Wyrok I A Ca 18

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 18!12 _ ‘ii/I ,1‘/L’ W Y R O K ‘ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2012 r. Sqd Apelacyjny w Biaiymstoku 1Wydzia1Cywilny w skiadzie: Przewodniczapy : SSA Elzbieta Kuczy|‘1ska(spr.) Sedziowie : SA Jaroslaw Marek Kamifiski ' SA Boguslaw Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. w Biaiymstoku na rozprawie sprawy z powédztwa K. A. B. przeciwko Skarbowi Pafistwa ~ Aresztowi Sledczemu w S. o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sa_du Okrqgowego w Suwa%kach z dnia 26 wrzeénia 2011 r. sygn. akt IC 115111 I. Oddala apelacjg. ll. Zasqdza od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Palistwa kwotq 2.700 (clwa tysiqce siedemset) zlotych tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego w instancji odwoiawczej. UZASADNIENIE Powéd K. A. B. wniés1 0 zasqdzenie od Skarbu PafistwaAresztu Sledczego w S. kwoty 150 000 21 wraz z ustawowymi odsetkami odw dnia dorgczenia odpisu pozwu oraz 0 zasqdzenie kosztéw procesu wediug norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazat i2 w dniu 17 Iutego 2011 r. zosta1 przewieziony do Aresztu Sledczego w 8., gdzie osadzono go w jednej celi z osobq palgcq — LG. Tymczasem .z ob0wia_zuja_cych,p1'zepisc'>w wynika, I2 osadzonych paiapych umieszcza sie; oddzielnie od oséb niepala_cych.Wyw0dzi1, i2 naraiony byi na bie_rne palenie, a takze na nowotwér oraz rozedmg p1uc. Twierdzi1, Ze dziakanie s+uib wigziennych nosiio znamiona bezprawnoéci. . Pozwany Skarb Pahstwa Areszt Sledczy w S. (zastgpowany przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Paflstwa) wniési 0 oddaienie powbdztwa i 0 zasqdzenie kosztéw postgpowania wediug norm przepisanych, w tym kosztéw zastqpstwa prawnego na rzecz Skarbu PaflstwaProkuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. W uzasadnieniu wskazai, i2 powéd od 2009 r. dek|arowa1 sig jako osoba paiapa. Nigdy tei w okresie lutymarzec 2011 r. nie zglaszal wychowawcy, ze jest osobq niepala_ca_ i chciaiby przebywaé w innej celi. Wskazat, ze powéd nie wykazai przesianek odpowiedzialnoéci strony pozwanej. Kwestionowai tez wysokoéé dochodzonego roszczenia. Wyrokiem 2 dnia 26 wrzeénia 2011 r. Sqd Okrggowy w Suwafkach 0ddali1 powodztwo (pkt I) i odstqpit od obciqzania powoda kosztami procesu (pkt ll). Z ustalefi Sqdu Okrggowego wynika, ze K. A. B. ma 27 lat. Z wyksztaicenia jest technikiem ekonomistq. W zakladach karnych przebywa od 29 czelwca 2005, r., w tym od 6 pazdziernika 2008 r. odbywa karg pozbawienia wolnoéci w wymiarze 7 lat za kradzieze i pobicia, nie wychodzil na przepustki. Przed osacizeniem pracowai dorywczo w przedsigbiorstwie swojego ojca zajmujapego sie; produkcjqi sprzedazq sprzgtu piywajapego. Zarabial ok. 2 000 21 miesiegcznie. Nie ma dzieci, jest kawalerem. K. A. B. zostal w dniu 1? lutego 2011 r. przetransportowany do Aresztu Sledczego w S. i osadzony w pawilonie A oddziai Ill cela 305. Przeprowadzona wbwczas zostaia analiza akt osobopoznawczych, z ktéiych wynikaka, i2 jest on osobq paiapa, co te2 potwierdzit w trakcie rozmowy z wychowawcq. Na obwolucie akt znajdowaia sig adnotacja, i2 pal? od 28 paidziernika 2009 r. Takie Sygn. akt I A Ca 18112 _ 'lit' ,1"fl¬ W Y R O K _ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku l Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Elzbieta Kuczyńska (spr.) Sędziowie : SA Jarosław Marek Kamiński ` SA Bogusław Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa K. A. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w S. o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 26 września 2011 r. sygn. akt ł C 115111 I. Oddala apelację. ll. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. uzAsADN'|EN¦E Powód K. A. B. