Wyrok I A Ca 1168/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny we

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 1168/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa J. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu we W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I C 373/11 1 . oddala apelację; 2 . zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; 3 . przyznaje od Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokat K. Ś. kwotę 120 złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo J. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu we W. o zapłatę kwoty 1.000.000 zł, której powód domagał się tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, gdyż strona pozwana nie zapewniła mu godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary Przewodniczący: SSA Dariusz Kłodnicki Sędziowie: SSA Iwona Biedroń SSO del. Jolanta Solarz (spr.) Protokolant: Małgorzata Kurek --- STRONA 2 --- pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami procesu i przyznał ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokat K. Ś. kwotę 7.200 zł powiększoną o należny podatek VAT w wysokości 1.656 zł - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego dokonał następujących istotnych ustaleń faktycznych: Powód J. M. od lipca 2010 r., przez okres 14 miesięcy był osadzony w Areszcie Śledczym we W., początkowo w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa kradzieży z włamaniem, a następnie w związku z zarządzeniem wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej za inne popełnione przez powoda przestępstwo. Powód w latach 1998/1999, a także od 2002 r. do 2007 r. przebywał w innych jednostkach penitencjarnych w związku z dokonaniem przestępstw kradzieży i oszustw. Areszt Śledczy we W. jest jednostką przeznaczoną dla tymczasowo aresztowanych mężczyzn oraz dla kobiet i mężczyzn skierowanych do ośrodka diagnostycznego i podlegających leczeniu w szpitalu psychiatrycznym. Ponadto od lutego 2005 r. w Areszcie znajduje się oddział zakładu karnego typu zamkniętego dla mężczyzn - recydywistów penitencjarnych. Budynki Aresztu pochodzą w większości z połowy XIX wieku. Pojemność Aresztu Śledczego we W. wynosi 800 miejsc w oddziałach mieszkalnych i 46 w Szpitalu Pszchiatrycznym. Według stanu na 25 maja 2010 r. ewidencyjna liczba osadzonych wynosiła 810 osób. Stan zaludnienia w celach był zmienny z uwagi na rotację osadzonych spowodowaną przyjęciami, zwolnieniami i przeniesieniami do innych zakładów. W czasie pobytu powoda w Areszcie Śledczym we W. sporadycznie panowało w nim minimalne przeludnienie. W niektórych kilkudniowych okresach powód przebywał w celach, w których na jednego osadzonego przypadało mniej aniżeli 3 m kw. powierzchni mieszkalnej. Pomieszczenia, w których przebywał powód były standardowo wyposażone w sprzęt kwaterunkowy oraz wydzielony kącik sanitarny, w którym znajdowała się toaleta i sprzęt do utrzymania czystości. Osadzeni sami odpowiadali za utrzymanie czystości w celi. W czasie pobytu w obu zakładach karnych powód mógł korzystać ze spaceru (raz dziennie) i kąpieli (raz w tygodniu). Korzystał też z widzeń z osobami bliskimi (żoną) i biblioteki więziennej. Powód mógł dokonywać zakupów artykułów żywnościowych i sanitarnych w kantynie aresztu w okresie widzeń z bliskimi oraz otrzymywać paczki żywnościowe. W celi mieszkalnej powód mógł korzystać z własnego sprzętu RTV po uzyskaniu zgody Dyrektora Aresztu. Powód mógł także korzystać z opieki lekarskiej, w Areszcie znajdowało się ambulatorium medyczne, a osadzeni mieli dostęp do lekarzy specjalistów. Wszystkie badania oraz leki dla więźniów były nieodpłatne. W okresie pobytu w Areszcie Śledczym we W. powód zgłaszał problemy ze zdrowiem i w związku z tym udzielano mu pomocy medycznej. Więźniowie chorzy na HCV umieszczani byli w celach wieloosobowych, z uwagi na brak przepisów nakazujących ich izolację. W okresie pobytu w Areszcie Śledczym powód nie składał pisemnych skarg dotyczących panujących warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W dniu 19 lutego 2009 r. Sędzia wizytator ds. penitencjarnych z Sądu Okręgowego we Wrocławiu przeprowadził wizytację Aresztu Śledczego we W. za 2008 r., w trakcie której nie stwierdzono nieprawidłowości. We wnioskach z wizytacji podano, że Kierownictwo Aresztu Śledczego we W. podejmuje niezbędne czynności zapewniające --- STRONA 3 --- porządek, dyscyplinę i właściwe warunki bytowe skazanych w zakresie odbywania kary pozbawienia wolności. W dniach od 25 do 27 maja 2010 r. przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich dokonali sprawdzenia sposobu traktowania osób pobawionych wolności w Areszcie Śledczym we W., dokonując oceny pod względem ochrony osadzonych przed torturami oraz okrutnym, nieludzkim lub poniżającym traktowaniem albo karaniem. Sprawdzili również stan realizacji zaleceń sformułowanych w wyniku wizytacji Aresztu w dniach 19-20 listopada 2008 r., stwierdzając, że sukcesywnie realizowane są zalecenia odnośnie poprawy warunków bytowych poprzez odmalowanie ścian w wielu celach mieszkalnych, usunięcie zagrzybień, naprawę podłóg i szafek oraz zabudowanie kącików sanitarnych, a także dokonanie przeglądu materacy i łóżek oraz wymiany ich na nowe. We wnioskach i zaleceniach podano, że ustalenia poczynione w oparciu o rozmowy z osadzonymi, ogląd jednostki i analiza dokumentacji nie dają podstaw do stwierdzenia, aby warunki bytowe w wizytowanej jednostce czy też inne okoliczności osadzenia były dla osób pozbawionych wolności na tyle dotkliwe, by można je uznać za okrutne, nieludzkie lub poniżające, zaś wrażenia wyniesione z bytności w oddziałach, rozmów z osadzonymi i funkcjonariuszami Służby Więziennej pozwalają stwierdzić, że atmosfera w Areszcie jest dobra, a relacje między osadzonymi a wychowawcami i oddziałowymi prawidłowe. Na podstawie takich ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Jako podstawę odpowiedzialności strony pozwanej za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej Sąd Okręgowy wskazał art. 417 k.c., podczas, gdy szczegółowe przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zakres przysługujących z tego tytułu roszczeń określają przepisy art. 23 - 24 i 448 k.c. Sąd i instancji zauważył, że przeludnienie panujące w latach 2006-2008 w dolnośląskich zakładach karnych i aresztach śledczych było faktem notoryjnym, ale ze zgromadzonych w sprawie dowodów, wynika, że w okresie kiedy powód przebywał w Areszcie Śledczym we W. tj. począwszy od czerwca 2010 r. zjawisko przeludnienia już zasadniczo nie występowało, co wynika z ustalonej ewidencyjnej liczby osadzonych na dzień 25 maja 2010- 810 osób, nieznacznie przekraczającej dopuszczalny limit. Przyjmując, że stan osobowy ulegał zmianom wskutek przyjęć, zwolnień i przeniesień, Sąd Okręgowy dał wiarę twierdzeniom powoda w tym zakresie, iż tylko przez nieznaczną część pobytu w tej jednostce penitencjarnej był on osadzony w celach przeludnionych, gdzie powierzchnia na jednego skazanego wynosiła mniej niż 3 m 2 . W ocenie Sądu I instancji, tylko w tych okresach umieszczenie powoda w zbyt ciasnej celi mogło naruszać jego dobra osobiste - przede wszystkim jego godność oraz prawo do intymności. Zdaniem Sądu Okręgowego ustalenie takie nie oznacza konieczności uwzględnienia żądania zadośćuczynienia pieniężnego, bowiem przyznanie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych stanowi uprawnienie sądu, nie zaś obowiązek, co wynika z redakcji art. 448 k.c., a stosując ten przepis, sąd bierze z kolei pod uwagę rozmiar i charakter doznanej przez poszkodowanego krzywdy, okoliczności jej powstania, a nade wszystko rodzaj i stopień winy naruszyciela. Sąd Okręgowy stwierdził, że pozbawienie wolności w założeniu stanowi dolegliwość dla osoby skazanej i wiąże się z drastycznym ograniczeniem jej praw, a według Europejskiego Trybunału Praw Człowieka cierpienie i upokorzenie związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności stanowią naruszenie art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdy przekraczają nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. Według Sądu I instancji naruszenie dóbr osobistych powoda, jakkolwiek bezprawne, nie zostało tu przez stronę pozwaną zawinione, bowiem przeludnienie panujące w zakładach karnych ( aresztach śledczych ) stanowi efekt długoletniego niedoinwestowania zakładów karnych, przy jednoczesnym wzroście przestępczości i wynikającym stąd zaostrzeniu polityki karnej państwa, a w ramach posiadanych możliwości finansowych i lokalowych administracje jednostek penitencjarnych czynią wysiłki, aby poprawić warunki odbywania kary pozbawienia wolności, choć dyrektorzy zakładów karnych nie mogą odmawiać przyjęcia osób, z powodu przeludnienia jednostek. Sąd Okręgowy zauważył, że nie zostało wykazane, aby niedogodności związane z odbywaniem przez powoda kary stanowiły następstwo celowej dyskryminacji powoda przez --- STRONA 4 --- funkcjonariuszy służby więziennej, czy też działania dyrektora zakładu karnego wymierzonego przeciw osadzonym w ogólności. Ponadto, zdaniem Sądu Okręgowego, przeciwko