Wyrok I A Ca 1492/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2007 r. Sąd Apelacyjny we Wro

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 1492/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2007 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Adam Jewgraf (spr.) Sędziowie: SSA Agnieszka Piotrowska SSA Jan Gibiec Protokolant: Joanna Skuza po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2007 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) Spółka z o.o." Spółce komandytowej we W. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I C 1338/05 oddala apelację i zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powódka M. K. domagała się zobowiązania strony pozwanej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” Sp. komandytowej z siedzibą we W. do jednostronnego zamieszczenia w czasopiśmie (...) i (...) na stronie 3, we wskazanym formacie, oświadczenia : (...) Sp. z o.o. – wydawca czasopisma (...) przeprasza Panią M. K. za bezprawne użycie jej wizerunku w reklamie wydawano przez siebie czasopisma, co skutkowało naruszeniem jej dóbr osobistych”, oraz zasądzenie tytułem zadośćuczynienia kwoty 100 000 zł. Żądanie swoje powódka uzasadniała tym, że pozwana umieściła w czasopiśmie (...) (nr 13 z 2004 r.) reklamy czasopisma (...), w której centrum znajdował się wizerunek powódki umieszczony bez jej zgody. Jako podstawę swych roszczeń wskazuje art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz art. 24 i 448 k.c. W odpowiedzi na pozew pozwana Spółka wnosząc o oddalenie powództwa twierdziła, że powódka nie reklamuje czasopisma (...) i że sporny materiał umieszczony na stronie 46 czasopisma (...) nr 13 z 2004 r., nie jest --- STRONA 2 --- materiałem reklamowym a jedynie informacja o najbliższym numerze czasopisma w którym publikowane są krzyżówki ilustrowane min. zdjęcia gwiazd filmowych. Brak jest w publikacji treści, iż powódka reklamuje samo czasopismo, poleca do czytania i rozwiązywania krzyżówek lub do jego zakupu. Zdjęcia powódki nie było przy tym przypadkowym a pochodziło z sesji zdjęciowej wykonanej dla powódki przez zawodowego fotografa i przekazane zostało agencji fotograficznej (...) w celu dalszego udostępniania wydawnictwom, min. stronie pozwanej. Strona pozwana zakupiła zdjęcie w celu jego publikacji na okładce i z tego tytułu została wystawiona faktura VAT. Wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: W pierwszej połowie 2002 r., na zamówienie wydawnictwa (...), fotograf A. S. (1) w ramach profesjonalnej sesji zdjęciowej wykonał kilkaset zdjęć powódki M. K.. Po zakończeniu sesji fotograf i powódka wybrali 5-6 zdjęć, najbardziej udanych, które miały być przeznaczone do publikacji m.in. w prasie. Aktorka wyraziła zgodę na publikowanie tychże zdjęć, zdając sobie sprawę z tego, że będą to zdjęcia okładkowe, zastrzegając jedynie dwa tytuły w których nie życzyła sobie by zdjęcia te były prezentowane. Tytuły te nie należały do wydawnictwa (...). Powódka nie domagała się za wykonane zdjęcia żadnego wynagrodzenia. Zdjęcia wykonane w trakcie w/w sesji A. S. (2) przekazał najpierw do (...) jako zamawiającego, a następnie udostępnił je agencji (...). Zdjęcia z tej sesji znalazły się w wielu czasopismach: (...), (...), (...) W dniu 22 marca 2004r. w czasopiśmie (...) (nr 13 z 2004r.) na stronie 46 ukazała się zapowiedź kolejnego numeru czasopisma (...), którego wydawcą jest spółka (...) Sp. z o.o. - Spółka komandytowa z siedzibą we W. z wizerunkiem M. K. na okładce zapowiadanego numeru gazety. Zdjęcie pochodziło z sesji fotograficznej zrealizowanej przez Ą. S. w roku 2002. W dniu 25 marca 2004r. ukazał się nowy numer czasopisma (...) wydawanego przez stronę pozwaną z wizerunkiem M. K. na okładce. Dnia 24 czerwca 2004r. agent powódki - J. G. prowadzący Agencję ( Aktorską G. Sp.J. wezwał w drodze poczty elektronicznej stronę pozwaną do zawarcia stosownej umowy i wypłacenia powódce kwoty 100.000 zł tytułem wynagrodzenia oraz skontaktował się z A. S. (2) i poprosił go o wycofanie z obiegu zdjęć powódki z sesji przeprowadzonej w 2002 r. W dniu 8 października 2004r. pełnomocnik spółki: (...) Sp. z o.o. Sp.k. we W. poinformował