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa-Aresztu Śledczego w S. kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od, dnia doręczenia odpisu pozwu oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 17 lutego 2011 r. został przewieziony do Aresztu Śledczego w S., gdzie osadzono go w jednej celi z osobą pałącą - Ł.G. Tymczasem .z obowiązującycłbprzepisów wynika, iż osadzonych palących umieszcza się oddzielnie od osób niepalących. Wywodził, iż narażony był na bierne palenie, a także na nowotwór oraz rozedmę płuc. Twierdził, że działanie służb więziennych nosiło znamiona bezpfawnosci. . Pozwany Skarb Państwa Areszt Śledczy w S. (zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa) wniósł o oddalenie powództwa i 0 zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, wtym kosztów zastępstwa prawnego na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazał, iż powód od 2009 r. deklarował się jako osoba paląca. Nigdy też w okresie luty-marzec 2011 r. nie zgłaszał wychowawcy, że jest osobą niepalącą i chciałby przebywać w innej celi. Wskazał, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności strony pozwanej. Kwestionował też wysokość dochodzonego roszczenia. Wyrokiem 2 dnia 26 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił powództwo (pkt I) i odstąpił od obciążanša powoda kosztami procesu (pkt ll). Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że K. A. B. ma 27 lat. Z wykształcenia jest technikiem ekonomistą. W zakładach karnych przebywa od 29 czerwca 2005, r., w tym od 6 pażdziernika 2008 r. odbywa karę pozbawienia wolności w wymiarze 7 lat za kradzieże i pobicia, nie wychodził na przepustki. Przed osadzeniem pracował dorywczo w przedsiębiorstwie swojego ojca zajmującego się produkcją-i sprzedażą sprzętu pływającego. Zarabiał ok. 2 000 zł miesięcznie. Nie ma dzieci, jest kawalerem. K. A. B. został w dniu 1? lutego 2011 r. przetransportowany do Aresztu Śledczego w S. i osadzony w pawilonie A- oddział Ill cela 305. Przeprowadzone wówczas została analiza akt osobopoznawczych, z których wynikało, iż jest on osobą pałąca, co też potwierdził w trakcie rozmowy z wychowawcą. Na obwolucie akt znajdowała się adnotacja, iż pali od 28 pażdziernika 2009 r. Takie --- STRONA 2 --- 2 tez informacje znajdowaiy sis aktach osobopoznawczych, m. in. w zapisie rozmowy po przetransportowaniu do Aresztu Sledozego w W., w notatkach wychowawcow, oswiadczeniach powoda. W aktach osobopoznawczych brak byio jakiegokoiwiek oswiadczenia pochodzapego z okresu po 2009 r., z ktérego wynikaioby, ze jest on osobq niepalqcq. Z dalszych ustaiefi Sqdu pierwszej instancji wynika, 2e powod przebywai w Areszoie Sledczym w S. do dnia 22 marca 2011 r. W tym czasie caiy czas przebywaiwjednej celi z i'_.G., ktory jest osobq palapq. Powodowi zaiezaio, aby przebywaé w jednej celi z LG. Nie zgiaszai swoim wychowawcom, ani tez innym siuzbom wieziennym, Ze w celi przebywa z osoba_ pa|a_oa_ wbrew swojej woii. Nie zgtaszai takze personelowi medycznemu jakichkolwiek problemow zwiqzanych z osadzeniem, nie wspominai 0 jakichkolwiek uciqziiwosciaoh zwiqzanych z przebywaniem w celi dla palapych. Ponadto w Centralnej Bazie Osob Pozbawionych Wolnosci Noe.NET na dziefi 11 maja 2011 r. figurowai jako osoba palqca wyroby tytoniowe. W lipcu 2010 r. K. A. B., gdy by1 osadzony w Zakiadzie‘ Karnym w S. w oddziale terapeutycznym dla osadzonych z zaburzeniami psychicznymi lub uposledzonych umysiowo, zwrocii sie z wnioskiem 0 inteiwencje w jego sprawie m.in. w zwiqzku z tym, ze zostai osadzony w celi z osobami paiapymi. W trakcie pobytu na tym oddziale dekiarowai sie jako osoba niepalapa, diatego umieszozony byi w ceii dla niepalqcych. W dniu 30 wrzesnia 2010 r. skazany zostai wysiuchany przez sedziego penitencjarnego, ktory uznai sprawe za wyjasniona, a skarge dotyczqcq pobytu w celi dia palapych za bezzasadnq. Powod w dniu 19 maja 2011 r. ziozyi oéwiadczenie. w ktorym wskazai, iz jest osoba_ niepala_ca_. Sa_d pierwszej instancji za wiarygodne uznai zeznania pracownikow pozwanego —P. B. 1 K. E. podkreslajap, iz sq one spojne i znajduja_ potwierdzenie w dokumentach znajdujapych sis w aktach osobopoznawczych powoda, a takze w Centrainej Bazie Osob Pozbawionych Woinosoi Noe.NET. Sa_d dostrzegi przy tym, Ze powod nie skariyi sie na warunki odbywania kary pozbawienia wolnosci w trakcie badafi lekarskich, a miai ich kilka. Zeznaniom éwiadka L. G. Sa_d pierwszej instancji nie dai wiary, wskazujajc, ze swo_§a_ wiedze czerpai on z oswiadczefi powoda. Sa_d podkreslii, Ze stanowisko powoda ulegaio czestym zmianom i w zaleznosci od okolicznosci skiadai on oswiadczenia, ze jest osobaj palapa, a innym razem, 2e nigdy nie palii papierosow. W ocenie Sqdu Okregowego, powod nie wykazai bezprawnosci dziaiania strony pozwanej. W rozporzqdzeniu Ministra Sprawiedliwosci z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie szczegoiowyoh warunkow uzywania