przyznaniu powodowi zadośćuczynienia pieniężnego przemawia że, pomijając kwestię przeludnienia, nie udowodnił on, aby w czasie odbywania przez niego kary naruszono jego konkretne prawa. Powód nie wykazał, że warunki, w jakich przyszło mu odbywać karę pozbawienia wolności nie odpowiadały wymogom przewidzianym w tym zakresie przez przepisy, a w szczególności przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, zaś podstawowe prawa powoda jako osadzonego były w tym zakresie respektowane. Pomieszczenia, w których mieszkał były standardowo wyposażone w sprzęt kwaterunkowy oraz wydzielony kącik sanitarny, w którym znajdowała się toaleta i sprzęt do utrzymania czystości, a wszystkie cele były wyposażone podobnie. Powód, jak inni osadzeni, mógł korzystać ze spaceru i kąpieli, widzeń z osobami bliskimi, biblioteki więziennej, mógł dokonywać zakupów artykułów żywnościowych i sanitarnych w kantynie aresztu oraz otrzymywać paczki żywnościowe. W celi mieszkalnej powód mógł korzystać z własnego sprzętu RTV po uzyskaniu zgody Dyrektora Aresztu, mógł także korzystać z opieki lekarskiej. W Areszcie znajdowało się ambulatorium medyczne, osadzeni mieli dostęp do lekarzy specjalistów, a badania oraz leki dla więźniów były nieodpłatne. Powód zgłaszał problemy ze zdrowiem i w związku z tym udzielano mu niezbędnej pomocy medycznej. Sąd Okręgowy wziął pod uwagę wyniki sprawozdania z wizytacji Sędziego wizytatora do spraw penitencjarnych z 19 lutego 2009 r., w czasie której nie stwierdzono nieprawidłowości oraz informację o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w dniach od 25 do 27 maja 2010 r., w czasie których sprawdzono stan realizacji zaleceń sformułowanych w wyniku wizytacji Aresztu w dniach 19-20 listopada 2008 r. Odnosząc się do kwestii winy strony pozwanej, Sąd Okręgowy wskazał, że warunki w jakich powód odbywał karę, odpowiadały aktualnym możliwościom finansowym Państwa i nie różniły się od warunków innych więźniów, nie miały zatem charakteru jakiejkolwiek dyskryminacji. Przebywanie w zatłoczonym pomieszczeniu samo w sobie wiąże się z dyskomfortem, jednak nie jest to wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia, możliwość taka istniałaby w przypadku jednoczesnego stwierdzenia, że naruszono takie podstawowe standardy, jak zapewnienie każdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania, albo całkowity brak oddzielnego węzła sanitarnego, co nie miało miejsca. Zdaniem Sądu Okręgowego nie można pominąć faktu, że powód jest recydywistą penitencjarnym, a poprzednio odbyta kara nie powstrzymała go przed popełnieniem kolejnych takich przestępstw, już w warunkach recydywy, natomiast z istoty odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym wraz z innymi współwięźniami wynikają dolegliwości i liczne ograniczenia, w tym podnoszony przez powoda w związku z przeludnieniem stres. Według Sądu I instancji czerpanie przez powoda korzyści majątkowych z faktu pozbawienia wolności mogłoby w tej sytuacji zostać odebrane jako niemoralne, zwłaszcza, że kwota żądanego zadośćuczynienia 1000.000 zł pozostaje w rażącej dysproporcji do sytuacji majątkowej powoda i nie została przez niego w żaden sposób umotywowana. Dlatego też Sąd Okręgowy powództwo oddalił, zaś orzekając o kosztach procesu zastosował przepis art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda obowiązkiem ich zwrotu. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w punkcie I, oddalającym powództwo i zarzucając: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 417 k.c. i art. 448 k.c. poprzez ich błędną wykładnię, co doprowadziło sąd do: - wyrażenia mylnego poglądu, iż z odpowiedzialnością Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych, o ochronie których stanowi art. 24 k.c. wiąże się kwestia winy (art. 417 k.c.), - sformułowania nieprawidłowego przekonania, iż art. 448 k.c. zakłada fakultatywność zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z naruszeniem dóbr osobistych powoda; - przedstawienia chybionych twierdzeń, że na powodzie spoczywał obowiązek udowodnienia, iż doszło do naruszenia jakichś jego konkretnych praw, innych, aniżeli dobra osobiste ; 2. o brazę przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej oceny --- STRONA 5 --- dowodów w postaci: sprawozdania z wizytacji wraz z wnioskami oraz dwóch Informacji o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich, poprzez oparcie się na dokumencie dotyczącym sytuacji w AŚ w okresie o dwa lata poprzedzającym początek spornego okres niniejszego powództwa, będącym ponadto