Postanowienie I A Ca 546

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 546,111 '_ \T1 ‘zglanjig'\“\\~&§§ ‘ It ".._1 ‘t. '4/"€\fn“t$*.‘“  w*»“~1\; _ ’<‘ . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ‘ Dnia 10 lutego 2012 r. Sad Apelacyjny w Biatymstoku I Wydziat Cywilny w sktadzie: Przewodniczapy : SSA Irena Ejsmont  Wiszowata Sadziowie : SA Jadwiga Chojnowska SO del. Jarostaw Marek Kami|’1ski(spr.) ' po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. w Biatymstoku na rozprawie sprawy 2 powédztwa P. C. przeciwko Ska rbowi Pafistwa  Zakladowi Karnemu w C. 0 zaptatg na' skutek apelacji powoda ud wyroku Sa_du Okragowego w Lomzy zdnia 31 maja 2011 r. sygn. akt IC 761109 I. oddala apelacjg; ll. zasqdza od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotg 2.700 zt tytutem zwrotu kosztéw procesu w instancji odwoiawczej. UZASADNIENIE P. C. wnosit 0 zasqdzenie od Skarbu Paristwa — Dyrektora Zaktadu Karnego w C. na swoja rzecz kwoty 6.000 zt oraz kwoty 100.000 zt na rzecz Domu Dziecka (...} w B.  tytutem zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych, polegajace na bazprawnej odmowie doraczenia mu nadestanej korespondencji. Wskazat, Ze adresowany do niego list polecony nie zostat mu doraczony, wobec rzekomego stwierdzenia w przesytce przedmiotbw niedozwotonych (kart telefonicznych). Jego zdaniem zachowanie funkcjonariuszy/Zaktadu Karnego byto bezprawne i naruszyto jego dobra osobiste. Jako podstaweg prawna roszczenia wskazat art. 417 k.c. j art. 448 k.c. w zw. z art. 23 k.c. i art. 24 k.c. Skarb Par'|stwa  Dyrektor Zaktadu Karnego w C., reprezentowany przez Prokuratoria Generatnq Skarbu Pafistwa, wniést 0 oddalenie powbdztwa. Podat, Ze przyczyna odestania listu, byto wykrycie w jego wnatrzu kart telefonicznych, na ktdnych otrzymanie powod nie posiadat zgody Dyrektora Zaktadu. 4 Wyrokiem 2 dnia 31 maja 2011 r. Sad Okragowy w Lomzy oddalit powédztwo i zasadzit od powoda na rzecz Skarbu Parfistwa  Prokuratorii Generalnej kwota 3.600 zt tytutem zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego, Omeczenie to zapadto w oparciu 0 nastapujace ustalenia faktyczne. P. C. od dnia 28 kwietnia 2009 r. odbywa kara pozbawienia wolnosci w Zaktadzie Karnym w C. W dniu 5 sierpnia 2009 r. do jednostki penitencjarnej wptynaj list polecony  adresowany do powoda. Przesytka zostata poddana kontrbli przez funkcjonariusza stuzby wiaziennej R. 0., polegajqcej na przeswietleniu promieniami rentgena za pom0ca_ urzqdzenia R.. Przeéwietlenie wykazato, Ze koperta z listem zawierata takzekarty telefoniczne, na ktérych przestanie osadzony nie posiadat zgody Dyrektora Zaktadu Karnego. W zwiqzku z tym korespondencja zostata zwrbcona do Urzadu Pocztowego celem odestania jej dojejtnadawcy. W dniu 10 sierpnia 2009 r. P. C. ztozyt skargg do Dyrektora Zaktadu Karnego d0tycza_ca_ odestania przedmiotowego listu. Dyrektor w piémie 2 dnia 13 sierpnia 2009 r. (...), doraczonym osadzonemu w dniu17sierpnia 2009 r., uznat zarzuty skargi za bezzasadne. Sygn. akt l A Ca 546111 '_ 1-ŻW '¿%l4|j)lÍå"`şŠ"`\\"\§Ê ` Ę! l'.._1 Ę. 4/'āfr'”tŠřÄ`} - -w'›“'~=\;- ¬ ”<` . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ à Dnia 10 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Irena Ejsmont - Wiszowata Sędziowie : SA Jadwiga Chojnowska SO del. Jarosław Marek Kamiński (spr.) " po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa F. C. przeciwko Ska rbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w C. o zapłatę na' skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży zdnia 31 maja 2011 r. sygn. akt IC 761109 I. oddala apelację; ll. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej. UZASADNIENIE P. C. wnosił o zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w C. na swoją rzecz kwoty 6.000 zł oraz kwoty 100.000 zł na rzecz Domu Dziecka (__.) w B. - tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, polegające na bezprawnej odmowie doręczenia mu nadesłane] korespondencji. Wskazał, że adresowany do niego list polecony nie został mu doręczony, wobec rzekomego stwierdzenia w przesyłce przedmiotów niedozwolonych (kart telefonicznych). Jego zdaniem zachowanie funkcjonariuszyzZakładu Karnego było bezprawne i naruszyło jego dobra osobiste. Jako podstawę prawną roszczenia wskazał art. 417 k.c. j art. 448 k.c. w zw. z art. 23 k.c. i art. 24 k.o. Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w C., reprezentowany przez Prokuratorłę Generałną Skarbu Państwa, wniósł 0 oddalenie powództwa. Podał, że przyczyną odesłania listu, było wykrycie w jego wnętrzu kart telefonicznych, na których otrzymanie powód nie posiadał zgody Dyrektora Zakładu. Ą Wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w Łomży oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Orzeczenie to zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. P. C. od dnia 28 kwietnia 2009 r. odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w C. W dniu 5 sierpnia 2009 r. do jednostki penitencjarnej wpłynął list polecony - adresowany do powoda. Przesyłka została poddana kontroli przez funkcjonariusza służby więzlennej R. O., polegającej na prześwietleniu promieniami rentgena za pomocą urządzenia R.. Prześwietlenie wykazało, że koperta z listem zawierała takżekarty telefoniczne, na których przesłanie osadzony nie posiadał zgody Dyrektora Zakładu Karnego. W związku z tym korespondencja została zwrócona do Urzędu Pocztowego celem odesłania jej do -jejnadawcy. W dniu 10 sierpnia 2009 r. P. C. złożył skargę do Dyrektora Zakładu Karnego dotyczącą odesłania przedmiotowego listu. Dyrektor w piśmie 2 dnia 13 sierpnia 2009 r. (...), doręozonym osadzonemu w dniu17sierpnia 2009 r., uznał zarzuty skargi za bezzasadne. --- STRONA 2 --- 2 O powyzszym zdarzeniu powod poinformowat takze Dyrektora Okragowego Inspektoratu Siuiby Wiaziennej w B. Centralny Zarzqd Stuzby Wiaziennej w W. i Rzeoznika Praw Obywatelskich, jednakze we wszystkich przypadkach nie znaleziono zadnych nieprawidtowoéci w postapowaniu funkcjonariuszy stuzby wiaziennej, a skargi powoda uznano za bezzasadne. W zwiazku ze ztozonym zawiadomieniem 0 popetnieniu przestapstwa przez funkcionariuszy Zaktadu Karnego w C., potegajacego na przekroczeniu uprawniefi, toczyto sia postapowanie wyjaéniajape, zakoficzone postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Z. z dnia 15 wrzesnia 2009 r. o odmowie wszczacia éledztwa wobec braku znamion ozynu zabronionego. Postanowieniem z dnia 20 Iistopada 2009 r. Sad Rejonowy w Zambrowie nie uwzgladnit odwotania powoda i utrzymat przedmiotowe orzeczenie w mocy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sad Okragowy doszedt do przekonania, ze powédztwo nie zasiugiwato na uwzgladnienie. Uznai, 2e choc prawo do korespondencii, na ktorego naruszenie powotywat sia powod, nalezy do katalogu dobr osobistych prawnie chronionych (art. 23 i 24 k.c.), tym ntemniej powéd nie wykazat istnienia przestanki odpowiedzialnoéci pozwanego w postaci bezprawnosci dziatania funkojonariuszy Zakiadu Karnego. Z mocy art. 90 pkt 8 k.k.w., mieli oni bowiem prawo do sprawdzania zawartoéci korespondencji kierowanej do powoda. Sad zwrocit uwaga, ze w pozwanej jednostce penitencjarnej obowiazuje takze zarzadzenie Dyrektora Zaktadu Karnego w C. nr 2 dnia 15 paidziernika 2008 r. w sprawie ustalenia porzadku wewnatrznego, ktore w rozdziaie XIII reguluje zasady przyjmowania i wydawania korespondencji oraz paczek. Na jego podstawie listy kierowane do osadzonych, zawierajape artykuty spozywcze, odziezowo  higieniczne Iub inne przedmioty, ea traktowane jako paczki (pkt 5), ktore podlegaja kontroii przy wykorzystaniu odpowiednich urzadzefi, érodkow technicznych, a takze psow specjatnych (pkt 7). Takiej wtaénie kontroli zostata poddana przesytka kierowana do powoda, ktéra ze wzgladu na swa_ zawartoéé (m.in. karty telefoniczne) zostala potraktowana jako paczka, na ktérej otrzymanie powod nie posiadat zezwolenia Dyrektora Zakiadu Karnego, o ktorym mowa w art. 113a § 4 k.k.w. Reasumujap Sad Okreggowy uznat, ze nie doszto do naruszenia procedur, zwiazanych z prawem P. C. do otrzymywania korespondencji, a dziatania funkcjonariuszy Zaktadu Karnego byty zgodne z omawianymi przepisami prawa oraz porzadkiem wewnatrznym na terenie jednostki penitencjarnej. Jako podstawa prawna_ rozstrzygniacia wskazai art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. O kosztach procesu orzekt na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz z § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 3 rozporzadzenia' Ministra Sprawiedliwoéci w sprawte optat za czynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Paflstwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radca prawnego ustanowionego z urzadu. Apelacja od tego wyroku wniost powod, ktory kwestionowat ustalenia poczynione przez Sad I instancji i dokonana na 'ich podstawie ocena roszczefi pozwu. Wnosit 0 zmiana wyroku i uwzgladnienie powodztwa. Domagat sing rowniei przeprowadzenia dowodu z ogladzin zawartoéci spornej przesytki pocztowej. Sad Apelacyjny _ustaIit i zwéiyt, co nastgpujez Apelacja nie zastugiwata na uwzglqdnienie. 