wyrobow tytoniowych na terenie obiektow podlegajapych Ministrowi Sprawiedliwosci oraz w srodkach przewozu osob uregulowano sposob uzywania wyrobow tytoniowych przez osadzonych. Wczesniej jednak ten akt prawny nie obowiqzywai, aie i tak nie umieszczano w jednej celi osob palapych z niepalapymi, ohyba, ze oi ostatni wyrazili na to pisemna_ zgode. Powod nie udowodnii, aby doszio do naruszenia jego dobr osobisiych, gdyz w jego aktach osobowych znajdowaiy sie dokumenty wskazujape, 2e jest on osobq palapa, Nie byio wieo przeoiwwskazafi do umieszczenia go w celi z i'_.G. Nie udowodnii przy tym, ze jego stan zdrowia ulegi uszczerbkowi na skutek przebywania przez ponad miesiqc w celi z osadzonym paiapym tytori oraz, ze pozostaje to w zwia_z|<u przyczynowym z bezprawnym dziaianiem funkcjonariusza pafistwowego.  W swietie powyzszego na mocji art. 23 kc Sqd oddaiii powodztwo, jako bezzasadne. Apelacje od powyzszego wyroku wniosi powod zaskarzajap go w caioéci. Podniosi w niej, iz mimo, ze jest osobq niepalqcq zostai osadzony w celi z palaczem, wskutek czego byi narazony na biernie palenie. Twierdzii, ze jego skargi w tym przedmiocie pozostawaiy bezskuteczne. Wskazai, 2e notatka, z ktorej wynika, ze jest osobq palqcq zostaia sfaiszowana, podobnie jak system Noe.NET. Wskazujahc na powyzsze wniosi o zmiane wyroku pO|Ji'Z€Z zasqdzenie na jego rzecz odpowiedniego zadoééuczynienia. Strona pozwana w ocipowiedzi na apeiacje wnioséa 0 jej oddaienie oraz 0 zasedzenie od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej kosztow postepowania apelacyjnego, w tym kosztow zastepstwa procesowego. I  Sqd Apelacyjny zwaiyi, co nastgpuje: _ Apelacja jest bezzasadna. Analiza apeiacji powoda pozwaia na uznanie, 2e jej istota sprowadza sie przede wszystkimdo zakwestionowania poczynionych przez Sa_d.pienuszej instancji ustalefi faktycznych i oceny mocy dowodowej przeprowadzonych dowodow. W ocenie Sajdu Apelacyjnego, Sqd Okregowy dysponujap okreslonym materiaiem dowodowym poczyniiw sprawie trafne ustaienia faktyczne nie przekraczajqc zasady swobodnej oceny. dowodow wyrazonej w art. 233 § 1 kpc. Naiezy wskazao, ze Sqd pieawszej instancji oceniajap zeznania przesiuchanych w sprawie swiadkow byi uprawniony do odmowienia 2 też informacje znajdowały się aktach osobopoznawczych, m. in. w zapisie rozmowy po przetransportowaniu do Aresztu Śledczego w W., w notatkach wychowawców, oświadczeniach powoda. W aktach osobopoznawczych brak było jakiegokołwiek oświadczenia pochodzącego z okresu po 2009 r., z którego wynikałoby, że jest on osobą niepalącą. Z dalszych ustałeń Sądu pierwszej instancji wynika, że powód przebywał w Areszcie Śledczym w S. do dnia 22 marca 2011 r. W tym czasie cały czas przebywałwjednej celi z Ł.G., który jest osobą palącą. Powodowi zależało, aby przebywać w jednej celi z Ł.G. Nie zgłaszał swoim wychowawcom, ani też innym służbom więziennym, że W celi przebywa z osobą palącą wbrew swojej woli. Nie zgłaszał także personelowi medycznemu jakichkolwiek problemów związanych z osadzeniern, nie wspominał o jakichkolwiek uciążiiwościach związanych z przebywaniem w celi dla palących. Ponadto w Centralnej Bazie Osób Pozbawionych Wolności Noe.NET na dzien 11 maja 2011 r. figurował jako osoba paląca wyroby tytoniowe. W lipcu 2010 r. K. A. B., gdy był osadzony w Zakładzie Karnym w S. w oddziale terapeutycznym dla osadzonych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo, zwrócił się z wnioskiem o interwencję w jego sprawie m.in. w związku z tym, że został osadzony w celi z osobami paiącymi. W trakcie pobytu na tym oddziale dekiarował się jako osoba niepaląca, dlatego umieszczony był w celi dla niepalących. W dniu 30 września 2010 r. skazany został wysłuchany przez sędziego penitencjarnego, który uznał sprawę za wyjaśnioną, a skargę dotyczącą pobytu w celi dia palących za bezzasad ną. Powód w dniu 19 maja 2011 r. złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż jest osobą niepalącą. Sąd pierwszej instancji za wiarygodne uznał zeznania pracowników pozwanego -P. B. i K. E. podkreślając, iż są one spójne i znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach osobopoznawczych powoda, a także w Centrałnej Bazie Osób Pozbawionych Wolności Noe.NET. Sąd dostrzegł przy tym, że powód nie skarzył się na warunki odbywania kary pozbawienia wolności w trakcie badań