kompilacją nieznanych dokumentów, co podważa jego wiarygodność oraz w wybiórczym doborze zawartych w nich treści, a przez to pominięciu zapisów wspierających twierdzenia powoda na temat przeludnienia i warunków panujących w celach wieloosobowych; 3. s przeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, polegającą na przyjęciu, iż w czasie pobytu powoda w AŚ we W. sporadycznie panowało w nim minimalne przeludnienie, podczas, gdy z zeznań powoda wynika, iż w czasie pobytu na oddziale IIC tzw. „doludnianie" polegało na dodatkowym pobycie jednej lub dwóch osób w okresie „do tygodnia" i potrafiło tak być „kilka razy w miesiącu"; a nadto na poczynieniu ustalenia, że powód nie składał pisemnych skarg dotyczących panujących warunków odbywania kary pozbawienia wolności, podczas, gdy z zeznań powoda wynika, że zgłaszał wielokrotnie skargi na warunki sanitarne, ponadto świadek R. Ł. zeznał, iż „powód cały czas pisał skargi, ale nie było odzewu". Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej w jakiejkolwiek części pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw. Nieuzasadniony jest zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej oceny zebranych dowodów. W niniejszym postępowaniu Sąd Okręgowy przeprowadził wszystkie dowody zaoferowane przez strony, a zebrany materiał został oceniony zgodnie z regułami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Dla oceny warunków panujących w Areszcie Śledczym we W., Sąd Okręgowy słusznie wziął pod uwagę wyniki sprawozdania z wizytacji Sędziego wizytatora do spraw penitencjarnych z 19 lutego 2009 r., w czasie której nie stwierdzono nieprawidłowości, a nadto informację o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w dniach od 25 do 27 maja 2010 r., a zatem w okresie bezpośrednio przed pobytem powoda w Areszcie Śledczym we W.. Oba te dokumenty wykazały, że w tej placówce penitencjarnej sukcesywnie realizowane są zalecenia odnośnie poprawy warunków bytowych osadzonych sformułowane w poprzedniej wizytacji. Nie można ich uznać za nieaktualne, zaś zarzut, że stanowią kompilację nieznanych dokumentów jest niezrozumiały, zwłaszcza, że informację z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawił pełnomocnik powoda, poświadczając „za zgodność z oryginałem". Prawidłowe było ustalenie Sądu, iż powód nie składał pisemnych skarg dotyczących panujących warunków odbywania kary pozbawienia wolności w czasie pobytu w Areszcie Śledczym we W., na tą okoliczność nie zostały przedstawione żadne dowody, natomiast zawarty w apelacji cytat z zeznań świadka R. Ł. jest nieprawdziwy, bowiem nie znajduje odzwierciedlenia w protokole z jego przesłuchania. Zebrany w sprawie materiał, w tym ustalona ewidencyjna liczba osadzonych na dzień 25 maja 2010 - 810 osób na 800 miejsc, pozwalał na stwierdzenie, iż w okresie kiedy powód przebywał w Areszcie Śledczym we W. tj. od czerwca 2010 r. zjawisko przeludnienia zasadniczo nie występowało, natomiast stan osobowy ulegał zmianom wskutek przyjęć, zwolnień i przeniesień i tylko przez nieznaczną --- STRONA 6 --- część pobytu, w niektórych kilkudniowych okresach powód przebywał w celach przeludnionych, gdzie powierzchnia na jednego skazanego wynosiła mniej niż 3 m 2 . Skarżący nie zdołał więc wykazać, że dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zgromadzonych w sprawie dowodów jest wadliwa, oczywiście błędna, a sformułowane przez Sąd wnioski nie wynikają z dowodów albo są z nimi sprzeczne, zatem nie wykazał dowolności oceny materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy jako prawidłowe i przyjmuje je za własne. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy takiego naruszenia się nie dopuścił, choć niewłaściwie w uzasadnieniu wyroku powołana została wina jako podstawa prawna odpowiedzialności strony pozwanej. W uchwale z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/11 Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy, bowiem art. 24 k.c. stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, nie wymaga winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawności jego działania. Zatem bez znaczenia dla odpowiedzialności strony pozwanej za naruszenie dóbr osobistych pozostawało, czy Skarb Państwa (funkcjonariusz państwowy) ponosił za to winę, jak również to, czy była to wina umyślna, czy też nieumyślna. W powołanej wyżej uchwale stwierdzono również, że samo umieszczenie osadzonego w celi mniejszej niż 3 m 2 ,tj. poniżej normy powierzchniowej określonej w art. 110 § 2 k.k.w. może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych, zatem