agenta M. K., iż żądanie zapłaty kwoty 100.000 zł tytułem wynagrodzenia za publikację zdjęcia powódki jest bezzasadne i zwrócił się o wyrażenie zgody przez powódkę na sporną publikację w celu uniknięcia dalszych nieporozumień. Po opublikowaniu w/w w roku 2005 powódka prowadziła m.in. kampanię reklamową kosmetyków (...) za którą otrzymała wynagrodzenie przekraczające kwotę 500.000 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym, po dokonaniu równocześnie analizy normy art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Sąd Okręgowy uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż powódka zezwoliła na publikację zdjęć, które znalazły się w czasopismach strony pozwanej. W tym zakresie Sąd opierał się na zeznaniach świadka A. S. (2), fotografa który wykonał sporne zdjęcia w czasie profesjonalnej sesji. Wedle tychże depozycji powódka wybierając 5 lub 6 zdjęć, miała świadomość, że chodzi o zdjęcia okładkowe i wyraziła zgodę na ich publikowanie w dowolnych czasopismach, z wyjątkiem dwóch wyraźnie zastrzeżonych (nie chodziło tu o czasopisma pozwanej). Obraz zdarzeń przedstawionych przez świadka w ocenie Sądu, wydaje się zrozumiały w kontekście sytuacyjnym roku 2002, kiedy powódka nie była jeszcze znaną aktorką, w związku z czym znaczącym jest przyjęcie, że zależało jej na rozpowszechnianiu swego wizerunku w celach marketingowych, bez osiągnięcia natychmiastowych korzyści materialnych. Zeznania te nie zostały zakwestionowane przez powódkę, a agent powódki św. J. G. przyznał (sprzecznie z początkowym stanowiskiem powódki), że „wstępny rodzaj zgody na wykorzystanie --- STRONA 3 --- tych zdjęć został wyrażony, tego powódka się nie wypiera”. Powódka nie zaprzeczyła także, że zdjęcia z tej sesji były publikowane na okładkach co najmniej kilku czasopism, zanim doszło do zakwestionowania publikacji strony pozwanej. Wyrażając zgodę na publikowanie zdjęć na okładkach czasopism powódka musiała godzić się na wszystko co związane z rozpowszechnianiem czasopisma, w tym i do tego, że wydawca przy pomocy okładki będzie zachęcał potencjalnych nabywców do zakupienia pisma. W tej sytuacji Sąd uznał, że wizerunek powódki został opublikowany przez pozwana przy istniejącej zgodzie na tego rodzaju publikację, wyrażonej w chwili realizacji sesji zdjęciowej, przy czym brak jest podstaw do przypuszczania by owa zgoda odnosiła się do jednorazowej publikacji, czy też wyraźnie została ograniczona czasowo lub też została odwołana przed publikacją. Odwołanie zgody, na co wskazał świadek A. S., nastąpiło dopiero po pojawieniu się zdjęcia na okładce czasopisma strony pozwanej i wówczas wycofano zdjęcia z dalszego rozpowszechniania. Dlatego też nie można przyjmować naruszenia normy art. 81 ustawy prawo autorskie lub też dóbr osobistych powódki, co skutkowało oddaleniem powództwa. Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją powódka zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że powódka wyraziła zgodę na publikację zdjęć, które znalazły się w czasopismach strony pozwanej, co miało wpływ na wynik sprawy i i uzasadnienie braku bezprawności naruszenia dobra osobistego karzącej. W oparciu o przywołany zarzut apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości. W odpowiedzi na apelację pozwana spółka wnosiła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona. Wbrew jej wywodom Sąd Okręgowy nie dopuścił się zarzucanych uchybień, a rozstrzygnięcie jest trafne i odpowiada zarówno prawidłowo poczynionym ustaleniom faktycznym jak i wymogom prawa materialnego. Nie można w pierwszym rzędzie zgodzić się z poglądem skarżącej, co do braku wyrażenia przez nią zgody na publikację zdjęć pochodzących z sesji zdjęciowej odbytej w pierwszej połowie 2002 r. Przeczą temu zeznania świadka A. S. (2) fotografa, który zdjęcia wykonywał wskazującego, że powódka wyraziła zgodę na sprzedawanie przez niego tych zdjęć do prasy, zastrzegając jedynie jeden tytuł w którym „nie chciała widzieć zdjęć”. Tym samym powódka zezwoliła, w sposób wyraźny, na szeroki zakres wykorzystania swego wizerunku na okładkach gazet. Dodać trzeba, że wbrew aktualnym sugestiom powódki, zgoda dotyczyła nie „oferowania