lekarskich, a miał ich kilka. Zeznaniom świadka Ł. G. Sąd pierwszej instancji nie dał wiary, wskazując, że swoją wiedzę czerpał on z oświadczeń powoda. Sąd podkreślił, że stanowisko powoda ulegało częstym zmianom i w zależności od okoliczności składał on oświadczenia, że jest osobą palącą a innym razem, że nigdy nie palił papierosów. W ocenie Sądu Okręgowego, powód nie wykazał bezprawności działania strony pozwanej. W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków używania wyrobów tytoniowych na terenie obiektów podlegających Ministrowi Sprawiedliwości oraz w środkach przewozu osób uregulowane sposób używania wyrobów tytoniowych przez osadzonych. Wcześniej jednak ten akt prawny nie obowiązywał, aie i tak nie umieszczano w jednej celi osób palących z niepalącymi, chyba, że ci ostatni wyrazili na to pisemną zgodę. Powód nie udowodnił, aby doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, gdyż w jego aktach osobowych znajdowały się dokumenty wskazujące, że jest on osobą palącą. Nie było więc przeciwwskazań do umieszczenia go w celi z ł'_.G. Nie udowodnił przy tym, że jego stan zdrowia uległ uszczerbkowi na skutek przebywania przez ponad miesiąc w celi z osadzonym pałącym tytoń oraz, ze pozostaje to w związku przyczynowym z bezprawnym działaniem funkcjonariusza państwowego. - W świetše powyższego na mocy art. 23 kc Sąd oddałił powództwo, jako bezzasadne. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w całości. Podniósł w niej, iz mimo, że jest osobą niepalącą został osadzony w celi z palaczem, wskutek czego był narażony na biernie palenie. Twierdził, ze jego skargi wtym przedmiocie pozostawały bezskuteczne. Wskazał, że notatka, z której wynika, że jest osobą palącą została sfałszowana, podobnie jak system Noe.NET. -Wskazując na powyższe wniósł o zmianę wyroku poprzez zasądzenie na jego rzecz odpowiedniego zadośćuczynienia. Strona pozwana w odpowiedzi na apešację wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Panstwa - Prokuratorii Generalnej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. , - Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: _ Apelacja jest bezzasadna. Analiza apelacji powoda pozwala na uznanie, że jej istota sprowadza się przede wszysżkimdo zakwestionowania poczynionych przez Sąd.pienr.rszej instancji ustaleń faktycznych i oceny mocy dowodowej "przeprowadzonych dowodów. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy dysponując określonym materiałem dowodowym poczyniłw sprawie trafne ustalenia faktyczne nie przekraczając zasady swobodnej oceny. dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 kpc. Nałeży wskazać, że Sąd pierwszej instancji oceniając zeznania przesłuchanych w sprawie świadków był uprawniony do odmówienia --- STRONA 3 --- » 3 waloru wiarygodnosci tym zeznaniom, ktore pozostawaiy w sprzecznosci z innymi. lstotne jest, by taka ocena znajdowaia oparcie nie tyiko we wiasnym przekonaniu sedziego, ktory przeprowadzai dowod, ale takze byta podejmowana przy uwzgiednieniu caioksztaitu zebranego w sprawie materiaiu, nie naruszaia zasad logicznego rozumowania i doswiadczenia zyciowego. Oceniajac jako nie majace siiy przekonywania i niewiarygodne zeznania LG. Sad Okregowy wskazat, czym sie kierowai pazy tej ocenie, a skarzapy nie wskazai na okolicznosci, ktore budzityby wqtpiiwosci co do jej prawidiowoéci. Podwazenie tej oceny nie moze bowiem sprowadzac sis jedynie do przeciwstawienia jej wiasnej oceny dowodu bez wskazania wadliwosci w rozumowaniu Sqdu. Nie moze byé takze uwzgiedniony zarzut oparcia sie przez Sad Okregowy przy ustalaniu stanu faktycznego na ,,sfaiszowanych notatkach” i informacji z Bazy Osob Pozbawionych Wolnoéci Noe.NET, bowiem nie wskazuje on na jakiekolwiek powody uzasadniajace uznanie ich za sfaiszowane. Powod sporzadzai wiasnorecznie pisemne oéwiadczenia, w ktorych wskazywat, Ze jest osoba palapa papierosy, i tak: w pismie z dnia 29 czelwca 2009 1'. oswiadczyi, ze jest osoba pa|a_ca_ i chce przebywac z osobami palapymi, w kotejnym piémie (bez daty) ponownie wskazai, Ze paii papierosy, a w pismie 2 dnia 28 paidziernika 2009 r. oswiadczyi, ze zaczaj palié papierosy. Co wazne, w toku postepowania przez Sa_dem pierwszej instancji, skaizapy przyznai, iz w/w oswiadczenia zostaiy przez niego napisane i podpisane i nie podwazai w zaden sposob ich autentycznosci (k. 96). Z koiei zeznania przesiuchanych w sprawie swiadkow P. B. i K. E.  wychowawcow w Areszcie Sledczym w S., z ktorych wynikaio, iz powod zdeklarowai sis jako osoba palapa, nie domagai sie celi dla osob palacych i wyrazii cheé przebywania w jednej celi z L. G. byiy konsekwentne, iogiczne i zgodne z dowodami z dokumentow, dlatego tez prawidiowo Sad pierwszej instancji uznat je za wiarygodne. Podsumowujap, Sad drugiej instancji nie dopatrzyi sie przyczyn uzasadniajapych poczynienie w sprawie ustalefi odmiennych od poczynionych przez Sad Okregowy i ustalenia tego Sa_du przyjmuje za wiasne.  