zgodzić się trzeba ze skarżącym, że nie musiał wykazywać, że doszło do naruszenia jakichś jego konkretnych praw, innych, aniżeli dobra osobiste. Natomiast rację ma Sąd Okręgowy, iż z literalnego brzmienia art. 448 k.c. wynika, że przyznanie przez sąd zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych ma charakter fakultatywny, o czym świadczy zwrot "może"- stanowiący element uznania sądu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, sąd nie ma obowiązku zasądzania zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenia dób osobistych ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2012 r. I CSK 489/11, LEX nr 1212799; wyrok SN z dnia 19.04.2006 r., II PK 245/05, OSNP z 2007 r. z. 7-8 poz. 101). W każdym przypadku do Sądu należy ocena, czy zakres i stopień naruszenia dóbr osobistych uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego i w jakiej wysokości, przy zachowaniu zasady, że przyznana ochrona powinna być dostosowana do charakteru i rodzaju naruszonego dobra osobistego oraz stopnia i zakresu naruszenia (V CKS 431/06, OSNC z 2008 r. z. 1 poz. 13). W ocenie Sądu Apelacyjnego o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia decydować też powinna ocena stopnia pokrzywdzenia, którego doznała osoba żądająca ochrony prawnej. Wskazać należy, że art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r., ratyfikowany przez Polskę w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284) stanowi, że „nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu" i wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Powód jednak nie wykazał, aby dolegliwości jakich doznał w czasie osadzenia go w Areszcie Śledczym we W. uzasadniały twierdzenie o osadzeniu go w niegodziwych, niehumanitarnych i nieludzkich warunkach, co miałoby wywołać krzywdę niemajątkową w rozmiarze mogącym być zrekompensowanym wyłącznie odpowiednią sumą pieniężną, którą powód określił na 1000000 zł. --- STRONA 7 --- Jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy dobra osobiste powoda w postaci godności i prawa do intymności nie zostały naruszone działaniami, które stanowić by miały indywidualnie skierowaną przeciwko niemu represję. Sąd Apelacyjny podziela pogląd, że pozbawienie wolności w założeniu stanowi dolegliwość dla osoby skazanej, a warunki, w jakich przebywa osadzony, nie muszą przypominać dostępnych mu na wolności. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że niedogodności wynikające z odbywania kary w takim samym stopniu dotyczyły innych osadzonych, zatem nie miały zatem charakteru dyskryminacji, a przebywanie powoda w pewnych okresach w celach przeludnionych nie miało nasilenia, które wiązałoby się ze szczególnym cierpieniem. Warunki odbywania kary były takie, jakie w danej sytuacji mogła optymalnie zapewnić administracja zakładu. Pamiętać trzeba, że jednostka penitencjarna, w której przybywał powód była wybudowana w czasach, w których obwiązywały całkowicie inne standardy socjalno - sanitarne dla więźniów i pod obowiązujące w poprzednich okresach standardy więzienie to było projektowane. Dostosowanie tych budynków do aktualnych standardów wymaga czasu i środków finansowych, których brakuje, przy czym, jak wykazały protokoły wizytacji, sytuacja ulega stopniowej poprawie. Zatem Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się też źródła krzywdy powoda w istniejących u strony pozwanej warunkach sanitarno - higienicznych, choć niewątpliwie warunki takie odbiegały od standardów istniejących na wolności. Za przyznaniem powodowi zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. nie przemawiał ani stopień nasilenia dolegliwości przez niego odczuwanych w związku z przebywaniem w zatłoczonych celach, ani działania strony pozwanej, dokładającej wszelkich starań w celu zmniejszenia odczuwanego przez skazanych dyskomfortu i borykającej się z problemem braku środków na radykalną poprawę stanu zakładów karnych. Mając powyższe na względzie, wobec prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu I instancji i braku podstaw do uwzględnienia apelacji Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku oparto na art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. oraz §13 ust 1 pkt 2 w zw. z §11 ust 1 pkt. 25 w zw. z §13 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. W punkcie 3 Sąd przyznał pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym , ustalone w oparciu o §13 ust 1 pkt 2 w zw. z §11 ust 1 pkt. 25 w zw. z §13 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (...). MW