4 ' Sad Okragowy ustalajap stan faktyczny w niniejszej sprawie zebrat obszerny material dowodowy i swoje ustalenia dotyczape braku przesianek do uwzgiadnienie powédztwa o naruszenie dobr osobistych, opart na jego ocenie. Na etapie postapowania apetacyjnego, materiaf ten zostat poszerzony, w zwiazku z uwzgladnieniem wniosku powodao przeprowadzenie dowodu z ogtadzin I sprawdzenia zawartoéci kierowanej do niego przesytki nr a takze z przeprowadzeniem z urzadu dowodu z dokumentow znajdujacych sig w aktach Prokuratury Rejonowej w Z. sygn. Ds 65/10 . Uzupetnienie materiaéu dowodowego pozwoiito na ustalenie, ze adresowana do P. C. (Zaktad Karny C. 2 L.) przesytka zapakowana jestw biata, zniszczona koperta 0 Awymiarach: wysokosé  28 cm, szerokoéé  36 cm, grubosé  2,5 cm i wadze  1,15 kg. Na jej przedniej stronie w prawym dolnym rogu znajduja sing dane adresata przekreélone dwiema prostopadtymi Iiniami z napisem ,,ZWROT", w gornej jej czaéci znajduja siig odciéniate okragte stemple pocztowe oraz znaczki pocztowe, a w érodkowej czaéci naniesiono adnotacja o‘tre$ci: ,,Odmowa przyjacia. Zawartoéé Iistu, jak i jego wielkoéé niezgodne 2 obowia_zuja_cym porzadkiem wewnatrznym Zaktadu Karnego w C.". Ponizej odoiéniata pieczaé nagtowkowa Zakiadu Karnego w C. koloru czerwone.go 2 naniesionym na nie] nieczytelnym podpisem. Po prawej stronie pieczaci widnieje datownik: ,,...". Na Iewym grzbiecie koperty, w dolnym Iewymrogu patrzap od jej przodu znajduje sit; rozdarcie o dtugoéci 6 cm, biegnace wzdtuz grzbietu od Iewego dolnego rogu do Iewego gornego rogu kofiozape sing przy dotnej krawadzi. 2 O powyższym zdarzeniu powód poinformował także Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w B. Centralny Zarząd Służby Więziennej w W. i Rzecznika Praw Obywatelskich, jednakże we wszystkich przypadkach nie znaleziono żadnych nieprawidłowości w postępowaniu funkcjonariuszy służby więziennej, a skargi powoda uznano za bezzasadne. W związku ze złożonym zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego w C., poiegającego na przekroczeniu uprawnień, toczyło się postępowanie wyjaśniające, zakończone postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Z. z dnia 15 wrzesnia 2009 r. o odmowie wszczęcia śledztwa wobec braku znamion czynu zabronionego. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w Zambrowie nie uwzględnił odwołania powoda i utrzymał przedmiotowe orzeczenie w mocy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo nie zasługiwaio na uwzględnienie, Uznał, że choc prawo do korespondencji, na którego naruszenie powoływał się powód, należy do katalogu dóbr osobistych prawnie chronionych (art. 23 i 24 k.c.), tym niemniej powód nie wykazał istnienia przesłanki odpowiedzialności pozwanego w postaci bezprawności działania funkcjonariuszy Zakładu Karnego. Z mocy art. 90 pkt 8 k.k.w., mieli oni bowiem prawo do sprawdzania zawartości korespondencji kierowanej do powoda. Sąd zwrócił uwagę, że w pozwanej jednostce penitencjarnej obowiązuje także zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego w C. nr 2 dnia 15 pażdziernika 2008 r. w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego, które w rozdziale Xlll reguluje zasady przyjmowania i wydawania korespondencji oraz paczek. Na jego podstawie listy kierowane do osadzonych, zawierające artykuły spożywcze, odzieżowo - higieniczne lub inne przedmioty, są traktowane jako paczki (pkt 5), które podlegają kontroii przy wykorzystaniu odpowiednich urządzeń, środków technicznych, a także psów specjainych (pkt 7). Takiej własnie kontroli została poddana przesyłka kierowana do powoda, która ze względu na swą zawartość (m.in. karty telefoniczne) została potraktowana jako paczka, na której otrzymanie powód nie posiadał zezwolenia Dyrektora Zakładu Karnego, o którym mowa w art. 113a § 4 k.k.w. Reasumując Sąd Okręgowy uznał, że nie doszło do naruszenia procedur, związanych z prawem P. C. do otrzymywania korespondencji, a działania funkcjonariuszy Zakładu Karnego były zgodne z omawianymi przepisami prawa oraz porządkiem wewnętrznym na terenie jednostki penitencjarnej. Jako -podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz z § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia' Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynnosci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Apelację od tego wyroku wniósł powód, który kwestionował usta lenia poczynlone przez Sąd I instancji i dokonaną na 'ich podstawie ocenę roszczeń pozwu. Wnosił o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa. Domagał się również przeprowadzenia dowodu z oględzin zawartości spornej przesyłki pocztowej. Sąd Apelacyjny _ustalił i zwåžył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. ‹ ` Sąd Okręgowy ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie zebrał obszerny materiał dowodowy i swoje ustalenia dotyczące braku przesłanek do uwzgłędnienie powództwa o naruszenie dóbr osobistych, oparł