Gdy chodzi natomiast 0 ocene prawna, Sad Apelacyjny miai na uwadze, ze powod roszczenie o zasqdzenie od strony pozwanej kwoty 150 000 2% tytuiem zadoscuczynienia wywodzii z faktu ntezapewnienia mu odpowiednich warunkow odbywania kary pozbawienia woinosci tj. przebywania w okresie od 17 lutego 2011 r. do 22 marca 2011 r. w jednej celi z osoba paEa_ca_ papierosy L. G. Twierdzii. i2 jako osoba niepalaca byi narazony na wdychanie dymu tytoniowego, co jest szkodiiwe dla zdrowia. Zdrowie, jest niewatpliwie jednym z podstawowych dobr osobistych podlegajapych ochronie prawa cywilnego. Jego naruszenie moze nastapic poprzez kazde dziaianie narazajape na uszczerbek zdrowia, a do takich dziaiafl mozna zaliczyé nara2enie na tzw. bierne palenie. Z przepisu art. 24 kc wynika, ze pomimo naruszenia dobr osobistych sprawca naruszenia nie ponosi odpowiedzialnosci w nim przewidzianej, jezeii jego dziaianie nie jest bezprawne. W orzecznictwie sadowym i iiteraturze przedmiotu wskazuje sie, 2e bezprawne jest kazde dziaianie naruszajace dobro osobiste, je2e!i nie zachodzi Zadna ze szczegoinych okolicznosci usprawiedliwiajacych takie dziatanie i wyiapzajacych bezprawnosc  dziaianie w ramach porzadku prawnego, wykonywanie prawa podnjiotowego, zgoda pokizywdzonego, dziaianie w obronie uzasadnionego interesu, (por. orzecz./SN z 19.10.1989 ll CR 419189  OSP 1990111  121377, A. Szpunar: Zadosouczynienie za szkode niemajatkowa, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 132 i nast.). Konstrukcja przepisu art. 24 kc i ogolne reguiy dowodzenia (ciezaru dowodu) okreslone w art. 6 kc uzasadniaja przyjecie, ze w procesie o ochrone dobr osobistych na powodzie spoczywa ciezar dowodu, ze pozwany naruszyi jego dobra osobiste, zas pozwany da_2ap do uchylenia sie od odpowiedzialnosci cywilnej z powodu naruszenia dobra osobistego powoda powinien wykazac brak bezprawnosci swego dziaiania. Ustawodawca ustanowii, bowiem domniemanie bezprawnoéci dzia1ania(zwrot,,chyba, ze nie jest ono bezprawne”  art. 24 § 1 kc). Przy uwzglednieniu powyzszego mozna zatem wskazaé, Ze nietrafnie wywiodi Sa_d Okregowy, ze powod nie wykazat, ze doszio do naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia podczas pobytu w Areszcie Sledczym w S. w okresie od 17.02.2011 r. do 22.03.2011 r. Nie byio bowiem kwestionowane przez pozwanego, 2e powod zostai osadzony w celi 2 osoba paia_cq'—L. G. Przy uwzglednieniu powszechnie znanego faktu negatywnego wpiywu wyrobow tytoniowych na zdrowie oraz regulacji wynikajapych z ustawy 2 dnia 9 Iistopada 1995 r. 0 ochronie zdrowia przed nastepstwami uzywania tytoniu i wyrobow tytoniowych (Dz. U. 1996/10155 z pozn. zm.) nakazujacych ochrone prawa niepalacych do zycia w érodowisku wolnym od dymu tytoniowego, naiezy stwierdzic, ze przez sam fakt osadzen_ia powoda w jednej celi z osoba palace, doszio do naruszenia tego dobra osobistego i narazenia powoda na uszczerbek zdrowia, niezaleznie od tego, czy uszczerbek taki faktycznie wystapit. Kwestia odrebna jest natomiast ocena, czy dziaianie pozwanego miaio charakter »- 3 waloru wiarygodności tym zeznaniom, które pozostawały w sprzeczności z innymi. Istotne jest, by taka ocena znajdowała oparcie nie tylko we własnym przekonaniu sędziego, który przeprowadzał dowód, ale takze była podejmowana przy uwzgłędnieniu całokształtu zebranego w sprawie materiału, nie naruszała zasad logicznego rozumowania í doświadczenia życiowego. Oceniając jako nie mające siły przekonywania i niewiarygodne zeznania Ł.G. Sąd Okręgowy wskazał, czym się kierował przy tej ocenie, a skarżący nie wskazał na okoliczności, które budziłyby wątpłiwości co do jej prawidłowości. Podważenie tej oceny nie może bowiem sprowadzać się jedynie do przeciwstawienia jej własnej oceny