zdjęć” do sprzedaży przez fotografa, lecz sprzedawania, a więc rozpowszechniania celem umieszczenia na okładkach czasopism, o czym świadczy chociażby wyłączenie pism, w których nie chciałaby widzieć zdjęć. Nie ograniczyła przy tym powódka zakresu zezwolenia na rozpowszechnianie zdjęć co do oznaczonych okoliczności (określonych tekstem artykułów prasowych czy też pism tematycznych) ani także nie wyznaczała granic czasowych publikacji zdjęć. Podzielić należy w tym miejscu wniosek wysnuty przez Sąd meriti, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, iż tak szeroka abstrakcyjna zgoda powódki na wykorzystanie jej wizerunku związana była z chęcią wypromowania się w mediach apelującej, która w tamtym czasie nie była jeszcze aktorką tak znana jak obecnie. Potwierdzeniem tego jest udostępnienie zdjęć przez fotografa agencji (...), czy też ich publikacja w szeregu czasopism nie związanych z tematyka filmową lub telewizyjną jak (...), (...), (...)”, „(...)”. Żadna z tychże publikacji nie spotkało się że sprzeciwem powódki ani jej agenta, a do czasu ukazania się zdjęcia na okładce (...) powódka także w żaden sposób nie cofnęła udzielonej zgody na rozpowszechnienie zdjęć lub też wyłączenie możliwości ich publikacji w kwestionowanym czasopiśmie. Ne może zatem skutecznie twierdzić, jak to czyni w apelacji, że intencją jej była jedynie publikacja zdjęć w pismach, których treść odnosi się do teatru, telewizji czy kina, gdyż odnosi się to wyłącznie do jej subiektywnych przekonań obecnie prezentowanych, nie dowiedzionych w toku procesu (powódka zrezygnowała z przesłuchania w charakterze strony) i pozostających w sprzeczności z --- STRONA 4 --- uzewnętrznioną treścią zgody udzielonej świadkowi A. S., potwierdzoną późniejszymi jego działaniami (publikacjami zdjęć). Gdy do tego doda się, iż strona pozwana nabyła zdjęcia w agencji reklamowej, które udostępnione zostały przez A. S., oraz, że agencja nie informowała o żadnych zastrzeżeniach co do publikacji zdjęcia lub wycofania go z obrotu, uznać należy, iż umieszczenie zdjęcia na okładce (...) z dnia 25 marca 2004 r., nie wykraczało poza określony przez powódkę pierwotny zakres i cel publicznego udostępnienia jej wizerunku w prasie drukowanej. Zgoda zaś powódki na rozpowszechnianie jej zdjęć z profesjonalnej sesji zdjęciowej z 2002 r. wyłącza bezprawność działania strony pozwanej publikującej zdjęcie, przekreślając wedle treści art. 81 ust. 1 Prawa autorskiego, możliwości przyjęcia, że doszło do naruszenia dobra osobistego. Nie sposób także podzielić zapatrywania skarżącej, iżby jej zdjęcie, z przekroczeniem wyrażonej zgody (której istnienia skarżąca ostatecznie dopuszcza) wykorzystane zostało w celach reklamowych. Powódka nie kwestionowała, iż zezwolenie na publikację dotyczyło umieszczenia zdjęcia na okładce czasopisma. W taki też sposób zdjęcie apelującej wykorzystała strona pozwana drukując je na okładce czasopisma (...). Natomiast publikacja okładki owego czasopisma z wizerunkiem powódki, w celu zapowiedzi tegoż numeru w czasopiśmie (...) pozostaje w zgodzie z powszechną praktyką panującą na rynku wydawniczym tj. umieszczenia przez wydawców w innym czasopiśmie (lub medium) zapowiedzi najbliższych numerów swoich czasopism. Okładka umieszczona w celu zapowiedzi musi być przy tym, co jest oczywiste, zgodna z tą, którą opatrzony będzie wydawany numer, gdyż tylko w ten sposób może pełnić funkcje promujące. Zauważyć należy także, iż wizerunek powódki nie został wykorzystany w tym przypadku jako odrębny element publikacji na stronie 46 czasopisma (...) (nr 13 z 2004 r.) mający służyć reklamie czasopisma (...) lecz część składana okładki zapowiadanego numeru czasopisma. Trudno zatem przyjmować, aby w tym przypadku zdjęcie zamieszczone na okładce samo przez się miałoby być miernikiem informacji o promowanym towarze (czasopiśmie) a tym samym by było reklamą, w znaczeniu, jakie przypisuje mu skarżąca. Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny uznał, iż apelacja powódki nie znajduje uzasadnienia, co w oparciu o art. 385 k.p.c., skutkowało jej oddaleniem. O kosztach orzeczono stosownie do wyniku apelacji, na podstawie art. 98 k.p.c. gk