na jego ocenie. Na etapie postępowania apelacyjnego, materiał ten został poszerzony, w związku z uwzględnieniem wniosku powodao przeprowadzenie dowodu z oględzin i sprawdzenia zawartości kierowanej do niego przesyłki nr a takze z przeprowadzeniem z urzędu dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach Prokuratury Rejonowej w Z. sygn. Ds 65/10 _ Uzupełnienie materiału dowodowego pozwoliło na ustalenie, że adresowana do P. C. (Zakład Karny C. 2 Ł.) przesyłka zapakowana jestw białą, zniszczoną kopertę o wymiarach: wysokość - 28 cm, szerokość - 36 cm, grubość - 2,5 cm i wadze - 1,15 kg. Na jej przedniej stronie w prawym dolnym rogu znajdują się dane adresata przekreślone dwiema prostopadłymi liniami z napisem „ZWROT”, w górnej jej częsci znajdują się odciśnięte okrągłe stemple pocztowe oraz znaczki pocztowe, a w środkowej części naniesiono adnotację dtresci: ,,Odmowa przyjęcia. Zawartość listu, jak i jego wielkość niezgodne z obowiązującym porządkiem wewnętrznym Zakładu Karnego w C.". Poniżej odciśnięta pieczęć nagłówkowa Zakładu Karnego w C. koloru czerwonego z naniesionym na niej nžeczytelnym podpisem. Po prawej stronie pieczęci widnieje datownik: ,,...". Na lewym grzbiecie koperty, w dolnym lewym. rogu patrząc od jej przodu znajduje się rozdarcie o długości 6 cm, biegnące wzdłuż grzbietu od lewego dolnego rogu do lewego górnego rogu kończące się przy dolnej krawędzi. --- STRONA 3 --- 3 W érodkowej czeéoi grzbietu koperty znajduja sie dwa rozdarcia biegnape w poprzek grzbietu o diugoéci 2,5 cm kazdy. Gorny grzbiet koperty na diugoéci 12,5 cm od prawego gornego rogu ku érodkowi zaklejony jest taéma samoprzylepna z napisem i logo Poczty Polskiej. Na tylnej stronie koperty, znajduja sie m.in. dane nadawcy przesyiki (M. M.).W odiegtoéci 15,5 cm od Iewej krawedzi koperty znajduje sie pionowe rozdarcie 0 dtugoéci 2,5 cm, do ktorego w kierunku prawej krawedzi koperty, na diugoéci 17 cm naklejona jest taéma samoprzylepna. Pod taémaw odiegioéci 13 Cm od prawej krawedzi koperty znajduje sie pionowe rozoiecie majace diugoéé 3 cm. W prawym dolnym rogu znajduje sie biaia naklejka z czerwonymi obramowainiami z napisem: ,,PRZESYLKA USZKODZONA 2 podpisy" oraz nieczytelnym podpisem. Na czeéci naklejki oraz kopercie widoczne jest odwzorowanie okragtej pieczeci. Wewnatrz koperty znajdowaiy sie natomiast wytacznie ozasopisma: ,,C.” nr 9  wrzesien 2008 r., ,,S.” nr 10 (12) paidziernik 2008 r., ,,Z.” nr 36/2008, ,,T.“ — czerwiec 2008 r. oraz ,,M."  czerwiec 2008 r. Przesyika znajdowaia sie w stanie takim, jaki zostat dokiadnie opisany w notatce urzedowej z dnia 17 marca 2010 r., akt Ds. 65/10 oraz jak w materiale pogladowym tych akt. Zaznaczyc nalezy, ze nie zawieraia ona zadnej korespondencji kierowanej przez M. M. do P. C., jak rowniez nie stwierdzono w niej kart telefonicznych. ' A Skoro zas podstawa rozstrzygniecia przez Sad winien byé stan rzeczy istniejapy w chwili zamknicgcia rozprawy, to nowo ujawnione okolicznosci rowniez powinny zostaé uwzglednione przez Sad Apeiacyjny, co jednak nie mogio wptynaé na zmiane zaskarzonego orzeczenia. Prawidtowe rozpoznanie roszczenia o ochrone dobr osobistych wymaga przede wszystkim ustalenia i dokonania oceny, czy i jakie dobro Zadajacego ochrony zostaio naruszone, a w dalszej kolejnosci stwierdzenia bezprawnoéci dziaiania sprawcy badi tez wystapienia okolicznoéci bezprawnoéé te wyiaczajapych. Dopiero w przypadku ustalenia bezprawnego naruszenia dobr osobistych osoby 2a_daja_cej ochrony ocenie podlega sformuiowane przez nia roszczenie w zakresie sposobu usuniecia skutkow naruszenia. Analiza materiaiu dowodowego zebranego w sprawie prowadzi do przyjecia, Ze dobro osobiste, ktorego ochrony domagai sie powod, zostaio przez niego okreélone jako prawo do korespondencji. Podkreélié nalezy, ze przepis art. 49 Konstytucji RP zapewnia nie tyiko wolnoéo ale I ochrone tajemnicy korespondencji, ktorych ograniczenie moze nastapié jedynie w przypadkach okreélonych w ustawie i w sposob w niej wskazanych. Przepis ten dotyczy w istocie dwoch praw i wolnoéci éciéle ze soba powiazanych iobjetych w Iiteraturze jednym terminem ,,prawo komunikowania sie”. Z kolei ,,komunikowanie sie” nalezy rozmieé jako porozumiewanie sie osob fizycznyoh miadzy soba, utrzymywanie przez nie kontaktow miedzyosobowych nie tylko werbalnyoh, ate takze we wszelkich innych postaciach (jezyk migowy, gesty, symbole, srodki komunikacji elektronicznej itp.). W procesie komunikowania sie musza wiec istnieo dwie strony zaohowujape sie w ten sposob, 2e wymieniaja sie podczas przekazu treéciami, ktore chcq sobie zakomunikowaé. Majap na uwadze powyzsze, Sad Apelacyjny doszedi do przekonania, 2e poszerzenie