@ sięfl==r‹=h‹›f‹›bę gdy jednocześnie intensywnie uczestniczywżyciu publicznym igospodarczym Łomży. ę O _ .Wyrokiem 2 . „października 2009 ,r. „Sąd Okręgowy oddalił powództwo stosunku do .pozwanego W T .i umorzył postępowaniew stosunku do pozwanego M B.iSąd ten ustalił, że W nr 18 i 19 tygodnika ,,K”.zamieszczone zostały dwa artykuły zatytułowane:.-,,Wielkie oszustwo'?” i ,,>Dobry wujek< w wilczym świecie”, opisujące przebieg rozpraw sądowych prowadzonych w Sądzie Okręgowym w Łomży W tzw. „sprawie Generała”-- sygn. akt ll K 20/08. Poza tym ustalił, że Prokuratura Apelacyjna w Gdańsku Wydział V do Spraw Przestępczości zorganizowanej i Korupcji w toku śledztwa o sygnaturze AP V Ds.30/09 przedstawiła J T W szereg bliżej opisanych zarzutów dotyczących popełnienia przestępstw z art. 258§1kki286§1kkwzw.zart.294§1 kkwzw.zart.12 kkwzw. zart. 65§1 kk. Przy takich ustaleniach, W swojej ocenie prawnej Sąd Okręgowy przytoczył szereg wypowiedzi i poglądów judykatury dotyczących problematyki ochrony dóbr osobistych, w tym naruszonych publikacją prasową. Wywiódł, że W artykułach wskazanych przez powoda nie zostały naruszone jego dobre imię i cześć. Wskazał, --- STRONA 5 --- że artykuły te są vvyłącznie relacją z rozpraw toczących się W Sądzie Okręgowym W Łomży, W trakcie których zeznania składali m.in. Marek S. ps. Samara i Mariusz S. ps. Maniek. Użyte zwroty typu ,,według świadka”, „twierdzi świadek”, jak zeznał świadek” -- W ocenie Sądu pierwszej instancji - dowodzą, że podstawowym celem przekazu było Wyłącznie przytoczenie zeznań przesłuchanych W sprawie świadków i opis przebiegu procesu. W dalszej swojej części oceny prawnej wyraził natomiast pogląd, że W toku procesu doszło do obalenia przez stronę pozwaną domniemania bezprawności naruszenia dóbr osobistych powoda. Wskazał dla jego uzasadnienia, że z samej treści materiałów prasowych wynika, że dziennikarz sformułował swoje relacje negatywnie przedstawiające działalność powoda - jako przedsiębiorcę prowadzącego szeroko zakrojoną działalność gospodarczą- na podstawie informacji pochodzących z zeznań świadków przedstawionych W toku jawnego procesu. Relacje te, zdaniem Sądu Okręgowego, stanowiły „dostatecznąpodstawę faktyczną do sformułowania przez dziennikarza kwestionowanych przez powoda Wypowiedzi na temat jego działalności przestępczej”. Wskazując na rolę prasy polegającą na pobudzaniu do dyskusji i udziału ebatach"łwokół r.spraw.=fśktóre rodzą publiczne łza i nte resowan iewpod kreślił, aleko iidące wymagania moigąijispowodować brak możn ości - wypełniania * tej powinności. W tej sytuacji - W ocenie Sądu Okręgowego -- dziennikarze mogą polegać na danych, które pochodzą z dokumentów urzędowych jakimi niewątpliwie są akta spraw sądowych. Prasa nie musi samodzielnie weryfikować takich informacji, chyba że istniały poważnepodstawy do podważenia ich wiarygodności. Podkreślił Sąd, iż obowiązkiem -prasy (dziennikarza) jest nie tyle prawdziwe przedstawianie zjawisk utożsamiane z bezwzględnie rozumianym wymaganiem udowodnienia prawdziwości zarzutu, co rzeczowe i rzetelne przedstawianie sprawy przy oparciu się o prawdziwe żródła, ich rzetelny wybór, sprawdzenie i przedstawienie. Sąd Okręgowy wskazał, że jedną z okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych jest działaniew obronie społecznie uzasadnionego interesu. W wypadku publikacji prasowych interes ten wyraża się przede wszystkim W urzeczywistnianiu zasad jawności życia publicznego i prawa społeczeństwa do informacji. Opisywane W materiałach prasowych kwestie 'związane z działalnością powoda, jako poważnego przedsiębiorcę prowadzącego ,,liczne działalności gospodarcze na lokalnym rynku” oraz osobęuczestniczącą W życiu kulturalnym --- STRONA 6 --- miasta (współwydawca tygodnika inicjator założenia galerii ,,N”) stanowią ważną dla społeczeństwa problematykę. Niewątpliwie niektóre Wypowiedzi odnoszące