dowodu bez wskazania wadliwości w rozumowaniu Sądu. Nie może być także uwzględniony zarzut oparcia się przez Sąd Okręgowy przy ustalaniu stanu faktycznego na „sfałszowanych notatkach" i informacji z Bazy Osób Pozbawionych Wolności Noe.NET, bowiem nie wskazuje on na jakiekolwiek powody uzasadniające uznanie ich za sfałszowane. Powód sporządzał własnoręcznie pisemne oświadczenia, w których wskazywał, że jest osobą palącą papierosy, i tak: w piśmie z dnia 29 czerwca 2009 r. oświadczył, że jest osobą palącą i chce przebywać z osobami palącymi, w kolejnym piśmie (bez daty) ponownie wskazał, że pati papierosy, a w piśmie 2 dnia 28 pażdziernika 2009 r. oświadczył, że zaczął palić papierosy. Co ważne, w toku postępowania przez Sądem pierwszej instancji, skarżący przyznał, iż w/w oświadczenia zostały przez niego napisane i podpisane i nie podwazał w żaden sposób ich autentyczności (k. 96). Z kolei zeznania przesłuchanych w sprawie świadków P. B. i K. E. - wychowawców w Areszcie Sledczym w S., z których wynikało, iż powod zdeklarował się jako osoba paląca, nie domagał się celi dla osób palących i wyraził chęć przebywania w jednej celi z Ł. G. były konsekwentne, logiczne i zgodne z dowodami z dokumentów, dlatego też prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał je za wiarygodne. Podsumowując, Sąd drugiej instancji nie dopatrzył się przyczyn uzasadniających poczynienie w sprawie ustaleń odmiennych od poczynionych przez Sąd Okręgowy i ustalenia tego Sądu przyjmuje za własne. - Gdy chodzi natomiast o ocenę prawną, Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że powód roszczenie o zasądzeníe od strony pozwanej kwoty 150000 zł tytułem zadośćuczynienia wywodził z faktu niezapewnienia mu odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia woiności tj. przebywania w okresie od 17 lutego 2011 r. do 22 marca 2011 r. w jednej celi z osobą paiącą papierosy -Ł. G. Twierdził, iż jako osoba niepaląca był narażony na wdychanie dymu tytoniowego, co jest szkodiiwe dla zdrowia. Zdrowie, jest niewątpliwie jednym z podstawowych dóbr osobistych podlegających ochronie prawa cywilnego. Jego naruszenie może nastąpić poprzez każde działanie narażające na uszczerbek zdrowia, a do takich działań można zaliczyć narażenie na tzw. bierne palenie. Z przepisu art. 24 kc wynika, że pomimo naruszenia dóbr osobistych sprawca naruszenia nie ponosi odpowiedzialności w nim przewidzianej, jeżeli jego działanie nie jest bezprawne. W orzecznictwie sądowym i literaturze przedmiotu wskazuje się, że bezprawne jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie i wyłączających bezprawność - działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesu, (por. orzecz./SN z 19.10.1989 ll CR 419189 - OSP 1990!11 - 12ł377, A. Szpunar: Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 132 i nast.). Konstrukcja przepisu art. 24 kc i ogólne reguły dowodzenia (ciężaru dowodu) określone w art. 6 kc uzasadniają przyjęcie, że w procesie o ochronę dóbr osobistych na powodzie spoczywa ciężar dowodu, że pozwany naruszył jego dobra osobiste, zaś pozwany dążąc do uchylenia się od odpowiedzialności cywilnej z powodu naruszenia dobra osobistego powoda powinien wykazać brak bezprawności swego działania. Ustawodawca ustanowił, bowiem domniemanie bezprawności działania (zwrot ,,chyba, ze niejest ono bezprawne” - art. 24 § 1 ko). Przy uwzględnieniu powyższego można zatem wskazać, że nietrafnie wywiódł Sąd Okręgowy, że powód nie wykazał, że doszło do naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia podczas pobytu w Areszcie Sledczym w S. w okresie od 17.02.2011 r. do 22.03.2011 r. Nie było bowiem kwestionowane przez pozwanego, że powód został osadzony w celi z osobą palącą'-Ł. G. Przy uwzględnieniu powszechnie znanego faktu negatywnego, wpływu wyrobów tytoniowych na zdrowie oraz regulacji wynikających z ustawy 2 dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. 