materiaiu dowodowego o dowody dopuszczone z urzedu oraz na wniosek powoda, prowadzi do przyjecia, 2e w okolicznoéciach niniejszej spravvy nie doszto do naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do komunikowania sie. Przedmiotowa przesyika nie zawieraia bowiem zadnych wiadomoéci kierowanych do powoda ani w postaci Iistownej (pisemnej), ani w zadnej innej. W jej wnetizu, o czym byia mowa wyzej,/znajdowaly sie wyiapznie czasopisma. Nie mozna rowniez wykluczyé, zwiaszcza po zapoznaniu sie z dokumentacja fotograficzna z przeéwietlenia przesyiki, 2e na jej zawartoéf: sktadaiy sie takie karty telefoniczne (lub przedmioty przypominajace je ksztattem). Stan koperty pozwala na przypuszczenie, Ze przedmioty te mogiy zaginaé w trakoie wielokrotnego jej przesyiania, wysuwajap sie z koperty poprzez rozdarcie o dtugoéci 6 cm. Nie zmienia to jednak faktu, ze sporna przesyika nie byia korespondencjai siusznie zostaia potraktowana przez funkcjonariuszy jednostki penitencjarnejjako paozka. Zdaniem Sqdu Apelacyjnego, odmowy jej doreczenia, takze nie sposob traktowaé jako naruszenia jakiegokolwiek, chronionego prawem, dobra osobistego powoda. Przy ooenie, czy naruszone zostaio dobro osobiste cziowieka decyduja  jak powszechnie przyjmuje judykatura i doktryna  kryteria obiektywne, a nie subiektywne odczucie osoby zadajacej ochrony prawnej. Miernika pozwalajapego na ustalenie, czy doszto do naruszenia dobra, nalezy wiac przede wszystkim poszukiwaé w tzw. opinii publicznej, ktora, jest wyrazem pogladow powszechnie przyjetych i akceptowanych przez spoieczenstwo w danym czasie i miejscu. Wzorcow, ktore powinny stanowié dooeiowy punkt odniesienia dokonywane} oceny dostarczaja zaé zapatrywania rozsa_dnie i uczciwie myéIapych_ Iudzi, a w dalszej kolejnosci  nauki moraine pochodzape od Iudzi kompetentnych w tym zakresie i cieszacych sie niekwestionowanym autorytetem. Wprawdzie pozbawienie cziowieka pewnych uprawnien, mozna traktowaé jako godza_ce w jego prawa, to jednak nie zawsze godzi to w jego dobra osobiste, co uzasadniaioby zastosowanie cywilnoprawnych érodkow ich ochrony. Zalezy to bowiem od tego, czy w powszechnym odczuciu dane 3 W środkowej części grzbietu koperty znajdują się dwa rozdarcia biegnące w poprzek grzbietu o długości 2,5 cm każdy. Górny grzbiet koperty na długości 12,5 cm od prawego górnego rogu ku środkowi zaklejony jest taśmą samoprzylepną z napisem i logo Poczty Polskiej. Na tylnej stronie koperty, znajdują się m.in. dane nadawcy przesyłki (M. M.).W odległości 15,5 cm od lewej krawędzi koperty znajduje się pionowe rozdarcie 0 długości 2,5 cm, do którego w kierunku prawej krawędzi koperty, na długości 17 cm naklejona jest taśma samoprzylepne. Pod taśmąw odległości 13 cm od prawej krawędzi koperty znajduje się pionowe rozcięcie mające długość 3 cm. W prawym dolnym rogu znajduje się biała naklejka z czerwonymi obramowaniami z napisem: „PRZESYŁKA USZKODZONA 2 podpisy" oraz nieczytelnym podpisem. Na części naklejki oraz kopercie widoczne jest odwzorowanie okrągłe] pieczęci. Wewnątrz koperty znajdowały się natomiast wyłącznie czasopisma: ,,C." nr 9 - wrzesień 2008 r., ,,S.” nr 10 (12) październik 2008 r., ,,Z.” nr 3612008, ,,T.“ - czerwiec 2008 r. oraz ,,M.” - czerwiec 2008 r. Przesyłka znajdowała się w stanie takim, jaki został dokładnie opisany w notatce urzędowe] z dnia 17 marca 2010 r., akt Ds. 65/10 oraz jak w materiale poglądowym tych akt. Zaznaczyc należy, ze nie zawierała ona zadnej korespondencji kierowanej przez M. M. do P. C., jak również nie stwierdzono w niej kart telefonicznych. ' A Skoro zas podstawą rozstrzygnięcia przez Sąd winien być stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, to nowo ujawnione okoliczności również powinny zostać uwzględnione przez Sąd Apełacyjny, co jednak nie mogło wpłynąć na zmianę zaskarżonego orzeczenia. Prawidłowe rozpoznanie roszczenia o ochronę dóbr osobistych wymaga przede wszystkim ustalenia i dokonania oceny, czy i jakie dobro żądającego ochrony zostało naruszone, a w dalszej kolejności stwierdzenia bezprawności działania sprawcy bądż też wystąpienia okoliczności bezprawność tę wyłączających. Dopiero w przypadku ustalenia bezprawnego naruszenia dóbr osobistych osoby żądającej ochrony ocenie podlega sformułowane przez nią roszczenie w zakresie sposobu usunięcia skutków naruszenia. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzi do przyjęcia, że dobro osobiste, którego ochrony domagał się powód, zostało przez niego określone jako prawo do korespondencji. Podkreślić należy, że przepis art. 49 Konstytucji RP zapewnia nie tylko wolność ale i ochronę tajemnicy korespondencji, których ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej wskazanych. Przepis ten dotyczy w istocie dwóch praw i wolności ściśle ze sobą powiązanych i objętych w literaturze jednym terminem „prawo komunikowania się”. Z kolei „komunikowania się” należy rozmieć jako porozumiewarrie się osób fizycznych między sobą, utrzymywanie przez nie kontaktów międzyosobowych nie tylko werbalnych, aie także we wszelkich innych postaciach (język migowy, gesty, symbole, środki komunikacji elektronicznej itp.). W procesie komunikowania się muszą więc istnieć dwie strony zachowujące się w ten sposób, że wymieniają się podczas przekazu treśoiami, które chcą sobie zakomunikować. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że poszerzenie materiału dowodowego o dowody dopuszczone z urzędu oraz na wniosek powoda, prowadzi do przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do komunikowania się. Przedmiotowa przesyłka nie- zawierała bowiem żadnych wiadomości kierowanych do powoda ani w postaci listownej (pisemnej), ani w żadnej innej. W jej wnętrzu, o czym była mowa wyżejf"znajdowały się wyłącznie czasopisma. Nie można również wykluczyć, zwłaszcza po zapoznaniu się z dokumentacją fotograficzną z prześwietlenia przesyłki, że na jej zawartość składały się także karty teiefoniczne (lub przedmioty przypominające je kształtem). Stan koperty pozwala na przypuszczenie, że przedmioty te mogły zaginąć w trakcie wielokrotnego jej przesyłania, wysuwając się z koperty poprzez rozdarcie o długości 6 cm. Nie zmienia to jednak faktu, że sporna przesyłka nie była korespondencjąi słusznie została potraktowana przez funkcjonariuszy jednostki penitencjarnejjako paczka. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, odmowy jej doręczenia, także nie sposób traktować jako naruszenia jakiegokolwiek, chronionego prawem. dobra osobistego powoda. Przy ocenie. czy naruszone zostało dobro osobiste człowieka decydują - jak powszechnie przyjmuje judykatura i doktryna - kryteria obiektywne, a nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej. Miernika pozwalającego na ustalenie, czy doszło do naruszenia dobra, należy więc przede wszystkim poszukiwać w tzw. opinii publicznej, która, jest wyrazem poglądów powszechnie przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo w danym czasie i miejscu. Wzorców, które powinny stanowić docelowy punkt odniesienia dokonywanej oceny dostarczają zaś zapatrywania rozsądnie i uczciwie myślących ludzi, a w dalszej kolejności - nauki moralne pochodzące od ludzi kompetentnych w tym zakresie i cieszących się niekwestionowanym autorytetem. Wprawdzie pozbawienie człowieka pewnych uprawnień, można traktować jako godzące w jego prawa, to jednak nie zawsze godzi to w jego dobra osobiste, co uzasadniałoby zastosowanie cywilnoprawnych środków ich ochrony. Zależy to bowiem od tego, czy w powszechnym odczuciu dane --- STRONA 4 --- 4 ograniczenie czy tez reglamentacja, stanowi naruszenie dobra osobistego, czy tez opinia publiczna nie wiaze z nim takich konsekwencji. D_Ia ooeny w tym zakresie istotne znaczenie ma rodzaj i oharakter uprawnien, ktorych cziowiek zostai pozbawiony, sposob dziatania sprawcy, a takie stosunek jaki maja inni Iudzie do osoby pozbawionej uprawniefl. Jak' przyjat Sad Najwyzszy w uzasadnieniu uchwaty z dnia 19 Iistopada 2010 r. III CZP 7912010, dobra osobiste wynikaja z tych wartosoi niemaja_tkowych, ktore sa écisie zwiazane z cziowiekiem, obejmujap jego fizyczna i psychiozna integralnoéé albo, bedac przejawem jego tworczej dziaiainosci, skupiaja niepowtaizalna, pozwaiajaca na samorealizacje indywidualnoso cziowieka, jego godnosé oraz pozycje wsrod innych Iudzi. Dobrem osobistym jest wartosé immanentnie ziaczona z istota_ cztowieczefistwa oraz natura cziowieka, niezalezna od jego woli, staia, dajapa sie skonkretyzowaé i obiektywizowaé. Na tle takiego pojmowania dobr osobistych nie mozna konstruowaé dobra osobistego w postaci prawa do otrzymywania paczek. Nalezy poza tym pamietao, ze kazde dobro osobiste skupia w sobie dwa elementy  chronionq wartosé oraz prawo zadania od innych jej poszanowania. Otrzymywanie pizesyiek zawierajapym przedmioty osobistego uzytku, nie odpowiada tym przesiankom; jest zwykiym przejawem zachowania cziowieka, zaspokojeniem jego  najczeéciej doraznej  potrzeby, nie przez wszystkich zreszta odczuwanej. Nie jest zatem dobrem osobistym, mieszczacym sie w otwartym katatogu tych dobr, zawartym w art. 23 k.c. Niezaleznie od powyzszego zauwazyé nalezy, 2e w ramach obowiazujapego porzadku prawnego dopuszczalne saw trakcie odbywania kary pozbawienia wolnoéci okreslone dziaiania, ktore ze swej istoty dotykaja dobr osobistych cziowieka, takich jak wolnoéé, czeso czy god nose. Przykiadem takiego