się do powoda zawarte W materiałach prasowych, W tym tytuły publikacji „dobry wujek” miały charakter ironiczny, ale nie zawierały one zwrotów znieważających powoda. Powód „prowadził określoną działalność publiczną” i z tego powodu granice krytyki jego postępowania są szersze, niż W przypadku, gdyby działał na rynku jako osoba prywatna. Zdaniem Sądu autor publikacji sprostał też Wymaganiu zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych. Wymaganie to należy oceniać przez pryzmat rodzaju i rzetelności żródła informacji (dziennikarz nie powinien opierać się na źródle, którego obiektywizm lub Wiarygodność budzi wątpliwości), przy uwzględnieniu konieczności sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych informacji przez sięgnięcie do wszystkich innych dostępnych źródeł iupewnienie się co do zgodności informacji z innymi znanymi faktami, a także umożliwienie osobie zainteresowane] ustosunkowania się do uzyskanych informacji. ,lstotnetjest -wszechstronne,„a ,nie selektywne przekazanie infoyrmyacji,stawienie ,r.i,wszystkich t.y..„,okoy|icznyości działanie y¿„pod założoną tezę”, rozważenie powagi zarzutu, znaczenia informacji z punktu widzenia usprawiedliwionego , zainteresowania społeczeństwa_oraz potrzeby „_(pilności) pu biikacji.. .,,Autor .artykułu .ręrzeteln ie zrelacjonował zeznania .świadka .Marka . Samara. Zachowując szczególną ;staranność osobiście uczestniczył ,W rozprawiei sporządzał notatki z jej przebiegu.,.PoWołał się też na informacje uzyskane W trakcie przygotowywania innych artykułów dotyczących działalności .powoda publikowanych W tygodniku co do których powód nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Dysponując wiedzą z akt sądowych oraz z rozmów z prokuratorem oskarżającym powoda W sprawie związanej z obrotem wyłudzonymi towarami, autor vvyłącznie zrelacjonował przebieg rozprawy, stroniąc od własnych ocen i opinii na temat działalności powoda. interes społeczny uzasadniał ujawnienie faktów z przebiegu procesu sądowego W sprawie znanej, niecodziennej i budzącej zainteresowanie społeczne, zwłaszcza W sytuacji, gdy dziennikarz już po wcześniejszych publikacjach posiadał stosowną wiedzę o działalności powoda. Wypowiedzi odnoszące się do zachowania powoda jako przedsiębiorcy prowadzącego nielegalną działalność stanowiły przedstawienie zeznań przesłuchanych W sprawie świadków, co vvyłączało ich bezprawność. --- STRONA 7 --- Sąd Okręgowy wskazał, że powód nie był całkowicie pozbawiony środków ochronyprzewidzianych W art. 31 i 39 prawa prasowego, z czego ostatecznie nie skorzystał. W końcowej części swojej oceny, dotyczącej kwestii legitymacji biernej W procesie Sąd Okręgowy wskazał, że redaktor naczelny ponosi odpowiedzialność za dopuszczenie do publikacji materiału prasowego naruszającego dobra osobiste. Wywiódł, iż dopuszczony do opublikowania przez pozwanego W. T materiał prasowy, pozbawiony był cech bezprawności, co uzasadniało oddalenie powództwa- Wyrok ten zaskarżył powód --- jak wynikało ze sprecyzowania zakresu zaskarżenia na rozprawie W dniu 8 kwietnia 2010 r..- W części oddalającej powództwo W stosunku do pozwanego W T. Powód zarzucał: 1) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: - art. 24 § 1 kc W zw. z art. 23 kc, przez przyjęcie, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, W sytuacji, gdy dobra osobiste W postaci dobrego imienia, czci igodności „powoda .zostały naruszone działaniem pozwanego, a które to działainie było bezprawne, a ponadto nie .rzachodziłyokoliczności usprawiedliwiające działanie ipozwanego postaci art. 12 just. 1 W zw. z art.16 “ustawyiPrawo""prasowe przez 'przyjęcie,-.że T iripozwanyzachował szczególnąstaranność i rzetelność przy zbieraniu i rwykorzystywaniu materiałów prasowych, w sytuacji, gdy pozwany nie zachował należytej staranności i rzetelności przy zbieraniu i - wykorzystywaniu materiałów prasowych, ma ponadto tytuł publikacji prasowej, jako »integralną jej część, niejsodpowiadał obowiązującym zasadom i wymaganiom rzetelnego .dziennikarstWa,a co za tym idzie ~ pozwany bezprawnie naruszył dobra osobiste powoda, - art.54 Konstytucji RP mi art.