1996/10155 z póżn. zm.) nakazujących ochronę prawa niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, należy stwierdzić, że przez sam fakt- osadzen_ia powoda w jednej celi z osobą palącą doszło do naruszenia tego dobra osobistego i narażenia powoda na uszczerbek zdrowia, niezależnie od tego, czy uszczerbek taki faktycznie wystąpił. Kwestią odrębną jest natomiast ocena, czy działanie pozwanego miało charakter --- STRONA 4 --- 4 bezprawny. Sad Okregowy nietrafnie stwierdzil, ze powod ,,nie wykazal bezprawnosci w dziaianiaoh pozwanego”, podczas gdy, jak wyiej wskazano ustawodawca nie wymaga takiego dowodu od osoby dochodzacej ochrony dobr osobistych E ustanawia domniemanie bezprawnosci, nie mniej wadliwosc ta nie ma wpiywu na ocene trafnosci zaskarzonego wyroku. Faktem jest bowiem, ze podejmujac obrone w procesie pozwany powolal sie na takie okolicznosci, ktore wskazywaly na zgode powoda na naruszenie jego dobra osobistego w postaci zdrowia poprzez osadzenie w celi z osoba palaca (skladane wczesrziej deklaracje pisemne dotyczace palenia tytoniu, oswiadczenia przy przyjmowaniu do Aresztu w dniu 17.02.2011 r. i wyrazenie woli osadzenia z osoba. z ktora powod przybyi w transporcie do Aresztu, palaca, nie zglaszanie skarg do siuzb wieziennych w zwiazku z takim osadzeniem i brak zadania przeniesienia do celi dla niepalacych). Okolicznosci te, zostaly przez pozwanego w toku postepowania dowodowego wykazane i usprawiedliwiaty jego przekonanie, 2e powod nie tylko chce przebywac w jednej celi z osoba palaca ale sam jest osoba palaca. Wprawdzie powod twierdzii, iz wielokrotnie zgiaszai wychowawcy problem zwiazany z przebywaniem w ce¥i z osoba palaca, jecinakze twierdzenia te nie znaiaziy dostatecznego potwierdzenia w materialne dowodowym sprawy. Jak wyzej wskazano, zgoda pokrzywdzonego, w orzecznictwie 1 pismiennictwie uznawana jest za szczegolna okolicznoéc wylaczajaca bezprawnosc dzialania pozwanego. Przy tym, nie ma jakichkoiwiek przeslanek, by stwierdzié, 2e powod z racji pozbawienia wolnosci, w jakikolwiek sposob ograniczony zostai w mozliwosci sprzeciwienia sie osadzeniu z osoba palaca. Znamienne jest przytym, ze pozew sporzadzil w dniu 14.03.2011 r., ale zlozyl w administracji Aresztu dopiero opuszczajac Areszt Sledczy w S. w dniu 22.03.2011 r. Powod, majac swiadomosé w zakresie praktyki, jaka uksztaltowaia sie w zakresie skladania przez skazanych wnioskow i skarg, w okresie swego pobytu w Areszcie Sledczym nie zlozyi zadnego wniosku, ani skargi w tym zakresie na pismie skierowanej do siuzb wieziennyoh. W tych okolicznosciach, zaskarzony wyrok, mimo czesciowo blednej argumentacji prawnej odpowiada prawu. Majac powyzsze na wzgledzie na mocy art. 385 kpc apelacje oddalono  pkt I sentencji. Orzekajac o kosztach procesu w instancji odwolawczej Sad Apelacyjny opieral sie o wynikajacaz przepisu art. 98 § 1 kpc zasade odpowiedzialnosci za wynik procesu oraz o tresc art. 11 ust. 3 zdanie 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa (tj. Dz. U. 2005, nr 169, poz. 1417 ze zm.). Powod, ktory przegral proces w drugiej instancji powinien zwrocic stronie pozwanej reprezentowanej przez Prokuratoria Generalna Skarbu Pafistwa koszt zastepstwa procesowego poniesiony w tej instancji ustalony na podstawie przepisow § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie oplat za czyrmosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Paifistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. 2002, nr 163, poz. 1349 z pozn. zm.). W ocenie Sadu Apelacyjnego brak bylo podstaw do odstapienia od obciazania powoda tymi kosztami w postepowaniu apelacyjnym. Odstapienie od obciazania strony przegrywajacej sprawe kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego jest mozliwe jedynie w wypadkach szczegolnie uzasadnionych, tj. wowczas, gdy z uwagi na okolicznoéci faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogolnych zasad odpowiedzialnosci za wynik procesu byioby sprzeczne z zasada slusznosci (art. 102 kpc). Podstawa do takiej oceny moze byé zachowanie sie strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa (stan majatkowy, szczegolna sytuacja zdrowotna i zyciowa), przy czym zla sytuacja finansowa, stanowiaca podstawe do zwolnienia strony od obowiazku uiszczenia kosztow sadowych, nie wyczerpuje sama w sobie przestanek zastosowania art. 102 kpc, a przepis ten, z uwagi na swoj szczegoiny charakter, nie moze byé wykladany rozszerzajacc i wyklucza uogolnienie. Zgodzié sie nalezy z pogladem Sadu Najwyzszego wyrazonym z postanowieniu z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 24/11 (Lex nr 898277), ze dla oceny okolioznosci uzasadniajacych zastosowanie  jako wyjatkowego  art. 102 kpc istotne znaczenie ma to, czy chodzi o koszty postepowania przed sadem pierwszej czy tez drugiej instancji (koszty postepowania apelacyjnego). 