dziaiania jest ograniczenie uprawniefi skazanego co do mozliwosci swobodnego dysponowania_okresIonymi przedmiotami. Sa_ to jednak dziaiania prawnie dopuszozaine, a wiecjezeii nie wykraczaja poza granice dziaiania w ramach porzadku prawnego, to nie sa bezprawne i nie prowadza do powstania roszczen zmierzajapych do ochrony dobr osobistych. Problem wyiapzenia odpowiedzialnosci za naruszenie dobr osobistych przez dziaianie w granicach obowia_zuja_cego porzadku prawnego byt przedmiotem wielu orzeczen Sadu Najwyzszego. Zajmowat sie nim Sad Najwyzszy m.in. w wyroku z dnia 21 pazdziernika 2003 r., sygn. I PK 414102, (OSNP 2004I20!3440) oraz w wyroku 2 dnia 19 lipca 2005 r., sygn. II PK 393i04 (OSNP 2006!11 2!‘I 76), wyrazajac poglad, Ze dziaianie w ramach porzadku prawnego wyéapza bezprawnosé, ale pod pewnymi warunkami. W ogotnosci bezprawnosé oznacza zachowanie niezgodne z prawem. Jezeli wiec obowiazujape przepisyprzewiduja, okreélorie procedury, to dziaianie w ich ramach (czesto wkraczajape w sfere prawnie chronionych dobr osobistych) z reguiy nie jest bezprawne. Jezeli jednak w toku takich prawnie uregulowanych prooedur dochodzi do wyraznego i powaznego naruszenia przepisow, zwiaszcza w sposob powodujapy wykroczenie poza cel i niezbednosé postepowania, to nie jest wykluczone uznanie bezprawnosci takiego dziaiania.  Bez wa_tpienia postepowanie zwiazane z przedmiotowa przesyika, odbywaio sie w ramach porzadku prawnego, gdyz powod jak kazdy skazany podlega obowiazkom uregulowanym w przepisaoh kodeksu karnego wykonawczego, a takze innych ustawach, jak rowniez reguiarninie organizacyjnoporzahdkowym wykonywania kary pozbawienia wolnoéoi. Nie mozna zapominaé, 2e osoba pozbawiona wolnosci i przebywajapa w zakiadzie karnym podiega soisiym rygorom przewidzian~jr'n w regulaminie, do ktorych zobowiazana jest stosowaé sie i ktore w istotnym stopniu ograniczaja swobodejej zachowania. Zgodnie z art. ‘I16 k.k.w. skazany ma obowiazek przestrzegania przepisow okresIaja_cych‘zasady i tryb wykonywania kary, ustalonego w zakiadzie karnym porzadku oraz wykonywania polecefi przetozonych i innych osob uprawnionych. Bezsprzecznie catkowite podporzadkowanie sie osoby odbywajacej kare pozbawienia wotnosci tym rygorom wynika z potrzeby stworzenie warunkow zapewniajapych peine bezpieczefistwo osob pozbawionych wolnosci I koniecznosci zindywidualizowania odbywania przez nioh kary. Nie moze byé oceniona jako bezprawna odmowa doreczenia powodowi paczki, gdyz przepisy kodeksu karnego wykonawczego nie przyznaja mu prawa do posiadania przedmiotow w niej znajdujacych sie. Zezwolenie na to jest kompetencja cIyrektora__zakIadu karnego, przyznana mu w tresci art. 113a § 4 k.k.w. Z kolei zgodnie z § 33 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci w sprawie regulaminu organizacyjnoporzadkowego wykonywania kary pozbawienia wolnoéci z dnia 25 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 152, po2.’1493) paczki niespeiniajacej warunkow, 0 ktorych mowa w art. 113a § 3 i 4, oraz zawierajapej artykuiy, o ktorych mowa w art. 113a § 5, nie dostarcza sie skazanemu i zwraoa sie na koszt skazanego, a w uzasadnionych przypadkach ha koszt zakiadu. W tym stanie rzeczy  uznajac, iz apelacja nie podwaza prawidiowosci rozstrzygniecia Sa_du I instancji, podlega ona oddaleniu, o czym Sa,dApeIacyjny orzeki na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu za druga instancje orzeczono na zasadzie odpowiedziainoéci za wynik sporu stosownie do przepisu art. 98 § 1 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. ,w zwia_zku z czym zasadzono od powoda na rzecz Skarbu Panstwa tytuiem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego 4 ograniczenie czy tez reglamentacja, stanowi naruszenie dobra osobistego, czy też opinia publiczna nie wiąże z nim takich konsekwencji. Dla oceny w tym zakresie istotne znaczenie ma rodzaj i charakter uprawnień, których człowiek został pozbawiony, _sposób działania sprawcy, a także stosunek jaki mają inni ludzie do osoby pozbawionej uprawnień. Jak przyjął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 19 listopada 2010 r. Ill CZP 7912010, dobra osobiste wynikają z tych wartości niemajątkowych, które są ściśle związane z człowiekiem, obejmując jego fizyczną i psychiczną integralność albo, będąc przejawem jego twórczej działalności, skupiają niepowtarzalną pozwalającą na samorealizację indywidualność człowieka, jego godność oraz pozycję wśród innych ludzi. Dobrem osobistym jest wartość immanentnie złączona z istotą człowieczeństwa oraz naturą człowieka, niezależna od jego woli, stała, dająca się skonkretyzować i obiektywizowaó. Na tle takiego pojmowania dóbr osobistych nie można konstruować