-10 Konwencjio Ochronie PrawCzłoWiekai Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. przez przyjęcie, że jpozwanemu przysługuje prawo do wolności słowa i informowania to działalności publicznej powoda, W sytuacji, gdy prawo do wolności słowa W niniejszej sprawiepodlega ograniczeniomirri sankcjom i nie może być f Wykonywanew taki sposób, aby naruszało dobreimię lub cześć powoda; --- STRONA 8 --- 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 233 § 1 kpc poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego W sprawie i przyjęcie, że powodowi nie przysługuje ochrona prawna przewidziana W przepisach art. 24 kc W zw. z art. 23 kc, W sytuacji, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zebranego W sprawie prowadzić powinna do stwierdzenia, że dobro osobiste powoda W postaci jego dobrego imienia zostało naruszone przez bezprawne działanie pozwanego, a co za tym idzie powództwo powinno być uwzględnione W całości. We wniosku apelacji powód domagał się zmiany wyroku przez uwzględnienie powództwa W całości oraz wnosił o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i obciążenie powoda kosztami postępowania. Sąd Apelacyjny zważył,fco następuje: łniesposióbr odmówić słuszności. .y ę Przede wszystkim, nie jest możliwe odparcie zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 11Tkpc.Niemożna bowiem dokonać analizy, czy sąd prawidłowo ocenił materiał dowodowy, jeżeli ocena .ta niezostała przedstawiona W uzasadnieniu orzeczenia. Faktem jest bowiem,że .uzasadnienie orzeczenia wydanego przez Sąd pienrvszej instancji nie zawiera Wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia poprzez ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej Wprawdzie wydawać by się mogło, biorąc pod uwagę, że część uzasadnienia odnosząca się do podstawy faktyczne] (po słowach „Sąd ustalił, co następuje”, do słów „Sąd zważył, co następuje”) zajmuje ponad cztery strony maszynopisu, że Sąd Okręgowy niezbędne ustalenia poczynił, ale W rzeczywistości jest to tylko pozór wynikający z faktu, że Sąd przytoczył dosłownie W tej części treść zarzutów przedstawionych powodowi przez Prokuraturę Apelacyjną W Gdańsku. W rzeczywistości zaś część ta składa się z 2 zdań - ustalenia faktu opublikowania artykułów W których znalazły się zakwestionowane przez powoda treści i ustalenia faktu przedstawienia powodowi przez wymienioną jednostkę prokuratury szeregu --- STRONA 9 --- zarzutów które można by określić zwięźle, jako zarzuty dotyczące udziału W zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko mieniu (przestępstwo z art. 258 § 1 kk) oraz działanie W porozumieniu z bliżej określonymi osobami W ramach .zorganizowanej grupy przestępczej polegające na uprzednim wprowadzaniu W błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań, przy wykorzystaniu działalności podmiotu gospodarczego PPHU i doprowadzenie szeregu podmiotów na terenie całego kraju do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości na łączną kwotę 2.840.615,72 zł (przestępstwo z art.~286 § 1 kk W zw.z art. 294 § 1 kk W zw. z art. 12 kk W zw. z art. T65 § 1 kk). Należy nadto mieć natwzględzie, że uprzednie ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem prawidłowegodoboru i zastosowania prawa materialnego. Można zatem stwierdzić,~ że takżedla oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajnyjest stanfaktycznysprawy, będący podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Oprawidłowymzastosowaniu .prawa materialnego można mówić dopiero wówczas,*gdy ustalenia stanowiące podstawę wydania zaskarżonego wyroku pozwalają na ocenę tegozastosowania. r@ocen ie prawnej ąd *Okręgowyrzytacza wprawdzierriiobszern ie dorobek”*ijurdyikaturyiispoiprzeziiwyraźneiodwołanie*ąsię do konkretnych orzeczeń sądowych bądż nawet poprzez Wyrażenie-ii -przyjęcieokreślonych poglądów jako własnych wyrażonych na gruncie tej konkretnej sprawy, przytacza określone przepisy prawne i wyjaśnia ich rozumienie W praktyce sądowej ale - z tego powodu, że W sprawie nie został ustalony stan faktyczny - nie można stwierdzić, że twierdzenia te i uwagi są odnoszone do realiówtej sprawy. Sąd jest zobowiązany do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. .Jeśli uzasadnienie nie zawiera wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia poprzez ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej Wówczas orzeczenie podlega uchyleniu, a sprawa podlega przekazaniu do .ponownego rozpoznania. Można bowiem W takiej sytuacji mieć uzasadnione wątpliwości, czy sąd rozpoznał istotę sprawy. Wątpliwości, co do tego potęguje fakt, że W ocenie prawnej został wyrażony zarówno pogląd o nie naruszeniu dóbr osobistych powoda (str. 11, str. 15), jak ii stwierdzenie obalenia --- STRONA 10 --- przez pozwanego domniemania bezprawności naruszenia dóbr osobistych (str. 12 i nast.) podczas, gdy brak naruszenia dóbr osobistych wyłącza W ogóle potrzebę rozważania tej drugiej kwestii. Nadto, co najmniej (przedwczesny, nie poparty niezbędną analizą i rozważeniem argumentów obu stron był wniosek Sądu, że artykuły do których nawiązuje żądanie pozwu stanowiły wyłącznie relację z rozprawy przed Sądem Okręgowym W Łomży, a ich celem było tylko przytoczenie zeznań świadków i opis przebiegu procesu oraz, że oparcie się przez dziennikarza o relację świadka zeznającego W sprawie karnej, odwołanie się do jego zeznań stanowi o wypełnieniu powinności dziennikarskich sformułowanych W art. 12 ust. 1 pkt 1 Pr. prasowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pr. prasowego - prasa jest zobowiązana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk. Podkreślić należy, że zeznania świadka - choćby złożone przed sądem W trakcie jawnej rozprawy i zaprotokołowane W protokole rozprawy nie mają, W kontekście obowiązków dziennikarza wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa prasowego, takich walorów, jak dokument urzędowy. Moc dokumentuurzędowego „posiada natomiast _protokół rozprawy sądowej, ale stanowi on dowód .przebiegu f,rozprawy,¬¿zatemitakże ¿tego, .że „świadek złożył określonej ,”„,Ĺza rotokołowanej treścirzezna nyiyariya le i§¿n ie ,sta nowi”.dowod uitywiarrygod ności danych wynikających zzaprotokołowanychs zeznań świadka. Dodać należy, że dokonanie „pełnej -i wyczerpującej oceny opublikowanych .artykułów W kontekście sformułowa nych rzez powoda,w uzasad nieniu powództwa zastrzeżeń Tuwag żnie jest .praktycznietgmożliweprzy wykorzystaniu l-jedynie zwszytych -do ,akt.kserokopii artykułów ,(ocena roli i znaczenia zapowiedzi artykułu,-tytułów,,użytej czcionki, utrudnione odczytanie treści artykułów). Taki stan rzeczy czyni niemożliwym odparcieitakże zarzutu naruszenia prawa materialnego. Pomimo, że postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny, nie ulega wątpliwości, że jednocześnie nie powinno się dopiero na ten etap przenosić czynności ustalenia stanu faktycznego sprawy i Wyrażenia oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, bowiem niesie to za sobą ryzyko pozbawienia stron jednej instancji merytorycznej (por. wyrok SN z dnia 13 listopada 2002 r., l CKN 1149/00, Lex, nr 75293). Rolą sądu .drugiej instancji jest przede .wszystkim kontrola rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd pierwszej instancjiiewentualne naprawienie usterek postępowania przed Sądem pienrvszej instancji,a nie wykonanie czynności należącej do sądu pierwszej instancji. --- STRONA 11 --- Mając te okoliczności na względzie i na mocy art. 386 § 4 kpc W zw. z art. 108 § 2 kpc orzeczono, jak W sentencji.