4 bezprawny. Sąd Okręgowy nietrařnie stwierdził, że powód „nie wykazał bezprawności w działaniach pozwanego”, podczas gdy, jak wyżej wskazano ustawodawca nie wymaga takiego dowodu od osoby dochodzącej ochrony dóbr osobistych i ustanawia domniemanie bezprawności, nie mniej wadliwość ta nie ma wpływu na ocenę trafności zaskarzonego wyroku. Faktem jest bowiem, że podejmując obronę w procesie pozwany powołał się na takie okoliczności. które wskazywały na zgodę powoda na naruszenie jego dobra osobistego w postaci zdrowia poprzez osadzenie w celi z osobą palącą (składane wcześniej deklaracje pisemne dotyczące palenia tytoniu, oświadczenia przy przyjmowaniu do Aresztu w dniu 17.02.2011 r. i wyrażenie woli osadzenia z osobą, z którą powód przybył w transporcie do Aresztu, palącą, nie zgłaszanie skarg do służb więziennych w związku z takim osadzeniem i brak żądania przeniesienia do celi dla niepalących). Okoliczności te, zostały przez pozwanego w toku postępowania dowodowego wykazane i usprawiedliwiały jego przekonanie, że powód nie tylko chce przebywać w jednej celi z osobą palącą aie sam jest osobą palącą Wprawdzie powód twierdził, iż wielokrotnie zgłaszał wychowawcy problem związany z przebywaniem w ceši z osobą palącą jednakże twierdzenia te nie znaiazły dostatecznego potwierdzenia w materialne dowodowym sprawy. Jak wyżej wskazano, zgoda pokrzywdzonego, w orzecznictwie i piśmiennictwie uznawana jest za szczególną okoliczność wyłączającą bezprawnośó działania pozwanego. Przy tym, nie ma jakichkoiwiek przesłanek, by stwierdzić, że powód z racji pozbawienia wolności, w jakikolwiek sposób ograniczony został w mozliwości sprzeciwienia się osadzeniu z osoba palącą. Znamienne jest przytym, że pozew sporządził w dniu 14.03.2011 r., ale złożył w administracji Aresztu dopiero opuszczając Areszt Śledczy w S. w dniu 22.03.2011 r. Powód, mając świadomość w zakresie praktyki, jaka ukształt_ówała się w zakresie składania przez skazanych wniosków i skarg, w okresie swego pobytu w Areszcie Śledczym nie złożył żadnego wniosku, ani skargi w tym zakresie na piśmie skierowanej do służb więziennych. W tych okolicznościach, zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnej argumentacji prawnej odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie na mocy art. 385 kpc apelację oddalono - pkt I sentencji. Orzekając o kosztach procesu w instancji odwoławczej Sąd Apelacyjny opierał się o wynikającąz przepisu art. 98 § 1 kpc zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz o treść art. 11 ust. 3 zdanie 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (tj. Dz. U. 2005, nr 169, poz. 141? ze zm.). Powód, który przegrał proces w drugiej instancji powinien zwrócic stronie pozwanej reprezentowane] przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa koszt zastępstwa procesowego poniesiony w tej instancji ustałony na podstawie przepisów § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, nr 163, poz. 1349 z póżn. zm.). W ocenie Sądu Apelacyjnego brak było podstaw do odstąpienia od obciążenia powoda tymi kosztami w postępowaniu apelacyjnym. Odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej sprawę kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego jest możliwe jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, tj. wówczas, gdy z uwagi na okoliczności faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności (art. 102 kpc). Podstawą do takiej oceny może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocescwa (stan majątkowy, szczególna sytuacja zdrowotna i życiowa), przy czym zła sytuacja finansowa, stanowiąca podstawę do zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, nie wyczerpuje sama w sobie przesłanek zastosowania art. 102 kpc, a przepis ten, z uwagi na swój szczególny charakter, nie może być wykładany rozszerzająco i wyklucza uogólnienie. Zgodzió się nalezy z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym z postanowieniu z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 24/11 (Lex nr 898277), że dla oceny okoliczności uzasadniających zastosowanie - jako wyjątkowego - art. 102 kpc istotne znaczenie ma to, czy chodzi o koszty postępowania przed sądem pierwszej czy też drugiej instancji (koszty postępowania apelacyj nego).