dobra osobistego w postaci prawa do otrzymywania paczek. Należy poza tym pamiętać, ze każde dobro osobiste skupia w sobie dwa elementy - chronioną wartość oraz prawo żądania od innych jej poszanowania. Otrzymywanie przesyłek zawierającym przedmioty osobistego użytku, nie odpowiada tym przesłankom; jest zwykłym przejawem zachowania człowieka, zaspokojeniem jego - najczęściej doraźnej - potrzeby, nie przez wszystkich zresztą odczuwanej. Nie jest zatem dobrem osobistym, mieszczącym się w otwartym katałogu tych dóbr, zawartym w art. 23 k.c. Niezależnie od powyższego zauważyć nalezy, że w ramach obowiązującego porządku prawnego dopuszczalne sąw trakcie odbywania kary pozbawienia wolności określone działania, które ze swej istoty dotykają dóbr osobistych człowieka, takich jak wolność, cześć czy godność. Przykładem takiego działania jest ograniczenie uprawnień skazanego co do możliwości swobodnego ciysponowaniaokreślonymi przedmiotami. Są to jednak działania prawnie dopuszczalne, a więc jeżełi nie wykraczają poza granice działania w ramach porządku prawnego, to nie są bezprawne i nie prowadzą do powstania roszczeń zmierzających do ochrony dóbr osobistych. Problem wyłączenia odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych przez działanie w granicach obowiązującego porządku prawnego był przedmiotem wielu orzeczeń Sądu Najwyższego. Zajmował się nim Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 21 pażdziernika 2003 r., sygn. l PK 414102, (OSNP 200412013440) oraz w wyroku z dnia 19 lipca 2005 r., sygn. ll PK 393104 (OSNP 2006111- 21176), wyrażając pogląd, że działanie w ramach porządku prawnego wyłącza bezprawność, ale pod pewnymi warunkami. W ogólności bezprawność oznacza zachowanie niezgodne z prawem. Jeżeli więc obowiązujące przepisyprzewidują określone procedury, to działanie w ich ramach (często wkraczające w sferę prawnie chronionych dóbr osobistych) z reguły nie jest bezprawne. Jeżeli jednak w toku takich prawnie uregulowanych procedur dochodzi do wyraźnego i poważnego naruszenia przepisów, zwłaszcza w sposób powodujący wykroczenie poza cel i niezbęd ność postępowania, to nie jest wykluczone uznanie bezprawności takiego działania. . Bez wątpienia postępowanie związane z przedmiotową przesyłką odbywało się w ramach porządku prawnego, gdyż powód jak każdy skazany podlega obowiązkom uregulowanym w przepisach kodeksu karnego wykonawczego, a także innych ustawach, jak również regulaminie organizacyjno-porządkowym wykonywania kary pozbawienia wolności. Nie można zapominać, że osoba pozbawiona wolności i przebywająca w zakładzie karnym podiega ścisłym rygorom przewidzianym w regulaminie, do których zobowiązana jest stosować się i które w istotnym stopniu ograniczają swobodę jej zachowania. Zgodnie z art.. 116 k.k.w. skazany ma obowiązek przestrzegania przepisów określającychzasady i tryb wykonywania kary, ustalonego w zakładzie karnym porządku oraz wykonywania poleceń przełożonych i innych osób uprawnionych. Bezsprzecznie całkowite podporządkowania się osoby odbywające] karę pozbawienia wolności tym rygorom wynika z potrzeby stworzenie warunków zapewniających pełne bezpieczeństwo osób pozbawionych wolności i konieczności zirrdywidualizowania odbywania przez nich kary. Nie moze być oceniona jako bezprawne odmowa doręczenia powodowi paczki, gdyz przepisy kodeksu karnego wykonawczego nie przyznają mu prawa do posiadania przedmiotów w niej znajdujących się. Zezwolenie na to jest kompetencją dyrektorązakładu karnego, przyznaną mu w treści art. 113a § 4 k.k.w. Z kolei zgodnie z § 33 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności 2 dnia 25 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 152, poz.'1493) paczki niespełniającej warunków, o których mowa w art. 113a § 3 i 4, oraz zawierającej artykuły, o których mowa w art. 1138 § 5, nie dostarcza się skazanemu i zwraca się na koszt skazanego, a w uzasadnionych przypadkach na koszt zakładu. W tym stanie rzeczy - uznając, iż apelacja nie podważa prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu l instancji, podlega ona oddaleniu, o czym SądApe|acyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu stosownie do przepisu art. 98 § 1 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 'k.p.c. ,w związku z czym zasądzono od powoda na _rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego --- STRONA 5 --- 5 kwote 2.?00 zI (§ 6 pkt 6 w zwiazku 2 § 13 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie optat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu Dz.U. Nr 163, poz. 1348). /’ " 5 kwotę 2.700 zł (§ 6 pkt 6 w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu- Dz.U. Nr 163, poz. 1348). „Í "